Feeds:
Δημοσιεύσεις
Σχόλια

Posts Tagged ‘Μνημεία’

Ακρόπολη Καζάρμας

Η ακρόπολη της Καζάρμας (διαστάσεων 85Χ75 μ.) βρίσκεται στο 15ο χιλιόμετρο του δημόσιου δρόμου Ναυπλίου – Επιδαύρου, και είναι κτισμένη σε λόφο ύψους 28 μ. Τα τείχη (πλάτος 2,50 μ. και σωζόμενο ύψος 5,20 μ.) είναι κατασκευασμένα με το πολυγωνικό σύστημα και χρονολογούνται πιθανότατα στον 4ο π.Χ. αιώνα. Η ακρόπολη έχει τέσσερις κυκλικούς πύργους. Η κύρια είσοδος βρίσκεται στα δυτικά και μία πυλίδα υπάρχει στα ανατολικά. Έχει ανοικοδομηθεί κατά την βυζαντινή εποχή.

Η ακρόπολη της Καζάρμας είναι μία σχετικά μικρή οχυρωματική κατασκευή και βρίσκεται επί του αρχαίου δρόμου Αργους – Ναυπλίου – Επιδαύρου. Κατασκευάσθηκε πιθανότατα από τους Αργείους και βρισκόταν προφανώς στα σύνορα των αρχαίων πόλεων – κρατών Άργους και Επιδαύρου.

Ο επισκέπτης μπορεί να επισκεφθεί την ακρόπολη της Καζάρμας από την ανατολική πλευρά του λόφου, όπου έχει κατασκευασθεί δρόμος. Δεν έχουν γίνει ανασκαφικές έρευνες και εργασίες διαμόρφωσης του χώρου.

 

Μυκηναϊκή Γέφυρα Καζάρμας

Γέφυρα Καζάρμας

Γέφυρα Καζάρμας

Η μυκηναϊκή γέφυρα της Καζάρμας (διαστάσεις 22 Χ 5, 60 Χ 4 μ.), είναι κατασκευασμένη με μεγάλες ακατέργαστες ασβεστολιθικές πέτρες με το χαρακτηριστικό μυκηναϊκό (κυκλώπειο) τρόπο κατασκευής χωρίς συνδετικό υλικό. Πρόκειται για χαρακτηριστική μνημειακή κατασκευή της Μυκηναϊκής Εποχής. Η γέφυρα της Καζάρμας κατασκευάσθηκε κατά την μυκηναϊκή εποχή, γύρω στο 1300 π.Χ. και βρίσκεται κατά μήκος ενός καλοκατασκευασμένου μυκηναϊκού δρόμου που συνέδεε τις Μυκήνες και την Τίρυνθα με την Επίδαυρο.

 

Η μυκηναϊκή γέφυρα της Καζάρμας χρησιμοποιείται και σήμερα από τους κατοίκους της περιοχής

Πηγή

  • Υπουργείο Πολιτισμού

Read Full Post »

Ιερός Ναός Κοιμήσεως της Θεοτόκου Άργους


 

Ο Ναός Κοιμήσεως της Θεοτόκου, είναι το παλαιότερο βυζαντινό μνημείο της πόλης του Άργους, χαρακτηριστικό δείγμα της βυζαντινής αρχιτεκτονικής, με ιδιαίτερη αρχαιολογική, καλλιτεχνική και ιστορική αξία. Σύμφωνα με την κήρυξη του Υπουργείου Πολιτισμού, χρονολογείται στις αρχές του 12ου αιώνα, δηλαδή είναι της όψιμης μεσοβυζαντινής περιόδου.

Ο ναός είναι τρίκλιτος σταυροειδής εγγεγραμμένος με τρούλο. Τα τρία κλίτη χωρίζονται από τέσσερις πεσσούς και τέσσερις κίονες και σ’ αυτούς στηρίζεται ο τρούλος, ο οποίος ευρίσκεται στο κέντρο της σταυροειδούς στέγης και «εγγράφεται» έτσι μέσα σ’ αυτό το αρχιτεκτονικό σχήμα. Στα δυτικά προστίθεται νάρθηκας, ενώ η ανατολική πλευρά απολήγει σε τρεις τρίπλευρες αψίδες. Ο ρυθμός αυτός ήταν πολύ διαδεδομένος την εποχή εκείνη και πολλές εκκλησίες κτίζονταν έτσι. Παράλληλα, στο τύμπανο του τρούλου, ο οποίος συμβολίζει τον ουρανό, εικονίζεται ο αυστηρός Παντοκράτορας, ενώ μπροστά στην αψίδα του ιερού η δεομένη Παναγία.

 

Ιερός Ναός Κοιμήσεως της Θεοτόκου Άργους. Φωτογραφία από το διαδικτυακό τόπο του Βυζαντινού Μουσείου Αργολίδας.

 

Η εκκλησία έχει κτιστεί κατά το πλινθοπερίκλειστο σύστημα, με τη διαφορά ότι οι πέτρες δεν είναι ισομεγέθεις, επειδή πολλές από αυτές προέρχονταν από αρχαία μνημεία και τις τοποθετούσαν ατόφιες, ενώ ανάμεσά τους μπαίνει το ψημένο λεπτό τούβλο. Στα κατώτερα σημεία των τοίχων είναι ιδιαίτερα μεγάλες. Το μνημείο έχει υποστεί διάφορες επεμβάσεις, όπως η προσθήκη προστώου στη δυτική πλευρά, το οποίο είναι σχεδόν σύγχρονο. Από επιγραφή που σώζεται στην αριστερή άκρη του νάρθηκα πληροφορούμαστε ότι ο ναός ανακαινίστηκε το 1699.

Στο ναό φυλάσσονταν τα Άγια λείψανα του Αγίου Πέτρου μέχρι το 1421. Έχει συνδεθεί ιστορικά με διάφορα περιστατικά της επανάστασης. Σ’ αυτόν ορκίστηκαν οι πληρεξούσιοι της Δ΄ Εθνοσυνέλευσης το 1829, οι εργασίες της οποίας έγιναν κατόπιν στο αρχαίο θέατρο.

Σ’ αυτόν επίσης ορκίστηκαν και οι πληρεξούσιοι της Ε΄Εθνοσυνέλευσης το 1831 μετά τη δολοφονία του Καποδίστρια, οι εργασίες της οποίας έγιναν τελικά στο Ναύπλιο. Ο ναός συγκαταλέγεται στα παραδοσιακά διατηρητέα μνημεία του Άργους.

 

Πηγές


Read Full Post »

Ιερός Ναός Παναγίας της Κατακεκρυμμένης ή Πορτοκαλούσας Άργους


 

Ο Ναός της Παναγίας της Κατακεκρυμμένης ή Πορτοκαλούσας, ευρίσκεται στη ΒΑ πλευρά της Λάρισας επάνω στον βράχο, όπου την αρχαία εποχή υπήρχε ιερό της Ακραίας Ήρας*. Η Παναγία αρχικά λειτουργούσε ως μοναστήρι και η ιστορία της ξεκινάει από το 1715 περίπου**, οπότε και καταγράφεται η ύπαρξή της στο χρονικό του Ελληνορουμάνου χρονογράφου Κωνσταντίνου Διοικητή, ο οποίος ακολούθησε, απεσταλμένος της Βλάχικης αυλής του Ναζίν Νταμάς Αλή πασά, την εκστρατεία του  εναντίον των Ενετών στην Πελοπόννησο.

Η Μονή από πολύ νωρίς έγινε πλούσια και άκμασε τόσο, ώστε αναφέρεται σε εφημερίδες της Κυβέρνησης του 1835 ως χωρίον του Δήμου Αργείων***. Προεπαναστατικά μνημονεύεται ως ηγούμενος της Μονής ο Βενέδικτος (1803) και κατόπιν ο Παρθένιος μέχρι το 1845. Ο αξιολογότερος και τελευταίος ήταν ο παπα – Ανανίας Δαγρές από το Κουρτάκι, ο οποίος άνοιξε τον δρόμο που οδηγεί από τις Πορτίτσες στη Μονή και μεγάλωσε το κτιριακό συγκρότημα. Αναγκάστηκε όμως από τον Στρατηγό Δημήτριο Τσώκρη, με τον οποίο προφανώς δεν είχε καλές σχέσεις, να εγκαταλείψει το Άργος το 1855 και να μεταβεί σε μοναστήρι της Κοιλάδας. Κατόπιν τούτου, το 1856 η Μονή έγινε ενοριακός ναός και παρεκκλήσι του Αγίου Ιωάννη. Το 1906, το Μεγάλο Σάββατο προς Κυριακή του Πάσχα, 4 Απριλίου, καταστράφηκε από πυρκαγιά, που προήλθε πιθανότατα από πυροτέχνημα.

 

Ιερός Ναός Παναγίας της Κατακεκρυμμένης ή Πορτοκαλούσας Άργους

 

Η Μονή συνδέθηκε με διάφορα γεγονότα της προεπαναστατικής και επαναστατικής περιόδου. Λειτούργησε το πρώτο σχολείο του Άργους (1798) με πρωτοβουλία των Περουκαίων****. Εκεί δίδαξε ο περίφημος Αγάπιος Λεονάδρος, ιδρυτής της σχολής της Δημητσάνας, έχοντας ανάμεσα σε άλλους μαθητή του τον Παλαιών Πατρών Γερμανό (που χειροτονήθηκε διάκονος στη Μονή από το θείο του, επίσκοπο Άργους, Ιάκωβο, αλλά και ο αδερφός του Ησαίας, καθώς και ο Η. Καλαράς από το Αγιονόρι της Νεμέας, που ήταν σχολάρχης την περίοδο 1805-1821, ο ιερομόναχος Νικηφόρος Παμπούκης από τα Καλάβρυτα και οι μοναχοί Ιερεμίας και Ραφαήλ. Ως σχολείο λειτούργησε και μετά το 1821. Μετά την ήττα των Ελλήνων στον Ξεριά (25-4-1821) ο άμαχος πληθυσμός αλλά και αρκετοί μάχιμοι, όπως ο Παπαρσένης Κρέστας από το Κρανίδι, κατέφυγαν στη Μονή, για να αποφύγουν την οργή του Κεχαγιάμπεη. Επίσης, ιδρύθηκε εκεί το 1822 το πρώτο ελληνικό νομισματοκοπείο, το οποίο όμως δεν πρόλαβε να λειτουργήσει.*****

Η Παναγία η Κατακεκρυμμένη. Φωτογραφία του Γάλλου Αρχαιολόγου  Antoine Bon (;) περίπου στα 1930.

Η Παναγία η Κατακεκρυμμένη. Φωτογραφία του Γάλλου Αρχαιολόγου Antoine Bon (;) περίπου στα 1930.

Ως το 1833 η Κατακεκρυμμένη λειτουργούσε ως μοναστήρι, οπότε και με διάταγμα που ρύθμιζε το μοναστηριακό ζήτημα (7-10-1833), αποφασίστηκε η διάλυση των Μονών που είχαν λιγότερους από έξι μοναχούς. Η μοναστηριακή περιουσία περιερχόταν στο κράτος, με την πρόθεση να χρησιμοποιηθεί για την προώθηση του κρατικού εκπαιδευτικού προγράμματος, καθώς και για τη βελτίωση της ζωής του κατώτερου κλήρου.

Σύμφωνα με το παραπάνω διάταγμα, κτήματα της Μονής δημοπρατούνται το 1835. Τα βιβλία της καταγράφονται και τα κοσμικά, καταρχήν, προορίζονται από τον Νομάρχη Φρ. Μαύρο να διατεθούν «επί μετριωτάτη τιμή» στο Δημοτικό Σχολείο Άργους. Αντίθετα προς την εισήγηση, η Κεντρική Διοίκηση αποφάσισε τα βιβλία της Μονής να διατεθούν σε τρεις κατευ­θύνσεις: τα πολυτιμότερα και παλαιότερα από τα εκκλησιαστικά (έντυπα ή χειρόγραφα) να δοθούν στην Εθνική Βιβλιοθήκη, τα υπόλοιπα εκκλησιαστικά στη Βιβλιοθήκη της Ιεράς Συνόδου. Τα κοσμικά βιβλία (φιλολογικά, εκδόσεις κλασικών συγγραφέων, λεξικά) να δοθούν στο Γυμνάσιο Ναυπλίου, για το οποίο κρίθηκαν καταλληλότερα και του οποίου έπρεπε να πλουτιστεί η σχολική βιβλιοθήκη.

Τα σημαντικότερα από τα σωζόμενα ιερά κειμήλια είναι ένα Ευαγγέλιο έκδοσης Βενετίας (1776) και δύο εικόνες, μία των Εισοδίων της Θεοτόκου (1705) και άλλη μία, της Παναγίας Γλυκοφιλούσας.****** Ο Ναός της Παναγίας της Κατακεκρυμμένης ή Πορτοκαλούσας, είναι αφιερωμένος στα Εισόδια της Θεοτόκου.

Τα τελευταία χρόνια η Παναγία λειτουργεί και πάλι ως μοναστήρι  με μοναχούς τους αυτάδελφους ιερομονάχους Ιωσήφ και Μακάριο, που με προσωπική φροντίδα και μεράκι κάνουν τα μέγιστα ώστε το μοναστήρι να είναι καταφύγιο ψυχών, λαϊκής λατρείας, ανοικτό, ζωντανό, δυναμικό με όραμα και έργο.

 

Παναγία Πορτοκαλούσα


Σ’ όλη την Ελλάδα υπάρχουν έθιμα που συνδέονται με την ευτεκνία του νιόπαντρου ζευγαριού. Στην Αργολίδα έδιναν ιδιαίτερη σημασία στην τεκνοποίηση καλών και σωστών τέκνων από το νεόνυμφο ζευγάρι. Για τον λόγο αυτό, κυρίως στο Άργος και στην Παναγία του Βράχου έριχναν στα αρραβωνιασμένα ζευγάρια ή και στα νιόπαντρα πορτοκάλια ώστε να έχουν την ευλογία της Παναγίας για γερά και χαρισματικά παιδιά. Από κει πήρε και το όνομά της η Παναγία η Πορτοκαλούσα. Κατά πάσα πιθανότητα το έθιμο αυτό αποτελεί την διατήρηση ενός αρχαίου εθίμου της περιοχής, όπου οι νέοι έριχναν κατά τους «Βαλλαχράδες», αργιάχλαδα μεταξύ τους. Το όνομα βαλλαχράδες είναι σύνθετη λέξη εκ του βάλλω+αχράδας. ******

 

Παναγία Κατακεκρυμμένη


Ο ναός επίσης ονομάζετε Παναγία Κατακεκρυμμένη από την παλιά εικόνα που ήταν κρυμμένη στη σπηλιά του βράχου και η οποία βρέθηκε σύμφωνα με την παράδοση κατά τρόπο θαυματουργικό. Μια ισχυρή λάμψη μέσα στη νύχτα οδήγησε τους χριστιανούς στη σπηλιά ή κάποιος ευσεβής χριστιανός, ύστερα από σχετικό όνειρο, οδήγησε κληρικούς και λαϊκούς στο ίδιο σημείο, όπου βρήκαν την εικόνα και αποφάσισαν στη συνέχεια να κτίσουν εκκλησία.

Η εικόνα ευρίσκεται μετά το νάρθηκα, αριστερά σε ξυλόγλυπτο κουβούκλιο και πρέπει να τη θεωρήσουμε έργο τέχνης ιδιαίτερης καλλιτεχνικής αξίας. Η όλη «κατασκευή» είναι εντυπωσιακή, διότι πρόκειται για μια «δίφυλλη» δημιουργία. Στο αριστερό φύλλο εικονίζεται η Παναγία Γλυκοφιλούσα, η οποία σαν τρυφερή και στοργική μάνα σκύβει στο παιδί της με αγάπη. Το δεξιό φύλλο φέρει την ίδια επικάλυψη και επάνω ψηλά την επιγραφή «Αγίου Δημητρίου του Νέου» και σε δεύτερο επίπεδο (στο βάθος) δύο ανάγλυφες μορφές. Το ανάγλυφο αυτό είναι «αρνητικό» όπως τα καλούπια δηλαδή των γλυπτών. Οι δύο μορφές δεν διακρίνονται καθαρά, γιατί υπάρχει στο μέσο του φύλλου ένας σταυρός, προφανώς μεταγενέστερη προσθήκη. Πιθανότατα και με βάση την επιγραφή, η μία ανάγλυφη μορφή παριστάνει το Νεομάρτυρα Δημήτριο από το χωριό Λιγουδίτσα Τριφυλλίας, ο οποίος αποκεφαλίστηκε από τους Τούρκους στην Τρίπολη το 1803 και του οποίου η μνήμη εορτάζεται στις 14 Απριλίου. Η άλλη μορφή παριστά πιθανότατα τον Οσιομάρτυρα Παύλο, ο οποίος καταγόταν από το Σοπωτό Καλαβρύτων και μαρτύρησε επίσης στην Τρίπολη το 1818 και του οποίου η μνήμη εορτάζεται στις 22 Μαΐου. Η κάρα του Αγ. Δημητρίου του νέου φυλάσσεται στο μητροπολιτικό ναό Αγίου Βασιλείου Τρίπολης, ενώ τα υπόλοιπα λείψανά του και ορισμένα από τα λείψανα του οσίου Παύλου φυλάσσονται στη Ιερα Μονή Βαρσών Μαντινείας. Ο ναός συγκαταλέγεται στα παραδοσιακά διατηρητέα μνημεία του Άργους.

 

Περιουσιακά στοιχεία


ΓΑΚ ΥΕΔΕ  φάκελος 19 κατάστιχον 031.  Κατάστιχον των μοναστηρίων της Πελοποννήσου 1829 Φεβρουαρίου Α΄ Εκκλησιαστική Επιτροπή, Σελ. 24-25 Μοναστήριον της Κατακεκρυμμένης κείμενον κατά το Άργος.

Ιερά σκεύη

1 Δισκοπότηρον αργυρούν, 1 Ευαγγέλιον αργυρούν, 1 σταυρός αργυρούς με μερτζάνια και ζαμπρούτια, 21 κομμάτια αγίων λειψάνων, 1 φελώνι στόφινον χρυσούν, 1 ζευγάρι επιμάνικα ζερμπάσι, ένα στιχάρι και ένα κολάνι και τα αναγκαία βιβλία της εκκλησίας.

Κτήματα

Χωράφια ονομαστικά εις διάφορα μέρη στρέμματα τριακόσια δέκα έξη  (316 ).

Αμπέλια εις διάφορα μέρη στρέμματα οχτώ ( 8 ).

Ελαιόδεντρα τριακόσια ( 300).

1 εργαστήρι βαγεναρείον με εν βαγένιον.

1 μετόχιον με λινόν, το οποίον έγινε κατάστημα Αλληλοδιδακτικόν.

2 οσπήτια όνια πλησίον εις το Αλώνι του Μοναστηρίου.

 Οι μονάζοντες

 2 Αγιορίται  –  Το Μοναστ. Σώζεται

Το Μοναστήριον τούτο έχει και ικανά βιβλία κατά το χωριστόν κατάστιχον , εις χείρας των Δημογερόντων του Άργους και της Εκκλησιαστικής Επιτροπής.

 

Υποσημειώσεις


* Παυσ. ΙΙ 24,1

* * Η θέση του Ι. Ζεγκίνη για την παλαιότητα της Μονής (9ος ή 10ος αι.) και η αντίστοιχη παραπομπή στην Ιστορία της Βυζαντινής λογοτεχνίας του Κρουμβάχερ ελέγχονται. Στο παραπάνω έργο του Κρουμβάχερ δεν γίνεται καμιά αναφορά «περί αναχωρητριών εκ Μικράς Ασίας και περί της Μάρθας, ηγουμενίσσης της εν Άργει Ιεράς Μονής της Θεοτόκου» (Ι. Ζεγκίνη, σελ. 331).

***  Αρχική σύσταση Δήμου: Άργους (6.644), Μονή Κατακεκρυμμένη, Κεφαλάρι (Μύλοι Ερασίνου) (50), από το βιβλίο του Ελ. Γ. Σκιαδά, Ιστορικό διάγραμμα Δήμων κ.λπ. σ. 265.

*****Στη Μονή δεν λειτούργησε ποτέ «Κρυφό Σχολειό». Εξάλλου, η ιστορική επιστήμη δέχεται ότι ο θεσμός του «Κρυφού Σχολειού» επί τουρκοκρατίας ανήκει στους χώρους της παράδοσης και ως θρύλος δεν έχει ιστορική βάση.

***** Για την Πορτοκαλούσα βλ. και εφ. «Ασπίς» φ. 1/23-10-1932 και μελέτη του Αν. Τσακόπουλου στην ίδια εφημερίδα (φ. 214/22-11-1936 κ.ε.). Επίσης, Σοφία Πανταζή, Παλαίτυπα της Μονής Κατακεκρυμμένης (περ. «Αργειακή Γη», τχ. 2, 2004, σ. 165 κ.ε.).

****** Νεώτερον Εγκυκλοπαιδικόν Λεξικόν Ηλίου τ.4ος, σ.94. Ιωάννου Ερν. Ζεγκίνη, «Το Άργος δια μέσου των Αιώνων», Έκδοσις Τρίτη, Αθήνα 1996, σελ. 332.

 

Πηγές

  •  Ντιάνα Αντωνακάτου – Τάκης Μαύρος, « Ελληνικά Μοναστήρια, Πελοπόννησος », Τόμος Ά, Αθήνα 1976.
  •  Ιωάννη Π. Χαβιαρλή, « Η Παναγία η Κατακεκρυμμένη του Άργους », Άργος 2004.
  •  Αναστάσιου Π. Τσακόπουλου, «Συμβολαί εις την Ιστορίαν της Εκκλησίας Αργολίδος », Έκδοσις, « Χρονικών του Μοριά», Αθήναι 1953.
  •  Οδυσσέα Κουμαδωράκη, « Άργος το πολυδίψιον » Εκδόσεις Εκ Προοιμίου, Άργος 2007.
  •  Γενικά Αρχεία του Κράτους. Υπουργείο Εκκλησιαστικών Δημοσίας  Εκπαιδεύσεως
  • «Αργειακή Γη», Επιστημονική και λογοτεχνική έκδοση του Πνευματικού Κέντρου του Δήμου Άργους, Τεύχος 2, Δεκέμβριος 2004.

Read Full Post »

Ιερός Ναός Αγίου Ιωάννου ή Τιμίου Προδρόμου Άργους

 

Ο Ναός Αγίου Ιωάννου ή Τιμίου Προδρόμου, είναι τρίκλιτος σταυροειδής εγγεγραμμένος με τρούλο. Κτίστηκε μετά το 1822 και περατώθηκε το 1829. Ο προηγούμενος ναός ήταν ημιυπόγειος και ο εισερχόμενος κατέβαινε 6-7 σκαλιά. Τους έκτιζαν έτσι, για να μην μπαίνουν έφιπποι οι Τούρκοι και τους βεβηλώνουν. Σ’ εκείνο τον παλιό ναό έγινε η δοξολογία και ορκίστηκαν οι πληρεξούσιοι της Α΄ εθνοσυνέλευσης το Δεκέμβριο 1821, στην αυλή του ναού άρχισαν τις εργασίες τους, που διακόπηκαν και συνεχίστηκαν στη Νέα Επίδαυρο.

Όταν έφτασε ο Ιωάννης Καποδίστριας στην επαναστατημένη Ελλάδα, ο νέος ναός δεν είχε ολοκληρωθεί ακόμα και ο κυβερνήτης ενίσχυσε το έργο οικονομικά. Στη δυτική πλευρά του ναού υπάρχει εντοιχισμένη πλάκα,* με την οποία οι Αργείοι θέλησαν τότε να τιμήσουν τον δωρητή. Εσωτερικά ο ναός είναι ιδιαίτερα πλούσιος και εντυπωσιακός. Εκτός από την αγιογράφησή του, αξιόλογο είναι το επίχρυσο εικονοστάσι, έργο του Μιχαήλ Ζωγράφου και του γιου του Παναγιώτη Ζωγράφου (1888)*, καθώς επίσης και το δεσποτικό και τα δυο προσκυνητάρια, έργα του Περ. Κ. Ζωγράφου (1912).

 

Άργος, οδός Γούναρη, το καμπαναριό του Τιμίου Προδρόμου, περίπου το 1946.

Άργος, οδός Γούναρη, το καμπαναριό του Τιμίου Προδρόμου, περίπου το 1946.

Ο ναός είναι ασφαλισμένος με σιδεριές, που τοποθετήθηκαν το 1912, επειδή είχε καταστεί ετοιμόρροπος από τον ισχυρό σεισμό του 1896. Το καμπαναριό έγινε το 1853 με δαπάνη του Δήμου. Δήμαρχος ήταν τότε ο Κων/νος Βώκος. Ο ναός ήταν καθεδρικός μέχρι το 1865, κατόπιν έγινε ο ναός του Αγίου Πέτρου.

 

Στον περίβολο του ναού έχουν ενταφιαστεί εξέχοντες Έλληνες και φιλέλληνες. Εκεί ευρίσκεται και ο οικογενειακός τάφος του οπλαρχηγού Δημήτρη Τσώκρη. Στη ΒΔ άκρη της αυλής ενταφιάστηκαν οι περισσότεροι από τους νεκρούς της Γαλλικής επίθεσης το 1833. Ο ναός συγκαταλέγετε στα παραδοσιακά διατηρητέα μνημεία του Άργους.

 

Υποσημειώσεις

 

* Αφιερωματική επιγραφή στη δυτική πλευρά του Αϊ-Γιάννη: «Η πόλις των Αργείων τω Ιωάννη Αντ. Καποδίστρια ευνοίας ένεκεν τόδε τέμενος ΑΩΚΘ΄ (1829) μηνί Σεπτ.»

 

* Ο Ζωγράφος κατάφερνε να δημιουργεί  πρωτότυπες και τολμηρές χρωματικά εικόνες οι οποίες συνδυάζουν, περίπου με μαγικό τρόπο, την υστεροβυζαντινή αποτύπωση του τοπίου στις αγιογραφίες, κάποια μοτίβα από λαϊκές γκραβούρες της εποχής αλλά και τη δροσιά που εκπέμπει η ζωγραφική των παιδιών. Ο  λαϊκός τεχνίτης και παλιός αγωνιστής Παναγιώτης Ζωγράφος ήταν από  τη  Βορδώνια της Λακωνίας.


 

Βιβλιογραφία

 

  • Αντώνιος Γ. Δαρλάκος, « Ο εν Άργει ναός του Τιμίου Προδρόμου, σσ. 115 – 122 », Αργολικό Ημερολόγιο, 1910.
  • Οδυσσέα Κουμαδωράκη, « Άργος το πολυδίψιον » Εκδόσεις Εκ Προοιμίου, Άργος 2007.

 

Read Full Post »

Παναγία Καρυάς

 

 

Ο ναός της Παναγίας, το καθολικό της Μονής, ήταν αρχαιότατος, βυζαντινός. Τέσσερις αρχαίες κολόνες πάνω από 2 μ. ή κάθε μία, με κιονόκρανα, στήριζαν εσωτερικά το ναό. Ήταν τρισυπόστατος και αγιογραφημένος. Σκόρπια μέσα και έξω διάφορα μέλη αρχαίου χτιρίου, βεβαίωναν πώς ο ναός ο χριστιανικός είχε πρωτοθεμελιωθεί πάνω σε αρχαίο ιερό, ίσως τής Αρτέμιδος. Περίπου το 1965, αποφάσισαν οι Επίτροποι και ή Κοινότητα να τον γκρεμίσουν, για να χτίσουν καινούριο!  

 

Παναγία Καρυάς. Ντιάνα Αντωνακάτου 1976.

Παναγία Καρυάς. Ντιάνα Αντωνακάτου 1976.

 

Το μονοπάτι για το Μοναστήρι – όπως ακόμη ονομάζουν την περιοχή οι ντόπιοι – είναι μια ώρα δρόμο και πρέπει κανείς να το ζητήσει με προσοχή. Από το χωριό τραβάει κατά τα νότια και υστέρα  απότομα ανηφορίζει. Μ’ ένα ξαφνικό ξέκομμα τραβάει κατάκορφα, πλάι πλάι στη ρεματιά, πού τα άφθονά της νερά κατρακυλάνε με βιασύνη ανάμεσα σε λεύκες και πλατανάκια. Το μονοπάτι τελειώνει ψηλά σ’ ένα φραγμένο κήπο μ’ αχλαδιές, αμυγδαλιές, καστανιές, και μιά γιγάντισσα ιτιά. Μέ ψηλόκορμες λεύκες, αμυγδαλιές, δυο τρία κυπαρίσσια και περιφραγμένο από τις τρεις πλευρές μ’ ένα χαμηλό μαντρότοιχο, είναι το προαύλιο της Μονής. Στη βοριά του πλευρά, ο ναός πού αντικατάστησε το βυζαντινό. Τσιμεντοασβεστωμένος, με γαλάζια κιγκλιδώματα στα πορτοπαράθυρά του, παραδίπλα  στο παλιό κάστρο.  Το καθολικό το παλιό, είναι άγνωστο πότε χτίστηκε. Ο Μητροπολίτης Αργολίδος Χρυσόστομος Β’ το καταγράφει έτσι, «…είναι έκτισμένος εις τα σχέδια των Ιερών κτισμάτων τού Μυστρά, άτινα ανάγονται εις τον Στ’ αί. μ.Χ.»

 

Ο σημερινός ναός έχει σχήμα μονόκλιτης θολοσκέπαστης βασιλικής μέ διαστάσεις 10,85 Χ 6,70. Στο εσωτερικό, έχει λίγες  φορητές εικό­νες. Πάνω από την κύρια είσοδο – τοξωτή σιδερένια-πού είναι προς Ν, υπάρχει εντοιχισμένο τμήμα μαιάνδρου μέ ρόδακες. Στην ίδια πλευρά μιά σπασμένη κολόνα αρχαία, ύψους 1,50 μ. περίπου.

Στη δυτική πλευρά τού προαυλίου ένα επίμηκες χτίσμα – κελλιά. Είχαν διατηρηθεί δυο τρία. Μέσα στο ένα υπήρχε ακόμη ένα χωριάτικο ωραίο τζάκι. Σ’ αυτά τα κελλιά έμειναν μοναχοί ως τά χρόνια τού Σαράντα. Δυο μάλιστα ξένοι καλόγεροι πέθαναν εκεί. (Οι ντόπιοι βεβαιώνουν ότι όταν πριν χρόνια έγινε έξω από το ναό εκσκαφή, βρέθηκαν πολλοί ανθρώπινοι σκελετοί, ένα στοιχείο βεβαιωτικό τής ύπαρξης τού Μονα­στηριού. Όπως και μιά δεύτερη ονομασία εκεί κοντά: στου Μπαχώμη… Είναι πιθανόν να υπήρξε κάποτε μοναχός με το όνομα Παχώμιος…).

Θύρα σιδερένια ανοίγει βόρια προς την κρήνη, χτισμένη με αρχαιότατη δομή,  το υπέροχο νερό της διατηρεί όλο το χρόνο την ιδία θερμοκρασία. Στο διπλανό προς Β ύψωμα – τό χώριζε από τη Μονή πλούσια νερομάνα πού κατέβαινε ως την Καρυά -υψώνεται το παλιό βενετσιάνικο κάστρο, ενισχυμένο με επάλξεις και υπόγεια θολωτή δίοδο – έξοδο προς το χωριό. 

 

 «Αρτεμισία  Παναγιά»

 

Του Αρτεμισίου  Παναγιά, ψηλά απ’ το ξωκλήσι,

όλο τον κόσμο προσκαλείς, στο φως κι αυτός να ζήσει.

 

Προσκυνητές στη χάρη σου, πεζή στην ανηφόρα,

 

κρατούν λιβάνι και κεριά, για τη γιορτή σου δώρα.

 

Βιγλάτορας και φύλακας αιώνια βασιλεύεις

 

κι από του Κάστρου τη σκοπιά υπέρ ημών πρεσβεύεις.

 

Στη σκέπη σου κατέλυσαν και βρήκαν προστασία

 

καπεταναίοι ξακουστοί, που γράψαν ιστορία.

 

Από την αστείρευτη πηγή, που είναι κι ευλογημένη,

 

πίνουν νερό και αγιασμό διαβάτες διψασμένοι.

 

Περίβλεπτος, θαυματουργός, δίνεις ζωή κι ελπίδα,

 

στους άρρωστους τη γιατρειά, στους ναυαγούς σανίδα.

 

«Αρτεμισία Παναγιά», στο μικρο-μοναστήρι,

 

σ΄ ό,τι ζητήσουν οι πιστοί, δεν τους χαλάς χατίρι.

 

«Αρτεμισία Παναγιά», φεγγοστεφανωμένη,

 

σταυροκοπιέται η Καρυά στα πόδια σου πεσμένη.

 

«Αρτεμισία Παναγιά» και του Χριστού μητέρα,

 

θα ΄μαι κι εγώ προσκυνητής στης Κοίμησης τη μέρα.

 

Καρυά, 15 Αυγούστου 2010

 

Σπύρος Κ. Καραμούντζος

 

 

 

 

Βιβλιογραφία

 

  • Ντιάνα Αντωνακάτου – Τάκης Μαύρος, « Ελληνικά Μοναστήρια, Πελοπόννησος », Τόμος Ά, Αθήνα 1976.
  • Μητροπολίτης Αργολίδος Χρυσόστομος Β’ ( Δεληγιαννόπουλος), « Η Εκκλησία Άργους και Ναυπλίας», Άργος 1961.

 

 

 

Read Full Post »

Αρχαίο θέατρο Άργους


 

Το θέατρο του Άργους, χωρητικότητας περίπου 20.000 θεατών, συγκαταλέγεται στα μεγαλύτερα αρχαία θέατρα στην Ελλάδα. Βρίσκεται στους πρόποδες της νοτιοανατολικής πλευράς του λόφου του κάστρου, σε σημείο που συνδεόταν με την αγορά, δέσποζε πάνω από την αρχαία πόλη και ήταν ορατό από τον Αργολικό κόλπο.

Στο χώρο προϋπήρχαν διάσπαρτα μικρά ιερά, όπως αυτά των Διοσκούρων και του Διός Ευβουλέως, τα οποία δεν καταπατήθηκαν κατά την κατασκευή του μνημείου. Το θέατρο οικοδομήθηκε κατά την ελληνιστική εποχή, στις αρχές του 3ου αι. π.Χ. και αντικατέστησε το παλαιότερο της πόλης, που βρισκόταν περίπου 100 μ. νοτιότερα και είχε κτιστεί τον 5ο αι. π.Χ. Κατασκευάσθηκε πιθανόν για να φιλοξενήσει τους αγώνες μουσικής και δράματος των πανελλήνιων αγώνων των Νεμέων, που τότε μεταφέρθηκαν οριστικά στην πόλη του Άργους από το ιερό του Δία στην Νεμέα, ενώ περίπου την ίδια εποχή μεταφέρθηκαν στο Άργος και τα Ηραία. Ο αρχαιότερος αγώνας των Νεμέων, που τεκμηριωμένα γνωρίζουμε ότι έλαβε μέρος στο θέατρο του Άργους, ήταν αυτός των κιθαρωδών το 205 π.Χ. Στο μνημείο πραγματοποιούνταν επίσης πολιτικές συνεδριάσεις, όπως η Σύνοδος της Αχαϊκής Συμπολιτείας, που γινόταν τακτικά κατά τον 2ο αι. π.Χ.

 

Αρχαίο Θέατρο Άργους

 

Το τεράστιο κοίλο του θεάτρου είναι στο μεγαλύτερο μέρος του λαξευμένο στο βράχο και χωριζόταν με δύο διαζώματα σε τρία οριζόντια τμήματα και με κλίμακες σε τέσσερις κερκίδες, που αντιστοιχούσαν στις φυλές του Άργους. Στο κεντρικό τμήμα του είναι λαξευμένες στο βράχο 83 σειρές εδωλίων, ενώ περίπου στο μέσο του συμπληρώνεται και στις δύο πλευρές με πρόσθετες σειρές εδωλίων στερεωμένων σε τεχνητά αναχώματα, τα οποία συγκρατούν αναλημματικοί τοίχοι, κτισμένοι με τον άνισο ισοδομικό τρόπο.

Η ορχήστρα ήταν επίσης στο μεγαλύτερο μέρος της λαξευμένη στο βράχο. Αρχικά ήταν κυκλική, με διάμετρο 26 μ. και στο κέντρο της δημιουργήθηκαν δύο ανάγλυφες κατασκευές, ένας κύκλος και δύο εφαπτόμενες γραμμές για την καθοδήγηση των μετακινήσεων των χορών: κυκλικών στους διθυράμβους και ευθύγραμμων στις τραγωδίες και κωμωδίες. Η «χαρώνεια κλίμακα», ένας υπόγειος διάδρομος, ένωνε την ορχήστρα με τα αποδυτήρια και εξυπηρετούσε την εμφάνιση των νεκρών και των χθόνιων θεοτήτων κατά τις παραστάσεις. Το σκηνικό οικοδόμημα στην αρχική του μορφή ήταν κτισμένο με καλά επεξεργασμένους ασβεστόλιθους. Περιλάμβανε το προσκήνιο (24,40 x 2,50 μ.), διακοσμημένο στην εσωτερική του πλευρά με ιωνική κιονοστοιχία, τη σκηνή πάνω από τα αποδυτήρια στο ισόγειο, και μία στοά στην πρόσοψη με δωρική κιονοστοιχία  (24×5,60μ.).

 

Ελληνιστικό θέατρο Άργους – Φωτογραφία: Σαράντος Καχριμάνης

 

Στα ρωμαϊκά χρόνια, κυρίως το 2ο αι. μ.Χ., την εποχή του αυτοκράτορα Αδριανού, το μνημείο επαναδιαμορφώθηκε. Εδώ φιλοξενούνταν πλέον διάφοροι εορτασμοί (Σεβάστεια, Τίτεια, Τραιάνεια, Αντινόεια) καθώς και θεάματα, όπως κυνήγι θηρίων ή μονομαχίες, που είχαν ως αποτέλεσμα την αλλαγή τόσο της ορχήστρας όσο και της σκηνής. Στο πρώτο μισό του 2ου αι. μ.Χ. το σκηνικό οικοδόμημα, κτισμένο με πλίνθους, επεκτάθηκε προς τα δυτικά, καλύπτοντας μέρος της ορχήστρας. Το προσκήνιο μετατράπηκε σε διώροφο λογείο, επενδυμένο με μάρμαρο και κοσμημένο με κορινθιακές κιονοστοιχίες, ψηφιδωτά και αγάλματα σε κόγχες. Για την προστασία των θεατών από τον ήλιο τοποθετήθηκε ένα ύφασμα πάνω από τμήμα του κοίλου και για την ασφάλειά τους κατά τα θεάματα, ένα δίκτυ μπροστά στην προεδρία, και τα δύο στηριγμένα σε εσοχές λαξευμένες στο βράχο. Τον 3ο αι. μ.Χ. προστέθηκε μία εξέδρα με τρία μαρμάρινα καθίσματα για τους επισημότερους θεατές, όπως τον αντιπρόσωπο του αυτοκράτορα ή τους οργανωτές των θεαμάτων, και τον 4ο αι. μ.Χ. κατασκευάσθηκε στην ορχήστρα μία τεχνητή λίμνη για αθλοπαιδιές στο νερό και παραστάσεις ναυμαχιών. Το θέατρο εγκαταλείφθηκε οριστικά στο τέλος του 4ου αι. μ.Χ.

Το μνημείο παρέμεινε ορατό στους επόμενους αιώνες και σχεδόν όλοι οι περιηγητές το αναφέρουν στις αφηγήσεις τους, ενώ πολλοί το σχεδίασαν. Χρησιμοποιήθηκε και πάλι, όταν στις 15 Ιουλίου 1829 πραγματοποιήθηκε σε αυτό η 4η Εθνοσυνέλευση του νέου ελληνικού κράτους, που οργάνωσε ο Ι. Καποδίστριας.

Η ανασκαφική έρευνα του θεάτρου πραγματοποιήθηκε από τη Γαλλική Αρχαιολογική Σχολή Αθηνών κατά τα έτη 1890, 1930, 1954-56, 1981-82 και 1986-8, ενώ το 2004 ολοκληρώθηκε το έργο για τη στερέωση, αναστήλωση και αποκατάστασή του. Σήμερα ο χώρος του θεάτρου χρησιμοποιείται περιστασιακά για διάφορες πολιτιστικές εκδηλώσεις.

 

Όλγα Ψυχογυιού, αρχαιολόγος. 

Πληροφορίες

Δ΄ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων

Οδός Τριπόλεως, Άργος (Νομός Αργολίδας)

Τηλέφωνο: +30 27510 68819
Φαξ: +30 27510 24690

Ημέρες Ελευθέρας Εισόδου

6 Μαρτίου – Μνήμη Μελίνας Μερκούρη

5 Ιουνίου – Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος

18 Απριλίου – Διεθνής Ημέρα Μνημείων

Tο τελευταίο Σαββατοκύριακο Σεπτεμβρίου κάθε έτους (Ευρωπαϊκές Ημέρες Πολιτιστικής Κληρονομιάς)

Οι Κυριακές κατά το διάστημα από 1 Νοεμβρίου έως 31 Μαρτίου

Οι επίσημες αργίες του Κράτους

Η πρώτη Κυριακή κάθε μήνα, πλην των μηνών Ιουλίου, Αυγούστου και Σεπτεμβρίου (όταν η πρώτη Κυριακή είναι αργία, ως ημέρα εισόδου καθορίζεται η δεύτερη Κυριακή.)

27 Σεπτεμβρίου, Παγκόσμια μέρα τουρισμού

Πρόσβαση στο Μνημείο

Το μνημείο βρίσκεται στον Αρχαιολογικό Χώρο Θεάτρου, στη συμβολή των οδών Θεάτρου και Τριπόλεως.

 

Ενδεικτική Βιβλιογραφία

  • Moretti J.-Ch., ”L’ implantation du theatre d’Argos dans un lieu plein de sanctuaires”, Άργος και Αργολίδα. Τοπογραφία και Πολεοδομία, Πρακτ. Διεθ. Συνεδρίου Αθήνα-Άργους 28/4-1/5/1990, Ελληνογαλλικές έρευνες ΙΙΙ, Αθήνα 1990, 233-259.
  • Seve M., Les Voyageurs Francais a Argos, Sites et Monuments XI, Αθήνα 1993.
  • Moretti J.-Ch., Theatres d/Argos, Sites et Monuments 1993.

 

Πηγή


 

 

Read Full Post »

« Newer Posts