Feeds:
Δημοσιεύσεις
Σχόλια

Archive for the ‘Ειδήσεις – Πολιτισμός’ Category

Βραδιά ανάγνωσης αφιερωμένη στον μεγάλο Αλεξανδρινό ποιητή Κωνσταντίνο Καβάφη – Παρασκευή 22 Νοεμβρίου στη Βιβλιοθήκη του Φουγάρου, Ναύπλιο.


  

Βραδιά ανάγνωσης, στο Φουγάρο, αφιερωμένη στον μεγάλο Αλεξανδρινό ποιητή, Κωνσταντίνο Καβάφη (1863-1933). Έναν ποιητή που δεν βραβεύτηκε ποτέ με το Νόμπελ Λογοτεχνίας αλλά κατάφερε με έναν ξεχωριστό δικό του τρόπο να αναρριχηθεί στο διεθνές λογοτεχνικό στερέωμα. Ο Καβάφης είναι μια ποιητική σχολή από μόνος του και με δυσκολία θα μπορούσαμε να οριοθετήσουμε το έργο του, μιας και είναι μια ζωντανή παλέτα αρετών, ηδονών και αξιών της ανθρώπινης ύπαρξης.Οι αινιγματικοί και συμβολικοί στίχοι των ποιημάτων του σημαδεύουν τις αισθήσεις μας  και τις μπλέκουν με την ιστορία  σε ένα διαχρονικό, φιλοσοφικό και αισθηματικό παιχνίδισμα. Οι χαρακτήρες του, δημιουργούν ένα ξεχωριστό δεσμό με το παρελθόν και το παρόν και απαντούν στα ερωτήματα της συλλογικής ψυχής.

 

Χωρίς περίσκεψιν, χωρίς λύπην, χωρίς αιδώ
μεγάλα κ’ υψηλά τριγύρω μου έκτισαν τείχη.

Και κάθομαι και απελπίζομαι τώρα εδώ.
Άλλο δεν σκέπτομαι: τον νουν μου τρώγει αυτή η τύχη·

διότι πράγματα πολλά έξω να κάμω είχον.
Α όταν έκτιζαν τα τείχη πώς να μην προσέξω.

Αλλά δεν άκουσα ποτέ κρότον κτιστών ή ήχον.
Ανεπαισθήτως μ’ έκλεισαν από τον κόσμον έξω
.

 

Κωνσταντίνος Καβάφης (Αλεξάνδρεια, 29 Απριλίου 1863 – Αλεξάνδρεια, 29 Απριλίου 1933).

 

Ποτέ ο Kαβάφης δεν εξέδωσε δικό του βιβλίο, παρά τύπωνε τα ποιήματά του σε μονόφυλλα που τα συνένωνε, και στη συνέχεια εκείνες τις αυτοσχέδιες «συλλογές» (άλλες χρονολογικές, άλλες με θεματική σειρά των ποιημάτων) τις ενεχείριζε στους γνωστούς και φίλους ή τις έστελνε στους ενδιαφερόμενους που ζητούσαν να γνωρίσουν το έργο του. Tα 154 ποιήματα, το επίσημο ποιητικό σώμα, τυπώθηκε πρώτη φορά το 1935 στην Αλεξάνδρεια, σε πολυτελή έκδοση που την φρόντισαν οι κληρονόμοι του Kαβάφη. Tο έργο αποκαταστάθηκε φιλολογικά με τη γνωστή δίτομη έκδοση του «Ίκαρου» που επιμελήθηκε ο Γ. Π. Σαββίδης το 1963.

 

Αχρονολόγητο φωτογραφικό πορτρέτο του Καβάφη – Αρχείο Καβάφη: Ψηφιακό αποθετήριο.

 

Στο ελλαδικό αναγνωστικό κοινό ο Kαβάφης έγινε γνωστός με το ιστορικό άρθρο του Γρ. Ξενόπουλου στα Παναθήναια (1903), ενώ στο αγγλόφωνο κοινό τον πρωτοσύστησε (1919) ο Άγγλος μυθιστοριογράφος και φίλος του, E. M. Φόρστερ. Από τότε μέχρι σήμερα συντελέσθηκε η πανελλήνια και παγκόσμια, πλέον, αναγνώριση του έργου του, που έχει μεταφραστεί σε πολλές σύγχρονες φιλολογίες.

Τιμούμε τον μεγάλο ποιητή διαβάζοντας έργα του, τον άνθρωπο που αρχικά φιλοδόξησε να γίνει ο αναγνωρισμένος ή ο καλύτερος ποιητής της ελληνικής παροικίας στην Αλεξάνδρεια και μεταθανάτια έγινε ένας από τους πιο σημαντικούς ευρωπαίους ποιητές του 20ού αιώνα.

Βιβλιοθήκη του Φουγάρου, Παρασκευή 22 Νοεμβρίου 7-9μμ,  Ασκληπιού 98, Ναύπλιο, τηλ. 27520 47380.

Read Full Post »

Ομιλία στο Δαναό με θέμα: «O άλλος, ως οδός και συνοδοιπόρος στην αναζήτηση του Παραδείσου»


 

Μητροπολίτης Αργολίδος Νεκτάριος

O Σύλλογος Αργείων «O Δαναός» έχει την τιμή και την ευχαρίστηση να σας αναγγείλει, ότι  την Κυριακή  10 Νοεμβρίου 2019 και ώρα 6.30  μ.μ.  στην αίθουσα διαλέξεων του Συλλόγου, Αγγελή Μπόμπου 8, στο Άργος,  εγκαινιάζοντας τις εκδηλώσεις του Συλλόγου για την περίοδο (2019-2020), θα μιλήσει, ο Σεβασμιώτατος  Μητροπολίτης  Αργολίδος  κ.κ. Νεκτάριος,  με θέμα: «O άλλος, ως οδός και συνοδοιπόρος στην αναζήτηση του Παραδείσου».

 

Μητροπολίτης Αργολίδος Νεκτάριος

 

Ο Μητροπολίτης Αργολίδος Νεκτάριος Αντωνόπουλος, γεννήθηκε στο Μαρούσι το 1952. Κατάγεται εκ πατρός από το Μάνεσι Καλαβρύτων. Είναι πτυχιούχος της Ανωτέρας Ιερατικής Σχολής Αθηνών και της Θεολογικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών.

Μετά την στρατιωτική του θητεία εκάρη μοναχός και χειροτονήθηκε διάκονος στην Κέρκυρα το 1976 από τον μακαριστό Μητροπολίτη Κερκύρας και Παξών Πολύκαρπο. Το 1977 εγκαταβίωσε στην Ιερά Μονή Μεταμορφώσεως του Σωτήρος Σαγματά. Το 1983 χειροτονήθηκε πρεσβύτερος από τον Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη Θηβών και Λεβαδείας και νυν Αρχιεπίσκοπο Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ.κ. Ιερώνυμο. Διακόνησε την Ιερά Μητρόπολη Θηβών και Λεβαδείας ως ιεροκήρυκας και υπεύθυνος του τομέα νεότητας. Το 1991 μετά την παραίτηση για λόγους ασθενείας του μακαριστού καθηγουμένου Αρχιμανδρίτη Νικοδήμου Μπανταλούκα, εξελέγη ηγούμενος της Ιεράς Μονής Σαγματά.

Στις 18 Νοεμβρίου 2013, η Ιερά Σύνοδος της Ιεραρχίας της Εκκλησίας της Ελλάδος, τον εξέλεξε Μητροπολίτη Αργολίδος. Στις 20 Νοεμβρίου 2013, πραγματοποιήθηκε στον Μητροπολιτικό ναό του Αγίου Διονυσίου του Αρεοπαγίτου, στην Αθήνα, με ιδιαίτερη μεγαλοπρέπεια και σύμφωνα με όσα ορίζει η Εκκλησία, η χειροτονία του νέου Μητροπολίτη, από τον Αρχιεπίσκοπο Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ.κ. Ιερώνυμο.

Ο Μητροπολίτης Αργολίδος κ.κ. Νεκτάριος  είναι ένας φωτισμένος και ιδιαίτερα μορφωμένος κληρικός με σημαντικό συγγραφικό έργο. Έχει συγγράψει πολλά βιβλία, ποιμαντικού κυρίως περιεχομένου, ενώ φανερή είναι και η παρουσία του στα κοινωνικά δίκτυα.

 

 

Read Full Post »

Παρουσίαση του βιβλίου «Το ατάρακτον βλέμμα: Ο ποιητής Ανδρέας Κάλβος (1792-1869)» – Ναύπλιο, αίθουσα Βουλευτικού, Σάββατο 2 Νοεμβρίου 2019 και ώρα 19:00.


 

Τιμώντας την επέτειο των 150 χρόνων από τον θάνατο του Ανδρέα Κάλβου, ο Δήμος Ναυπλιέων, ο Δημοτικός Οργανισμός Πολιτισμού, Περιβάλλοντος, Αθλητισμού και Τουρισμού (ΔΟΠΠΑΤ) του Δήμου Ναυπλιέων, οι Εκδόσεις Γαβριηλίδης και  ο Σύνδεσμος Φιλολόγων Αργολίδας  παρουσιάζουν το βιβλίο «Το ατάρακτον βλέμμα, Ο ποιητής Ανδρέας Κάλβος (1792-1869)» (εκδ. Γαβριηλίδης), με εισαγωγή – ανθολόγηση της κ. Τασούλας Καραγεωργίου, Προέδρου της Πανελλήνιας Ένωσης Φιλολόγων.

Την κ. Καραγεωργίου θα καλωσορίσει ο Νικόλαος Μπουμπάρης, Φιλόλογος-Ιστορικός, Πρόεδρος του Συνδέσμου Φιλολόγων Αργολίδας.

Το βιβλίο θα παρουσιάσει η Καλλιόπη Καλποδήμου, Φιλόλογος-Θεατρολόγος, Γενική Γραμματέας του Συνδέσμου Φιλολόγων Αργολίδας.

 

Το ατάρακτον βλέμμα

 

Για την Τασούλα Καραγεωργίου

 

Η Τασούλα Καραγεωργίου γεννήθηκε στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου το 1954. Σπούδασε στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου της Αθήνας. Είναι διδάκτωρ κλασικής φιλολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης, ενώ από το 2007 έως το 2015 διετέλεσε σχολική σύμβουλος φιλολόγων.

Από το 2007 διδάσκει στο Εργαστήρι Ποίησης του Ιδρύματος Τάκης Σινόπουλος. Το 1986 δημοσίευσε την ποιητική συλλογή «Fragmentum αρ. 53» στις εκδόσεις «Πλέθρον». Ακολούθησαν οι συλλογές: «Το αδράχτι που ματώνει» (Πλέθρον, 1989), «Διασπορά» (Πλέθρον, 1994), «Ποιητική τεχνολογία» (Κέδρος, 1998), «Το μετρό» (Κέδρος, 2004). Ποιήματά της έχουν δημοσιευθεί στα περιοδικά «Πλανόδιον», «Ποίηση», «Νέα Εστία», «Παπαδιαμαντικά Τετράδια» και έχουν συμπεριληφθεί σε ανθολογίες, ενώ άρθρα της έχουν δημοσιευθεί στις εφημερίδες «Αυγή» και «Καθημερινή» και στα περιοδικά «Το Δέντρο», «Φιλολογική», «Νέα Παιδεία», «Γράμματα και Τέχνες», «Αντί», «Ο Πολίτης», κ.ά. Είναι Πρόεδρος της Πανελλήνιας Ένωσης Φιλολόγων, μέλος της Εταιρείας Συγγραφέων και του Κύκλο των Ποιητών.

Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί στην Αίθουσα του Βουλευτικού στο Ναύπλιο, το Σάββατο 2 Νοεμβρίου 2019 και ώρα 19:00.

 

Read Full Post »

Θεματική σειρά ομιλιών με θέμα: «Η Νεοελληνική Τέχνη τον 19ο αιώνα»


 

Η Εθνική Πινακοθήκη – Μουσείο Αλεξάνδρου Σούτσου (Παράρτημα Ναυπλίου) και ο Σύνδεσμος Φιλολόγων Αργολίδας διοργανώνουν θεματική σειρά ομιλιών με θέμα: «Η Νεοελληνική Τέχνη τον 19ο αιώνα». Θα παρουσιαστούν Έλληνες ζωγράφοι, έργα των οποίων εκτίθενται στην περιοδική έκθεση του παραρτήματος με θέμα «Άρωμα Γυναίκας».

 

«Η Νεοελληνική Τέχνη τον 19ο αιώνα»

 

Στο πλαίσιο των ομιλιών θα εξεταστεί μεταξύ των άλλων γιατί ο Νικηφόρος Λύτρας (1832-1904) θεωρείται «Γενάρχης» της νεοελληνικής ζωγραφικής και θα προσεγγιστούν μορφές τέχνης του Νικολάου Γύζη (1842-1901), οι οποίες τον κατατάσσουν στους πρωτοπόρους των καλλιτεχνικών κινημάτων, στο τέλος του 19ου αιώνα.

Θα αποσαφηνιστεί γιατί η ζωγραφική του Γεώργιου Ιακωβίδη (1853-1932) διαφέρει από το κοινωνικό κήρυγμα των ρεαλιστών ή από τη ζωγραφική των ρομαντικών και των συμβολιστών και πώς στο έργο του Θεόδωρου Ράλλη (1852-1909) εμφανίζεται η νοσταλγία της Ανατολής και η λατρεία του εξωτικού και του παράδοξου.

Ο κύκλος θα ολοκληρωθεί με δύο εξέχουσες γυναίκες ζωγράφους: αρχικά με τη Θάλεια Φλωρά-Καραβία (1871-1928), μαθήτρια των Νικόλαου Γύζη και Γεωργίου Ιακωβίδη και στη συνέχεια με τη Σοφία Λασκαρίδου (1882-1965),  μαθήτρια του Νικηφόρου Λύτρα. Γεννήθηκαν το τελευταίο τέταρτο του 19ου αιώνα και ξεχώρισαν για τον δυναμισμό και την προσωπικότητά τους. Άνοιξαν νέους δρόμους στην πρόσληψη και στην αποτίμηση του φύλου τους και υπήρξαν πρωτοπόρες στο ανανεωτικό καλλιτεχνικό κίνημα των αρχών του 20ού αιώνα.

  • 11/10/2019: «Νικηφόρος Λύτρας (1832-1904), ο θεμελιωτής της Σχολής του Μονάχου».
  • 13/12/2019: «Ο ζωγράφος Νικόλαος Γύζης (1842-1901), η ζωή, το έργο και η εποχή του».
  • 7/2/2020: «Γεώργιος Ιακωβίδης (1853-1932), ο ζωγράφος της παιδικής ηλικίας».
  • 8/4/2020: «Θεόδωρος Ράλλης (1852-1909), ο κυριότερος Έλληνας Οριενταλιστής».
  • 25/6/2020:«Θάλεια Φλωρά-Καραβία (1871-1928) και Σοφία Λασκαρίδου (1882-1965), πρωτοπόρες Ελληνίδες ζωγράφοι».

 

Εθνική Πινακοθήκη, Σιδηράς Μεραρχίας 23, Ναύπλιο, στις 19:00.

Ομιλήτρια: Λαμπρινή Καρακούρτη, επιμελήτρια της ΕΠΜΑΣ.

 

Read Full Post »

2019 – Τα μνημεία της Παιδείας και του Πολιτισμού της Ερμιόνης γιορτάζουν


 

Η φετινή χρονιά 2019 έρχεται να θυμίσει σειρά από γενέθλια ιστορικά γεγονότα που συνδέονται με τη σύσταση και τη λειτουργία των Σχολείων της ιδιαίτερης πατρίδας μας, των δύο Δημοτικών (Αρρένων – Θηλέων) και του Γυμνασίου. Θεωρούμε, πως η βιωματική προσέγγιση, σπουδή και γνώση αυτής της ζώσας ιστορίας της Ερμιόνης είναι απαραίτητη. Επιβάλλεται δε η ανάδειξή της για λόγους ιστορικούς, μορφωτικούς, κοινωνικούς και πολιτιστικούς ως ελάχιστο δείγμα ανιδιοτελούς αγάπης προς τον τόπο μας.

 

Φέτος συμπληρώνονται:

  1. Εκατόν ενενήντα (190) χρόνια από τότε που ο Ερμιονίτης οπλαρχηγός Σπύρος Γεωργ. Μερκούρης, «ως πληρεξούσιος της κώμης Ερμιόνης», κατέθεσε την 5η Αυγούστου 1829 στην Δ΄ Εθνοσυνέλευση έγγραφη αναφορά για τη σύσταση σχολείου στην πατρίδα του. Πέντε μήνες αργότερα, στις 19 Δεκεμβρίου 1829, τριάντα επτά (37) Ερμιονίτες προσφέρουν οικονομική ενίσχυση για την ανέγερση του κτηρίου. Τα ονόματά τους διασώζονται στον «κατάλογο… περί της σχολής προσφορών».
  2. Εκατόν είκοσι (120) χρόνια, από την ίδρυση, με δεκαετή καθυστέρηση, της Αλληλοδιδακτικής Σχολής Αρρένων Ερμιόνης και την τοποθέτηση, σύμφωνα με το Β.Δ. 29544/23 Οκτωβρίου 1839, του Ιωάννη Σακόρραφου, ο οποίος «είχεν τριβήν γραφής», ως πρώτου δημοδιδασκάλου στο ως άνω σχολείο.

Το «Καποδιστριακό Σχολείο» του τόπου μας ξεκίνησε να λειτουργεί τους δυο τελευταίους μήνες του 1839. [1] Στεγάστηκε, όπως είναι γνωστό, στην «Εθνική οικία του Αλή Μπαρδουνιώτου», που παραχωρήθηκε από τον Ιωάννη Καποδίστρια μετά από αίτημα της Δημογεροντίας Ερμιόνης για να «χρησιμεύση εις την υπηρεσίαν αυτήν». Είναι βέβαιο πως εκείνη η οικία στη συνέχεια ανοικοδομήθηκε σύμφωνα με τις προδιαγραφές των διδακτηρίων του 19ου αιώνα. [2]

Κατά την ενενηντάχρονη διαδρομή του (1839 – 1929) το Σχολείο λειτούργησε σχεδόν ανελλιπώς, για πέντε και πλέον 10ετίες. Αρχικά ως μονοτάξιο με έναν δάσκαλο, στη συνέχεια (1892) ως διτάξιο και τέλος ως τριτάξιο (1907). Από το 1860 ως το 1877 φοίτησε σ’ αυτό ένας μικρός αριθμός κοριτσιών, οπότε και συστάθηκε Σχολείο Θηλέων στην Ερμιόνη που απόκτησε τη δική του στέγη (Σχολείο Συγγρού) το 1903.

  1. Ενενήντα (90) χρόνια από τη συγχώνευση του 3/τάξιου Δημοτικού Σχολείου Αρρένων με το 2/τάξιο Δημοτικό Σχολείο Θηλέων Ερμιόνης σε ένα 5/τάξιο μικτό σχολείο, όπως όριζε το Π.Δ. «Περί συγχωνεύσεως δημοτικών σχολείων…», που δημοσιεύτηκε στο Φ.Ε.Κ. 252/2 Αυγούστου 1929.

 

Μαθήτριες του 3/τάξιου Δημοτικού, περίπου στο 1922, με τις δασκάλες τους Πόπη Ζησιάδου, Μαρία Νικολέτου και Μαρίκα Μπακούρου – Παπαμιχαήλ (από το αρχείο του Ι.Λ.Μ.Ε.).

 

Το νέο 5/τάξιο μικτό Δημοτικό Σχολείο, τρία χρόνια μετά την ίδρυσή του, από το 1932 μέχρι το 1999, στεγάστηκε στο κτήριο του σημερινού «Παλαιού Δημοτικού Σχολείου». Η πρώτη απόφαση για την ανέγερσή του πάρθηκε από το Δημοτικό Συμβούλιο Ερμιόνης τον Μάιο του 1913. Στο κτήριο αυτό στεγάζεται σήμερα η Δημοτική Κοινότητα Ερμιόνης.

  1. Τα γενέθλια, όμως, των σαράντα χρόνων της ίδρυσης και αδιάκοπης λειτουργίας του γιορτάζει φέτος και το Γυμνάσιο Ερμιόνης. Ιδρύθηκε, πόθος δεκαετιών, με το Π.Δ. 530/11 Ιουλίου 1979 – Φ.Ε.Κ. 163/19 Ιουλίου 1979, εγκαινιάσθηκε μέσα σε έντονα φορτισμένη ατμόσφαιρα στις 25 Σεπτεμβρίου 1979, πρωτολειτούργησε τη σχολική χρονιά 1979-1980 και στεγάστηκε προσωρινά στο Σχολείο του Συγγρού. [3] Το Γυμνάσιο μπορεί να θεωρηθεί ως ο μακρινός απόγονος του μονοτάξιου Ελληνικού Σχολείου της Ερμιόνης που λειτούργησε από το 1890-1909 και αποτελούσε, τηρουμένων των αναλογιών, την πρώτη δομή δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης του τόπου. [4]

Κάτι τελευταίο,

Όπως ο άνθρωπος γερνάει και θέλει ιδιαίτερη περιποίηση και έγνοια έτσι και τα τρία μοναδικά διδακτήρια της Ερμιόνης που στέκονται ορθά και αγέρωχα στον χρόνο, έχουν ανάγκη φροντίδας και προστασίας. Η διάσωση δε και η διατήρησή τους είναι υποχρέωση όλων μας. Αποτελούν ζωντανές και τρανές αποδείξεις της θέλησης των Ερμιονιτών στο πέρασμα των χρόνων για Παιδεία και Πολιτισμό.

Επιπλέον ακολουθώντας την πορεία τους με τα δικά τους μάτια ορθάνοιχτα νύχτα και μέρα μαθαίνουμε έγκυρα άγνωστες πτυχές της ιστορικής διαδρομής της γενέθλιας γης.

Ιδιαίτερα για το Καποδιστριακό, ένα από τα δύο σχολεία που σώζονται στον Νομό Αργολίδας, είναι άμεση ανάγκη να γίνουν οι απαιτούμενες επισκευές και να επεκταθεί σ’ αυτό η βιβλιοθήκη της πόλης σύμφωνα με την αρχιτεκτονική πρόταση που έχει ήδη υποβληθεί. Ενημερωτικά αναφέρουμε ότι σ’ αυτή προβλέπεται, μεταξύ άλλων, η εγκατάσταση και αξιοποίηση σύγχρονων Τεχνολογιών Πληροφορικής και Επικοινωνίας, ώστε να διευκολύνεται η παρουσίαση καινοτόμων εκπαιδευτικών διαδραστικών προγραμμάτων. [5]

Σημ. Η Εταιρεία Μελετών Ερμιονίδας θα οργανώσει κατά το τρέχον σχολικό έτος σχετικό εκπαιδευτικό πρόγραμμα.

 

Υποσημειώσεις


 

[1] Γιάννης Μ. Σπετσιώτης – Τζένη Δ. Ντεστάκου: «Η εκπαίδευση στην Ερμιόνη κατά την Καποδιστριακή και Οθωνική περίοδο (1829-1862)».

[2] Για τους λόγους που εκθέσαμε στην πρόσοψη του Καποδιστριακού Σχολείου θα πρέπει να αναρτηθεί μαρμάρινη επιγραφή με τα εξής στοιχεία:

Αλληλοδιδακτική Σχολή Αρρένων Ερμιόνης

«Καποδιστριακό Σχολείο»

Ανέγερση Διδακτηρίου: 1831

Λειτουργία Σχολείου: Οκτώβριος 1839

[3] Τοπικές εφημερίδες:α) «Ερμιονική Ηχώ», Μάιος – Ιούνιος 1979, αρ.φυλ.40 και 41. – β) «Ερμιονίδα», Σεπτέμβριος 1979, αρ.φυλ.46.

[4] Γιάννης Μ. Σπετσιώτης – Τζένη Δ. Ντεστάκου: «Το Ελληνικό Σχολείο(Σχολαρχείον) Ερμιόνης (1890-1909) και τεύχος συμπληρωματικό», Αθήνα 2017.

[5] Μ.Ε.Α.Σ.  Α.Ε. «Αποκατάσταση Καποδιστριακού Σχολείου Ερμιόνης».

 

Γιάννης Σπετσιώτης – Τζένη Ντεστάκου

 

Read Full Post »

Εργαστήριο Επιγραφικής – Πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος


 

Ο Louis Robert χαρακτήρισε τον αρχαίο ελληνικό και ρωμαϊκό κόσμο «πολιτισμό της επιγραφικής». Οι αρχαίες πόλεις, τα ιερά, τα δημόσια κτίρια, τα νεκροταφεία, οι δρόμοι ήταν γεμάτοι με επιγραφές σε κάθε είδους αντικείμενα: σε στήλες, σε βάθρα αγαλμάτων, σε αγγεία και σε όστρακα, σε ποικίλα αναθήματα, σε ξύλινους πίνακες, σε όπλα, σε οδοδείκτες, σε αντικείμενα της καθημερινότητας. Οι σωζόμενες σήμερα επιγραφές αποτελούν ένα ελάχιστο μέρος των επιγραφών της αρχαιότητας, οι οποίες έχουν καταστραφεί στο πέρασμα των αιώνων λόγω καιρικών συνθηκών, φυσικών φαινομένων, πολέμων ή βανδαλισμών και δεν είναι δυνατόν να καταμετρηθούν με ακρίβεια, καθώς προστίθενται διαρκώς νέα ευρήματα από τις ανασκαφές. Συνεπώς, οι επιγραφές παρέχουν πολύτιμο πρωτογενές αρχαίο γραπτό υλικό και αποτελούν μια διαρκώς ανανεούμενη πηγή πληροφοριών για την ιστορία του αρχαίου ελληνικού κόσμου σε ένα ευρύτατο χρονικό φάσμα δώδεκα περίπου αιώνων.

Η ελληνική Επιγραφική, η οποία μελετά επιγραφές που έχουν γραφτεί στην ελληνική γλώσσα και σε αλφαβητική γραφή πάνω σε σκληρό υλικό, όπως πέτρα, πηλό, μέταλλο, ξύλο, οστά, στη χρονική περίοδο από τον 8ο αιώνα π.Χ. ως τον 4ο αιώνα μ.Χ., έχει τον δύσκολο αλλά και γοητευτικό ρόλο να αποκαταστήσει και να ερμηνεύσει τα επιγραφικά κείμενα συμβάλλοντας καθοριστικά στην ανασύνθεση του επιγραφικού πολιτισμού της αρχαιότητας και στην κατανόηση της αρχαίας ελληνικής κοινωνίας. Η μοναδική αμεσότητα των επιγραφών, το χέρι του αρχαίου χαράκτη, η διάλεκτος και το αλφάβητο που χρησιμοποίησε, τα ορθογραφικά του λάθη, οι διορθώσεις του αποκαλύπτουν την αινιγματική και ταυτόχρονα συναρπαστική υλική διάσταση του γραπτού λόγου συνδέοντας με μοναδικό τρόπο το κείμενο με το αντικείμενο-φορέα γραφής.

Ανδρονίκη Οικονομάκη

 

Ancient Greece Marble – Inscription Museum of Cycladic Art, Athens.

 

Περιγραφή

 

Το Εργαστήριο Επιγραφικής απευθύνεται σε εκπαιδευτικούς, κυρίως φιλολόγους, ιστορικούς και αρχαιολόγους, χωρίς να αποκλείονται και άλλες ειδικότητες που μπορεί να εκδηλώσουν ενδιαφέρον, εφόσον οι επιγραφές αφορούν όλους τους τομείς της ιδιωτικής και δημόσιας ζωής στην αρχαιότητα, όπως τη θρησκεία, την πολιτική, το νομικό σύστημα, την οικονομία, τον ρόλο των φύλων στην κοινωνία.  Επίσης, το Εργαστήριο απευθύνεται και σε φοιτητές φιλολογίας και ιστορίας/αρχαιολογίας, οι οποίοι επιθυμούν να εξοικειωθούν με την επιστήμη της επιγραφικής και να διευρύνουν τα επιστημονικά τους ενδιαφέροντα.

Στο εργαστήριο οι συμμετέχουσες/οντες θα έχουν την ευκαιρία να συνεργαστούν με τη Δρα Ανδρονίκη Οικονομάκη.

Το πρόγραμμα του Εργαστηρίου θα βασιστεί στη θεωρητική διδασκαλία και στην πρακτική εφαρμογή με στόχο τη γνωριμία με την Επιγραφική, τη σύνδεσή της με άλλες επιστήμες, όπως η Ιστορία και η Αρχαιολογία, και την αξιοποίησή της τόσο σε ερευνητικό όσο και σε εκπαιδευτικό περιβάλλον.

  •  ημέρα: θεωρητικό σεμινάριο για την εισαγωγή στην επιστήμη της Επιγραφικής (ορισμός και αντικείμενο, αλφάβητα και γλώσσα των επιγραφών, φορείς γραφής, τεχνικές χάραξης, είδη επιγραφών, μορφή επιγραφικής έκδοσης). Θα δοθεί από τη συντονίστρια υλικό (έντυπο και ψηφιακό) για μελέτη και εξάσκηση.
  • 2η ημέρα: ασκήσεις και πρακτική εφαρμογή της θεωρίας σε συγκεκριμένα κείμενα επιγραφών (χρονολόγηση επιγραφών, περιήγηση/αναζήτηση σε επιγραφικές ψηφιακές βάσεις δεδομένων, παραγωγή εκπαιδευτικού σεναρίου, κατασκευή απόγραφου και εκτύπου επιγραφών).
  • Μετά τη λήξη του σεμιναρίου: οι συμμετέχουσες/οντες ενθαρρύνονται να εφαρμόσουν τις γνώσεις και τα δεδομένα του εργαστηρίου στη σχολική τάξη. Εφόσον επιθυμούν να μας ενημερώσουν για τις πρακτικές που εφάρμοσαν και την ανταπόκριση των μαθητών ή για δικές τους νέες πρακτικές και ιδέες, θα λάβουν ανατροφοδότηση από τη συντονίστρια.

Η συμμετοχή στο εργαστήριο, όπως και σε όλες τις δραστηριότητες που οργανώνει το ΚΕΣ, είναι δωρεάν.

 

Corinthian Vase depicting Perseus, Andromeda and Ketos – Altes Museum, Berlin.

 

Στόχοι του εργαστηρίου

 

Οι συμμετέχουσες/οντες στο εργαστήρι αναμένεται:

  • Να γνωρίσουν, να εξοικειωθούν, και να εμβαθύνουν στην επιστήμη της Επιγραφικής και τη δυναμική διεπιστημονική αλληλεπίδρασή της με τις Κλασικές Σπουδές και άλλες επιστήμες.
  • Να έχουν τη δυνατότητα άμεσης πρόσβασης και αναζήτησης στις πρωτογενείς πηγές.
  • Να επιμορφωθούν, ώστε να αξιοποιούν τις επιγραφές στην εκπαιδευτική διαδικασία εντός και εκτός της σχολικής τάξης.
  • Να εφαρμόζουν τις γνώσεις τους και να δημιουργούν εκπαιδευτικά σενάρια στη διδασκαλία των μαθημάτων της Ιστορίας και των Αρχαίων Ελληνικών, καθώς και στο πλαίσιο σχολικών projects και άλλων εκπαιδευτικών και πολιτιστικών δραστηριοτήτων.
  • Να προσφέρουν στους μαθητές βιωματική μάθηση συνδέοντας παράλληλα το σχολείο με την κοινωνία, την τοπική ιστορία, αξιοποιώντας τα μουσεία ή τα μνημεία της περιοχής τους.

Οι ενδιαφερόμενες/οι απαιτείται να παρακολουθήσουν όλες τις συναντήσεις του εργαστηρίου και να είναι συνεπείς στις ώρες της υλοποίησής του.

Συντονίστρια: Δρ Ανδρονίκη Οικονομάκη, Ε.ΔΙ.Π. στο Τμήμα Φιλολογίας, μέλος του Εργαστηρίου Επιγραφικής και Παπυρολογίας του Α.Π.Θ., και πρώην Fellow του Κέντρου Ελληνικών Σπουδών.
Προθεσμία υποβολής αιτήσεων: Κυριακή 6 Οκτωβρίου, 2019
Ημερομηνίες διεξαγωγής των δύο τετράωρων συναντήσεων:
Σάββατο 2 και Κυριακή 3 Νοεμβρίου 2019

Τόπος διεξαγωγής: Το εργαστήριο θα διεξαχθεί στην αίθουσα σεμιναρίων του Κέντρου Ελληνικών Σπουδών (ΚΕΣ) Ελλάδος στο Ναύπλιο.

 

Εργαστήριο Επιγραφικής

 

Ανδρονίκη Οικονομάκη

 

Η Ανδρονίκη Οικονομάκη σπούδασε κλασική φιλολογία στο Πανεπιστήμιο Κρήτης (Πτυχίο 1991, ΜΑ 2005) και στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης  (PhD 2010). Έχει διδάξει στη Μέση Εκπαίδευση και έχει συμμετάσχει στα επιγραφικά προγράμματα του Κέντρου Ελληνικής Γλώσσας. Από το 2017 είναι Ε.ΔΙ.Π. στο Τμήμα Φιλολογίας και μέλος του Εργαστηρίου Επιγραφικής και Παπυρολογίας του Α.Π.Θ. Το ακαδημαϊκό έτος 2017 – 2018 έλαβε ερευνητική υποτροφία του CHS σε συνεργασία με τον Τομέα Κλασικών Σπουδών του ΑΠΘ.

Στα ερευνητικά της ενδιαφέροντα περιλαμβάνονται η αρχαία ελληνική και λατινική επιγραφική, η ιστοριογραφία, ο αλφαβητισμός στην αρχαία Ελλάδα και η επική ποίηση. Έχει γράψει (με τον Γ. Ζ. Τζιφόπουλο) το βιβλίο Εισαγωγή στην αρχαία ελληνική επιγραφική (Θεσσαλονίκη 2015), έχει δημοσιεύσει λήμματα στο Wiley Blackwell Encyclopedia of Ancient History και άρθρα σχετικά με τις επιγραφές και τον αλφαβητισμό στην αρχαιότητα. Επίσης, συμμετέχει σε ερευνητικά επιγραφικά προγράμματα στη Μακεδονία και στην Κρήτη, καθώς και σε εκπαιδευτικά προγράμματα σε συνεργασία με αρχαιολογικά μουσεία και εκπαιδευτικούς φορείς.

 

Πληροφορίες

 

Για περισσότερες πληροφορίες, παρακαλούμε επικοινωνήστε με τη Ματίνα Γκόγκα, Μάνατζερ Ανάπτυξης Αναλυτικών Προγραμμάτων του Κέντρου, μέσω τηλεφώνου (27520 47030 εσ. 1, Ναύπλιο) ή ηλεκτρονικού ταχυδρομείου στο matina.goga(at)chs.harvard.edu.

 

Read Full Post »

Βραδυά μνήμης για τον Γιώργο Ρούβαλη, συγγραφέα τ’ Αναπλιού


 

Το Σάββατο, 24 Αυγούστου 2019, στις 8.30 μ.μ, θα πραγματοποιηθεί στο Ναύπλιο, στον πολυεκθεσιακό και πολιτιστικό χώρο «Φουγάρο», στον αίθριο χώρο του,  βραδυά μνήμης για τον Αναπλιώτη συγγραφέα Γιώργο Π. Ρούβαλη, (1949-2019), θα μιλήσουν φίλοι του κι ομότεχνοι, θα διαβαστούν κείμενα και ποιήματα του, όλοι οι Αργολιδείς είναι προσκεκλημένοι.

Διοργάνωση: Ένωση Συγγραφέων & Λογοτεχνών Αργολίδας, Φουγάρο, Αργολική Αρχειακή Βιβλιοθήκη Ιστορίας & Πολιτισμού.

 

Βραδυά μνήμης για τον Γιώργο Ρούβαλη

 

Μνήμη Γ. Ρούβαλη: μικροϊστορία του Ναυπλίου

 

Ρούβαλης Γεώργιος

Στον Ψαρομαχαλά των αγγέλων βρίσκεται πια ο Γιώργος Ρούβαλης αφήνοντας σε όλους εμάς ένα μεγάλο και εξαιρετικό έργο, ιδιαίτερα με τις μικροϊστορικές προσεγγίσεις του στην ιστορία της αγαπημένης του πόλης, του Ναυπλίου. «…Η χαρά μου που ξανάβρισκα την πόλη μου, όπου τόσο ευτυχισμένα παιδικά χρόνια είχα ζήσει – πάλι από τύχη – εκφράστηκε ακριβώς να ανασυνθέσω μέσα από τη γραφή τα χρόνια εκείνα του 50, 60 και 70, αλλά και να ξαναπλησιάσω τους συμπολίτες μου, να ακούσω τι είχαν να μου πουν, πως είχαν ζήσει, τι σκέφτονταν για την πόλη μας, για τη ζωή και την κοινωνία».

Με τα λόγια αυτά περιέγραφε ο Γιώργος Ρούβαλης τον εσωτερικό του οδηγό στην ανάδειξη χώρων και προσώπων του Ναυπλίου, αναδεικνύοντας παράλληλα τη σημασία που έχει για τον ερευνητή της μικροϊστορίας το προσωπικό συναίσθημα. Είναι ακριβώς αυτό που τον κινητοποιούσε σε μια μεγάλης αξίας κοινωνική ανασκαφή χαρίζοντάς μας λεπτομέρειες οργάνωσης και λειτουργίας μιας πόλης, αλλά και γενικότερα νέους τρόπους ανάγνωσης των της ιστορίας των τοπικών κοινωνιών. Αυτό το προσωπικό συναίσθημα ξεχείλιζε σε όλα του τα αφηγήματα, αλλά ήταν ιδιαίτερα χαρακτηριστικό με τις τρεις αφηγήσεις του για το Ναύπλιο: Ναύπλιον, Σπηλιάδου 1 (2008), Οι πέτρες και οι άνθρωποι. Μικροϊστορία του Ναυπλίου (2009), Ψαρομαχαλάς – Η ψυχή του Ναυπλίου (2012).

Η τελευταία εικοσαετία θα πρέπει να είναι η πιο πλούσια στο επίπεδο των ερευνητικών διαθέσεων και των ιστορικών, κοινωνικών και ανθρωπολογικών καταγραφών για την Αργολίδα. Έχω την αίσθηση πως γίνεται μια συνεχής προσπάθεια μελέτης και ανάδειξης των τοπικών κοινωνιών που το κύριο χαρακτηριστικό τους είναι η συστηματοποίηση. Ενώ, δηλαδή, και τα προηγούμενα χρόνια υπήρξε η διάθεση καταγραφής ιστοριών, εθίμων, γεγονότων, κλπ, το αποτέλεσμα ήταν μια διάσπαρτη παραγωγή κειμένων μνημονικού περισσότερο χαρακτήρα.  Η διαφορά με το σήμερα σίγουρα οφείλεται στην εμπειρία και τις γνώσεις που έχουμε αποκτήσει για τα θέματα αυτά και τις διαδικασίες καταγραφής, αλλά νομίζω πως σημαντικός παράγοντας είναι και ο εκδοτικός. Το γεγονός δηλαδή ότι με μεγαλύτερη ευχέρεια από άλλοτε ένας συγγραφέας ή ένας ερευνητής θα βρει ανταπόκριση από τοπικές κυρίως εκδοτικές διαθέσεις ώστε να δημοσιοποιήσει τα αποτελέσματα της προσπάθειάς του.

«Οι πέτρες και οι άνθρωποι – Μικροϊστορία του Ναυπλίου».

Η μικροϊστορία του Ναυπλίου του Γιώργου Ρούβαλη συνολικά, εγγράφεται σε αυτήν ακριβώς την προσπάθεια μιας περισσότερο συστηματοποιημένης καταγραφής και ανάλυσης του τρόπου ή των τρόπων με τους οποίους μια κοινωνία ενεργεί, οργανώνεται και κυρίως μιλάει για τον εαυτό της. Το προσωπικό συναίσθημα έχει μια τεράστια δημιουργική σημασία για τη μικροïστορία, διότι κινητοποιεί τον ερευνητή σε μιας μεγάλης αξίας κοινωνική ανασκαφή που ανοίγει νέους δρόμους στην ανάγνωση των τοπικών κοινωνιών.

Θέλω εδώ να μνημονεύσω την άποψη ενός μεγάλου ιστορικού, βασικού θεωρητικού της μικροïστορίας ή όπως ο ίδιος ονομάζει, «της ιστορίας από τα κάτω, της ιστορίας των κοινών ανθρώπων», του Εric Hobsbawm: «Οι περισσότερες πηγές της ιστορίας των κοινών ανθρώπων αναγνωρίστηκαν ως πηγές επειδή κάποιος έθεσε ένα ερώτημα και μετά έψαξε απεγνωσμένα ολόγυρα να βρει έναν τρόπο – οποιονδήποτε τρόπο – να απαντήσει σ’αυτό».

Αυτή η ίδια διάθεση διαπερνά το έργο του Γ. Ρούβαλη. Η λογική του Γ. Ρούβαλη, η τεχνική του επίσης, είναι μια λογική περιδιάβασης. Και το θετικό της λογικής αυτής είναι η αποτύπωση χώρων και προσώπων με περισσότερο βιωματικό τρόπο, ξετυλίγοντας την ιστορική μνήμη ή, άλλοτε, καταγράφοντας το λόγο, το ζωντανό λόγο και τις συμπεριφορές. Ξεκινώντας από τα προσωπικά του βιώματα, το ίδιο του το σπίτι και την οικογένεια, ανοίγεται σε ένα χώρο και τους ανθρώπους που τον προσδιορίζουν. Θα επαναλάβω κάτι που είχα γράψει για το «Σπηλιάδου 1», λέγοντας πως αυτού του είδους η εκκίνηση μπορεί να φαντάζει εγωκεντρική, πιστεύω όμως πως το άνοιγμα ενός ιδιωτικού χώρου στην κοινή θέα, δηλώνει την ακριβώς αντίθετη εκτίμηση του εγωκεντρισμού. Με άλλα λόγια καταργώντας το απροσπέλαστο του ιδιωτικού χώρου, τον παρουσιάζει στο φως της μέρας και ανοίγοντας διάπλατα την πόρτα του πέτρινου σπιτιού της Σπηλιάδου 1, μας βγάζει έξω στην άπλα της πόλης, στους δρόμους της, τα μαγαζιά της, τους ανθρώπους της, την ιστορία της.

 

Ψαρομαχαλάς |Η ψυχή του Ναυπλίου

 

Στον δρόμο αυτό συναντιούνται πρόσωπα γνωστά και άγνωστα, ντόπιοι και ξενοτοπίτες, άνθρωποι που έφτασαν εκεί από καινούριο ξεριζωμό και άλλοι που αναζήτησαν μια νέα μικρή πατρίδα. Ο Γ. Ρούβαλης εστιάζει στο πρόσωπο, καταγράφει τα στοιχεία της κοινωνικής του τροχιάς και ακολουθεί τα βήματά του στο Μεγάλο Δρόμο, στην Πρόνοια και στον Συνοικισμό, στο Νέο Βυζάντιο.

Η ανασκαφή που επιχειρεί φέρνει ανάκατα ευρήματα που τα ταξινομεί στη λογική της ιστορίας ενός κοινού ανθρώπου: ο Λώλος, τ’αηδόνι του Ναυπλίου, το κατάρτι ενός αγγλικού πλοίου βυθισμένου στη μέση του λιμανιού, ο έρωτας που τον σπρώχνει σ’ ένα τρελό παιχνίδι. Οι δημόσιοι χώροι διασκέδασης και τα στέκια που δηλώνουν ταυτότητα ατομική και συλλογική: το καφενείο Αθήναιον στην Ομόνοια, τα Νούφαρα άλλοτε Μεγάλο Καφενείο όπου και η οικία του φαρμακοποιού κ. Γιαννόπουλου, οι χοροί του «Αμφιτρύωνα», οι ταινίες στο Εστιατόριο «Ελλάς».

Νομίζω πως ο αναγνώστης που θα πάρει στα χέρια του τα βιβλία αυτά, θα αφεθεί σταδιακά στην ανακάλυψη μιας ολόκληρης εποχής, που είναι αυτή του συγγραφέα, και να γνωρίσει ή να αναγνωρίσει στο σήμερα τα πρόσωπα του τότε (όχι και τόσο μακρινού) για να ψηλαφίσει τα χνάρια που άφησαν στους χώρους, δημόσιους και μη, της πόλης του Ναυπλίου.

Από την άλλη, ο ανυποψίαστος αναγνώστης που δεν γνωρίζει πρόσωπα και πράγματα, θα ανταμειφθεί με ένα πλήθος πληροφοριών για το Ναύπλιο και τους ανθρώπους του και σίγουρα θα αναγνωρίσει στις σελίδες αυτές παρόμοιες εικόνες των δικών του βιωμάτων.

 

CongoChacha

 

Χρησιμοποιώντας βέβαια παραδείγματα περισσότερο γνωστά στο αργολικό κοινό, ίσως παραμελώ το υπόλοιπο μεγάλο έργο του Γιώργου Ρούβαλη. Θα χρειαζόταν όμως πολλές σελίδες για να αναφερθώ συνολικά στο έργο το λογοτεχνικό, το ποιητικό, το μεταφραστικό…. Παρ’ ότι προετοιμάζαμε μαζί την παρουσίαση του εξαιρετικού τελευταίου ιστορικού του μυθιστορήματος με τίτλο CongoChacha, ο κλονισμός της υγείας του έδωσε άλλη κατεύθυνση στο παιχνίδι της ζωής και του θανάτου.

Στον Ψαρομαχαλά των αγγέλων ο Γιώργος Ρούβαλης θα διηγείται τώρα σε αγαπημένα πρόσωπα το πόσο άλλαξε η πόλη, το Ναύπλιο, ο Μεγάλος Δρόμος, η οδός Σπηλιάδου. Κι εμείς, στον Ψαρομαχαλά του Ναυπλίου,  θα συνεχίζουμε να μνημονεύουμε τα γραπτά του γιατί το πρόσωπο και η προσφορά του στην πόλη και τους ανθρώπους της χρειάζεται να μένει ζωντανό!

 

Γεώργιος Κόνδης

 

Read Full Post »

Older Posts »