Feeds:
Δημοσιεύσεις
Σχόλια

Archive for the ‘Εικαστικοί’ Category

Πολύκλειτος

 

Ο διάσημος γλύπτης της αρχαιότητας Πολύκλειτος κατέχει στην Αργεία τέχνη την ίδια θέση που κατείχε ο Φειδίας στην Αττική. Ήταν κατ’ άλλους μεν Σικυώνιος, ο οποίος ζούσε και εργαζόταν κυρίως στο Άργος, κατ’ άλλους δε Αργείος. Ήκμασε γύρω στο 450 – 420 π.χ. και υπήρξε μαθητής του περίφημου Αργείου γλύπτη Αγελάδα.

Βίος

 

Το λαμπερό αυτό αστέρι της σχολής του Άργους, κατέχει στην Αργειακή τέχνη θέση παρόμοια μ΄  αυτή του Φειδία στην Αττική. Άλλοι ισχυρίζονται ότι κατάγεται  από τη Σικυώνα, αλλά ζούσε και εργαζόταν κυρίως στο Άργος· άλλοι, ισχυρίζονται πως κατάγεται από το Άργος. Από αυτό παρορμητικά μερικοί δέχθηκαν, χωρίς να αληθεύει, ότι ο Σικυώνιος και ο Αργείος Πολύκλειτος ήταν δυο εντελώς  διαφορετικά πρόσωπα. Η γνώμη αυτή αποδεικνύεται εντελώς ανυπόστατη. Ο Overbeck (gesch. der gr. plastic  τόμος 1, σελ. 386) πιστεύει ότι γεννήθηκε την 74η  ή 75η Ολυμπιάδα (περίπου το 482 – 478). Επομένως, ήταν σύγχρονος του Φειδία, αλλά νεότερός του  16-18 χρόνια.

 

Μαζί με τον Αθηναίο τεχνίτη μαθήτευσαν κοντά στον Αγελάδα. Ο πατέρας του ονομάζονταν Πάτροκλος ή Πατροκλής. Όταν μάλιστα το Άργος απόκτησε πολύ σημαντική πολιτικά θέση εξαιτίας και της σταθερής συμμαχίας του με την Αθήνα, συγκεντρώθηκε σ΄ αυτό η καλλιτεχνική δραστηριότητα του Αργειακού εργαστηρίου. Επικεφαλής του και πρώτος του τεχνίτης   αναδεικνύεται ο Πολύκλειτος. Προώθησε σε μέγιστο βαθμό  την τέχνη, όπως ο Φειδίας στην Αθήνα , με τις ιδιότητες εκείνες της γλαφυρότητας και της συμμετρίας, οι οποίες απέρρεαν από το Δωρικό χαρακτήρα. Όπως και ο Φειδίας ήταν υπεύθυνος για το γλυπτό διάκοσμο του Παρθενώνα, έτσι και ο Πολύκλειτος αντίστοιχα γι΄ αυτόν του  Ηραίου, του οποίου οι μετόπες και η ζωφόρος παρίσταναν τη γέννηση του Δία, τη Γιγαντομαχία και τον Τρωικό πόλεμο.

Έργα

 

Ο Ερμής στη Λυσιμάχια: πρωτοβρέθηκε στη Λυσιμάχια  στη Θρακική χερσόνησο, όπου μεταφέρθηκε την 117,3 ολυμπιάδα τη χρονιά δηλαδή που χτίστηκε η πόλη, ενώ πριν η βάση του βρισκόταν στον Αίνο ή στην Καρία. Όπως μάλιστα μπορεί κανείς να συμπεράνει από τη στάση του δεξιού χεριού, ο  Ερμής που βρίσκεται μπροστά μας είναι ο λόγιος. Η στάση γενικά, η μορφή του κεφαλού και οι αναλογίες συμφωνούν μ΄ αυτές του Δορυφόρου  και του Διαδύμενου. Πολυκλείτειες μορφές δείχνει και το ωραίο χάλκινο άγαλμα του Ερμή το οποίο δημοσίευσε ο Conze. ( Jachr. d;  arch. inst. 1887 taf. 9).

 

Αφροδίτη στις Αμύκλες: αυτό αποτελούσε μέρος του αναθήματος που αφιέρωσαν οι Σπαρτιάτες για τη νίκη τους στους Αιγός ποταμούς (Ολυμπ. 93,4). Ήταν χάλκινο και στηριζόταν πάνω σε τρίποδα.

 

Ζεύς Μειλίχιος: Μαρμάρινο άγαλμα τοποθετημένο στο Άργος. Το άγαλμα αυτό όπως και το επόμενο μερικοί το αποδίδουν  στο νεότερο Πολύκλειτο.

 

Απόλλων, Λητώ, Άρτεμη: Από λευκό μάρμαρο, στο ιερό της ορθίας Αρτέμιδος, πάνω στο όρος Λυκώνη.

 

Ήρα, η πολιούχος θεά του Άργους

 

Ήρα, η πολιούχος θεά του Άργους

Ήρα, η πολιούχος θεά του Άργους

Εκείνο όμως το έργο του Πολύκλειτου που ξεπερνά όλα τα άλλα εμπνευσμένα του έργα, είναι η Ήρα, η πολιούχος θεά του Άργους Όπως μάλιστα ο Φειδίας εμπνεύστηκε από τον Όμηρο την κατασκευή του αγάλματος του Ολυμπίου Διός, έτσι και ο Αργείος τεχνίτης, του ίδιου  του  Φειδία ζήλεψε τη δόξα και βάλθηκε να δημιουργήσει ένα έργο αντίστοιχο και αντάξιο σύντροφο του Παντοκράτορα Δία.

Το κολοσσιαίο τούτο χρυσελεφάντινο  άγαλμα του δαιμόνιου τεχνίτη, καθόταν πάνω σε θρόνο στο Ηραίο. Το κατασκεύασε μετά την 89,2 ολυμπιάδα (423 π.χ.), δηλαδή μετά την καταστροφή του αρχαίου ναού. Αυτό ήταν το πιο τέλειο και εκλεπτυσμένο έργο που το εκτέλεσε με δημόσια παραγγελία. Ήταν η πιο άρτια παράσταση της θεάς και το πρότυπο του αρχετύπου της Ήρας. Είναι κολοσσιαίου μεγέθους, αλλά μικρότερο από το Δία και την Αθηνά του Φειδία, γιατί έπρεπε να είναι ανάλογο με το μέγεθος του ναού. Η θεά  παριστάνεται να κάθεται πάνω σε χρυσό θρόνο, ντυμένη με πλούσιο φόρεμα, που άφηνε γυμνούς μόνο το λαιμό και τους ωραίους λευκούς ώμους. Σύμφωνα μάλιστα με το επόμενο επίγραμμα του Παρμενίωνα που γράφτηκε για το άγαλμα της Ήρας, ο τεχνίτης έδειξε από το σώμα της θεάς μόνο ό, τι επιτρέπεται να δουν θεοί και άνθρωποι, ενώ συγκάλυψε ό,  τι μόνο το μάτι του Δία έπρεπε να βλέπει. (Ελλ. Ανθολ. 2,185.5)

Ωργείος…φυλασσόμεθα.

Το κεφάλι με τα πλούσια μαλλιά, το  έζωνε χρυσό στεφάνι, πάνω στο οποίο ήταν σμιλεμένες οι ακόλουθες της θεάς, οι Ώρες και οι Χάριτες. Στ΄ αριστερό της χέρι κρατούσε σκήπτρο, πάνω στο οποίο καθόταν ένας κούκος σύμβολο του ιερού της γάμου με τον Δία και της καλότυχης γονιμότητάς της. Στο δεξί της χέρι κρατούσε  ρόδι είτε για να συμβολίζει το θρίαμβό της ενάντια στην αντίζηλό της Δήμητρα η οποία μισούσε τον καρπό αυτό που συμβόλιζε το γάμο του Πλούτωνα με την αγαπημένη της θυγατέρα Περσεφόνη, είτε σα γενικό έμβλημα του γάμου. Υπήρχε όμοια ένα κλήμα αμπελιού και δέρμα λιονταριού, πάνω στο οποίο έβαζε τα πόδια της, για να φανερώσει το μίσος της κατά των δύο άλλων παλλακίδων του Δία,  δηλαδή της Σεμέλης και της Αλκμήνης και κατά των γιών τους,  Διόνυσου και Ηρακλή, γιατί το κλήμα και το δέρμα του λιονταριού ήταν σύμβολα αυτών των θεών. Τέλος, γνωρίζουμε ότι η Ήβη, το παιδί που έκανε με το Δία η  ίδια η θεά, χρυσελεφάντινο κι αυτό, το φιλοτέχνησε ο Ναυκύδης μαθητής του Πολύκλειτου και ήταν τοποθετημένο δίπλα στο θρόνο της μητέρας του, πάνω στην ίδια βάση. Χρυσελεφάντινη την έκανε την Ήρα ο χαλκοπλάστης Πολύκλειτος, παρακινημένος βέβαια από τα έργα του ένδοξου συμμαθητή του, του  Φειδία. Ο Μάξιμος μάλιστα ο Τύριος την περιγράφει ως εξής: Ήραν έδειξεν Αργείοις…βασιλικήν (δηλαδή, καθισμένη πάνω σε χρυσό θρόνο). Και ο Μαρτιάλιος ακολούθως: «βοώπιν…μεγαλοπρέπειαν.

Αυτή, λοιπόν, τη μορφή της Ήρας δεν μπορούμε να την παραλληλίσουμε και να τη θεωρήσουμε εφάμιλλη του Ολύμπιου Δία του Φειδία, ο οποίος παράστησε έτσι το θεό όπως τον έπλασε η φαντασία όλων των Ελλήνων και ήταν ριζωμένος βαθιά στη συνείδηση ολόκληρου του Έθνους. Αυτό το πρότυπο ακολουθώντας ο Πολύκλειτος, όφειλε να παραστήσει την Ήρα σαν την ανώτατη βασίλισσα του ουρανού και έξοχη σύζυγο του παντοκράτορα Δία. Αλλά, αντί να παρακινηθεί από την ιδέα που είχε ολόκληρο το έθνος για την ιδεατή μορφή της Ήρας, βασίστηκε μόνο στη θρησκεία και τη λατρεία της Ήρας από τους Αργείους, οι οποίοι βέβαια την τιμούσαν  σα βασίλισσα του ουρανού και ευγενή σύζυγο του κοσμοκράτορα Δία, αλλά τη θεωρούσαν ιδιαίτερα σαν προστάτισσα και οδηγήτρια του ιερού δεσμού του γάμου. Γι΄ αυτό και την έκανε ένθρονη, με συστολή να στέκεται, ντυμένη αναμφίβολα με φόρεμα που φτάνει ως τα πόδια, και με πανωφόρι που είχε πτυχές βαθιές,  πάνω στο οποίο έδειχναν ακόμα λευκότερα τα χέρια της, πλασμένα από ελεφαντόδοντο. Επομένως, συγχώνευσε τη μερική αυτή ιδέα με την καθολική και αναγκαστικά παράστησε τη θεά αυστηρή φύλακα του ιερού νόμου σε αντίθεση με την ελαφρότητα και την αστάθεια και την επιρρέπεια του συζύγου της να παραβιάζει το συζυγικό του καθήκον. Μαρμάρινο κεφάλι στη Νεάπολη παριστάνει τη θεά  καχύποπτη, ν΄ αρπάζεται εύκολα και να μαλώνει με  το Δία. Μόνο η συνεχής και επανειλημμένη εξέταση της προτομής της θεάς μπορεί να μας κάνει ικανούς να κατανοήσουμε αυτή την αξιοθαύμαστη εργασία, η οποία είναι η τελειότερη αναπαράσταση της ιδέας της θεάς και είναι απαράμιλλης αισθητικής αξίας. Και είναι αναγκαία η συνεχής και επανειλημμένη εξέταση ιδιαίτερα για τούτο: γιατί η θεά είναι κλεισμένη εντελώς στον εαυτό της και δεν μας προκαταλαμβάνει όπως ο Δίας μ΄ εκείνο το γλυκύ και πράο μειδίαμα, το οποίο παίζοντας πάνω στα χείλη της προτομής μας επιτρέπει να αισθανθούμε τον πατέρα των θεών και των ανθρώπων σε όλη του την κυριαρχία πάνω στον κόσμο. Αλλά εδώ κυριαρχεί η αυστηρότητα και το μεγαλείο. Η προτομή της Ήρας παρουσιάζεται φοβερή. Κι όμως. Είναι αλήθεια ότι μόνο αυτή η ομορφιά υποφέρει τη μεγαλοπρέπεια του βασιλιά των θεών. Ας δοκιμάσουμε, λοιπόν, εστιάζοντας στα μέρη της μορφής της  να αισθανθούμε αυτή την ομορφιά. Το πολύ πλατύ και ψηλό, ιδιαίτερα μάλιστα στη μέση και προς τα κάτω, ισχυρά καμαρωτό μέτωπο, προδίδει την  πολύ ισχυρή θέληση και τον αυστηρό χαρακτήρα της θεάς. Το μέτωπο το λαμπερό και νεανικό που με την ισχυρή του απόληξη ρίχνει για τα καλά  τη σκιά του στα περήφανα βαθουλωτά μάτια, αναδεικνύει το κάτω μέρος του προσώπου μέσα σε μια ουράνια καθαρότητα. Με ράχη πλατιά η ολόισια μύτη ανεβαίνει  κλιμακωτά. Το λίγο ανοιχτό στόμα προδίδει την αυστηρότητα και την τραχύτητα της θεάς. Το πηγούνι της που είναι γενικά δυνατό και προεξέχει πολύ, αλλά είναι κανονικά  στρογγυλό, φανερώνει την ανεξάντλητη ενεργητικότητά της, ενώ ο λαιμός της μας αναγκάζει να αισθανθούμε την ακατάβλητη δύναμη της θέλησης της θεάς. Το κάλλος της, λοιπόν, μοιάζει όχι με το ανοιξιάτικο μπουμπούκι, αλλά με το ρόδο που΄ ναι στην ώρα του το καλοκαίρι·όχι με την τρυφεράδα της κόρης, αλλά με την πληρότητα και της ωριμότητα της μεστωμένης γυναίκας. Αυτής όμως  που  ποτέ δεν μαραινόταν, αλλά ξανάπαιρνε πάντα πίσω τη λαμπρή της νιότη, καθώς λουζόταν  στην Κάναχο πηγή.

Αλλά παρόλο της το μεγαλείο η Ήρα  είναι η θεϊκή σύζυγος στην τελειότερή της εκδοχή. Πάνω στα λουλουδιασμένα μάγουλα περνούν οι χιλιετηρίδες χωρίς ν΄ αφήνουν τα ενοχλητικά τους ίχνη, ενώ η απαλή στρογγυλάδα της μπροστινής επιφάνειας του λαιμού, μας αφήνει το περιθώριο να μαντέψουμε τα πλούσια στήθια  της, το μαλακό μαξιλάρι που πάνω του αφήνει τις έγνοιες του ο Δίας. Με την απαλότητα της σάρκας και την περιποίηση των μαλλιών, μαλακώνει κάπως ο καλλιτέχνης την αυστηρότητα της μορφής. Πάνω απ΄ όλα η αντίθεση αυτών  των μαλλιών που πλούσια κυματίζουν ήρεμα, ενώ το φως που πέφτει χάνεται στη σκιά των αυλακιών τους κάνοντάς τα να μοιάζουν  χαλαρά, με το χάλκινο λείο μέτωπο της θεάς και τον ευθυτενή λαιμό είναι απαράμιλλη. Τα  απαλά μαλλιά είναι πολύ απέριττα τραβηγμένα προς τα πάνω, αλλ΄ όμως χτενισμένα με μεγάλη επιμέλεια και το μαργαριταρένιο στεφάνι δείχνει, ότι η Ήρα είναι αντάξια σύζυγος του βασιλιά των θεών.  Απ΄ αυτή λοιπόν την ιδεατή  παράσταση της βασίλισσας του ουρανού και της θεάς του γάμου, κατανοούμε τον απέραντο σεβασμό, που έτρεφε στο πρόσωπό της ο πιστός Αργείος, και την πεποίθηση  ότι ο γάμος είναι ιερός και η ζωή μέγα αγαθό και πρώτο. Αυτή την πεποίθηση ενέπνεε η θεά στους πιστούς της δούλους.

 

Στη σφαίρα του υπεράνθρωπου ανήκουν και τα επόμενα έργα

 

Hρακλής Ηγήτωρ παίρνοντας τα όπλα:  Σύμφωνα με τον Lowey (inschrif. griech. bild  σελ 321) βρέθηκε στη Ρώμη η εξής επιγραφή:  opus polycliti.  Η επιγραφή ααυτή ίσως αναφέρεται σ΄ αυτό το άγαλμα, διότι, όπως αναφέρει ο Πλίνιος  (34, 56) στη Ρώμη ένα έργο αναφερόταν στον Πολύκλειτο (  fecit Herculem qui Romae, hagetera arma sumentem).

 

Ηρακλής Υδροκτόνος, νικώντας την Ύδρα.

 

Δορυφόρος

 

 

Ο «Δορυφόρος», αντίγραφο του πρωτότυπου έργου. Φωτογραφία: Ιστορία Ελληνικού Έθνους, Εκδοτική Αθηνών

Ο «Δορυφόρος», αντίγραφο του πρωτότυπου έργου. Φωτογραφία: Ιστορία Ελληνικού Έθνους, Εκδοτική Αθηνών

Ο «Δορυφόρος», (αυτός που φέρει το δόρυ), είναι ένα μαρμάρινο Ρωμαϊκό αντίγραφο του χαμένου χάλκινου πρωτοτύπου Είναι χαρακτηριστικό παράδειγμα της ώριμης κλασσικής  γλυπτικής (480-323 π. Χ) Βρίσκεται στο αρχαιολογικό μουσείο της Νάπολης. Φιλοτεχνήθηκε από τον γλύπτη Πολύκλειτο από το Άργος. Ο «Δορυφόρος» χρονολογείται γύρω στο 440 π.Χ. Απεικονίζει έναν καλογυμνασμένο αθλητή ο οποίος φέρει βαρύ δόρυ. Το γλυπτό αυτό φέρει όλα τα τυπικά χαρακτηριστικά της ώριμης κλασσικής περιόδου και θεωρείται σταθμός στην γλυπτική. Ο Δορυφόρος θεωρείται εφαρμογή της αισθητικής θεωρίας του Πολύκλειτου του «κανόνα» . Ίσως ενσάρκωνε τον Αχιλλέα. Ταυτίζει την ιδέα της ανδρείας και της ομορφιάς με την ιδέα του ωραίου ήρωα. Ο Πολύκλειτος από το Άργος είχε εξειδικευτεί στην κατασκευή ανδριάντων αθλητών και απεικόνιζε στα αγάλματά του την χαλάρωση μετά τον αγώνα. Το σώμα του Δορυφόρου είναι δοσμένο με μαθηματική ακρίβεια στις αναλογίες και με στοιχεία αφαίρεσης. Επιδεικνύει το τέλος της εφηβείας. Η έμπειρη κατεργασία των μυών και το τριχωτό του ηβαίου επιτυγχάνουν την αποτύπωση της ωριμότητας του ανθρώπου (όπως και στην ώριμη κλασσική γλυπτική) της τέλειας ωριμότητας του ανθρώπου. Το ανθρώπινο ανδρικό σώμα παρουσιάζεται με ιδανικές αναλογίες χάρη σε ένα σύστημα που επινόησε ο Πολύκλειτος γνωστό ως «κανών» Ο Πολύκλειτος έγραψε και σχετική γραμματεία και κατασκεύασε το άγαλμα σύμφωνα με τον κανόνα. Φυσιοκρατία, τρισδιάστατη κάλυψη. Ιδανικό κάλλος, νηφάλιο πρόσωπο ,γυμνασμένο σώμα.

Ο νέος άνδρας παριστάνεται με το δόρυ στηριγμένο στον αριστερό του ώμο, φαίνεται σαν να στέκεται ενώ βαδίζει. Ο θεατής κοιτάζοντας το έχει την αίσθηση πως ο νέος την επόμενη στιγμή θα ξεκινήσει να κινείται πάλι. Το κορμί του είναι ρωμαλέο και αθλητικό Ζυγιάζεται πάνω στο δεξί του πόδι , ενώ το αριστερό του πόδι (χαλαρό) πατά πίσω στα ακροδάχτυλα. Το κεφάλι του είναι στραμμένο δεξιά. Χαρακτηριστικό για τα έργα του Πολύκλειτου είναι το χαμηλό ανάγλυφο των μαλλιών ,οι φαρδιοί ώμοι και το τονισμένο και ευδιάκριτο σχέδιο των μυών.

 

Μέτρο – συμμετρία

 

Το άγαλμα αυτό φανερώνει μια τέλεια δομή, με τέλειες αναλογίες (συμμετρία) οι οποίες δεν ήταν πραγματικές αλλά καθαρά θεωρητικές, υπολογισμένες με μαθηματικό τρόπο και με μεγάλη ακρίβεια με βάση ένα κοινό μέτρο αντιπροσώπευε το σύνολο των καλύτερων αναλογιών μιας σειράς αθλητών δηλ. ολυμπιονικών (ειδίκευση του Πολύκλειτου). Έχει ωραίο αθλητικό σώμα που αντανακλάται στο νηφάλιο και σεμνό του πρόσωπο με αυτό τον τρόπο εκφράζεται καλύτερα το ανθρωπιστικό ιδεώδες της καλοκαγαθίας του σωματικού και ψυχικού κάλους των πολιτών.

 

 

Διαδούμενος

 

Διαδούμενος. Φώτο: Υπουργείο Πολιτισμού.

Διαδούμενος. Φώτο: Υπουργείο Πολιτισμού.

Πρόκειται για αντίγραφο του 100 π.X. του φημισμένου χάλκινου αγάλματος του Διαδούμενου, που κατασκεύασε γύρω στο 450-425 π.X. ο Aργείος γλύπτης Πολύκλειτος. Tο άγαλμα ήταν περίφημο ήδη από την αρχαιότητα και αναφέρεται από το Pωμαίο ιστορικό Πλίνιο (nat. 34.55). Παριστάνεται νεαρός αθλητής να δένει στο κεφάλι του την ταινία της νίκης. Δίπλα στη μορφή υπάρχει κορμός δέντρου, που αποτελεί προσθήκη του αντιγραφέα. Σε αυτόν είναι ριγμένο το ένδυμα του νέου, και επάνω του στηρίζεται μια φαρέτρα, γεγονός που έχει οδηγήσει ορισμένους μελετητές στην ταύτιση της μορφής με τον θεό Aπόλλωνα. Tο άγαλμα ενσαρκώνει το αθλητικό ιδεώδες, αλλά και τις ιδανικές αναλογίες του γυμνού ανδρικού σώματος, όπως αυτές εκφράστηκαν στον “κανόνα” του Πολύκλειτου, ενός από τους κατ’ εξοχήν γλύπτες χάλκινων αγαλμάτων αθλητών της κλασικής αρχαιότητας. Πρόσφατες έρευνες αποκάλυψαν ότι το γλυπτό έφερε επιχρύσωση.

 

 

 

 

Η Πληγωμένη Αμαζόνα

 

Αμαζόνα

Αμαζόνα

Το αυθεντικό αυτού του αγάλματος επήρε το πρώτο βραβείο κατά την διάρκεια ενός διαγωνισμού στην Έφεσο, στην οποία έλαβαν μέρος ο Πολύκλειτος, Φειδίας, Κρεσίλας, Κύδων και Φράδμων. Ο Πλίνιος μας αναφέρει τα γεγονότα: Οι κάτοικοι της Εφέσου είχαν ζητήσει  ένα άγαλμα της Αμαζόνας για τον ναό της Αρτέμιδος. Οι πιο φημισμένοι γλύπτες της Ελλάδος της εποχής ήλθαν στην Έφεσο να λάβουν μέρος με τα έργα τους. Οι αρμόδιοι τους ζήτησαν να εκτιμήσουν οι ίδιοι τα έργα τους. Όλοι φυσικά αξιολόγησαν το έργο τους ως το καλύτερο αλλά στην θέση του δεύτερου ο Πολύκλειτος έλαβε τους περισσότερους ψήφους και αναδείχθηκε ο νικητής του διαγωνισμού.

Ο Φειδίας ήλθε δεύτερος, Κρεσίλας τρίτος, Κύδων τέταρτος και ο Φράδμων πέμπτος.  Ο Πολύκλειτος χρησιμοποιεί ξανά το κόντρα πόστο. Το άγαλμα δίνει την αίσθηση της ηρεμίας και ανάπαυσις. Το προεξέχων αριστερό πόδι, το οποίο δέχεται το βάρος του σώματος, δίνει κίνηση στο αρμονικά συμπλεγμένο σώμα.

 

Ο Αποξυόμενος: Το άγαλμα αυτό παριστάνει νεαρό με ζωστήρα να καθαρίζεται από τη σκόνη της παλαίστρας.

 

Αποπτερνίζων:  Παριστάνει παγκρατιαστή πιθανώς να χρησιμοποιεί τη φτέρνα του για να πλήξει τον αντίπαλο.

 

Κανηφόροι: Τα αγάλματα αυτά ,πιθανώς, ήταν προορισμένα σαν αφιερώματα στην Ήρα. Είναι μάλιστα γνωστό ότι και στη λατρεία της θεάς του Άργους υπηρετούσαν γυναίκες  (πρβλ. arch. zeitung  σελ. 253 του έτους 1866).

 

Αστραγαλίζοντες: Δυο παιδιά, ίσως ο Έρωτας κι ο Γανυμήδης παριστάνονται σε σύμπλεγμα να παίζουν με τους αστραγάλους. Σύμφωνα με τον Πλίνιο βρίσκονταν στο ανάκτορο του αυτοκράτορα Τίτου και θεωρούνταν το πιο άρτιο έργο της αρχαιότητας. (Sillig. cat. artif.  SEL. 364).  Μερικοί θεωρούν την εικόνα η οποία έχει σωθεί στο  Description ancient marbles  τόμο 2, ότι παριστάνει το ένα μόνο παιδί  να παίζει.

 

Αρτέμονας: Μηχανικός τον καιρό του Περικλή και ονομάσθηκε Περιφόρητος, αφού, επειδή ήταν κουτσός, τον πήγαιναν με φορείο στα έργα που ήταν κατεπείγοντα. Υπάρχουνε όμως και μερικοί, οι οποίοι πιστεύουν, ότι ο Αρτέμων Περιφόρητος αποτελεί παράσταση ανθρώπου θηλυπρεπή και έκλυτου, με σκουλαρίκια και παρασόλι, δηλαδή με εξολοκλήρου γυναικείες ιδιότητες σε αντίθεση με τον Ηρακλή τον Ηγήτορα, το πρότυπο αυτό του  άριστου άνδρα, του ικανού στον πόλεμο ανθρώπου. (Πλτ. Περ. 8,27. «  Έφορος δε και μηχαναίς… Περιφόρητον).

 

Το άγαλμα του αθλητή Θερσίλοχου από την Κέρκυρα ο οποίος νίκησε στην Ολυμπία και πήρε στεφάνι σε ένα παιδικό αγώνισμα.

 

Του Αριστίωνα, γιου του Θεόφιλου από την Επίδαυρο , ο οποίος νίκησε στην πυγμαχία και πήρε στεφάνι. Στην Ολυμπία βρέθηκε βάση από λευκό μάρμαρο, πάνω στην οποία είναι χαραγμένη η ακόλουθη επιγραφή, η οποία συμφωνεί με όσα λέει ο Παυσανίας (6,13,6)  Αριστίων Θεοφίλεος../ Πολύκλειτος εποίησε. Μερικοί αποδίδουν αυτό το έργο στο νεότερο Πολύκλειτο. (inschrif. gr. bild.  από τον  Lowey σελ. 73),

 

Το άγαλμα του Κυνίσκου πυγμάχου από τη Μαντίνεια. Βρέθηκε μάλιστα στην Ολυμπία και επιγραφή που συμφωνεί με όσα λέει ο Παυσανίας. (Παυσ. 6,4,11 inschrif. Lowey  σελ. 43).

 

Το άγαλμα του Πυθοκλή από την Ηλεία , ο οποίος νίκησε στο πένταθλο. Η βάση αυτού του αγάλματος βρέθηκε στην Ολυμπία, από μαύρο ασβεστόλιθο με εγχάρακτη επιγραφή. (Παυσ. 6,7,10 inscrip. gr. ant.  σελ. 19. 44). Και αυτό και το επόμενο αποδίδονται στο νεότερο Πολύκλειτο.

 

Το άγαλμα του Ξενοκλή του Μαιναλίου που νικά παιδιά παλαιστές (Παυσ. 6,9,2) Στην Ολυμπία βρέθηκε επιγραφή πάνω σε μαρμάρινη βάση (inschrif. Lowey σελ. 70).

 

 

Πηγές

 

  • Ιωάννου Κ. Κοφινιώτου, «Ιστορία του Άργους από των Αρχαιοτάτων χρόνων μέχρις ημών » Εν Αθήναις, Τυπογραφείον ο «Παλαμήδης» 1892. Επανέκδοση, εκδ. Εκ Προοιμίου 2008. 
  • Υπουργείο Πολιτισμού.
  • Ίδρυμα Μείζονος Ελληνισμού.
  • ΕΑΠ: Ελληνικός Πολιτισμός.

Read Full Post »

Δήμας Βασίλης (1960 – 2020)

 

 

Δήμας ΒασίληςΖωγράφος – Αγιογράφος. Γεννήθηκε στο Άργος το 1960. Παρακολούθησε μαθήματα ζωγραφικής από τους ζωγράφους  Βασίλη Κορκόβελο και Τάσο Ρήγα. Ασχολήθηκε για αρκετά χρόνια με τη μελέτη της Βυζαντινής ζωγραφικής φιλοτεχνώντας πλήθος φορητών εικόνων, αλλά και ειδικότερα κάνοντας μια σημαντική έρευνα σε πολλά βυζαντινά μνημεία, ζωγραφίζοντας αντίγραφα και σχέδια για την μελέτη των εικονογραφικών προγραμμάτων και των λεπτομερειών των μνημειακών συνόλων.

Επίσης ασχολήθηκε επισταμένως με την έρευνα των νεοκλασικών και λαϊκών τοιχογραφιών οικιών.

Συνεργαζόταν από το 1988 με τον αγιογράφο Γεώργιο Αγγελή και ομάδα συνεργατών για την αγιογράφηση τοιχογραφιών Ιερών Ναών, φορητών εικόνων, καθώς επίσης και για τη ζωγραφική σύγχρονων τοιχογραφιών σε οικίες και επαγγελματικούς χώρους και για αποκαταστάσεις παλαιών τοιχογραφιών. Κατοικούσε στο Άργος και στην Αθήνα.

Την Κυριακή 20 Σεπτεμβρίου 2020, υπέστη ξαφνικά έμφραγμα του μυοκαρδίου (καρδιακή προσβολή)  και απεβίωσε σε ηλικία 60 ετών. Ετάφη στον Ιερό Ναό Αγίου Βασιλείου στο Άργος.

 

  

Κοινή  επαγγελματική  δραστηριότητα  των  συνεργαζομένων  αγιογράφων

 

     

Αγιογραφίες ( τοιχογραφίες )  των  κυριοτέρων  Ιερών  Ναών:

 

Ενοριακοί  Ιεροί  Ναοί  – Ιερές  Μονές

 

Ενοριακός  Ι. Ν. Αγίου  Βασιλείου – Άργος

Ενοριακός  Ι. Ν. Αγίου Ανδρέου – Λαύριο

Ενοριακός  Ι. Ν. Αγίου Νικόλαου – Σπάτα

Ενοριακός  Ι. Ν. Αγίου  Φανουρίου – Οικισμός Κάρελλα Κορωπί

Ενοριακός  Ι. Ν. Υπαπαντής – Αρτέμιδα ( λούτσα )

Ενοριακός  Ι. Ν. Αγίου  Ραφαήλ – Φρέγκαινα Αργολίδος

Ιερό Ησυχαστήριο Κοιμήσεως της Θεοτόκου – Κορωπί

Ιερό Ησυχαστήριο Αγίου Μωυσέως – Δαλαμανάρα Αργολίδος

Ιερά Μονή Ευαγγελισμού – Αθίκια Κορινθίας

Ιερός Ναός Αγίου Βασιλείου Άργους

Ιερός Ναός Αγίου Βασιλείου Άργους

 

Ιδιωτικοί  Ιεροί  Ναοί

 

Ι. Ν. Αγίου Νικόλαου – Πορτοχέλι   ( Ιδιοκτησίας Μήνου Κυριακού )

Ι. Ν. Αγίου Νικόλαου – Εκάλη  ( Ιδιοκτησίας Νικόλαου Τσαβλίρη)

Ι. Ν. Παναγίας  Μυρτιδιωτίσσης – Χαλκίδα ( Ιδιοκτησίας Γιάννη Κυριακόπουλου)

Ι. Ν. Αγίου Κων/νου και Ελένης – Κερατέα ( Ιδιοκτησίας  Ζαχαρία Καπλανίδη)

Ι. Ν. Αγίου Ευσταθίου – Κερατέα ( Ιδιοκτησίας Τοπικού Συλλόγου)

 

Ιερός Ναός Αγίου Ανδρέου – Λαύριο

Ιερός Ναός Αγίου Ανδρέου – Λαύριο

Οροφογραφία εισόδου σε σύγχρονη κατοικία

Οροφογραφία εισόδου σε σύγχρονη κατοικία

Οροφογραφία σε αίθουσα δεξιώσεων αστικού οικήματος

Οροφογραφία σε αίθουσα δεξιώσεων αστικού οικήματος

Read Full Post »

Μάρκου Γεώργιος, ο Αργείος Αγιογράφος  (Ζωγράφος).

 

 

 

Ο Γεώργιος Μάρκου γεννήθηκε γύρω στα 1690. Βέβαια, σχετικά με την γέννηση του δεν υπάρχει κάποιο συγκεκριμένο στοιχείο. (Ο  Κώστας Δανούσης παίρνοντας υπόψη του ότι το πρώτο γνωστό του έργο, το καθολικό της Μονής Πετράκη, χρονολογείται το 1719, υπολογίζει ότι θα πρέπει να γεννήθηκε γύρω στα 1690). Έζησε στην Αττική – όπου πιθανόν ολοκλήρωσε την μόρφωσή του –  αλλά επισκέφθηκε το Άγιο Όρος και την Βενετία. Τα έργα του είναι επηρεασμένα – όχι πάντα – από την τεχνοτροπία των Κρητικών αγιογράφων του 16ου και 17ου αιώνα.

 

Μονή Πετράκη. Καθολικό. Άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος

Μονή Πετράκη. Καθολικό. Άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος

Γνωστά έργα του είναι:

 

Οι τοιχογραφίες τμήματος του καθολικού της Μονής Πετράκη το 1719.

Οι τοιχογραφίες του Ναίσκου του Αγίου Γεωργίου του χωστού στον Καρηττό Αττικής 1727. 

Οι τοιχογραφίες του Ναού της  Κοίμησης της Θεοτόκου στο Κορωπί Αττικής το 1732.

Οι τοιχογραφίες του καθολικού της Μονής Φανερωμένης  στη Σαλαμίνα το 1735. Το έργο αυτό αποτελεί το μεγαλύτερο και ίσως το τελευταίο έργο του καλλιτέχνη.

 

Οι φορητές εικόνες στο τέμπλο της Φανερωμένης :

  

Η Μεταμόρφωση του Κυρίου. (1740) 

Ο Ιωάννης ο Πρόδρομος. (1740) και 

Η Κοίμηση της Θεοτόκου. (1746) το οποίο και είναι το τελευταίο έργο του.

  

Ο Γεώργιος Μάρκου θα πρέπει να πέθανε γύρω στο 1751. Η παράδοση πιστεύει ότι πέθανε μετά την ολοκλήρωση της αγιογράφησης της Φανερωμένης από την χαρά του για το μεγαλειώδες έργο που κατάφερε να δημιουργήσει.

 

Η μεγάλη σε έκταση αγιογράφηση, οι πολλές σκηνές και τα ιδιαιτέρως πολλά πρόσωπα, προκάλεσαν τον θαυμασμό όχι μόνο των επισκεπτών αλλά και πολλών ειδικών που ασχολήθηκαν επισταμένως με το έργο του Μάρκου. Περίπου στις 3.597 ανέρχεται ο αριθμός των προσωπογραφιών του συγκεκριμένου έργου.

 

« Το τελευταίο και σπουδαιότερο από τα έργα του Γεωργίου Μάρκου είναι χωρίς αμφιβολία, και παρά τις όποιες αδυναμίες του, η αγιογράφηση του Καθολικού της Φανερωμένης στη Σαλαμίνα. Η τεράστια σε έκταση, αλλά και σε αριθμό σκηνών και προσώπων διακόσμηση, θαυμάστηκε και εξυμνήθηκε ιδιαίτερα….Με το έργο του αυτό ο Μάρκου γίνεται “ έργω Ευαγγελιστής” αφού, σύμφωνα με τον μεγάλο υμνωδό και πρόμαχο της ορθοδοξίας Ιωάννη το Δαμασκηνό, “ άπερ Ευαγγέλιον  αφηγείται ούτος έργω δεικνύει”»

 

 

Ακολουθία Αγίου Πέτρου Άργους

 

 

Αρχικά, όποια γνώση διαθέταμε για το σεπτό πρόσωπο του Αγίου Πέτρου, πήγαζε από τις δύο ακολουθίες που είχαμε στην διάθεσή μας.

 

Την πρώτη ακολουθία που είναι πολύ παλαιά και ο θεόπνευστος συνθέτης της παραμένει άγνωστος. Αυτή την ακολουθία βρήκε χειρόγραφη σκισμένη και τριμμένη ο αγιογράφος Γεώργιος Μάρκος ο επονομαζόμενος Ζωγράφος. Αφού την επιδιόρθωσε, την τύπωσε στη Βενετία το 1727* και την αφιέρωσε στην πατρίδα του, το Άργος « την του Πελοποννησιακού σκήπτρου Βασιλίδα» όπως γράφει.

 

Η αφιέρωση αυτολεξεί:               

 

Περίβλεπτε και Εκλαμπροτάτη μοι Πατρίς,

τον οφειλόμενον ασπασμόν προσκομίζω.

 

 Ύστερον αφ΄ ού οι ποταμοί εντρυφήσωσιν εις τους κάμπους, και λειμώνας, Θαλάσσας περιπολεύοντες, περικυκλούντες Πόλεις, τέλος αναπαύονται εις τον Ωκεανόν, εξ΄ού και εξέβησαν, προς σε τοίνυν ως προς όρμον τινά επανακάμπτει η παρούσα βίβλος, περιέχουσα την ακολουθίαν του εν Αγίοις Πατρός Πέτρου, του Θαυματουργού, και ημετέρου Ιεράρχου, την οποίαν ούσαν πρότερον χειρόγραφον, και άχρι του νύν σεσαθρωμένην τυγχάνουσαν, δι΄οικείων αναλωμάτων ταύτην τύποις εξέδωκα, εις δόξαν Θεού, και εις τιμήν και μνήμην του εν Αγίοις Πατρός ημών, και Ιεράρχου, ωσάν όμως οπού αρχαίον έθος νενόμισται, ότι αι νεωστί τυπούμεναι βίβλοι να αφιερώνωνται εις κάποια υπέροχα, και αξιωματικά πρόσωπα, ως δώρον ηθέλησα και εγώ να προσφωνήσω εις τι εξαίρετον υποκείμενον την παρούσαν, ποίος δε άλλος αξιώτερος, και εξαιρετώτερος εν εμοί, παρά σε την ημετέραν Πατρίδα, την του Πελοποννησιακού σκήπτρου Βασιλίδα, τούτο μεν αποδιδούς τα οικεία, προς τους οικείους, ως τέκνον σόν, αφιερώνω εις αίδιον μνήμην την του Πατρός ημών ακολουθίαν, αύθις προς τα οικεία, προς σε την ημετέραν Πατρίδα, μη έχωντας αξιώτερον δώρον, προσφωνώ την παρούσαν, δείχνωντας με τούτο, πόση είναι η αγάπη οπού προς σε προσφέρνω, φιλοφρόνως και ευλαβώς, την οποίαν και δέομαι να δεχτθήτε ασπασίως, εορτάζοντες ετησίως την του Πατρός ημών μνήμην, δια να είναι επισκεπτής, και ελευθερωτής σού της ποίμνης αυτού. Κύριος ο Θεός δια πρεσβειών του Αγίου ενδόξου Πατρός ημών Πέτρου ρύσαιτό σε της δεινής δουλείας, διατηρών σε ανεπηρέαστον εις έτη πολλά.

 

Της σής περιβλέπτου Εκλαμπρότητος προσφιλές τέκνον

Γεώργιος Μάρκος ο Ζωγράφος.

 

 

Η ακολουθία αυτή ανατυπώθηκε στο Ναύπλιο το 1836**  και στην Αθήνα το 1861.

 

Την  δεύτερη ακολουθία ( Νέα) συνέθεσε  ο Αρχιεπίσκοπος Αργολίδας Δανιήλ ο οποίος την διαρρύθμισε και συμπλήρωσε μικρό Εσπερινό. Πολυγραφημένη δε, εξέδωσε μελοποιημένη ο Άρχων Λαμπαδάριος του Ιερού ναού της Μητροπόλεως Αθηνών Ευάγγελος Τζελάς. Αυτή χρησιμοποιείται μέχρι σήμερα και έχει εγκριθεί από την Ιερά Σύνοδο της Εκκλησίας της Ελλάδας. (31 Μαρτίου 1870).

 

 

Υποσημειώσεις

 

 

* «Ακολουθία του εν Αγίοις πατρός ημών Πέτρου Αρχιεπισκόπου Άργους και Ναυπλίου του Θαυματουργού. Ετυπώθη αναλλώμασι μεν του χρησιμωτάτου κυρίου κυρίου Γεωργίου Μάρκου του Ζωγράφου, συνδρομή δε του χρησιμωτάτου και εκλαμπροτάτου κόμητος κυρίου κυρίου Νικολάου Ταρωνίτη του εξ Αθηνών. Ενετίησιν αψκθ΄. Παρά Νικολάω Γλυκεί τω εξ Ιωαννίνων». Κωνστ. Κυριακόπουλος. Αγίου Πέτρου επισκόπου Άργους. Βίος και Λόγοι.

 

** « Εν Ναυπλίω εκ της τυπογραφίας Κωνσταν. Τόμπρα Κυδωνιέως και Κωνσταντίνου Ιωαννίδου Σμυρναίου 1836. Η έκδοση όμως αυτή, όπου ο άγιος Πέτρος συνάπτεται με το Ναύπλιον και όχι με το Άργος, υπήρξε αιτία διαμάχης μεταξύ των δύο πόλεων. Επί πλέον αναφέρει λανθασμένα, όπως και η επόμενη, ως χρονολογία της πρώτης έκδοσης το 1727 αντί 1729 ».  Κώστας Δανούσης. Ο Αργείος αγιογράφος Γεώργιος Μάρκου στο πλαίσιο της Μεταβυζαντινής παράδοσης. Αργειακή Γη.

 

 

Πηγή

 

 

  • Κώστας Δανούσης, « Ο Αργείος αγιογράφος Γεώργιος Μάρκου», Επιστημονική και λογοτεχνική έκδοση του Πνευματικού Κέντρου του Δήμου Άργους, Αργειακή Γη, Ειδική έκδοση Δεκέμβρης 2004.

     

  • Πατήρ Γεώργιος Σελλής, «Άγιος Πέτρος Επίσκοπος Άργους Σημειοφόρος και Θαυματουργός», Έκδοσις Καθεδρικού Ιερού Ναού Αγίου Πέτρου, Άργος 2008.

Read Full Post »

Μποβόπουλος Δ. Κωνσταντίνος (1874-1948)

 

 

ΜποβόπουλοςΓεννήθηκε το 1874. Ο πατέρας του Δημήτρης Μποβόπουλος ήταν Ιερέας στον Ι. Ν. Αγίου Βασιλείου Άργους, Σπούδασε στο Ανώτατο Μετσόβιο Πολυτεχνείο Αθηνών, στο οποίο και δίδαξε για δέκα χρόνια εικαστικά και καλλιγραφία, ως Καθηγητής Πανεπιστημίου. Όταν επέστρεψε στο Άργος, εγκαταστάθηκε στο πατρικό του σπίτι, στην οδό Βλάσση 22, όπου και παρέμεινε μέχρι το τέλος της ζωής του. Εργάστηκε ως καθηγητής Καλλιτεχνικών και συνταξιοδοτήθηκε από το Μπουσουλοπούλειο Γυμνάσιο το 1941. Παντρεύτηκε την Παρασκευή Κατσούλη από τη Νεμέα και απέκτησαν τρεις κόρες: την Δήμητρα, την Πηνελόπη και την Κατερίνα. Η Δήμητρα, σύζυγος του αειμνήστου εργοστασιάρχη Δημητρίου Μπόνη, έχει αποβιώσει. Η Πηνελόπη, είναι σύζυγος του αειμνήστου Διευθυντή του Υπουργείου Οικονομικών Βασιλείου Τραγουστή.

 

Στα έργα του χρησιμοποιούσε την τεχνική του λαδιού και στη θεματική και τεχνοτροπία ήταν επηρεασμένος από την δυτική τέχνη της Αναγεννήσεως. Σύμφωνα με το προσωπικό του ημερολόγιο, είναι καταγεγραμμένες εξακόσιες εικόνες σε διάφορους ναούς στην Αργολίδα. Χαρακτηριστική είναι η αγιογραφία του τέμπλου του παλαιού Ιερού Ναού του Αγίου Βασιλείου στο Άργος, που απεικονίζει την Παναγία, τον Ιησού Χριστό και τον Άγιο Ιωάννη. Σήμερα, το έργο αυτό βρίσκεται στους Αγίους Πάντες, στο υπόγειου του νέου Ιερού Ναού του Αγίου Βασιλείου. Ο Κωνσταντίνος Μποβόπουλος έφυγε από τη ζωή το 1948, σε ηλικία 74 ετών.

 

Read Full Post »

Πάγκας Π. Παναγιώτης (1922-1981)

 

 

Πάγκας ΠαναγιώτηςΑγιογράφος. Γεννήθηκε στο Άργος το 1922, από γονείς Αργείους. Τελείωσε το Δημοτικό και το Σχολαρχείο στο Άργος. Στη συνέχεια μαθήτευσε κοντά στον Καθηγητή Αγιογραφίας Κωνσταντίνο Μποβόπουλο και εξασκήθηκε στην τεχνοτροπία της Αναγεννήσεως. Έγγαμος, με σύζυγο Αργεία την Βασιλική Σμυρλή, απέκτησε τρεις θυγατέρες. Την Στυλιανή, πρώτη κατά σειρά, δασκάλα στο Άργος, την Άννα Πρεσβυτέρα, Αγιογράφο στη Νέα Κίο και την Δήμητρα, φαρμακοποιό στη Νίσυρο. Εργάστηκε ως υποδηματοποιός, δουλειά την οποία έμαθε κοντά στον πατέρα του Παύλο Πάγκα. Επίσης, επί σειρά ετών, εργάστηκε την ιερά τέχνη της Αγιογραφίας στο Άργος. Έργα του υπάρχουν σε πολλούς Ιερούς Ναούς της Αργολίδας. Στο Άργος, στους Ιερούς Ναούς Αγίου Πέτρου, Αγίου Βασιλείου και Αγίου Προκοπίου στο Αεροδρόμιο. Στο Ναύπλιο, στους Ιερούς Ναούς Αγίου Γεωργίου και Γενέσιον Θεοτόκου. Πολλές φορητές εικόνες του υπάρχουν σε πολλούς Ιερούς Ναούς των χωριών του Δήμου Αργούς – κυρίως – αλλά και του Δήμου Ναυπλίου. Αγιογραφία του σε μουσαμά, βρίσκεται και σε Ορθόδοξο Ιερό Ναό της Αμερικής.

 

Χαρακτηριστικά έργα του είναι: η εικόνα «Ο Άγιος Πέτρος» στην αίθουσα του συλλόγου Αργείων ο Δαναός, «Η Βάπτιση» στη δεξαμενή Άργους, η εικόνα «Η Συνάντηση Αγίου Πέτρου και Οσίου Θεοδοσίου» στον Ιερό Ναό Συναντήσεως της Ιεράς Μονής Οσίου Θεοδοσίου.

 

Αξίζει να αναφερθεί ότι ο Παναγιώτης Πάγκας έχει να επιδείξει ένα σημαντικό έργο, αφού ήταν ένας από τους πρωτεργάτες και στενός συνεργάτης του τότε Ιεροκήρυκα και μετέπειτα Μητροπολίτη Αργολίδας κυρίου Χρυσοστόμου Β’ Δεληγιαννόπουλου. Υπήρξε κατηχητής και ιδρυτικό μέλος της Χριστιανικής Ενώσεως Αρρένων Άργους. Απεβίωσε στις 4 Σεπτεμβρίου 1981.

 

Read Full Post »

Μετασίδης Θ. Ιωάννης (1922-2008)

 

 

 

ΜετασίδηςΑγιογράφος. Γεννήθηκε στο Ταφκέντ της Ρωσίας το 1922. Σε ηλικία 18 ετών η οικογένεια επέστρεψε στην Ελλάδα, εφόσον αποφάσισαν ότι επιθυμούν να παραμείνουν Έλληνες υπήκοοι. Τα πρώτα χρόνια εγκαταστάθηκαν στον Πειραιά και το 1939 ήρθαν στις Φυστικιές Άργους. Το 1946 παντρεύτηκε την επίσης, ελληνορωσίδα – πρόσφυγα Ζωή Πολατίδου και απέκτησαν δύο κόρες: την Ελισάβετ (1967) σύζυγο του Γεωργίου Χιόνη, κάτοικο Δαλαμανάρας και την Ελένη (1969) σύζυγο του Βασιλείου Δωροβίνη, κάτοικο Άργους. Μετά τον γάμο του και μέχρι το τέλος της ζωής του κατοικούσε στο Αργός, στην οδό Εθνάρχου Μακαρίου 40, όπου υπάρχει το σπίτι και το εργαστήρι του.

 

Ένα από τα μαθήματα του Γυμνασίου και του Λυκείου στην Ρωσία, ήταν η Ζωγραφική και η Αγιογραφία. Έτσι, ο Ιωάννης Μετασίδης διδάχθηκε την τέχνη, την αγάπησε και την δούλεψε μόνος του με συνέπεια και μεράκι. Αγιογράφησε την πρώτη του εικόνα, «την Παναγία και τον Χριστό«, το 1946. Σήμερα η εικόνα αυτή ανήκει στην κόρη του κα Ελένη Βασιλείου Δωροβίνη. Η τελευταία εικόνα που αγιογράφησε ήταν Ό Μέγας Αρχιερεύς«, παραγγελία ομογενών ιερέων για Ορθόδοξο Ιερό Ναό σε πόλη της Αμερικής. Αντίγραφο της εικόνας αυτής, τοποθέτησε στο μνημείο της συζύγου του. Έχει αγιογραφήσει εικόνες σε ξύλο και μουσαμά, για τους Ιερούς Ναούς: Αγίου Βασιλείου, Αγ. Νικολάου (νεκροταφείο), Αγίας Κυριακής, Αγίας Αικατερίνης, Παναγίας Πορτοκαλούσας, Παναγίας στο Κεφαλάρι Άργους, Παναγίας στο Κεφαλάρι Αχλαδοκάμπου, Θεομάνας Νέας Κίου, Αγίου Παντελεήμονα Δαλαμανάρας, κ.ά. Φορητές εικόνες του υπάρχουν και στο εκκλησάκι του Νοσοκομείου Άργους. Ο Ιωάννης Μετασίδης έφυγε από την ζωή τον Ιανουάριο του 2008, σε ηλικία 86 ετών, ένα χρόνο νωρίτερα είχε φύγει από την ζωή και η σύζυγος του.

 

Read Full Post »

Ζωγράφος Μ. Παναγιώτης (1856-1910)


 

Αγιογράφος. Ο Παναγιώτης Ζωγράφος γεννήθηκε στο Άργος της Αργολίδας το 1856 και απεβίωσε την 27 η Αυγούστου του 1910 όπως φαίνεται από το Μητρώο Αρρένων του Δήμου Άργους με αύξοντα αριθμό 15. Παντρεύτηκε την Αγγελική Κεραμίδα και απέκτησαν 5 παιδιά, 4 κορίτσια τις Αθηνά, Μαγδαληνή, Ελένη, Ματίνα και ένα γιό τον Μιχαήλ Ζωγράφο (1897).

Ζωγράφος Μιχαήλ γιός του Παν. Ζωγράφου (1897-1972)

Ήταν αυτοδίδακτος λαϊκός ζωγράφος τις πρώτες διδαχές τις πήρε από τον πατέρα του Μιχαήλ που ήταν και αυτός ζωγράφος. Η καταγωγή του τελευταίου πρέπει να ήταν από το χωριό Σάγκα (κοντά στη  Τρίπολη) και αυτό πιθανολογείται διότι χρησιμοποιούσαν  (και οι δύο ) το προσωνύμιο «Σαγκιώτης».

Την εποχή εκείνη η έκφραση της ζωγραφικής τέχνης είχε σαν κύρια παρουσίαση την αγιογραφία. Αποτελούσε  ασφαλώς και έκφραση θεοσέβειας των απλοϊκών ανθρώπων του 19ου αιώνα. Οι δυσκολίες για την κατασκευή μιας εικόνας ήταν μεγάλες και ο σύγχρονος άνθρωπος με δυσκολία μπορεί να τις φαντασθεί. Πρώτα έπρεπε να γίνει η κατασκευή  του πλαισίου και η  επεξεργασία του ξύλου επάνω στο οποίο θα ζωγραφίζονταν η εικόνα εάν ήταν βέβαια  φορητή  ή του τοίχου εάν ήταν νωπογραφία. Αυτό απαιτούσε πολύ χρόνο και προσπάθεια. Σε αυτό το στάδιο την περισσότερη δουλειά την έκαναν  οι βοηθοί που δεν ήταν άλλοι από τα παιδιά του. Αλλά και η παρασκευή χρωμάτων ήταν άλλο πρόβλημα.

Ο Παντοκράτωρ, φορητή εικόνα έργο του Παν. Ζωγράφου, ιδιωτική συλλογή.

Τότε τα χρώματα δεν ευρίσκοντο στο  εμπόριο αλλά τα έφτιαχναν μόνοι τους από φυσικά υλικά  (φυτικά και ζωικά) όπως από τον κρόκο αυγού για το κίτρινο και άλλα από τα λουλούδια. Στη αγιογραφία όμως βασικό ρόλο παίζει και ένα άλλο χρώμα αυτό του χρυσού. Η προμήθεια αυτού του πολύτιμου μετάλλου για την παραγωγή του ομώνυμου χρώματος ήταν και δύσκολη και δαπανηρή. Συχνά αποτελούσε σημείο τριβής και διαφωνιών μεταξύ των πελατών που έκαναν τις παραγγελίες των εικόνων και των ζωγράφων που τις εκτελούσαν. Μια τέτοια διαφωνία σώζεται μέχρι σήμερα σε ένα εξώδικο που έκανε ο Παναγιώτης Ζωγράφος  κατά του εφημέριου του Ιερού Ναού του Τιμίου Προδρόμου  στο Άργος στις 27 Οκτωβρίου 1888.

Παναγία η γλυκοφιλούσα, φορητή εικόνα έργο του Παν. Ζωγράφου, ιδιωτική συλλογή.

 

Τα έργα του Παναγιώτη Ζωγράφου βρίσκονται σε πάρα πολλούς ναούς τις Αργολίδας. Ολοκληρωμένη καταγραφή δεν έχει γίνει ακόμα ο εγγονός του, με το ίδιο όνομα, έκανε μια προσπάθεια το 2008 έχοντας την πολύτιμη   και την αμέριστη συμπαράσταση της Εφορίας Βυζαντινών Αρχαιοτήτων του νομού Αργολίδας καθώς και την έγκριση του Σεβασμιότατου Μητροπολίτου Αργολίδος κ. Ιακώβου. Η έρευνα δεν ολοκληρώθηκε αλλά έφερε στην δημοσιότητα αρκετά έργα του ζωγράφου. Ο Δήμος Άργους τίμησε την μνήμη του λαϊκού ζωγράφου (καθώς και άλλων συγχρόνων Αργείων) με  μια έκθεση στις 9-18 Μαρτίου 2009.

Από τεχνοκριτικής άποψης τα έργα του έχουν έντονο μεταβυζαντινό στυλ με λαμπερά ζωηρά χρώματα και μορφές εμπνευσμένες από την ρωσική σχολή, μεγαλοπρεπή  πλούσιο ρουχισμό  με έντονες  χαρακτηριστικές πτυχώσεις.

Πηγή


  • Αρχείο: Παναγιώτη Ζωγράφου, εγγονού του.  

Read Full Post »

Ρηγόπουλος Ρήγας – Καλλιτεχνικό Εργαστήρι Άργους

 

 

Ζωγράφος – Αγιογράφος. Γεννήθηκε στο Άργος το 1955. Είναι παντρεμένος με την  Δήμητρα Χαρίτου και έχει δύο παιδιά, τον Νικόλαο – Αρίωνα και την Δήμητρα – Σοφία. Τελείωσε το Οικονομικό Γυμνάσιο Αργούς. Σπούδασε ζωγραφική στη Σχολή Βελουδάκη, με δασκάλους τον Σπύρο Κουκουλομάτη και τον Θόδωρο Πάντο (1973-1981). Παρακολούθησε ψυχολογία στη Σχολή Δολιανίτη (1974-1975) και μουσική στο Ωδείο Ορφείον Αθηνών. Ήταν σπουδαστής στη Σχολή Κινηματογράφου Λ. Σταυράκου (1983-1986). Αποφοίτησε από την Σχολή Ανθρωπιστικών Σπουδών του ΕΑΠ (2000-2005). Ασχολήθηκε με τις γραφικές τέχνες, την έκδοση και εικονογράφηση βιβλίων, εφημερίδων και αφισών.

 

Δίδαξε: [α] Ζωγραφική, Αγιογραφία και Θέατρο, σε τμήματα της Λαϊκής Επιμόρφωσης της ΝΕΛΕ στην Αργολίδα και την Αρκαδία (1983-1989).

 

[β] Αγιογραφία, στη Σχολή Αγιογραφίας ΤΕΚ Τρίπολης (1993-1995) και στο τμ. Αγιογραφίας του ΚΕΤΕΚ Τρίπολης (1996).

 

[γ] Ζωγραφική, στα ΚΕΕ Αργολίδας και στο τμ. Προσχολικής Αγωγής του ΙΕΚ Δαλαμανάρας.

 

Έχει οργανώσει ατομικές εκθέσεις και έχει συμμετάσχει σε ομαδικές εκθέσεις στον Πειραιά, τη Νέα Κίο, την Τρίπολη, την Πάτρα, τον Άγιο Κωνσταντίνο, την Κόρινθο, το Ναύπλιο, το ΚυΒέρι. Το 1990 δημιούργησε το Καλλιτεχνικό Εργαστήρι Άργους, στο οποίο και διδάσκει.

 

Read Full Post »

 

 

Σιατερλή Δήμητρα – Κέντρο Χαρακτικής Αθηνών

 

 

 

Σιατερλή Δήμητρα

Σιατερλή Δήμητρα

Η Δήμητρα Σιατερλή γεννήθηκε το 1952 στο Άργος. Μετά τις εγκύκλιες σπουδές της αρχίζει τις σπουδές της στην Ακαδημία Καλών Τεχνών της Bologna στην Ιταλία. Το 1975 παίρνει το πτυχίο στη Ζωγραφική, ενώ το 1977 ολοκληρώνει τις σπουδές της και στην Διακόσμηση. Από το 1975 μέχρι το 1977, μετά από υποτροφία του ΕΟΜΜΕΧ για νέες τεχνικές στη Χαρακτική,  ασχολείται με την Χαλκογραφία στη Σχολή της και στο εργαστήριο του Pino Pantolfini. Το 1977 ιδρύουν από κοινού με τον Pantolfini το « Κέντρο Χαρακτικής Αθηνών». Ένα ανοιχτό εργαστήριο που συνεργάζεται με καλλιτέχνες, οργανισμούς, γκαλερί και μουσεία της Ελλάδας και του εξωτερικού για εκδόσεις Τέχνης, εκτυπώσεις, σεμινάρια και εκθέσεις Χαρακτικής. Το 1983, ξεκινά σειρά από εικαστικές επεμβάσεις στο χώρο: κατασκευές – γλυπτά ή  πράξεις στο χώρο σε συνδυασμό με ήχο και ποίηση. Με μια πρώτη έκθεση στην Βενετία το 1989, δημιουργούν με τον Pantolfini και άλλους φίλους εικαστικούς την ομάδα « Κέντρο Χαρακτικής» που αναπτύσσει ζωηρή εκθεσιακή δραστηριότητα. Το 1991, αρχίζει σειρά από φιλοτεχνήσεις Λευκωμάτων Τέχνης και εικονογραφήσεις βιβλίων.  Από την Νομαρχία Αργολίδας, έχει τιμηθεί δύο φορές ( 2004 & 2008) με το Βραβείο Πολιτισμού για την παρουσία της στα εικαστικά δρώμενα.

 

Στην εικαστική της παραγωγή  ασχολείται και πειραματίζεται με υλικά, τεχνικές και τεχνολογίες. Ιδιαίτερη είναι η δραστηριότητά της στις εικαστικές εγκαταστάσεις σε εσωτερικούς και δημόσιους χώρους καθώς και σε εικαστικά δρώμενα με τη συμβολή και άλλων μορφών τέχνης (μουσικής, χορού, ποίησης). Από το 1983  μελετά τον ιστό της αράχνης και τον προτείνει στο έργο της με διαφορετικά, κάθε φορά, υλικά ,εγκαταστάσεις και νοηματικές προεκτάσεις.

Έχει ασχοληθεί ιδιαίτερα με τη Χαρακτική. Από το 1977 λειτουργούν, με τον εικαστικό, Πίνο Παντολφίνι, το Κέντρο Χαρακτικής Αθηνών, ένα ανοιχτό εργαστήρι πού συνεργάζεται με  καλλιτέχνες, οργανισμούς, γκαλερί, και μουσεία στην Ελλάδα και το εξωτερικό για εκδόσεις τέχνης, εκτυπώσεις ,σεμινάρια και εκθέσεις χαρακτικής.  Από το 1975 εκθέτει έργα της σε πολλές ατομικές παρουσιάσεις και συμμετέχει σε ομαδικές ελληνικές και διεθνείς διοργανώσεις. Η Δήμητρα Σιατερλή πιστεύει ότι ο καλλιτέχνης πρέπει να δίνει το παρόν στην εποχή του και να έχει λόγο, με τη στάση και το έργο του, στα κοινωνικά φαινόμενα και στις εξελίξεις του κόσμου που τον περιβάλλει.

 

     

      

Read Full Post »

Ντιάνα Αντωνακάτου – Ζωγράφος – Συγγραφέας


 

 

Ντιάνα Αντωνακάτου

Η Ντιάνα Αντωνακάτου γεννήθηκε στην Κεφαλονιά. Σπούδασε στην Αθήνα, στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών ζωγραφική και χαρακτική. Είχε δασκάλους τον Παρθένη,* τον Κεφαλληνό,** τον Πρεβελάκη.*** Πήρε δίπλωμα ζωγραφικής και θεωρητικών μαθημάτων το 1949. Είναι μέλος του «Επιμελητηρίου Εικαστικών Τεχνών Ελλάδος».

Έλαβε μέρος σε πολλές Πανελλήνιες και πραγματοποίησε πάνω από 30 ατομικές εκθέσεις στην Αθήνα και την Επαρχία. Μέλος γνωστών καλλιτεχνικών σωματείων συμμετείχε σε πολλές ομαδικές που οργανώθηκαν στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Δίδαξε για μια 12ετία ως καθηγήτρια καλλιτεχνικών μαθημάτων σε Γυμνάσια της Αθήνας. Σε παράλληλη δράση εικονογράφησε ημερολόγια, εξώφυλλα βιβλίων, περιοδικά, εφημερίδες. Σκηνογράφησε το έργο «Ανταρσία» στο νέο θέατρο του Διαμαντοπούλου. Εκεί ανέβασε και το θεατρικό της έργο «Χρύσα» αποδομένο από τους μαθητές του Γυμνασίου Αθηναϊκή Σχολή. Μεταδόθηκε από το ραδιόφωνο το βραβευμένο από το υπουργείο Πολιτισμού Θεατρικό της «Μεγίστη Ώρα» με ερμηνεία ηθοποιών του Εθνικού Θεάτρου αρκετές φορές.

Συγχρόνως ανέπτυξε πολύπλευρη πολιτιστική δραστηριότητα στο χώρο Αργολίδας, Κεφαλονιάς και Επτανήσου γενικά. Συνεργάστηκε από το 1958 με ημερήσιες αθηναϊκές εφημερίδες και περιοδικά (Ηώς, Αρχιτεκτονική, Ελληνικά θέματα, Ζυγός, Πολιτικά θέματα) με στήλη κριτικής, με χρονογραφήματα, ταξιδιωτικά και λαογραφικά κείμενα. Ανήκε στην «Ένωση Ελλήνων Κριτικών» και Ιστορικών Τέχνης».

Έδωσε πολλές διαλέξεις στην Αθήνα και στην Επαρχία. Συμμετείχε σε Συνέδρια ιστορικού περιεχομένου. Είναι μέλος της «Εταιρείας Κεφαλληνιακών Ιστορικών Ερευνών» και ιδρυτικό μέλος του «Κέντρου Μελετών Ιονίου». Το 1982 έγινε ανακοίνωση από τον ακαδημαϊκό κ. Δ. Ζακυνθινό στην Ακαδημία Αθηνών για πορίσματα ερευνών της Αντωνακάτου «περί την ιστορίαν της Μεσαιωνικής Κεφαλονιάς». Εργασία της σχετική έχει δημοσιευθεί στο περιοδικό «Βυζαντινά» το 1983. Στα πρακτικά του Ε’ Διεθνούς Πανιόνιου Συνεδρίου, Τ.1, 1989. Στο Δελτίο της Ιστορικής και Εθνολογικής Εταιρείας της Ελλάδος, Τ.32, 1989, στα «Κεφαλληνιακά Χρονικά». Τ.8, 1999.

 

Εκδόσεις

 

Έχει η ίδια εκδώσει τα μεγάλα εικονογραφημένα βιβλία: Κεφαλονιά, Επτάνησα, Αργολίδα,  με κείμενα και ζωγραφική δική της. Έχει εκδώσει επίσης και τα «Ελληνικά Μοναστήρια Πελοπόννησος» σε δυο ανεξάρτητους τόμους: Μονές Αργολίδα, Μονές Αρκαδίας, με κείμενα Ντ. Αντωνακάτου-Τ. Μαύρου, εικονογράφηση δική της. Το 1985 παρουσιάζεται το βιβλίο της –λεύκωμα «Μεσσηνία» με κείμενα ζωγραφική της- έκδοση Ροταριανού Συλλόγου Καλαμάτας. Τον Δεκέμβριο του 1988 εκδίδει το βιβλίο της «Ναύπλιο 88». Το 1995 το αφιέρωμά της στο Ναύπλιο «FOLIO” . Έχει επίσης εκδώσει τα διηγήματά της «Ανά τριάκοντα δευτερόλεπτα» και την ποιητική της συλλογή «Έριξε του ήλιου πετριές». Έγραψε και επιμελήθηκε στον οδηγό της Αργολίδας «Αργολίδος Περιήγησις», έκδοση Νομαρχίας. Είναι η πρώτη που έγραψε, εικονογράφησε και εξέδωσε βιβλία λευκώματα αφιερώματα στον ελληνικό χώρο, με λαογραφικό και ιστορικό περιεχόμενο. Υπό έκδοση είναι το βιβλίο της: Αργοστόλι-Ληξούρι 1901-2001.

 

Ντιάνα Αντωνακάτου. Παναγία η Κατακεκρυμμένη, Άργος.

 

Διακρίσεις

 

Τιμητική διάκριση του «Σαλόν ντε λ’ αρ Λίμπο» το 1965 για τη ζωγραφική της. Μετάλλιο της Σοσιετέ «ARTS SCIENCES LETTRES» για τα βιβλία της. Έπαινος του Λυκείου Ελληνίδων για την διάλεξη της «Η Επτανήσια». Έπαινος των «Δώδεκα» για τα διηγήματα της το 1964 με τον τίτλο «Ανά 30’». Έπαινος της Ακαδημίας Αθηνών για τα «Επτάνησα» το 1966. Έπαινος του Υπ. Πολιτισμού για το θεατρικό της έργο «Μεγίστη Ώρα». Βραβείο της Ακαδημίας Αθηνών για τα βιβλία της «Αργολίδα, Ναύπλιον», το 1971. Αργυρούν μετάλλιο της Ακαδημίας Αθηνών το 1979, για όλη την προσφορά της με αφορμή τις εκδόσεις της για τα «Ελληνικά Μοναστήρια».

Ντιάνα Αντωνακάτου

Πρωτοστάτησε στην πατρίδα της για την δημιουργία τακτικών θερινών εκθέσεων και τη συνένωση των εικαστικών δυνάμεων της Κεφαλονιάς σε ομάδα η οποία λειτούργησε με αισθητικές παρεμβάσεις και ως κοινωνική συμπαραστατική δύναμη σε ορόσημα καλλιτεχνικών αποφάσεων. Όπως για παράδειγμα στη μορφή της αποπεράτωσης του Δημοτικού Θεάτρου «Ο Κέφαλος» στο Αργοστόλι 1993-1994.

Η ίδια με την ομάδα αυτή οργάνωσε και την Α’ έκθεση στην αίθουσα του «Αντίοχος Ευαγγελάτος» με θέμα «Κεφαλλήνες ζωγράφοι και γλύπτες του 18ου και 19ου αιώνα» από 14-1 ως 28-2-1994 και με 135 έργα μουσείων και πινακοθηκών, με παράλληλες ομιλίες και προβολές περί τέχνης. Επίσης και βοήθησε στην οργάνωση της έκθεσης – αφιέρωμα στον Νικόλαο Ξυδιά- Τυπάλδο στα πλαίσια εκθέσεως «Επτανήσιοι Καλλιτέχνες 18ου και 19ου αιώνα» με έργα Εθνικής Πινακοθήκης στον ίδιο χώρο το 1996. Καθώς και στην οργάνωση της αφιερωματικής στον εξαίρετο Κεφαλονίτη ζωγράφο Γιάννη Πεταλούδη έκθεσης ένα χρόνο από το θάνατό του, Σεπτέμβριο 1994, στην ίδια αίθουσα του Θεάτρου. Από το 1990 πραγματοποιεί κάθε Αύγουστο ατομική έκθεση ζωγραφικής στο χωριό Βιλλατώρια περιοχής Ληξουρίου, με θέμα πάντα «τοπίο και άνθρωποι της Κεφαλονιάς», με παράλληλες άλλες πνευματικές εκδηλώσεις στον ίδιο χώρο.

Έχει στενή συνεργασία με το Επιμελητήριο Εικαστικών Τεχνών Ελλάδας ως μέλους του Δ.Σ. και πολλών Επιτροπών του, καθώς και ως συνδιοργανωτής συνεδρίων του. Συγχρόνως συνεχίζει τη δημιουργική της παρουσία τόσο στη ζωγραφική όσο και στο λόγο. Μέλος επίσης της Ιστορικής Εθνολογικής Εταιρείας της Ελλάδας και του Δ.Σ. της, συμβάλλει στο έργο της.

  

Εκθέσεις ατομικές

 

Από την πρώτη ατομική της έκθεση στην αίθουσα Τέχνης διακρίθηκε για το προσωπικό ύφος της ζωγραφικής της έκφρασης, την αγάπη της στο τοπίο του ελληνικού χώρου και στην αρχιτεκτονική του φυσιογνωμία που άλλαξε σε μια εξέλιξη γοργή χάνοντας τα τοπικά του γνωρίσματα. Το νόημα της ζωγραφικής της πορείας ήταν θαυμασμού και αποχαιρετισμού. Το ίδιο περιεχόμενο αποδόθηκε και στα βιβλία – λευκώματα της. Οι εκθέσεις της που ακολούθησαν είχαν αυτό τον στόχο και ήταν τις περισσότερες φορές πρόδρομοι των βιβλίων της, όπως οι παρουσιάσεις έργων της στις αίθουσες Αθηνών που θα αναφέρουμε: Αίθουσα των εφημερίδων, Βήμα – Νέα, το 1954, αίθουσα Γαλλικού Ινστιτούτου Αθηνών 1957, Μεγάλη αίθουσα Παρνασσού 1956, Αίθουσα Ξενοδοχείου Χίλτον, αίθουσα Αρχιτεκτονικής.

 

Ντιάνα Αντωνακάτου - Ναύπλιο

 

Γκαλερί: Αστόρ, Αργώ, Συλλογή, ΑΔΥΤΟΝ, Χρυσοθέμις, Ροτόντα, Θόλος κ.ά. Στις αίθουσες επαρχιών, Ρυθμός (Λάρισα), Γαλλικού Ινστιτούτου (Λάρισα), Βιβλιοθήκης Ναυπλίου «Ο Παλαμήδης», στη Δημοτική Πινακοθήκη, στη Δημοτική Πινακοθήκη, στο Πνευματικό Κέντρο Δήμου Ναυπλιέων (Ναύπλιο), στην αίθουσα Τέχνης (Ναύπλιο), σε κεντρικές αίθουσες του Άργους, στην αίθουσα του «Δασκάλου», «Της Φιλαρμονικής» του Δημοτικού Θεάτρου «Ο Κέφαλος» (στο Αργοστόλι), στο Δημαρχείο Ληξουρίου, στην Καλαμάτα, στο Άργος.

 

Εκθέσεις ομαδικές

 

Εκθέσεις ομαδικές: Μέλος της ομάδας «ΣΤΑΘΜΗ», στο Ζάππειο Μέγαρο, στην Αίθουσα Τέχνης (Θεσσαλονίκη) και αλλού. Μέλος του Σωματείου Ελλήνων Καλλιτεχνών στο Αμερικανικό Ινστιτούτο Αθηνών και αλλού. Μέλος πολλών άλλων πολιτιστικών σωματείων στην Αθήνα και στην Επαρχία.

 

Οι εκδόσεις

 

Οι εκδόσεις της: Για τα βιβλία – λευκώματά της, οι εκδόσεις Κεφαλονιά, Επτάνησα, Αργολίδα, Ελληνικά Μοναστήρια: Μονές (Αργολίδας, Αρκαδίας), Μεσσηνία, Ναύπλιο ’88, Αφιέρωμα στο Ναύπλιο – FOLIO, πραγματοποιήθηκαν από την ίδια, χωρίς βοήθεια χορηγιών. Η έρευνα, η μελέτη και η συγγραφή κειμένων, ήταν πολύχρονη εργασία δική της, καθώς και η επιμέλεια, η συνθετική μορφή των βιβλίων. Σε ένα μακροχρόνιο οδοιπορικό πραγματοποιήθηκε επί τόπου και η εικονογράφησή τους.

Άλλες εικονογραφήσεις- ημερολόγια: Της Αγροτικής Τράπεζας: 1) Περιοχές Ελληνικές με ειδική γεωργική απασχόληση. 2) Αφιέρωμα στην Ελληνίδα Αγρότισσα του Δήμου Ναυπλίου «Η πόλη του Ναυπλίου» 1999. Επίσης, «Τοπία της περιοχής» του Δήμου Ασίνης το 2000. Της χαρτοποιίας Αιγίου, «Κεφαλονιά», του Συλλόγου Αποδήμων Ληξουριωτών: Το Ληξούρι. Πολλά είναι τα εξώφυλλα βιβλίων και καταλόγων με εικονογράφηση της ίδιας.

Δημοσιευμένες ανακοινώσεις της Αντωνακάτου πάνω σε ειδικές ιστορικές έρευνές της για την Αργολίδα και τη Μεσαιωνική Κεφαλονιά, σε πρακτικά συνεδρίων, σε ειδικούς τόμους και σε μεμονωμένες εκδόσεις. Άλλες δημοσιεύσεις: Πολλά άρθρα εικαστικού, ιστορικού, λαογραφικού και κοινωνικού περιεχομένου δημοσιεύθηκαν στον Τύπο και σε γνωστά περιοδικά, Αθηνών και Επαρχίας.

 

 Διαλέξεις

 

Σε διάφορες αίθουσες των Αθηνών, με θέματα πάντα αντιστοίχου περιεχομένου. Για τον Γεράσιμο Στέρη, το 1990 στην Κοργιαλένειο Βιβλιοθήκη Αργοστολίου, με νέα στοιχεία. Για τον «Ευάγγελο Ποταμιάνο» αγωνιστή του 1821 συνεργάτη του Καποδίστρια με έρευνα ειδική, στο Ιστορικό Εθνολογικό Μουσείο: Στο Ναύπλιο το 1998 (Βιβλιοθήκη). Για την «Αρκαδία» στην αίθουσα της Αρχαιολογικής Εταιρείας κ.ά.

 

Συνέδρια

 

Έλαβε μέρος σε διάφορα διεθνή συνέδρια με ανακοινώσεις της. Οργανωτικό μέλος επίσης στα συνέδρια του Επιμελητηρίου Εικαστικών Τεχνών Ελλάδας και ιδιαιτέρως των δυο Συνεδρίων του «Για την εκκλησιαστική Τέχνη στην Ελλάδα σήμερα. Παράδοση – εξέλιξη ως πρόεδρος (Μονή Ελατάδων Θεσσαλονίκη 1993 και Πάτμου 2000). Και το 2001 στο διεθνές συνέδριο για τον Ανδρέα Λασκαράτο, στην Κεφαλονιά.

 Για το ζωγραφικό έργο, τις εκδόσεις και τις ιστορικές της έρευνες, έχουν γράψει και ομιλήσει ακαδημαϊκοί, πανεπιστημιακοί δάσκαλοι, πνευματικοί άνθρωποι, ιστορικοί και κριτικοί της Τέχνης όπως: Ιωάν. Θεοδωρακόπουλος, Δ. Ζακυθυνός, Ροζέ Μιλλιέξ, Π. Χάρης, Καραντώνης, Π. Τέτσης, Σ. Μυριβίλης, Παπανούτσος, Αγγ. Τερζάκης, Αλ. Σολωμός, Σπ. Μπελάς, Π. Παλαιολόγος, Ελ. Κούκκου, Αθ. Καλογεροπούλου, Τατιάνα Σταύρου, Νίκος Αλεξίου, Θαν. Τσουπαρόπουλος, Νίκος Μοσχονάς, Πέλλη Κεφαλά Καρακατσάνη, Δώρα Μαρκάτου, Δημ. Σταμέλος, Παν. Λαλιάτση και πολλοί άλλοι.

 

Δημοσιογραφική και κριτική δράση

 

Έγραψε χρονογραφήματα καθημερινά στον ανεξάρτητο Τύπο, ρεπορτάζ καλλιτεχνικό και κριτικά σημειώματα, καθώς και στις εφημερίδες «Νίκη» και αλλού. Όπως επίσης επί σειρά ετών στα περιοδικά «Ηώς», «Ελληνικά Θέματα», «Αρχιτεκτονική», «Πολιτικά Θέματα», παρακολουθώντας από κοντά το εικαστικό γίγνεσθαι, μέσα στο φαινόμενο των κοινωνικών εξελίξεων.

Η Ντιάνα Αντωνακάτου απεβίωσε σε ηλικία 92 ετών, την Παρασκευή 7 Οκτωβρίου 2011.   

 

Υποσημειώσεις


 

 * Ο Κωνσταντίνος Παρθένης (Αλεξάνδρεια Αιγύπτου, 10 Μαΐου 1878 – Αθήνα, 25 Ιουλίου 1967) ήταν διακεκριμένος  έλληνας ζωγράφος, που με το έργο του έφερε σημαντική αλλαγή στα εικαστικά δρώμενα της Ελλάδας στις αρχές του 20ού αι.

** Ο Γιάννης Κεφαλληνός (Αλεξάνδρεια Αιγύπτου, 12 Ιουλίου 1894 – Αθήνα, 27 Φεβρουαρίου 1957), γνωστός και ως Jean Kefalinos, ήταν διακεκριμένος έλληνας χαράκτης, σχεδιαστής βιβλίων και καθηγητής στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών της Αθήνας.

** Ο Παντελής Πρεβελάκης (1909-1986) ήταν κρητικός λογοτέχνης και μελετητής της Τέχνης. Έγραψε ποίηση, θεατρικά έργα, δοκίμια, μελέτες, αλλά είναι κυρίως γνωστός ως ένας από τους σημαντικότερους εκπροσώπους της πεζογραφικής γενιάς του 1930.

 

Πηγές


  • Πάνου Λιαλιάτση, «Η Αργολική Λογοτεχνία 1830 – 1993 », Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη Ναυπλίου  « Ο ΠΑΛΑΜΗΔΗΣ », 1994.
  • Δικτυακή Πύλη Κεφαλονιάς.

Read Full Post »

« Newer Posts