Feeds:
Άρθρα
Σχόλια

Posts Tagged ‘Πολιτισμός’

Ομάδα Projector – Επίδαυρος – Ένα ντοκιμαντέρ |Φεστιβάλ Επιδαύρου 2012


 

Ο Ανέστης Αζάς και ο Πρόδρομος Τσινικόρης καλούνται να πειραματιστούν, με μια παράσταση- ντοκιμαντέρ πάνω σε έναν καλλιτεχνικό θεσμό που σημάδεψε το νεοελληνικό θέατρο. Πρόθεση είναι να δημιουργηθεί μια σκηνική τοπογραφία, βασισμένη σε ζωντανές μαρτυρίες και ιστορική έρευνα, με πρωταγωνιστές κατοίκους της περιοχής, καλλιτέχνες και θεατές: από τις μακρινές μνήμες –πρώτη παράσταση (1938), γενική δοκιμή Φεστιβάλ Επιδαύρου (1954), επίσημη έναρξη (1955)– ως σήμερα. 27-28 Ιουλίου 2012, 21:30 Μικρό Θέατρο Αρχαίας Επιδαύρου.

 

Επίδαυρος – Ένα ντοκιμαντέρ

 

Στην Παλαιά Επίδαυρο έχουν εγκατασταθεί τους τελευταίους μήνες ο Πρόδρομος Τσινικόρης μαζί με τον Ανέστη Αζά. Οι δυο τους μετά την περσινή τους παράσταση- ντοκιμαντέρ στην ταράτσα του ΟΣΕ για την ιστορία του ελληνικού σιδηροδρόμου, επιχειρούν κάτι αντίστοιχο.

Υπό τον τίτλο «Επίδαυρος:  Ένα ντοκιμαντέρ» η παράσταση που θα πραγματοποιηθεί στις 27 και 28 Ιουλίου στο Μικρό Θέατρο της Αρχαίας Επιδαύρου, θα φέρει επί σκηνής  κατοίκους της περιοχής, θεατές  αλλά και παλιούς ηθοποιούς που θα καταθέσουν την δική τους προσωπική μαρτυρία για έναν καλλιτεχνικό θεσμό που σημάδεψε το νεοελληνικό θέατρο αλλά και την ιστορία και την ζωή του  τόπου.

Επτά με δέκα πρόσωπα θα βρεθούν συνολικά στην σκηνή της Μικρής Επιδαύρου, ενώ βιντεοπροβολές θα αναλάβουν να μεταφέρουν την άποψη όσων δεν θα μπορούν να βρίσκονται εκεί.  Στο έργο θα γεφυρωθεί η απόσταση από τις  μακρινές μνήμες  της πρώτη παράστασης  του 1938 και την επίσημη έναρξη  του 1955, έως σήμερα.

Σύλληψη – Σκηνοθεσία

Ανέστης Αζάς

Πρόδρομος Τσινικόρης

Δραματουργική συνεργασία
Αντριάνα Αλεξίου

Σκηνογραφία – εικαστική επιμέλεια
Ελένη Στρούλια

Μουσική
Παναγιώτης Μανουηλίδης

Βοηθός σκηνογράφος

Ζαΐρα Φαληρέα

Σχεδιασμός Φωτισμών

Ελίζα Αλεξανδροπούλου

Βίντεο

Νίκος Πάστρας

Read Full Post »

Ελληνικά σχολεία στο Μοριά στην περίοδο της οθωμανικής κυριαρχίας και την Ελληνική Επανάσταση – Νίκος Π. Γεωργακόπουλος, Τρίπολη, 2006.  


 

Με το βιβλίο του αυτό ο συγγραφέας επιχει­ρεί να δώσει το στίγμα του πνευματικού βί­ου των υπόδουλων κατοίκων του Μοριά, εντοπίζο­ντας τις πνευματικές εστίες, όπου εκδηλώθηκε η ενδιάθετη θέρμη των αοιδίμων δασκάλων της επο­χής για το φωτισμό του Γένους, τη συνδιαλλαγή της παράδοσης με τη νεωτερικότητα, την αποδυ­νάμωση των εξουσιαστικών δομών και την εθνική αποκατάσταση.

Στα ταπεινά σχολεία, σε συνεργασία με τις άλ­λες δυνάμεις του ελληνισμού, προετοιμάστηκε και επιβεβαιώθηκε (με το μεγαλούργημα του ’21) η στενή σχέση πνευματικής καλλιέργειας και κατά­κτησης της πολιτικής και εθνικής ελευθερίας, μέ­σα από το ιδεολογικό μέγεθος και τον οικουμενι­κό χαρακτήρα του ελληνισμού. Καταδείχτηκε έτσι, ο στενός σύνδεσμος των αξιολογήσεων της ελληνικής παιδείας με τη συλλογική μνήμη, την εθνική μας ταυτότητα.

 

Ελληνικά σχολεία στο Μοριά

 

Σημειώνει ο συγγραφέας στον πρόλογο του βιβλίου: 

 

Η τραγωδία του ελληνισμού στα 1453 έκανε, τις βυθισμένες σε μεταφυσική μακαριότητα συνειδήσεις, να ανανήψουν. Η Ελλάδα περιμαζεύει τα συντρίμμια της, πλάθει τα όνει­ρά της, ανασυντάσσει τις δυνάμεις της και οργανώνει την αντίστα­σή της απέναντι στον Ασιάτη κατακτητή για να επιβεβαιώσει την ταυτοπροσωπία της.

Την αναγκαστική προσαρμογή της στις νέες συνθήκες ακολού­θησε η δημιουργία δυνάμεων αυτοργάνωσης από τις εξέχουσες τάξεις του ελληνισμού – Εκκλησία, κοινότητες, οπλαρχηγοί, Φαναριώτες, ελληνικές παροικίες – οι οποίες, συν τω χρόνω, μετεξελίχθησαν σε παράγοντες οικονομικής ανάπτυξης, αστικής και πολιτιστικής αναγέννησης και πολιτικής απελευθέρωσης. Η μεταβατική αυτή πο­ρεία σημαδεύτηκε από τη συνάντηση με το λαϊκό στοιχείο δύο κό­σμων διαφορετικών: του αρχαίου ελληνικού και του βυζαντινού.

Σε λίγες περιπτώσεις θα επιτευχθεί αρμονική σύνθεση· το βυζαντινο-ορθόδοξο στοιχείο ήταν εξόχως συντηρητικό. Απέρριπτε κάθε επα­φή με τον ορθό λόγο – το κυρίαρχο στοιχείο του κλασικού πολιτι­σμού – όπως και κάθε σχέση με τη δυτική αναγέννηση, που είχε γονιμοποιηθεί απ’ αυτόν, προκειμένου να διαφυλάξει την καθαρότητα της ορθοδοξίας.

Ωστόσο, από τα μέσα του 17ου αι. στις ελληνικές παροικίες και τις φραγκοκρατούμενες περιοχές, παρατηρείται μια προσπάθεια υπέρβασης της θρησκευτικής μονολιθικότητας και διαμόρφωσης μιας καθολικότερης εθνικής ιδεολογίας με κυρίαρχο στοιχείο την κλασική αρχαιότητα, προκειμένου να συγκινηθούν οι λαοί της Ευ­ρώπης για την απελευθέρωση της Ελλάδας. Οι προσδοκίες δικαιώ­θηκαν με την υπερίσχυση του Διαφωτισμού, όμως οι παρενέργειες (αρχαΐζουσα και λογιωτατισμός) από την ασύμμετρη πορεία, θα τα­λανίσουν για πολύ τον τόπο.

Σ’ όλη αυτήν την εξελικτική διαδικασία η σχολική παιδεία στο Μοριά αλλά και σ’ άλλες ελληνικές περιοχές έπαιξε ρόλο πρωταγωνιστικό. Χάρη στη γόνιμη σύνθεση του ελληνικού με τον ευρωπαϊκό Διαφωτισμό, που πραγματοποιήθηκε στα σχολεία μας, παρά τις εγγενείς αδυναμίες, κατακτήθηκε η ωριμότητα της επιστημονικής γνώσης και παραμερίστηκε σε μεγάλη έκταση η δεισιδαιμονία που μάστιζε το λαό. Εμπεδώθηκε η κριτική ματιά για ό,τι συμβαίνει γύ­ρω μας – καλλιεργήθηκε η εθνική συνείδηση και αναδείχθηκε η εθνι­κή μας οντότητα. Δοκιμάσθηκαν νέες πνευματικές συνθέσεις και σφυριλατήθηκε το φιλελεύθερο φρόνημα για να καταξιωθεί στην κατάλληλη στιγμή, στην απώθηση της τυραννίας, την ανάκτηση της πολιτικής ελευθερίας και τη θεμελίωση μιας δημοκρατικής πολιτεί­ας.

Την ανεκτίμητη αυτή κληρονομιά έχουμε χρέος να την καταστή­σουμε πρότυπο του εκπαιδευτικού μας ιδεώδους και της πολιτικής μας πρακτικής για δύο, κυρίως, λόγους:

Πρώτον γιατί, ενώ έχουν περάσει σχεδόν δύο αιώνες ελεύθερου εθνικού βίου, κανένα από τα μεγάλα οράματα εκείνης της περιόδου – εθνικά, πολιτικά, πολιτιστικά – δεν κατορθώσαμε να πραγματοποι­ήσουμε σ’ όλη τους την έκταση. Η ορμή του νεοελληνικού Διαφωτι­σμού θα δεχθεί, πριν ακόμα ολοκληρωθεί ο Αγώνας, ισχυρά πλήγ­ματα από τις συντηρητικές άρχουσες τάξεις. Αυτές, προκειμένου να ελέγχουν την εξουσία και να μη χάσουν τα προνόμιά τους επιδόθη­καν σ’ έναν εξοντωτικό εμφύλιο σπαραγμό, κατέστησαν αναγκαία την ξένη παρέμβαση και – εκτός των άλλων δεινών – οδήγησαν σε συρρίκνωση το ιδεώδες της νέας δημοκρατικής και φιλελεύθερης αγωγής.

Ο δεύτερος λόγος προβάλλει περισσότερο απειλητικός: εξωελληνικές δυνάμεις εξακολουθούν να επηρεάζουν την πορεία του ελ­ληνισμού, με αποτέλεσμα να αδυνατίζουν τα χαρακτηριστικά της εθνικής μας ταυτότητας. Γινόμαστε μέρα με τη μέρα πιο ευάλωτοι στη διαλυτική ομοιομορφία του μέλλοντος, που απεργάζεται η νέα τάξη πραγμάτων…Σε εποχές όπου οι εσωτερικές μας αντιστάσεις αδυνατίζουν, τα οράματα και οι επιδιώξεις καλύπτονται από την αχλύ μιας, υποτιθέ­μενης, καταναλωτικής ευδαιμονίας, χρειαζόμαστε μια ποιοτικά ανώτερη παιδεία, η οποία να εμπνέεται από το θεσπέσιο ΗΘΟΣ των αοίδιμων δασκάλων της εποχής. Είναι η καλύτερη απόδοση ευγνωμοσύνης που τους οφείλουμε.

Νίκος Π. Γεωργακόπουλος

Δεκέμβριος 2005

Read Full Post »

Ομάδα ΑΣΙΠΚΑ –Σοφοκλή, Αντιγόνη στη Μικρή Επίδαυρο


 

Η ομάδα ΑΣΙΠΚΑ παρουσιάζει σε σκηνοθεσία Δημήτρη Μπίτου την παράσταση «Αντιγόνη» στο Μικρό Θέατρο της Αρχαίας Επιδαύρου, την Παρασκευή, 20 και το Σάββατο, 21 Ιουλίου 2012.

Ομάδα ανήσυχη, η ΑΣΙΠΚΑ – η λέξη σημαίνει λάθος στα ρωσικά– προσεγγίζει την Αντιγόνη με άξονα τον έρωτα και τη δύναμή του πάνω στον άνθρωπο. Μιλώντας για τα πάθη και το θάνατο, το θέατρο συνδιαλέγεται με τη μουσική.

 

Η υπόθεση:

Μετά το θάνατο των δύο γιων του Οιδίποδα, Ετεοκλή και Πολυνείκη, ο Κρέων ορίζεται νέος Βασιλιάς και διατάζει να μείνει άταφο το πτώμα του Πολυνείκη, επειδή τόλμησε να εκστρατεύσει εναντίον της πόλης που τον ανέθρεψε. Όλοι υπακούουν. Εκτός από την Αντιγόνη, η οποία θάβει το πτώμα του αδερφού της. Συλλαμβάνεται, συγκρούεται με τον Κρέοντα και με διαταγή του κλείνεται ζωντανή σε ένα τάφο. Ο λόγος του μάντη Τειρεσία δικαιώνει την Αντιγόνη λέγοντας πως ο θείος νόμος, που επιτάσσει την ταφή των νεκρών είναι ανώτερος από τον ανθρώπινο. Έτσι, ο Κρέων πείθεται να αναστείλει την ποινή και να ελευθερώσει την Αντιγόνη. Αλλά είναι ήδη αργά…

 

Ομάδα ΑΣΙΠΚΑ

 

Σκηνοθετικό Σημείωμα:

Με αφορμή το μοναρχικό ξόδι που επιλέγει η Αντιγόνη για το νεκρό αδερφό της Πολυνείκη, ενάντια στο νόμο του Κρέοντα και σε όσους υποτάσσονται στη βία του, η Ομάδα ΑΣΙΠΚΑ και ο σκηνοθέτης Δημήτρης Μπίτος προσεγγίζουν το δράμα του Σοφοκλή «Αντιγόνη», επιχειρώντας να αποκωδικοποιήσουν την τραγικότητα της αγάπης ως επαναστατική πράξη, ως εξίσωση χωρίς λύση, ισχυρή ως φυσικό φαινόμενο και νόμο ενάντια στους νόμους του κράτους, κάθε εξουσίας ή λογικής. 

Στόχος του σκηνοθέτη είναι να φέρει σε μία ουσιαστική συνάντηση μέσα από τις μουσικές συνθέσεις του Blaine L. Reininger και του Ψαραντώνη ήχους του χθες και του σήμερα, για τα πάθοια του έρωτα.

Η παράσταση θα παιχτεί σε ολική έκλειψη της Σελήνης στις 20 και 21 Ιουλίου στο Μικρό Θέατρο της Αρχαίας Επιδαύρου ως μία σύγχρονη αλληγορία πάνω στην πιο ισχυρή πραγματικότητα, που είναι το αιώνιο σκοτάδι του Θανάτου και η μοναδική ελευθερία που έχει κανείς στο πώς πεθαίνει. Ή μήπως στο πώς ζεί;

Συντελεστές Παράστασης

Μετάφραση: Μίνως Βολανάκης
Σκηνοθεσία: Δημήτρης Μπίτος
Δραματουργική Επεξεργασία: Ναταλία Μηνιώτη
Βοηθοί Σκηνοθέτη: Λένα Μοσχά, Δάφνη Λιανάκη
Μουσική: Blaine L. Reininger & Ψαραντώνης
Σκηνικά, Κοστούμια: Κων/νος Ζαμάνης
Φωτισμοί: Νύσος Βασιλόπουλος
Χορός, κίνηση: Ζωή Χατζηαντωνίου

Ερμηνεύουν:
Ειρήνη Δράκου (Αντιγόνη), Ρηνιώ Κυριαζή (Ισμήνη), Τάκης Μόσχος (Κρέων), Χρήστος Σουγάρης (Τειρεσίας, Χορός), Γιώργος Συμεωνίδης (Άγγελος, Εξάγγελος, Φύλακας, Χορός), Αλέξανδρος Τούντας (Τειρεσίας, Χορός) και Αντώνης Τσίλλερ (Αίμων)

Στην παράσταση θα συμμετέχει το πενταμελές συγκρότημα πολυφωνικών “ΔΙΩΝΗ”, που αποτελείται από τις Ειρήνη Κολιούση, Παναγιώτα Κολιούση, Παρασκευή Γκόγκου, Ευαγγελία Γκόγκου, Χριστίνα Γκόγκου

Συντονισμός παραγωγής: Γεωργία Ζούμπα

20-21 Ιουλίου, 21:30 Μικρό Θέατρο Αρχαίας Επιδαύρου

Read Full Post »

Οι «Ικέτιδες» του Αισχύλου στο Αρχαίο Θέατρο Άργους από τη Θεατρική Ομάδα του 1ου Γυμνασίου Άργους


 

Ο μύθος των Δαναΐδων, ο γενέθλιος μύθος του Άργους, θα αναβιώσει στο αρχαίο θέατρο της πόλης, από τη Θεατρική Ομάδα του 1ου Γυμνασίου Άργους, το Σάββατο 7 Ιουλίου, στις 21:00.

Μαθητές και μαθήτριες του 1ου Γυμνασίου, στα πλαίσια της υλοποίησης Προγράμματος Πολιτιστικών Δραστηριοτήτων και Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης των καινοτόμων Σχολικών Δραστηριοτήτων, παράλληλα με τα μαθήματά τους, έθεσαν στους εαυτούς τους το φιλόδοξο στόχο να ανεβάσουν ένα αρχαίο δράμα, με «Αργείτικη υπόθεση».

Δύσκολη η προσπάθειά τους, αν λάβουμε υπόψη μας το βαρύ πρόγραμμα που έχουν να αντιμετωπίσουν. Μαζί τους μια ομάδα Καθηγητριών και Καθηγητών του σχολείου, έδωσε τον ελεύθερο χρόνο της για να βοηθήσει τα παιδιά στην κατανόηση του Αρχαίου Δράματος και της σχέσης του με το Μύθο και να τα μυήσει στην τέχνη του Θεάτρου. Με πολύωρες και κοπιαστικές πρόβες μαθητές και καθηγητές νιώθουν έτοιμοι να παρουσιάσουν το έργο του Αισχύλου στο κοινό της πόλης.

Αρωγοί της προσπάθειας και συνδιοργανωτές  στην παρουσίαση της παράστασης στάθηκαν η Περιφέρεια Αργολίδας και η Κοινωφελής Επιχείρηση του Δήμου Άργους–Μυκηνών (Κ.Ε.Δ.Α.-Μ.), η οποία συμπεριέλαβε το έργο στα  πλαίσια των καλοκαιρινών εκδηλώσεων  στο  Αρχαίο Θέατρο του Άργους.

 

Ικέτιδες (1964) – Εθνικό Θέατρο: Κεντρική Σκηνή | 25/07/1964 – 26/07/1964 Αρχαίο Θέατρο Επιδαύρου. Στο κέντρο: Λυκούργος Καλλέργης (Πελασγός). Πίσω: Θάνος Κωτσόπουλος (Δαναός). Αρχείο: Εθνικό Θέατρο.

 

Οι Ικέτιδες είναι όχι μόνον η αρχαιότερη τραγωδία του Αισχύλου, αλλά και το αρχαιότερο έργο του ευρωπαϊκού δράματος.  Ο ρόλος του Χορού είναι κυρίαρχος και τα διαλογικά μέρη είναι μικρά σε έκταση, δηλαδή είναι ένα δείγμα της πιο παλιάς μορφής του δράματος, όπου ο πραγματικός Πρωταγωνιστής είναι ο Χορός.

«Ικέτιδες», στην τραγωδία του Αισχύλου, είναι οι Δαναΐδες. Οι κόρες του Δαναού διωκόμενες από τους γιούς του Αιγύπτου, καταφεύγουν στο Άργος. Η γενιά τους κράταγε από την Αργείτισσα Ιώ και νιώθουν πως γυρίζουν στην πατρίδα τους. Ικετεύουν το βασιλιά του Άργους Πελασγό να τους δώσει άσυλο, για να γλυτώσουν από τον ανεπιθύμητο γάμο.

Ο Πελασγός απευθύνεται στο λαό και ζητάει τη γνώμη του. Οι Αργείτες αποφασίζουν υπέρ της παροχής ασύλου στις 50 Ικέτιδες. Ο απεσταλμένος που έρχεται να τις πάρει δεν κατορθώνει να τις αποσπάσει από τους βωμούς, όπου έχουν καταφύγει. Το έργο τελειώνει με ύμνους των Δαναΐδων προς τους θεούς για τη σωτηρία τους.

Για πολλούς μελετητές η τραγωδία, αυτή, αποτελεί ύμνο στη δημοκρατία και την αξιοπρέπεια της γυναίκας και  επικρατεί η άποψη ότι εδώ, όπως και στους “Πέρσες”, συγκρίνεται ο πολιτισμός των Ελλήνων με τη βία και την αλαζονεία των βαρβάρων.

Παρότι το έργο γράφτηκε για το δικό του τόπο και χρόνο, φανερώνει τις γυναίκες μόνες, θνητές, απέναντι σ΄ έναν κόσμο γεμάτο δυνάμεις μεγαλύτερες απ΄ αυτές, που κατευθύνουν τη μοίρα τους. Προβλήματα οικουμενικά και διαχρονικά αναδεικνύονται μέσα από το λόγο του Αισχύλου και δίνουν σύγχρονη διάσταση στο έργο.

Την επιμέλεια της παράστασης την έχουν οι Καθηγήτριες Μαρία Π. Δοντά, Φιλόλογος (Δραματουργική παρέμβαση και Σκηνοθεσία), Μαρίκα Νάσση, Οικιακής Οικονομίας (Γενική Επιμέλεια και Συντονισμός), Βασιλική Κουρουνιώτη, Μουσικός (Μουσική Σύνθεση και διδασκαλία), Ιωάννα Γρηγορίου, Φυσικής Αγωγής (Κίνηση χορού) και ο Καθηγητής Γιώργος Γαλάνης, Καλλιτεχνικών, (Σκηνικό).

Στο έργο συμμετέχουν οι εξής μαθητές και μαθήτριες του 1ου Γυμνασίου Άργους:

ΧΟΡΟΣ ΙΚΕΤΙΔΩΝ: Ρούλα Αθανασοπούλου, ΧρύσπηΒουβούσα, Ναταλία Γαλάτουλα, Μαρία Γιαγού, Σοφία Γρινέζου, ΜπιάνκαΙοάνα, Βίκυ Καμπόσου, Λίνα Κουτσούκου, Ρέα Λυμπέρη, Θεοδώρα Μαρούλη, Μαρία Μπαλάσκα, Φωτεινή Νάσση, ΝερίναΞιξή, Έλενα Ουλή, Εύη Παπαναστασίου, Χρύσα Ρούκα, Αγγελική Σκανδάλη, Βικτώρια Τριπολιτσιώτη Νικολέτα Τσόκα, Κλειώ Χρονοπούλου.

ΔΑΝΑΟΣ: Δημήτρης Καχριμάνης

ΠΕΛΑΣΓΟΣ: Σπύρος Αργυρόπουλος

ΑΙΓΥΠΤΟΣ: Δημήτρης Σκιτζής

ΚΗΡΥΚΑΣ: Θοδωρή Καρούτης

ΑΚΟΛΟΥΘΟΙ ΒΑΣΙΛΙΑ:Σταύρος Βίγκος, Κώστας Διαμαντόπουλος, Ηρακλής Ζουγλής.
ΜΟΥΣΙΚΟΙ: Μαριπένη Κουσκούκη: ΚΙΘΑΡΑ, Δέσποινα Φιλοπούλου – Καψαμπέλη: ΦΛΑΟΥΤΟ, Ανδρέας Κωτσιόπουλος: ΑΡΜΟΝΙΟ.

 

Read Full Post »

Φεστιβάλ Επιδαύρου 2012


 

Φεστιβάλ Επιδαύρου

Με την κορυφαία τραγωδία του Σοφοκλή Οιδίποδας Τύραννος θα ανοίξει το φετινό πρόγραμμα της Επιδαύρου (στις 6 Ιουλίου) με το δίδυμο Αιμίλιος Χειλάκης- Κωσταντίνος Μαρκουλάκης επί σκηνής, σε μια παράσταση-έκπληξη που αποτελείται αποκλειστικά από άντρες (σε σκηνοθεσία του Τσέζαρις Γκραουζίνις).

Την τιμητική του θα έχει στους φετινούς χαλεπούς καιρούς ο Αριστοφάνης, αφού τέσσερις έμπειροι σκηνοθέτες επέλεξαν τις σατιρικές του κωμωδίες για την κάθοδό τους στην Επίδαυρο: τις Νεφέλες ο Νίκος Μαστοράκης, τους Ιππείς ο Σταμάτης Φασουλής, τους Ορνιθες ο Γιάννης Κακλέας και τις Εκκλησιάζουσες ο Βαγγέλης Θοδωρόπουλος. Στις κωμωδίες αυτές το κοινό της Επιδαύρου θα έχει την ευκαιρία να απολαύσει μερικούς απο τους πιο αγαπημένους του ηθοποιούς σε πρωταγωνιστικούς ρόλους: το Γιάννη Μπέζο, τον Αλέξανδρο Μυλωνά, τον Πέτρο Φιλιππίδη, το Γιάννη Ζουγανέλη, το Βασίλη Χαραλαμπόπουλο, τον Οδυσσέα Παπασπηλιόπουλο, τον Κώστα Κόκλα, τη Δάφνη Λαμπρόγιαννη και πολλούς άλλους.

Ακόμα, ο Λευτέρης Βογιατζής υπογράφει φέτος όχι μια αρχαία τραγωδία, αλλά ένα έργο εμπνευσμένο από την ελληνική αρχαιότητα, τον Αμφιτρύωνα του Μολιέρου, με ένα εξαιρετικό καστ ηθοποιών ανανεώνοντας το ρεπερτόριο της φετινής Επιδαύρου.

 

Αναλυτικά το πρόγραμμα, οι ημερομηνίες και οι συντελεστές των παραστάσεων

 

6, 7 Ιουλίου
ΟΙΔΙΠΟΥΣ ΤΥΡΑΝΝΟΣ
του ΣΟΦΟΚΛΗ

Μετάφραση: Μίνως Βολανάκης
Σκηνοθεσία: Τσέζαρις Γκραουζίνις
Μουσική Σύνθεση: Δημήτρης Θεοχάρης
Σκηνικά – Κοστούμια: Κέννι Μακλίλαν
Φωτισμοί: Νίκος Βλασόπουλος
Βοηθός σκηνοθέτη: Μάρω Παπαδοπούλου

Παίζουν οι ηθοποιοί: Αιμίλιος Χειλάκης και Κωνσταντίνος Μαρκουλάκης
Και οι: Χρήστος Σαπουντζής, Κώστας Κορωναίος, Αλμπέρτο Φάις, Γιάννης Τσεμπερλίδης, Κώστας Σειραδάκης, Παναγιώτης Εξαρχέας, Ονίκ Κετσογιάν, Γιώργος Παπανδρέου, Τζεφ Μααράουι.

Ο Οιδίποδας, το παιδί της Τύχης.                                          
Ο Οιδίποδας, ως το αρχετυπικό πρόσωπο που προκαλεί τη μοίρα του.

Ο Οιδίπους Τύραννος του Σοφοκλή (430-425 π.Χ.), σε σκηνοθεσία και διασκευή Τσέζαρις Γκραουζίνις, είναι μια αρσενική τελετουργία που ψάχνει πως είναι να χάνει κανείς, παραμένοντας «νικητης», πως «κερδίζει» ενώ τα αρνείται όλα. Οι ηθοποιοί, χρησιμοποιώντας τα ουσιώδη εργαλεία του θεάτρου, όχι μόνο παρουσιάζουν την ιστορία του Οιδίποδα, αλλά εκθέτουν στα μάτια του κοινού και την ίδια τη διαδικασία της θεατρικής δημιουργίας της.

Μια συμπαραγωγή της εταιρίας αρτivities, του ΔΗΠΕΘΕ Βόλου και του φεστιβάλ Επιδαύρου.

 

Οιδίπους Τύραννος

 

13, 14 Ιουλίου

ΕΘΝΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ
Νεφέλες
του Αριστοφάνη

Μετάφραση: Κ. Χ. Μύρης
Διασκευή – Σκηνοθεσία – Σκηνικά – Κοστούμια: Νίκος Μαστοράκης
Μουσική: Σταύρος Γασπαράτος
Κίνηση: Φωκάς Ευαγγελινός
Φωτισμοί: Σάκης Μπιρμπίλης
Μουσική διδασκαλία: Μελίνα Παιονίδου
Βοηθός σκηνοθέτη: Βίκυ Βολιώτη

Διανομή

Στρεψιάδης: Γιάννης Μπέζος
Σωκράτης (Αριστοφάνους): Αλέξανδρος Μυλωνάς
Φειδιππίδης: Μάκης Παπαδημητρίου
Σωκράτης (Πλάτωνος): Γιάννης Νταλιάνης
Δίκαιος Λόγος: Νίκος Ψαρράς
Άδικος Λόγος: Προμηθέας Αλειφερόπουλος
Μαθητές: Λαέρτης Μαλκότσης, Όμηρος Πουλάκης, Θάνος Τοκάκης, Μιχάλης Οικονόμου

Χορός: Τάνια Τρύπη, Τζωρτζίνα Παλαιοθοδώρου, Ιωάννης Παπαζήσης, Κατερίνα Λυπηρίδου, Φοίβος Ριμένας, Κωνσταντίνος Γαβαλάς, Αμαλία Τσεκούρα, Χρήστος Σπανός, Λήδα Μανουσάκη,Νάντια Κοντογεώργη, Μίνως Θεοχάρης, Δανάη Κατσαμένη, Γιωργής Τσουρής, Σπύρος Κυριαζόπουλος.

Στις Νεφέλες (423 π.Χ.) ο Αριστοφάνης σατιρίζει ανελέητα στο πρόσωπο του Σωκράτη τις νέες ιδέες των σοφιστών. Ο Στρεψιάδης, ένας απαίδευτος αγρότης καταχρεωμένος εξαιτίας της άσωτης ζωής του γιου του, απευθύνεται στη σχολή του Σωκράτη για να τον μυήσει στη ρητορική ώστε μπορέσει, διαστρεβλώνοντας την αλήθεια, να αντιμετωπίσει τους δανειστές του στα δικαστήρια. Τι προεκτάσεις μπορεί να πάρει σήμερα ο αγώνας μεταξύ Άδικου και Δίκαιου Λόγου;

 

Νεφέλες

 

20, 21 Ιουλίου

ΚΘΒΕ
ΙΠΠΗΣ
του Αριστοφάνη

Μετάφραση- σκηνοθεσία: Σταμάτης Φασουλής
Σκηνικά: Μανώλης Παντελιδάκης
Κοστούμια: Ντένη Βαχλιώτη
Φωτισμοί: Λευτέρης Παυλόπουλος
Μουσική: Γιώργος Χριστιανάκης
Πρωταγωνιστούν: Πέτρος Φιλιππίδης (Aλλαντοπώλης), Γιάννης Ζουγανέλης (Παφλαγόνας)

Ποιός ευθύνεται για την ηθική παρακμή στον πολιτικό βίο; Ο δημαγωγός υποψήφιος ή ο λαός που αρέσκεται στην κολακεία και στην εκδούλευση   με αποτέλεσμα να ψηφίζει όποιον του «χαϊδεύει τα αυτιά»;  Είναι οι φαύλοι δούλοι  είδωλο του διεφθαρμένου αφέντη; Η μαχητική σάτιρα του Αριστοφάνη αναφέρεται στον πυρήνα της δημοκρατίας και στην συνεχή επαγρύπνηση που απαιτείται για την ορθή λειτουργία του πολιτεύματος.

Ο Σταμάτης Φασουλής, με έναν θίασο δημοφιλών ηθοποιών, υπόσχεται μια σύγχρονη ανάγνωση των Ιππέων  (424 π.Χ.), της δραματικά επίκαιρης, πολιτικής κωμωδίας του Αριστοφάνη. Η Κωμωδία του Αριστοφάνη, «ΙΠΠΗΣ»,  είναι η καλοκαιρινή παραγωγή του  παρουσιάζει το Κρατικό Θεάτρο  Βορείου Ελλάδος, σε συμπαραγωγή με το Θέατρο Ακροπόλ.

 

ΙΠΠΗΣ

 

27, 28 Ιουλίου
ΘΕΑΤΡΟ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΚΟΣΜΟΥ
Εκκλησιάζουσες
του Αριστοφάνη

Εκκλησιάζουσες

Σκηνοθεσία: Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος
Απόδοση κειμένου: Βασίλης Μαυρογεωργίου
Μουσική: Θάνος Μικρούτσικος
Σκηνικά-Κοστούμια: Άγγελος Μέντης
Χορογραφίες: Αγγελική Στελλάτου
Σχεδιασμός φωτισμών: Σάκης Μπιρμπίλης
Βοηθός σκηνοθέτη: Σπύρος Πίτσος
Δραματολόγος: Μαρία Παπαλέξη

Παίζουν οι ηθοποιοί

Πραξαγόρα: Δάφνη Λαμπρόγιαννη
Βλέπυρος: Κώστας Κόκλας
Νέος: Γιώργος Πυρπασόπουλος
Χρέμης: Παντελής Δεντάκης
Α΄ Άντρας: Νίκος Καρδώνης
Β΄ Άντρας: Στράτος Χρήστου
Νέα: Γεωργία Γεωργόνη

Χορός
Μαίρη Σαουσοπούλου, Ντίνη Ρέντη, Πολυξένη Ακλίδη, Ειρήνη Γεωργαλάκη, Μαρία Γεωργιάδου, Γεωργία Γεωργόνη, Άντρη Θεοδότου, Κατερίνα Μαούτσου, Σωτηρία Ρουβολή, Ειρήνη Φαναριώτη, Έλενα Χατζηαυξέντη, Στράτος Χρήστου.

Αν ζούσε ο Αριστοφάνης, θα ανέθετε ξανά την διαχείριση του κράτους στις γυναίκες; Όπως έκανε τότε, στα 392 π.Χ., όταν η ηττημένη Αθήνα βρισκόταν σε παρακμή. Πιστές στην παράδοση, ικανές στον χειρισμό του χρήματος, οι αθηναίες, στις Εκκλησιάζουσες -μια περισσότερο φιλοσοφική παρά πολιτική κωμωδία- κηρύσσουν  την κοινοκτημοσύνη. Απάντηση του κωμωδιογράφου στην πλατωνική Πολιτεία;

Το Θέατρο του Νέου Κόσμου, σε μια σύγχρονη ανάγνωση της κωμωδίας από τον Βαγγέλη Θεοδωρόπουλο, ερευνά το θέμα γυναίκα-εξουσία και γοητεύεται από τη θεατρικότητα της αλλαγής των ρόλων ανάμεσα στα δύο φύλα.

 

Εκκλησιάζουσες

 

3, 4 Aυγούστου

ΕΘΝΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ
Αμφιτρύων
του Μολιέρου

Μετάφραση: Χρύσα Προκοπάκη
Σκηνοθεσία: Λευτέρης Βογιατζής
Σκηνικά: Εύα Μανιδάκη
Κοστούμια: Ιωάννα Τσαμη
Μουσική: Δημήτρης Καμαρωτός
Φωτισμοί: Λευτέρης Παυλόπουλος
Βοηθοί σκηνοθέτη: Χάρης Φραγκούλης, Ελένη Ευθυμίου

Διανομή

Αλκμήνη: Αμαλία Μουτούση
Αμφιτρύων: Γιώργος Γάλλος
Δίας: Νίκος Κουρής
Σωσίας: Δημήτρης Ήμελλος
Ερμής: Χρήστος Λούλης
Κλεάνθη: Εύη Σαουλίδου
Νύχτα: Στεφανία Γουλιώτη

Στρατηγοί: Κωνσταντίνος Αβαρικιώτης, Κωνσταντίνος Ασπιώτης, Κωνσταντίνος Γιαννακόπουλος, Ανδρέας Κωνσταντίνου, Χάρης Φραγκούλης, Νικόλας Χανακούλας.

Μετά τη θερμή υποδοχή της Αντιγόνης, ο Λευτέρης Βογιατζής επανέρχεται στo αρχαίo θέατρο με ένα αριστούργημα του Μολιέρου. Επικεφαλής ενός εκλεκτού θιάσου σκηνοθετεί, σε έμμετρη μετάφραση της Χρύσας Προκοπάκη, τον Αμφιτρύωνα (1668), κωμωδία εμπνευσμένη από το ομώνυμο έργο του Πλαύτου που βασίζεται στην ελληνική μυθολογία.

Ο Δίας μεταμορφώνεται σε Αμφιτρύωνα για να τρυπώσει στο κρεβάτι της γυναίκας του Αλκμήνης και ο Ερμής στον υπηρέτη Σωσία, προκαλώντας ευτράπελες παρεξηγήσεις και διαβολικές συγκρούσεις. Μέσα από τους αντικριστούς καθρέφτες αναδεικνύονται δεξιοτεχνικά σκοτεινές όψεις του κωμικού, τότε και σήμερα.

 

Αμφιτρύων

 


10, 11 Αυγούστου
ΔΗΠΕΘΕ ΚΡΗΤΗΣ
Όρνιθες
του Αριστοφάνη

Σκηνοθεσία: Γιάννης Κακλέας
Μουσική: Μάνος Χατζιδάκις
Σκηνικά : Μανόλης Παντελιδάκης
Κοστούμια: Βάλια Μαργαρίτη
Χορογραφίες: Κυριάκος Κοσμίδης
Βοηθός Σκηνοθέτη: Νούρμαλα Ηστυ

ΠΑΙΖΟΥΝ: Βασίλης Χαραλαμπόπουλος, Οδυσσέας Παπασπηλιόπουλος, Κώστας Μπερικόπουλος, Γιώργος Χρυσοστόμου, Αγορίτσα Οικονόμου, Βαγγέλης Χατζηνικολάου, Αγάπη Μανούρα, Σωκράτης Πάτσικας, Σοφία Μιχαήλ, Προκόπης Αγαθοκλέους, Ιβαν Σβιταιλο, Μαρία Βλαχάκη, Αλαίν Ριβέρο.

Σε καιρούς δεινής κρίσης η αναζήτηση της ουτοπίας επανέρχεται δριμύτερη. Ο σκηνοθέτης Γιάννης Κακλέας με ένα επιτελείο αξιόλογων ηθοποιών και σύμμαχο τη θρυλική μουσική του Χατζιδάκι, αναζητεί τη Νεφελοκοκκυγία του σήμερα.

Κωμωδία εξαιρετικά επίκαιρη, οι Όρνιθες γράφτηκαν το 414 π.Χ., εποχή που ο πόλεμος, η πείνα, τα χρέη και η παρακμή μάστιζαν την Αθήνα. Η απόγνωση οδηγεί δύο ηλικιωμένους αθηναίους στην φυγή και στη δημιουργία της ιδανικής πόλης σε συμμαχία με τα πτηνά.

 

Όρνιθες

 

Ελληνικό Φεστιβάλ Α.Ε.
Χατζηχρήστου 23 & Μακρυγιάννη
117 42 Αθήνα
 
Γενικές Πληροφορίες
Τ: +30 210 9282900
Φ: +30 210 9282941
 

 

Read Full Post »

Εθνική Λυρική Σκηνή – «La Boheme» του Πουτσίνι


 

Η θρυλική «La Boheme» του Πουτσίνι είναι η δεύτερη παραγωγή της «Όπερας της Βαλίτσας» που εγκαινίασε από εφέτος η Εθνική Λυρική Σκηνή και την παρουσιάζει στο Φεστιβάλ του Ναυπλίου, στην Πλατεία Αγίου Γεωργίου, Παλιά Πόλη, την Κυριακή 1 Ιουλίου 2012 στις 9 το βράδυ. Η υπόθεση αφορά τον έρωτα ανάμεσα στον ποιητή Ροντόλφο και στη ράφτρα Μιμή, από τη στιγμή που συναντιούνται έως το θάνατο της κοπέλας από φυματίωση.

 

Σχέδιο σκηνικού από τη «La Boheme» του Πουτσίνι

 

Ο Σκηνοθέτης της παράστασης, Ισίδωρος Σιδέρης σημειώνει:

 

La Boheme

Η «Όπερα της Βαλίτσας» παρουσιάζει την  Μποέμ σαν μια εναλλακτική πρόταση, σε μια ευέλικτη συμπυκνωμένη παράσταση. Σαν περιοδεύων θίασος οι τραγουδιστές  ανεβαίνουν με τις  Βαλίτσες  τους στη σκηνή  και  δημιουργούν  τον σκηνικό χώρο όπου θα παρουσιάσουν τη ζωή των μποέμ.   Κεντρικό θέμα του έργου είναι  τα νιάτα. Μετά το χαρούμενο ξεκίνημα του έργου η παγωνιά ελλοχεύει παντού. Το ρίγος της παγωνιάς και του θανάτου διατρέχει όλα τα επεισόδια  μέχρι  να ακινητοποιηθεί στο άψυχο σώμα  της Μιμής.   

Μόνη  ελπίδα η άνοιξη που, όμως, κάποιοι δεν θα την προλάβουν… Η ιστορία ξεκινά παραμονή Χριστουγέννων με τη γέννηση ενός έρωτα και τελειώνει  με το θάνατο  του έρωτα. Ο Έρως – Θάνατος, που στην παράσταση μας προσωποποιείται, σαν  ένας άλλος  μποέμ κυκλοφορεί ανάμεσα τους, ορατός από τη Μιμή, αλλά αόρατος για τους άλλους. Είναι ένας κίνδυνος υπαρκτός τον οποίο αγνοούν. Η παρουσία Του είναι καταλυτική για την παράσταση, αφού συμμετέχει ως θιασάρχης-σκηνοθέτης που προωθεί τη δράση.

Στη Μποέμ οι ερωτικές καταστάσεις είναι έντονες και οι συγκρούσεις των χαρακτήρων βίαιες. Η ένταση της μουσικής βρίσκεται σε συνεχή διάλογο με την πυρετώδη ένταση και πυκνότητα της παράστασης. Το χιούμορ  και  το σασπένς  αντιπαρατίθενται στο  υπέροχο  μελό  του έργου  και  της  μουσικής, δημιουργώντας μια σύγχρονη και άμεση παράσταση σε απόσταση αναπνοής  από το κοινό.

 

Η Μποέμ με μια ματιά / Ο συνθέτης

 

 Ο Τζάκομο Πουτσίνι γεννήθηκε στη Λούκκα της Τοσκάνης στις 22 Δεκεμβρίου 1858. Μέχρι σήμερα ο Πουτσίνι παραμένει ένας από τους επιτυχέστερους Ιταλούς συνθέτες όπερας, καθώς τα περισσότερα έργα του βρίσκονται σταθερά στο ρεπερτόριο των λυρικών θεάτρων του κόσμου. Η προσωπική του γλώσσα διαμορφώθηκε με μεγάλη σαφήνεια ήδη από την τρίτη του όπερα, Μανόν Λεσκώ (1893), ενώ με τα επόμενα τρία έργα του, Μποέμ (1896), Τόσκα (1900) και Μαντάμα Μπαττερφλάι (1904), αναγνωρίστηκε ως ο σημαντικότερος διάδοχος του Τζουζέππε Βέρντι. Πέθανε το 1924, αφήνοντας ανολοκλήρωτη την τελευταία του όπερα, Τουραντότ (1926).

Το έργο

Η Μποέμ, λυρικό έργο σε τέσσερις εικόνες, βασίζεται στη νουβέλα Σκηνές απ’ την μποέμικη ζωή (1845/8, 1851) του Ανρύ Μυρζέρ και στο θεατρικό H μποέμικη ζωή (1849), το οποίο εμπνεύστηκε από αυτήν ο Τεοντόρ Μπαρριέρ. Το ποιητικό κείμενο είναι των Τζουζέππε Τζακόζα και Λουίτζι Ίλλικα.

Πρεμιέρες

Η Μποέμ παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στο ιταλικό κοινό την 1η Φεβρουαρίου 1896 στο Βασιλικό Θέατρο του Τορίνου υπό τη διεύθυνση του Αρτούρο Τοσκανίνι. 

Ροντόλφο: Γιάννης Χριστόπουλος
Μιμή: Έλενα Κελεσίδη
Μαρτσέλλο: Χάρης Ανδριανός
Μουζέτα: Μαρία Κόκκα
Σωνάρ: Ζαφείρης Κουτελιέρης
Κολλίνε: Κώστας Ντότσικας
Αλτσιντόρο: Χρήστος Αμβράζης
Έρωτας – Θάνατος: Διονύσης Τσαφταρίδης

Σκηνοθεσία: Ισίδωρος Σιδέρης
Σκηνικά – Κοστούμια: Γιάννης Κατρανίτσας
Χορογραφία: Διονύσης Τσαφταρίδης
Φωτισμοί: Νίκος Εργαζάκης

Καλλιτεχνικοί υπεύθυνοι των Δράσεων :
Σταμάτης Μπερής, Λυδία Αγγελοπούλου

Η παράσταση παρουσιάζεται με υπέρτιτλους στα ελληνικά.

 

Read Full Post »

Μια έκθεση «γιορτάζει», ένα σπίτι καταρρέει – Η οικία του Χαρίλαου Τρικούπη στο Άργος σε αντίφαση με το αφιέρωμα της Βουλής


  

Με μια σημαντική έκθεση η Βουλή των Ελλήνων τιμά τον Χαρίλαο Τρικούπη αναδεικνύοντας το έργο του οραματιστή πολιτικού που ταυτίστηκε με την λέξη «εκσυγχρονισμός». Το αρχείο, η βιβλιοθήκη, ιστορικά κειμήλια, προσωπογραφίες, αντικείμενα της οικογενείας Τρικούπη, καθώς και έντυπο υλικό, αλλά και φωτογραφικά τεκμήρια από τις συλλογές της Βιβλιοθήκης της Βουλής, περιλαμβάνονται στην έκθεση «Χαρίλαος Τρικούπης: έκθεση ιστορικών κειμηλίων της οικογένειας Τρικούπη» στη Βουλή των Ελλήνων.

 

Η αίθουσα της Βουλής των Ελλήνων που φιλοξενεί την έκθεση. (Φωτ. Αλέξανδρος Φιλιππίδης, δημοσιεύεται στην εφημερίδα Καθημερινή)

Υπάρχει ένας περισσότερο κι ένας λιγότερο προφανής λόγος για να μας απασχολεί σήμερα ο Χαρίλαος Τρικούπης. Η δραματική κατάληξη του πρώτου σοβαρού εκσυγχρονιστικού εγχειρήματος στη νεότερη ιστορία της χώρας με την πτώχευση του 1893 δημιουργεί αναπόφευκτους συνειρμούς. Μπορεί οι συνθήκες, έναν αιώνα και 19 χρόνια μετά, να μην επιτρέπουν απευθείας συγκρίσεις, ωστόσο ο πειρασμός είναι μεγάλος. Αλλά ποιος ο λόγος να καταφεύγεις σε θεωρητικές ακροβασίες, όταν η πραγματικότητα μας τα προσφέρει όλα στο πιάτο;

Το σπίτι των Τρικούπηδων στο Άργος, εκεί που πιθανότατα γεννήθηκε και (αποδεδειγμένα) έζησε τα πρώτα χρόνια της ζωής του ο άνθρωπος ο οποίος σφράγισε τα πολιτικά μας πράγματα το τελευταίο τέταρτο του 19ου αιώνα, κινδυνεύει με αφανισμό. Τμήμα του ανατολικού εξώστη έχει καταρρεύσει ήδη από το 2003 και σήμερα στη διώροφη ερειπωμένη κατοικία βρίσκουν καταφύγιο τοξικομανείς και άστεγοι αλλοδαποί.

Την ίδια στιγμή, η Βουλή των Ελλήνων γιορτάζει τον εμβληματικό Χαρίλαο Τρικούπη (1832-1896) με μια εξαιρετικά ενδιαφέρουσα έκθεση ιστορικών κειμηλίων της οικογένειας Τρικούπη.

Το αρχείο, η βιβλιοθήκη, ιστορικά κειμήλια, προσωπογραφίες, προσωπικά και οικογενειακά αντικείμενα που παρουσιάζονται είναι δωρεά της Rita Frei-Τρικούπη, χήρας του Κωνσταντίνου Σπ. Τρικούπη, το 2010, προς τη Βιβλιοθήκη της Βουλής. Έντυπο υλικό, φυλλάδια, βιβλία, εφημερίδες και περιοδικά της εποχής, φωτογραφικά τεκμήρια από τις συλλογές της Βιβλιοθήκης της Βουλής υποστηρίζουν και συμπληρώνουν την έκθεση που έχει ελάχιστα προβληθεί αν και «τρέχει» από τον περασμένο Μάρτιο (θα διαρκέσει μέχρι το τέλος του 2012).

 

Απαγόρευση

  

Η μειωμένη προβολή της οφείλεται στην απαγόρευση μεμονωμένων επισκέψεων σε εκθέσεις της Βουλής των Ελλήνων για λόγους ασφαλείας. Η έκθεση, δηλαδή, είναι «κλειστή» και μπορεί να τη δει κανείς μόνο αν είναι μαθητής ή μέλος μιας ομαδικής επίσκεψης. Η άρθρωση της έκθεσης κινείται σε δύο παράλληλους άξονες, ανάμεσα, δηλαδή, στα προσωπικά κειμήλια και στα τεκμήρια της πολιτικής δραστηριότητας των δύο μεγάλων ανδρών της ελληνικής ιστορίας του 19ου αιώνα.

 

Βιτρίνα της έκθεσης όπου δεσπόζει το πορτρέτο του Χαρίλαου Τρικούπη φιλοτεχνημένο από τον Αλέξανδρο Φιλαδελφέα. (Φωτ. Αλέξανδρος Φιλιππίδης, δημοσιεύεται στην εφημερίδα Καθημερινή)

 

Αν πάντως δεν έχετε την ευκαιρία να δείτε την έκθεση, όλα τα αντικείμενα της δωρεάς θα φυλάσσονται στην Μπενάκειο Βιβλιοθήκη στην οδό Ανθίμου Γαζή, αφού πρώτα ολοκληρωθούν οι εργασίες αποκατάστασης του κτιρίου. Εκεί προβλέπεται αίθουσα Τρικούπη και μια μόνιμη έκθεση.

Πλην της Βιβλιοθήκης της Βουλής, άλλοι σημαντικοί οργανωμένοι πυρήνες αρχειακού υλικού περί τον Χαρίλαο Τρικούπη διασώζονται στον Δήμο Μεσολογγίου, στο ΕΛΙΑ και στο Εθνικό και Ιστορικό Μουσείο.

 

Οικία Τρικούπη στο Άργος

  

Η αντίφαση ως σπαρταριστή εισαγωγή στο «ελληνικό πρόβλημα»: εντός του εθνικού Κοινοβουλίου η έκθεση, καλοσχεδιασμένη, πυκνή, πλούσια, «πανηγυρικού» χαρακτήρα (καλλιτεχνικός σχεδιασμός: Γιάννης Μετζικώφ) και την ίδια στιγμή 120 χιλιόμετρα νοτιότερα ένα από τα πρώτα μετεπαναστατικά κτίρια της ελεύθερης Ελλάδας, αφημένο στην τύχη του, αν και αποτελεί κρατική περιουσία: από το 1985 περνάει στην ιδιοκτησία της Αγροτικής Τράπεζας που προτίθεται να εγκαταστήσει εκεί το υποκατάστημά της στο Άργος. Μια πρόθεση που έμελλε να μείνει στα χαρτιά.

Το σπίτι χτίστηκε το 1829 με σχέδια του Αυστριακού προξένου Γκρόπιους από τον τέκτονα Κομνηνό Τήνιο, καλύπτοντας μέρος του οθωμανικού μεντρεσέ. Πρόκειται για ένα από τα δύο κτίρια που κατασκεύασε ο Σπυρίδων Τρικούπης (1788-1873), λόγιος, πολιτικός και πατέρας του Χαρίλαου, με την πώληση των οικοπέδων στο Ηραίον του Άργους που του είχαν δοθεί ως αποζημίωση για τη συμμετοχή του στην Επανάσταση.

  

Νεότερη εκδοχή

  

Βιογραφία Χαρίλαου Τρικούπη (Φυλλάδιο 1892)

Ενώ στην ιστοριογραφία έχει περάσει το Ναύπλιο ως τόπος γέννησης* του Χαρίλαου Τρικούπη, τα τελευταία χρόνια κερδίζει έδαφος το Άργος. Στους θερμούς υποστηρικτές της νεότερης εκδοχής ο Βασίλης Κ. Δωροβίνης, ο οποίος αρθρογραφεί υπέρ του Άργους από τις σελίδες του περιοδικού «Αρχαιολογία & Τέχνες» (1997).

«Kατά τον Σπυρόπουλο», σημειώνει ο κ. Δωροβίνης, «ο Σπυρίδων Τρικούπης έφτασε στο Ναύπλιο το 1824 και αγόρασε από την τότε Κυβέρνηση γαίες στο χωριό Αβδήμπεη, τις οποίες το 1826-30 μεταπώλησε σε τρεις επιφανείς Ναυπλιώτες. Με το χρηματικό ποσό που έλαβε μπόρεσε να χτίσει τα σπίτια του Άργους και του Ναυπλίου.

Το 1830, λέει κατηγορηματικά ο Σωτηρόπουλος, αποκρούοντας ρητά το 1832, γεννήθηκε ο Χαρίλαος, μόλις είχε ολοκληρωθεί το σπίτι στο Άργος. Στο Άργος κατοικούσαν πολλοί Έλληνες αντικαποδιστριακοί όπως ο Μαυροκορδάτος, ο Νέγρης και ο Πολυζωίδης που συναντώνταν στο νεόκτιστο σπίτι για διαβουλεύσεις.

Ο Σπ. Τρικούπης πώλησε το σπίτι το 1847 στον Π. Α. Κυπαρίσση. Από το τέλος του 19ου αιώνα μέχρι το 1940 η τοπική μνήμη διατηρεί ζωηρά την ονομασία του σπιτιού ως “οικίας Τρικούπη” και συγκεκριμένη απήχησή της συναντάμε στον τοπικό Τύπο, ως απλή αναφορά ή σε ειδικά άρθρα με μνεία παλαιών κτιρίων του Άργους. Με τις ανακατατάξεις του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου και του Εμφυλίου η ονομασία αυτή εξαφανίζεται και το σπίτι αποκτά το “κατασκευασμένο” όνομα των τελευταίων του ιδιοκτητών (“σπίτι του Κωλέττη”)».

 

Σημείωση Βιβλιοθήκης:

Σχετικά με τον τόπο γέννησης του Χαρίλαου Τρικούπη, στο φύλλο 19/2η σελίδα της 28ης  Απριλίου 1896 στην εφημερίδα « Δαναός» ο ιστορικός Δ. Βαρδουνιώτης σε συμπληρωματική σημείωση του αναφέρει:

 

Συνεπεία των εν τω αριθ. 16 του «Δαναού» γραφέντων περί του τόπου της γεννήσεως του αοιδίμου Χ. Τρικούπη, εγράφη εν τη «Ακροπόλει» ότι ο Χ. Τρικούπης ενώπιον του πρώην βουλευτού Άργους κ. Ιω. Ζωγράφου, ταγματάρχου της Χωροφυλακής, προτείναντος αυτώ μετά την 16 Απριλίου να εκτεθή εν Άργει, εκείνου παραιτουμένου είπεν, ότι ούτε εγεννήθη εν Άργει, ούτε εγκατάστασιν έχει ενταύθα.

Μετά ταύτα όμως ο κ. Ιω. Ζωγράφος, εν Μεσολογγίω ήδη ως εκ την υπηρεσίας του διατρίβων έγραψεν ενταύθα ότι, ότε προέτεινε τω Χ. Τρικούπη να εκτεθή, ως υποψήφιος βουλευτής Άργους, αυτού παραιτουμένου, ιδού τι είπεν αυτώ ο αοίδιμος Χ. Τρικούπης.

« Δικαίωμα να εκτεθώ λόγω εγκαταστάσεως δεν έχω. Έχω όμως τοιούτο λόγω γεννήσεως και το Άργος θεωρείται τόπος της γεννήσεως μου. Διότι, ότε ο πατήρ μου διέστη προς τον Καποδίστριαν, η οικογένειά μου μετώκησεν εις Άργος, όπου ο πατήρ μου δι’ έλλειψιν καταλλήλου οικίας, ωκοδόμησε την και νυν καλουμένην οικίαν Τρικούπη. Κατόπιν όμως, ένεκα απειλουμένων ταραχών εν Άργει, προσωρινώς και προς ασφάλειαν η οικογένειά μας κατέφυγεν εις Ναύπλιον, όπου και εγεννήθην. Της τάξεως δε αποκαταστάσης, επανήλθομεν και διεμείναμεν εις Άργος».

Αύτη εστίν η μαρτυρία του αξιοτίμου κ. Ιω. Ζωγράφου και ταύτα είπεν αυτώ ο αοίδιμος ανήρ. Όθεν, ο Χ. Τρικούπης, ως τόπον της γεννήσεως του εθεώρει το Άργος. Ταύτα δε συμφωνούσιν εν πολλοίς προς όσα διηγήθη ημίν ο γηραιός δικηγόρος κ. Εμμ. Σωτηρόπουλος και προεδημοσιεύσαμεν. (Δ. Κ. Βαρδουνιώτης )    

Αναλυτικά για το θέμα μπορείτε να διαβάσετε στην Αργολική Βιβλιοθήκη, στο τέλος του άρθρου που αφορά στον Χαρίλαο Τρικούπη.

 

Τα οικήματα των Τρικούπηδων

 

Η έκθεση υιοθετεί την «επίσημη» θέση περί Ναυπλίου, μέσα από δύο σημειώματα της εποχής αλλά γενικά κρατά χαμηλούς τόνους ως προς το θέμα. Η κ. Αντζελα Καραπάνου, η μία από τις δύο επιμελήτριες της έκθεσης και του καταλόγου μαζί με την κ. Μαρία Βλασσοπούλου, μας λέει ότι ο τόπος γέννησης του Χαρίλαου Τρικούπη κρίνεται στις λεπτομέρειες για τις οποίες δεν μπορούμε ακόμα σήμερα να είμαστε εντελώς βέβαιοι. «Δεν αποκλείεται η Αικατερίνη Μαυροκορδάτου, αδελφή του Αλέξανδρου Μαυροκορδάτου και μητέρα του Χαρίλαου, να γέννησε στο Ναύπλιο, λίγες μόνο ημέρες πριν από την αποπεράτωση της νεόδμητης οικίας στο Άργος και τη μετακίνηση της οικογένειας εκεί».

Η φωτογραφία του σπιτιού στο Άργος υπάρχει στην έκθεση όπως και άλλων οικημάτων που συνδέθηκαν με τη ζωή του Σπυρίδωνος και του Χαρίλαου Τρικούπη. Το σπίτι της οικογένειας στο Μεσολόγγι ανήκει στον Δήμο και λειτουργεί «Μουσείο Τρικούπη», ενώ το κομψό νεοκλασικό κτίριο της οδού Ακαδημίας 54, όπου έζησαν ο Χαρίλαος Τρικούπης με την αδελφή του Σοφία για πολλά χρόνια κατεδαφίστηκε το 1936. Αντίθετα, επιβίωσε το σπίτι των Τρικούπηδων στα Πατήσια, το μετέπειτα Άσυλο Ανιάτων. Με το ερείπιο του Άργους έχουμε την ευκαιρία να δείξουμε ότι μαθαίνουμε από τα λάθη μας.

 

Δημήτρης Ρηγόπουλος

Καθημερινή, Τέχνες & Γράμματα, Κυριακή 24 Ιουνίου 2012

 

Διαβάστε ακόμη:

Read Full Post »

« Newer Posts - Older Posts »

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 177 other followers