Ο παραγωγός ετοίμαζε έγκαιρα το πατητήρι (τον ληνό), που ήτανε μια χτιστή κυβοειδής μικρή στέρνα, σοβαντισμένη με αμμοκονίαμα: έβαζαν τριμμένο κεραμίδι, άμμο και ασβέστη, έκαναν λάσπη και σοβάντιζαν εσωτερικά τις πλευρές και τον πάτο, για να είναι στεγανό το πατητήρι, όπως οι Υδραίοι και άλλοι νησιώτες χρησιμοποιούσαν κουρασάνι για τη στεγανότητα της στέρνας, όπου συνέλεγαν το νερό της βροχής. Αργότερα τα πατητήρια τα έφτιαχναν με τσιμέντο. Επίσης, ο παραγωγός ετοίμαζε τις σταφυλοκοφίνες και άλλα μικρότερα κοφίνια και καλάθια.
Αρχείο για την κατηγορία ‘Λαογραφικά Αργολίδας’
Αμπέλια
Αναρτήθηκε στην κατηγορία: Λαογραφικά Αργολίδας, Οικονομία, επιτυχής ετικέτα Argolikos Arghival Library History and Culture, πατητήρι, ρακή, τσικουδιά, Αργολίδα, Αργολική Αρχειακή Βιβλιοθήκη Ιστορίας & Πολιτισμού, Αμπέλια, Γεωργία, Κρήτη, Λαογραφία, Οικονομία, Πελοπόννησος, Τρύγος με ημερομηνία Ιανουαρίου 20, 2012 | Αφήστε Σχόλιο »
Δημητριακά
Αναρτήθηκε στην κατηγορία: Λαογραφικά Αργολίδας, Οικονομία, επιτυχής ετικέτα alphaline, Argolikos Arghival Library History and Culture, Ὀργωμα, Greek History, Άργος, Αργολική Αρχειακή Βιβλιοθήκη Ιστορίας & Πολιτισμού, Αλώνισμα, Γεωργία, Δημητριακά, Θερισμός, Λαογραφία, Οικονομία, Πελοπόννησος, Σπορά, Σιτάρι, ζευγολάτες με ημερομηνία Ιανουαρίου 19, 2012 | Αφήστε Σχόλιο »
Η σπορά ξεκινούσε το Σεπτέμβριο και τελείωνε το Δεκέμβριο. Ήταν καλοτυχιά για τους αγρότες να βρέξει πρώιμα, να μαλακώσει η γη και ν’ αρχίσει η σπορά. Οι γεωργοί είχανε συνδυάσει τη σπορά με τις γιορτές της Παναγίας, την οποία θεωρούσαν προστάτισσά τους, και ήθελαν η σπορά να ξεκινάει τον Σεπτέμβριο μετά το Γενέσιον (γενέθλια) της Θεοτόκου στις 8 Σεπτεμβρίου. Γι’ αυτό και την είχαν ονομάσει τη γιορτή αυτή γιορτή της Παναγίας της Αρχισπορίτισσας. Εξάλλου, ο λαός έλεγε, Το Σεπτέμβρη στάρι σπείρε και σε πανηγύρι σύρε. Στις 21 Νοεμβρίου (Εισόδια της Θεοτόκου) θα έπρεπε ο καλός αγρότης να έχει σπείρει τα μισά χωράφια (Παναγία Μεσοσπορίτισσα). Μάλιστα, στις 21 Νοεμβρίου οι αγροτικές οικογένειες συνήθιζαν να τρώνε πολυσπόρια (δημητριακά με όσπρια). Γι’ αυτό και η Παναγία ονομάστηκε Πολυσπορίτισσα. Στη δυτική Κρήτη τα πολυσπόρια ονομάζονται παπούδια (από το αρχαίο πάππος, που σημαίνει σπόρος.
Υφάντριες
Αναρτήθηκε στην κατηγορία: Λαογραφικά Αργολίδας, επιτυχής ετικέτα alphaline, Argolikos Arghival Library History and Culture, Greek History, προικιά, υφάντρια, Άργος, ύφανση, Αργολίδα, Αργολική Αρχειακή Βιβλιοθήκη Ιστορίας & Πολιτισμού, Διάσιμο, Λαογραφία, Πελοπόννησος, Υφάντριες, αργαλειός, μαλλί με ημερομηνία Ιουνίου 6, 2011 | Αφήστε Σχόλιο »
Πρώτη ύλη για την ύφανση ήταν κυρίως το πρόβειο μαλλί από τα οικόσιτα πρόβατα. Μετά την κουρά των προβάτων τον Μάιο, οι χωρικοί βάζανε τα μαλλιά σε τσουβάλια και πήγαιναν στο ποτάμι να τα πλύνουν. Είχανε μαζί τους κι ένα μεγάλο καζάνι, για να ζεσταίνουν νερό. Έριχναν το μαλλί στο καυτό νερό και μετά το χτυπούσαν στις πέτρες με ξύλα, τις κοπανίδες, να φύγει η βρομιά. Ύστερα το ξέπλεναν με μπόλικο καθαρό νερό και το άφηναν να στραγγίσει. Κατόπιν επέστρεφαν στο σπίτι και το άπλωναν στους φράχτες κι όπου αλλού μπορούσαν, για να στεγνώσει. Απ’ όλη αυτή τη διαδικασία του πλυσίματος και καθαρίσματος, η καθαρή ίνα είχε βάρος κατά 50% περίπου λιγότερο από το αρχικό του μαλλιού. Το άλλο 50% ήταν ιδρώτας, λιπαρές ουσίες, σκόνη, κοπριά, βρομιά και ξένα σώματα. Στη συνέχεια έπρεπε να γίνει το ξάσιμο, πρώτα με τα χέρια κι ύστερα με τα χειρόχτενα ή με τη λαναρίστρα, ώστε να γίνει αφράτο – αφράτο σαν πούπουλο.
Άγιος Γεώργιος – Λαογραφία
Αναρτήθηκε στην κατηγορία: Άρθρα - Μελέτες - Εισηγήσεις, Λαογραφικά Αργολίδας, επιτυχής ετικέτα alphaline, Argolikos Arghival Library History and Culture, Greek History, History, Άργος, Άγιος Γεώργιος, Άγιος Γεώργιος Πόταμου, Αργολική Αρχειακή Βιβλιοθήκη Ιστορίας & Πολιτισμού, Αλεβίτες, Εκκλησιαστική Ιστορία, Θράκη, Θρησκεία, Λαογραφία, Μπεκτασήδες, Πελοπόννησος, μουσουλμάνοι με ημερομηνία Μαΐου 9, 2011 | Αφήστε Σχόλιο »
Το βασικό χαρακτηριστικό όμως του αγίου Γεωργίου σύμφωνα με τους θρύλους που σχετίζονται μ’ αυτόν, το φανερώνει το επίθετο «δρακοντοκτόνος», επειδή ο άγιος σκότωσε έναν δράκο που φρουρούσε όλο το νερό της περιοχής και δεν άφηνε τους κατοίκους να υδρευτούν, αν δεν του έδιναν βορά κάθε φορά από έναν συντοπίτη τους. Αυτό συνεχιζόταν επί πολλά χρόνια, μέχρι που ήρθε η σειρά της μονάκριβης κόρης του τοπικού άρχοντα να θυσιαστεί στον δράκο. Τότε, ο άγιος, καβαλάρης, με το κοντάρι του σκότωσε τον δράκο, έσωσε την κοπέλα και ελευθέρωσε και την πόλη.
Ταχυδρόμοι
Αναρτήθηκε στην κατηγορία: Λαογραφικά Αργολίδας, επιτυχής ετικέτα alphaline, Argolikos Arghival Library History and Culture, Greek History, ταχυδρομική υπηρεσία, Άργος, Αργολίδα, Αργολική Αρχειακή Βιβλιοθήκη Ιστορίας & Πολιτισμού, Λαογραφία, Περιηγητές, Πολιτισμός, Ταχυδρόμοι, γραμματοσήμο με ημερομηνία Μαΐου 4, 2011 | Αφήστε Σχόλιο »
Πριν από κάποιες δεκαετίες η επικοινωνία δεν ήταν εύκολη. Τηλέφωνα δεν υπήρχαν ή υπήρχε μόνο ένα στο καφενείο του χωριού, που το λέγαμε κοινοτικό. Ο καφετζής αναλάμβανε να ειδοποιήσει τον συχωριανό του ότι ο τάδε τον κάλεσε στο τηλέφωνο και πως θα ξαναπάρει την τάδε ώρα. Όταν ερχότανε, πάλι, κανένα τηλεγράφημα τηλεφωνικώς (!), ο καφετζής το έγραφε σ’ ένα χαρτί, για να το δώσει στον παραλήπτη: «Ουρανία έτεκε θίλι» ή «σιχαριτίρια ισίχθις φιλοσοφικί σχολί Αθηνόν». Τώρα με την πληθώρα των σταθερών και των κινητών τηλεφώνων και τα e-mails επικοινωνούμε με τον άνθρωπό μας άμεσα, ό,τι ώρα θέλουμε, όπου κι αν βρισκόμαστε. Ακόμα και ευχετήριες κάρτες πάψαμε να στέλνουμε, γιατί προτιμούμε το τηλέφωνο ή τα… SMS.
Θέατρο Σκιών – Καραγκιοζοπαίχτες
Αναρτήθηκε στην κατηγορία: Λαογραφικά Αργολίδας, επιτυχής ετικέτα alphaline, Argolikos Arghival Library History and Culture, Greek History, Αργολική Αρχειακή Βιβλιοθήκη Ιστορίας & Πολιτισμού, Δημήτρης Σαρντούνης, Θέατρο, Θέατρο Σκιών, Θέαμα, Καραγκιόζης, Καραγκιοζοπαίχτες, Λαογραφία, Πελοπόννησος, Πολιτισμός, Σωτήριος Σπαθάρης με ημερομηνία Μαΐου 2, 2011 | Αφήστε Σχόλιο »
Ο ελληνικός Καραγκιόζης στην αρχή τουρκόφερνε έντονα. Στην Αθήνα και σε άλλα αστικά κέντρα αντιμετωπίστηκε με περιφρόνηση. Το κοινό προτιμούσε το ευρωπαϊκό θέατρο και κάποια εποχή ο Καραγκιόζης κόντεψε να σβήσει από την αδιαφορία και τις επιθέσεις. Αλλά από το 1880 και μετά, το θέατρο σκιών γίνεται σταδιακά αγαπητό, πρώτα στην Πάτρα και αργότερα στην Αθήνα και σ’ όλη την Ελλάδα, αφού πρώτα ο Καραγκιόζης απέβαλε τα ενοχλητικά στοιχεία και έγινε ένας γνήσιος λαϊκός «ρωμιός».
Το κάψιμο του Ιούδα, Πασχαλινό έθιμο της Ασίνης
Αναρτήθηκε στην κατηγορία: Άρθρα - Μελέτες - Εισηγήσεις, Λαογραφικά Αργολίδας, επιτυχής ετικέτα alphaline, Argolikos Arghival Library History and Culture, Greek History, Έθιμα, Αργολίδα, Αργολική Αρχειακή Βιβλιοθήκη Ιστορίας & Πολιτισμού, Ασίνη, Εκκλησιαστικά, Θρησκεία, Ιούδας, Λαογραφία, Πασχαλινό έθιμο της Ασίνης, Πασχαλινά έθιμα, Πελοπόννησος, Το κάψιμο του Ιούδα με ημερομηνία Απριλίου 18, 2011 | 1 σχόλιο »
Έτσι εξηγείται γιατί η Εκκλησία δεν καταπολέμησε το έθιμο του Ιούδα, όπως λ.χ. τα Αναστενάρια, όπου υπερτερεί έκδηλα ο παγανισμός. Μελετώντας, ειδικώτερα, το έθιμό μας από τη σκοπιά αυτή, διαπιστώνουμε έτσι ότι και στη χριστιανική του έκφραση εξακολουθεί να διατηρή πολλές αρχαιοελληνικές καταβολές. Το κάψιμο του Ιούδα, πριν απ’ όλα, είναι ένα δημόσιο θέαμα, σαν κι αυτά που συντηρούσαν ανέκαθεν την κλίση του Έλληνα στα πανηγύρια. Αυτή η ροπή έδινε την ευκαιρία για ποικιλόμορφες λαϊκές εκδηλώσεις και αυτοσχεδιασμούς, που εντάσσονταν όμως πάντοτε σε παμπάλαιους εκφραστικούς τύπους.
Πασχαλινά Αβγά (Λαογραφία)
Αναρτήθηκε στην κατηγορία: Λαογραφικά Αργολίδας, επιτυχής ετικέτα alphaline, Argolikos Arghival Library History and Culture, Greek History, Έθιμα, Αργολική Αρχειακή Βιβλιοθήκη Ιστορίας & Πολιτισμού, Αβγό, Αβγά, Λαογραφία, Ορθοδοξία, Πάσχα, Πασχαλινά Αβγά με ημερομηνία Απριλίου 14, 2011 | Αφήστε Σχόλιο »
Το ερυθρό χρώμα, γνωστό ήδη από τους προχριστιανικούς χρόνους, ως ενισχυτικό της συμβολικής ανανεώσεως και ενδυναμώσεως της φύσεως, πρόσφορο και γι’ άλλες εθιμολατρευτικές τελετουργίες επεκτάθηκε και στα κόκκινα αβγά της Λαμπρής, ή αλλιώς πασχαλινά ή λαμπριάτικα. Ας σημειωθεί, ότι η Ορθόδοξη Εκκλησία πολλές φορές υιοθέτησε ειδωλολατρικές δεισιδαιμονίες, τις οποίες έντυσε, φόρτισε και σημασιοδότησε με χριστιανικές μυστικές ερμηνείες και δοξασίες.
Μύλοι της Αργολίδας
Αναρτήθηκε στην κατηγορία: Άρθρα - Μελέτες - Εισηγήσεις, Λαογραφικά Αργολίδας, επιτυχής ετικέτα Argolikos Arghival Library History and Culture, Greek History, προβιομηχανική περιόδος, Αργολίδα, Αργολική Αρχειακή Βιβλιοθήκη Ιστορίας & Πολιτισμού, Λαογραφία, Μύλοι της Αργολίδας, Πελοπόννησος, ανεμόμυλοι, νερόμυλοι με ημερομηνία Απριλίου 8, 2011 | Αφήστε Σχόλιο »
Τα ξεχασμένα αυτά κτίσματα, που δεν κεντρίζουν εύκολα το ενδιαφέρον, αναζητήθηκαν στις παρυφές των χωριών, μα κυρίως έξω από αυτά, σε ερημικές – κατά βάση- περιοχές, σε χείμαρρους και ποταμιές πνιγμένες στη βλάστηση (οι νερόμυλοι) ή σε υψώματα και λόφους, αλλά και σε πεδινές περιοχές (οι ανεμόμυλοι). Άλλα κτίσματα από αυτά κρατούν με δυσκολία όρθιο το κορμί τους, άλλα έχουν λυγίσει από το βάρος του χρόνου, άλλα δίνουν το στίγμα τους με ένα λιθοσωρό, ενώ κάποια – άγνωστο πόσα – δεν άφησαν κανένα ίχνος τους, κατέρρευσαν παίρνοντας μαζί τους τα μυστικά τους και μόνο το τοπωνύμιο μαρτυρά την ύπαρξή τους (π.χ. Παλιόμυλος, Μυλόλακα, Μυλόρρεμα, Μύλος κλπ.).
Σκιάχτρα
Αναρτήθηκε στην κατηγορία: Λαογραφικά Αργολίδας, επιτυχής ετικέτα Αντωνίου Γιώργος, Λαογραφία, Σκιάχτρα με ημερομηνία Μαρτίου 29, 2011 | Αφήστε Σχόλιο »
Οι ρίζες τους χάνονται στα βάθη των αιώνων. Διαχρονικές παρουσίες συνυφασμένες με την καρποφορία της γης, και την τοπική παραδοσιακή αγροτική, λαϊκή ζωή. Τα σκιάχτρα. Γλυπτά, αυτοσχέδια δημιουργήματα της λαϊκής φαντασίας, με φόντο την ύπαιθρο, ταπεινά ανθρώπινα ομοιώματα, που όρισαν στη ζωή τους να «φυλλάτουν Θερμοπύλες» συμβάλλοντας στην προσπάθεια των ανθρώπων της γης για καλή σοδειά. Στέκουν εκεί καταμεσής ή στην άκρη του χωραφιού, παράξενες φιγούρες, φόβητρο κάθε ιπτάμενου ή επίγειου εισβολέα που επιβουλεύεται τον καρπό της σποράς, τον ανθό του δέντρου, τη βλάστηση.








