Feeds:
Δημοσιεύσεις
Σχόλια

Posts Tagged ‘Μυθιστόρημα’

Εργαστήριο Τέχνης του Πεζού λόγου για προχωρημένους –  Κέντρο Ελληνικών Σπουδών (ΚΕΣ) Ελλάδας, Ναύπλιο


Πανεπιστήμιο Harvard

Το εργαστήριο της Τέχνης του Πεζού Λόγου για προχωρημένους απευθύνεται σε νέους συγγραφείς που έχουν ήδη ολοκληρώσει ικανοποιητικά εργασία σε μικρή φόρμα και επιθυμούν να βελτιώσουν την τεχνική τους, με στόχο τη δημοσίευση της στον περιοδικό τύπο και το διαδίκτυο, με απώτερο σκοπό την έκδοση βιβλίου. Στο εργαστήριο οι συμμετέχοντες θα έχουν την ευκαιρία να συζητήσουν με τον συγγραφέα Στρατή Χαβιαρά και άλλους προσκεκλημένους από το χώρο της λογοτεχνίας, εμβαθύνοντας στην τέχνη του γραπτού λόγου (μπονζάι, διήγημα, νουβέλα ή μυθιστόρημα). Μέσα από τη συζήτηση δειγμάτων γραφής και ασκήσεων, οι συμμετέχοντες θα εξοικειωθούν σε απόψεις της γραφής, όπως κριτική ανάγνωση, αφηγηματική φωνή, χρήση γλώσσας, ανάπτυξη χαρακτήρων, θεματικές επιλογές, ύφος, κ.α. Επιπλέον, θα γίνει μια γενική επισκόπηση «ειδών» λογοτεχνίας όπως η ποίηση, το δοκίμιο, η παιδική λογοτεχνία, το ιστορικό, αστυνομικό, μελλοντολογικό ή επιστημονικής φαντασίας μυθιστόρημα.

Οι ενδιαφερόμενοι μαζί με ένα σύντομο βιογραφικό σημείωμα, καλούνται να υποβάλουν ηλεκτρονικά ένα δείγμα γραφής, κατά προτίμηση μια ολοκληρωμένη ενότητα (αρχή, μέση, τέλος) έως 1200 λέξεις. Επειδή πρόκειται για εργαστήρια προχωρημένου επιπέδου, οι συμμετέχοντες απαιτείται: (1) να έχουν ευχέρεια στη γραφή (σύνθεση φαντασίας και πραγματολογικού υλικού), ή/και να έχουν παρακολουθήσει εργαστήρια για αρχαρίους και (2) να έχουν ήδη γράψει μερικά διηγήματα ή να έχουν ξεκινήσει μεγαλύτερα σε μήκος έργα.

Στόχοι εργαστηρίου:

Οι συμμετέχοντες στο εργαστήρι αναμένεται:

  • Να σημειώσουν σημαντική πρόοδο στην τέχνη του γραπτού λόγου.
  • Να έχουν εποικοδομητική ανατροφοδότηση από άλλα μέλη του εργαστηρίου και συγγραφείς για την προσπάθειά τους.
  • Να διευρύνουν τις γνώσεις τους σε θέματα πεζογραφίας και ειδικότερα στην αφηγηματική φωνή και στην οπτική γωνία της αφήγησης.
  • Να συνεχίσουν να ασκούνται στην τέχνη της γραφής με την επίμονη διασκευή του αρχικού τους γραπτού.
  • Να καλλιεργήσουν τη διαμόρφωση ενός δικού τους προσωπικού ιδιώματος (ύφους).

Τρόπος υποβολής αιτήσεων συμμετοχής: 

Οι ενδιαφερόμενες/-οι καλούνται να στείλουν μήνυμα στην ηλεκτρονική διεύθυνση matina.goga@chs.harvard.edu έως και τις 10 Μαρτίου με θέμα: «Συμμετοχή στη σειρά συναντήσεων του εργαστηρίου τέχνης του πεζού λόγου για προχωρημένους».

Το εργαστήριο θα διεξαχθεί στην αίθουσα σεμιναρίων του Κέντρου Ελληνικών Σπουδών (ΚΕΣ) Ελλάδος στο Ναύπλιο (Πλατεία Φιλελλήνων και οδός Όθωνος).

Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να επισκεφθείτε την σελίδα του εργαστηρίου στην ιστοσελίδα του Κέντρου Ελληνικών Σπουδών ή να απευθύνεστε καθημερινά (10.00 – 17.00) στο Κέντρο Ελληνικών Σπουδών, στους αριθμούς τηλεφώνου 27520 47040 και 27520 47030. Η Ματίνα Γκόγκα, Συντονίστρια Επικοινωνίας και Ανάπτυξης Προγραμμάτων του Κέντρου Ελληνικών Σπουδών είναι στη διάθεσή σας για κάθε πληροφορία.

Συντονιστής: Στρατής Χαβιαράς
Προθεσμία υποβολής αιτήσεων: Παρασκευή, 10 Μαρτίου, 2017

Read Full Post »

Εργαστήριο δημιουργικής γραφής με το συγγραφέα Στρατή Χαβιαρά – Σάββατο 16 Μαΐου 2015, 10.00 π.μ., στο Κέντρο Ελληνικών Σπουδών


 

 Harvard

Harvard

Το Κέντρο Ελληνικών Σπουδών Ελλάδας του Πανεπιστημίου Harvard, σε συνεργασία με τον Δήμο Ναυπλιέων και τον Δ.Ο.Π.Π.Α.Τ., προσφέρει εργαστήριο δημιουργικής γραφής, με συντονιστή τον συγγραφέα Στρατή Χαβιαρά.

Το εργαστήριο είναι ανοιχτό σε κάθε ενδιαφερόμενο και κυρίως σε νέους που συνδυάζουν δημιουργική φαντασία με εκφραστικές ικανότητες και επιθυμούν να ασχοληθούν σοβαρά με την πεζογραφία ή την ποίηση. Κατά τη διάρκεια του εργαστηρίου ο Στρατής Χαβιαράς θα πραγματοποιήσει ομιλία με θέμα: «Εισαγωγή στην Τέχνη του Γραπτού Λόγου», η οποία θα καλύψει όλα τα είδη (διήγημα, μυθιστόρημα, ποίηση και δοκίμιο).  Θα γίνουν σύντομες παρεμβάσεις από την πεζογράφο Μάρτυ Λάμπρου και θα ακολουθήσει συζήτηση (ερωτήσεις και απαντήσεις) με τους συμμετέχοντες.

Η διάρκεια του εργαστηρίου είναι τρίωρη και θα διεξαχθεί στην αίθουσα διαλέξεων του Κέντρου Ελληνικών Σπουδών στο Ναύπλιο (Πλατεία Φιλελλήνων κι οδός Όθωνος).

Σκοπός των διοργανωτών είναι εφόσον υπάρξει ενδιαφέρον σε αυτή την πρώτη συνάντηση, να ακολουθήσει την ερχόμενη ακαδημαϊκή χρονιά σειρά επιπλέον συναντήσεων, για μικρή ομάδα από ταλαντούχους νέους, οι οποίοι θα επιλεγούν βάσει σύντομου δείγματος γραφής και βιογραφικού.

Για περισσότερες πληροφορίες και για να υποβάλετε αίτηση συμμετοχής μπορείτε να απευθύνεστε καθημερινά (10.00 – 17.00) στο Κέντρο Ελληνικών Σπουδών και να επικοινωνείτε με τη Ματίνα Γκόγκα στα τηλέφωνα 27520 47030 και 27520 47040 ή να στέλνετε μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου στο email: matina.goga@chs.harvard.edu με θέμα «Υποβολή αίτησης συμμετοχής στο εργαστήριο δημιουργικής γραφής με το Στρατή Χαβιαρά». Σε περίπτωση μεγάλου ενδιαφέροντος, θα τηρηθεί αυστηρά σειρά προτεραιότητας, ανάλογα με την ημέρα και την ώρα υποβολής της αίτησης.

Στρατής Χαβιαράς

Στρατής Χαβιαράς

Ο Στρατής Χαβιαράς γεννήθηκε το 1935 στη Νέα Κίο Αργολίδας όπου τελείωσε το δημοτικό σχολείο. Από τα δώδεκά του και για τα επόμενα είκοσι χρόνια εργάστηκε οικοδόμος στη Αθήνα ή στην επαρχία, σε έργα όπως η αναστήλωση της Στοάς του Αττάλου, το αρδευτικό φράγμα και η σήραγγα εκτροπής, και το υδροηλεκτρικό φράγμα του Αχελώου. Στο ίδιο διάστημα εκδόθηκαν τέσσερις συλλογές ποιημάτων του.

Το 1967 μετανάστευσε στην Αμερική, σπούδασε ιστορία και λογοτεχνία, δημιουργική γραφή και μετάφραση στο Κολέγιο Goddard και εργάστηκε σε διάφορες υπαλληλικές θέσεις στις βιβλιοθήκες του Harvard ως το 1974, όταν διορίστηκε στο ίδιο πανεπιστήμιο ως διευθυντής της αίθουσας σύγχρονης ποίησης Woodberry και της βιβλιοθήκης Farnsworth. Από το 1985 ως το 2008 δίδαξε τη συγγραφή μυθιστορήματος στο θερινό πρόγραμμα του Harvard. Έχει εκδώσει τέσσερις ποιητικές συλλογές στα ελληνικά και δύο στα αγγλικά. Τα μυθιστορήματά του Όταν τραγουδούσαν τα δέντρα, Τα ηρωικά χρόνια, και Πορφυρό και μαύρο νήμα, γραμμένα στα αγγλικά, κυκλοφόρησαν στον αγγλόφωνο κόσμο και σε μετάφραση σε πολλές ευρωπαϊκές γλώσσες. Το νέο του μυθιστόρημα του στα ελληνικά, Άχνα, εκδόθηκε το 2014.

Στην Αμερική ο Στρατής Χαβιαράς ίδρυσε και διηύθυνε την έκδοση του περιοδικού ποίησης Arion’s Dolphin και το λογοτεχνικό περιοδικό Harvard Review. Από το 2002 ως το 2006 δίδαξε τη συγγραφική τέχνη (μυθιστόρημα) στο ΕΚΕΜΕΛ και από το 2006 ως το 2009 δίδαξε και συντόνισε τα εργαστήρια τέχνης του λόγου του Εθνικού Κέντρου Βιβλίου στην Αθήνα. Είναι ενεργό μέλος του Συλλόγου Αμερικανών Συγγραφέων και της Εταιρίας Ελλήνων Συγγραφέων.

Η Μάρτυ Λάμπρου γεννήθηκε στη Λιβαδειά και ζει στην Αθήνα. Σπούδασε παιδαγωγική, μουσικοκινητική και κουκλοθέατρο στο ΙΕΚ ΑΚΜΗ. Έχει εκδώσει τη νουβέλα Το κόκκινο κουτί (Λ. Χρηστάκης, 1997), τη συλλογή διηγημάτων Κόπιτσες (Εκδόσεις Οσελότος, 2010, Βραχεία λίστα βραβείων του περιοδικού Διαβάζω, 2010) και το μυθιστόρημα Με λυμένο χειρόφρενο, με το οποίο απέσπασε το Βραβείο Πέτρου Χάρη της Ακαδημίας Αθηνών για το καλύτερο μυθιστόρημα του 2014. Το διήγημά της «Θήβα, Βάγια, Αλίαρτος» δημοσιεύτηκε σε ανθολογία των εκδόσεων Καστανιώτη, και το διήγημα «Κόπιτσες» διακρίθηκε στον διαγωνισμό του περιοδικού Πλανόδιον, στο οποίο και δημοσιεύθηκε τον Δεκέμβριο του 2010. Μέχρι το 2008 διατήρησε το βιβλιοπωλείο «Κουρδιστό πορτοκάλι» στον Βύρωνα.

 

Read Full Post »

Ευαγγελία Παζιώτα – Μη(ν) Ταΐζετε Τα Ψαράκια 


 

 

 Το πολυσέλιδο έργο  με τον αινιγματικό τίτλο, Μ(μι) Τ(ι) Τ(ι) Ψ(ι) Μη(ν) Ταΐζετε Τα Ψαράκια,  είναι το πρώτο μυθιστόρημα της Αργείας Ευαγγελίας Παζιώτα που κυκλοφόρησε πρόσφατα. Αποτελεί ένα ανάγνωσμα που προσφέρει πολλά στον αναγνώστη του, γιατί τον βοηθά να δει καλύτερα μέσα του, σε περιοχές που δεν είναι καλά φωτισμένες. Τον βοηθά επίσης να καλλιεργήσει το συναισθηματισμό του και την ειλικρίνειά του προς τον εαυτό του και τους άλλους. Σε εποχές που το ψέμα κυριαρχεί, έρχονται ιστορίες σαν και αυτή να μας προσφέρουν, με την αλήθεια τους, αυτό που μας λείπει.

 

Ρουφάω με απληστία το άρωμα του μεθυστικού αγέρωχου αέρα που αναδίδουν τα σαπισμένα ράφια με τα χιλιοσκονισμένα, χοντροδεμένα βιβλία. Τα κασόνια, τα μπαούλα, τα χαρτοκιβώτια κλέβουν το λιγοστό χώρο της σοφίτας.

 

Ώρα έβδομη απογευματινή.

 

Εδώ στο μικρό παράδεισό μου τρέφω την αγαλλίαση με αυταπάτες. Το πνεύμα μου και η ψυχή της γιαγιάς μου αδελφικές ψυχές. Πιανόμαστε με τα χέρια. Πλέκουμε και σφίγγουμε τα δάχτυλά μας. Αφηνόμαστε στη δίνη του αργόσχολου χρόνου να μας ταξιδέψει στα κανάλια της αναγέννησης του παρελθόντος, επισκιασμένα από την παρουσία – οπτασία της γιαγιάς.

Μη(ν) Ταΐζετε Τα Ψαράκια

Αφηνόμαστε στα ξέφτια των αναμνήσεων, κρατώντας οποιαδήποτε άλλη υπαρκτή ανθρώπινη παρουσία εκτός τειχών. Στα ριζά του μοναδικού ξεχαρβαλωμένου παράθυρου αναπαύεται το σιδερένιο κιβώτιο διαστάσεων ύψους 50εκ., πλάτους 70εκ. και φάρδους 20εκ.

Στα σπλάχνα του, η φωλιά που κάποτε έκρυβε εκείνες τις σιχαμερές, μισητές οβίδες που αρέσκονται στο να ξεσκίζουν σάρκες αθώων ανθρώπων, ακόμη και παιδιών, αλλά και ανύπαρκτων εχθρών. Το χρώμα του κιβωτίου χακί. Το χρώμα του μίσους, της έχθρας, του πολέμου. Οι κίτρινοι κωδικοί του στις δυο πλευρές του, η μαρτυρία της αποστολής τους:

1310-17-24-2896   17-Β365

8 CARTRIDGE, 40MM  HE-T, NR3001

FOR GUN   L-70

LOT   A1-63-8

Τα πόδια μου στηρίζονται στο καπάκι του. Είναι το σκαλοπάτι για το μυστικοπαθές πέταγμά μου. Είναι η απαρχή του παραμυθιάσματος. Ανοίγω το χοντρό ξύλινο παράθυρο με τα θαμπωμένα τζάμια για να ατενίσω το δεσποτικό κάστρο στο αντικρινό βουνό. Είναι η αφετηρία ενός λυσιτελούς πετάγματος. Τα αδύναμα λεπτά μπράτσα μου ανοίγονται διάπλατα.

Πούπουλα! Αιωρούνται πολύχρωμα ποικιλόσχημα θεριεμένα πούπουλα. Πλέκουν τρισδιάστατα φτερά. Κολλάνε πάνω στα μπράτσα. Στα άκρα τους, οι παλάμες μου θεριεύουν με απροσδόκητη μα γνώριμη δύναμη.

Το σιδερένιο κιβώτιο ψεκάζει την ψυχική κιβωτό με μυστηριακές δυνάμεις, ευλογημένες με το απόσταγμα των ψυχικών αποθεμάτων της γιαγιάς.

Το άρωμα του αποστάγματος με απογειώνει, με μεταμορφώνει. Το κουφάρι μου, κουφάρι ενός νεογέννητου γερακιού υψώνεται. Πασχίζει να αγγίξει το κάστρο των ονείρων, τα τείχη των οραμάτων, τις πύλες των προσδοκιών, τις ηλιαχτίδες των ελπίδων.

 

 – ¨ Σαν πολύ δε βιάζεσαι να αγγίξεις

κόσμους που δε σου ανήκουν;¨

– ¨ Ήλιε μου, καλέ μου ήλιε

και χιλιοβασιλεμένε,

ποτέ μη μαλώνεις τις ψυχές που στρέφονται

στα προσδοκούμενα ποθητά ταξίδια

και φτερουγίζουν!

Ποτέ μην τις μαλώνεις! ¨

 

Προλαβαίνω να κατεβάσω το ένα πόδι έγκαιρα. Γειώνομαι πριν το καπάκι ξεράσει ένα αλλόκοτο μουγκρητό και σηκωθεί από τη μια πλευρά. Το σύννεφο της μακροχρόνιας σκόνης, σύννεφο φυγής προς το απροσδιόριστο, το αναπάντεχο, το ανεπανάληπτο. Οι μαγγάνες που το κρατούσαν ερμητικά κλειστό για άγνωστο χρόνο, υποχώρησαν στις μελιστάλακτες επιθυμίες της γιαγιάς. Η παχιά αφράτη σκόνη συσσωρευμένη στο σκοροφαγωμένο σκουρόχρωμο πάτωμα γλύφει τα γυμνά μου γόνατα, πασπαλίζει το βελούδινο φόρεμά  μου, λεκιάζει τα λουστρινένια πέδιλά μου. Το ξεθωριασμένο κιτρινωπό χαρτί στην πλάτη του καπακιού ανοίγει την αυλαία. Τα γράμματά του λοξά καλλιγραφικά με μπλε μελάνι:

 

Τυχερός όποιος ανοίξει αυτήν την κιβωτό

και το όνομά του εμπεριέχει γράμματα του Ευαγγελίου

 

Σηκώνω το καπάκι ψηλά. Στρέφω το χαρτί προς τη μεριά του κάστρου, να διαβαστεί από το μοναδικό υπάρχοντα μάρτυρα, το βασιλιά ήλιο. Εκεί στο κρεβάτι, σιμά του, αναπαύεται η γιαγιά. Διαβάζω στα χείλη της την επιθυμία της:

 

Τυχερή Ευαγγελία

 

Απαστράπτει το γλυκοσταφιδιασμένο πρόσωπό της.

Είναι η αρχή της μέθεξης.

 

Για το μυθιστόρημα, ο καθηγητής της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, Γεώργιος Στείρης σημειώνει:

 

[…] Μια οικογενειακή ιστορία, η οποία απλώ­νεται σε ένα διάστημα τριών περίπου γενεών αποτελεί τον πυρήνα του μυθιστορήματος. Τέ­τοιου είδους ιστορίες έχουμε, ως αναγνωστικό κοινό συνηθί­σει να διαβάζουμε σε κείμενα της νοτιοαμερικανικής λογοτε­χνίας, η οποία είναι εξαιρετικά δημοφιλής τις τελευταίες δεκα­ετίες στη χώρα μας και στην υπόλοιπη Ευρώπη.

Βασικό χαρακτηριστικό αυτής της λογοτεχνικής παράδοσης, όπως αυτή εκ­φράζεται για παράδειγμα στα έργα των Μπόρχες, Αλιέντε, Βάργκας – Γιόσα και άλλων, είναι ο μαγικός ρεαλισμός, η απόπει­ρα μείξης της πραγματικότητας με τη μεταφυσική. Αποτέλεσμα αυτής της επιλογής είναι η υπερβατικότητα, η οποία βοηθά το νου να αποσυνδεθεί από την πραγματικότητα και να την επανασυνθέσει με άλλο τρόπο.

Η κ. Παζιώτα, παρότι φαίνεται να έχει επηρεαστεί από τη συγκεκριμέ­νη λογοτεχνική παράδοση, δεν ρέπει στο μαγικό ρεαλισμό. Η ατμόσφαιρα του κειμένου της θυμίζει αρκετά κείμενα …όπως το «Σπίτι των πνευ­μάτων», αλλά δεν τα μιμείται. Διαφοροποιείται ευκρινώς στην πραγμάτευση του θέματός της.

Συγκεκριμένα, ο ρεαλισμός στο έργο της είναι σκληρός, χωρίς μεταφυσικές διεξόδους και φυγές. Οι χαρα­κτήρες δεν δικαιολογούνται με βάση υπέρλογες αναφορές και παρεμβάσεις. Οι ήρωες της είναι ηθικά υποκείμενα, είναι απόλυτα υπεύθυνοι για τις πράξεις τους και ως τέτοιοι αντιμετωπίζονται. Αναμετρώνται με τον εαυτό τους και λιγότερο με τους άλλους. Σε καμιά περί­πτωση όμως η συγγραφέας δεν φτάνει σε ένα σκληρό και ανελέ­ητο ρεαλισμό, σαν και αυτό που μας είχε συνηθίσει η λογοτεχνία του 20ου αιώνα, κυρίως η αμερι­κανική.

Το ανάγνωσμα σε καμία περίπτωση δεν γίνεται ωμό, σε βαθμό που να προκαλεί δυσφο­ρία στον αναγνώστη. Προς αυτή την κατεύθυνση συμβάλλουν η αφηγηματική τε­χνική που χρησιμοποιείται η πα­ράθεση εκτεταμένων ποιημάτων εντός του κειμένου.

Όσον αφορά στην αφηγηματική τεχνική, έχει στηριχθεί σε μακροσκελείς περιγραφές και αφηγήσεις, οι οποίες δεν αφή­νουν την αφηγηματική ένταση να φτάσει σε δυσθεώρητα ύψη και να στριμώξει τον αναγνώστη στα σχοινιά, σαν τον πυγμάχο που ετοιμάζεται να καταβάλει οριστι­κά τον αντίπαλό του. Εκείνο όμως που αποτελεί τη μέγιστη και καθοριστική συμβολή του κειμένου της είναι η εναλλαγή πεζού και ποιητικού λόγου.

Τα ποιητικά κείμενα, τα οποία είναι επίσης γραμμένα από τη συγγραφέα έχουν πολλαπλό ρόλο μέσα στο κείμενο. Αρχικά, ανακουφίζουν τον αναγνώστη από την πίεση των τεκταινομένων. Στη συνέχεια λειτουργούν σχολιαστικά ως προς τα αφηγηθέντα. Αυτό δε σημαίνει ότι δε σχετίζονται με το κείμενο. Θα έλεγα, επί το ορθότερον, ότι δεν έχουν πάντοτε εμφανή σχέση με το κείμενο. Ο αναγνώστης αφή­νεται να ανακαλύψει τις συνδέ­σεις και τις συνάφειες, αλλά παράλληλα να χτίσει και τις δικές του, όπως εκείνος τις αντιλαμβάνεται. Επιπροσθέτως, τα ποιητικά μέρη προσδίδουν λυρισμό, ο οποίος είναι πηγαίος και πρωτόλειος. Φαίνεται ότι ο πρώτος στόχος της συγγραφέ­ως είναι ο συναισθηματισμός, η ανάδευση και η γέννηση αισθη­μάτων.

Όσον αφορά τώρα στους χαρακτήρες του έργου και την ιστορία: οι χαρακτήρες είναι γήινοι και διακρίνονται για την πειστικότητά τους. Θα έλεγα ότι η ζωή, σε πάμπολλες περιπτώσεις, έχει αναδείξει εξαιρετικά πιο ακραίες συμπεριφορές από εκείνες που περιγράφονται στο «Μην ταΐζετε τα ψαράκια».

Η πλοκή του μυθιστορήματος εξε­λίσσεται γύρω από μια οικογέ­νεια, η οποία στην πορεία των ετών βιώνει μια σειρά από δυ­σκολίες. Η συγγραφέας δεν εστιάζεται όμως στις δυσκολίες καθαυτό, αλλά στον τρόπο που τις βιώνουν οι ήρωες και στη διαχείριση των αισθημάτων που αυτές προκαλούν. Για το λόγο αυτό η δράση δεν προχωρά με γοργούς ρυθμούς. Η συγγραφέας επιδιώκει να δώσει την ευκαι­ρία στους αναγνώστες να προβληματιστούν, να σκεφθούν και να αναστοχασθούν, επειδή, πιθα­νότατα, θα ανακαλύψουν εντός του έργου πρόσωπα και κατα­στάσεις που δεν θα τους φανούν πολύ ξένα από αντίστοιχα του περιβάλλοντός τους.

Στους ήρωές της η συγγρα­φέας φέρεται αδυσώπητα. Τα πρόσωπα του έργου δε λυτρώνονται, γιατί οι αμαρτίες της ζωής τους μοιάζουν να τους στοιχειώνουν εφ’ όρου ζωής. Η κάθαρση δεν επιτυγχάνεται με τον τρόπο που την περιγράφει ο Αριστοτέλης στην Ποιητική του. Δεν καθαίρονται οι ήρωες και δεν καθαίρεται, πιθανότατα, και ο αναγνώστης. Δεν υποτάσσο­νται οι καταστάσεις και η πλοκή σε μια κοσμική δίκη, η οποία θα απέδιδε τα ίσα και θα διευθετού­σε εντός μας τα πράγματα. Ο κάθε άνθρωπος παλεύει απένα­ντι σε δυνάμεις, εξωγενείς και εσωγενείς. Δεν είναι οι άλλοι η κόλασή του, όπως αποφθεγματικά είχε γράψει ο Σαρτο, αλλά όσοι διαθέτουν κάποια ιδιαίτερη πνευματική προπαρασκευή, η οποία θα τους επέτρεπε να διαχειριστούν τις καταστάσεις. Λει­τουργούν ενστικτωδώς, πηγαία και για αυτό οι αντιδράσεις τους είναι γεμάτες με ζωικό αυθορμη­τισμό και σε σημαντικό βαθμό απρόβλεπτες. Για αυτόν ακριβώς το λόγο είναι πολύ πειστικές και γήινες. Ως αποτέλεσμα των προηγουμένων επιλογών, το έρ­γο κερδίζει σε πειστικότητα και αμεσότητα.

Όσον αφορά στον αξιακό κόσμο του μυθιστορήματος, α­ποτελεί το πλέον ελληνικό στοιχείο του έργου. Είχα αναφέρει προηγουμένως ότι σε επίπεδο φορμαλισμού η συγγραφέας δεν έχει επιμείνει σε στοιχεία που εύκολα και ανέξοδα θα προσέδιδαν ένα τόνο ελληνικό­τητας στο κείμενό της και θα δημιουργούσαν δεσμούς με το αναγνωστικό κοινό της. Αντίθε­τα, επέλεξε να δημιουργήσει το δεσμό αυτό στηριγμένη στις αξιακές παρακαταθήκες του ελληνισμού.

Οι γυναίκες – ηρωίδες, ειδικά αυτές, εμφορούνται και διέπονται από τις αξίες εκείνες που όλοι είχαμε μάθει να ανα­γνωρίζουμε γύρω μας ως παιδιά και ευτυχώς εξακολουθούμε να διακρίνουμε στον περίγυρό μας. Είναι συνετές, υπομονετικές, ευαίσθητες, έξυπνες, ψύχραιμες, διαισθητικές, καλοπροαίρε­τες. Αντίθετα, η συγγραφέας, χωρίς δυστυχώς να υπερβάλλει, δεν τηρεί τα ίσα προς τους άνδρες ήρωες, με την εξαίρεση του Ανδρέα. Οι άνδρες ήρωες δεν θα μπορούσαν να υπάρξουν και να σταθούν δίχως τις γυναί­κες. Αν αφήνονταν να κυριαρχή­σουν, η καταστροφή θα ήταν ευδιάκριτη. Αυτή είναι περίπου και η εικόνα της ελληνικής κοι­νωνίας εδώ και αιώνες.

Το μυθιστόρημα της κας Παζιώτα αποτελεί ένα ανάγνωσμα που προσφέρει πολλά στον αναγνώστη του, γιατί τον βοηθά να δει καλύτερα μέσα του, σε περιοχές που δεν είναι καλά φωτισμένες. Τον βοηθά επίσης να καλλιεργήσει το συναισθηματισμό του και την ειλικρίνειά του προς τον εαυτό του και τους άλλους. Σε εποχές που το ψέμα κυριαρχεί, έρχονται ιστορίες σαν και αυτή να μας προσφέρουν, με την αλήθεια τους, αυτό που μας λείπει. Το χρηματιστήριο των υλικών αξιών γνωρίζει συνεχείς αυξομειώσεις και γεννά ταραχή. Η τέχνη γεννά ανθρωπισμό και αλήθεια.

 

Read Full Post »

Η Δικαίωση – Γιάννης Φίλης


 

Ο συγγραφέας Γιάννης Φίλης γεννήθηκε στην Ασίνη Ναυπλίου και πήρε πτυχίο ηλεκτρολόγου – μηχανολόγου από το Εθνικό Μετσόβιο Πολυ­τεχνείο. Ειδικεύθηκε στον έλεγχο συ­στημάτων στο πανεπιστήμιο UCLA Αμερικής, όπου και δίδαξε για λίγο. Σήμερα είναι Πρύτανης του Πολυτε­χνείου Κρήτης (β’ θητεία). Παράλλη­λα, ασχολείται με την οικολογία και τη λογοτεχνία. Έχει εκδώσει πέντε ποιητικές συλλογές, δυο μυθιστορή­ματα κ.ά. Πώς συνδυάζει επιστήμη και λο­γοτεχνία, εφηρμοσμένα μαθηματικά και ποίηση; Στην παρουσίαση του τε­λευταίου βιβλίου του «Η Δικαίωση» στο Βουλευτικό Ναυπλίου (24/9/2011) μας έδωσε πειστικές εξηγήσεις γι’ αυτό το συνδυασμό: «Η εκπαίδευσή μου είναι επιστημονική – με την πιο στενή έννοια. Προσπαθώ να κατανοήσω μια μικρή πλευρά της αλήθειας με φυσικές και μαθηματικές έννοιες […]. Θεωρώ ότι η επιστήμη και η τέχνη αλληλοσυμπληρώνονται. Γιατί χωρίς τη μία ή την άλλη η προσέγγι­ση του κόσμου είναι λειψή».

 

Η «Δικαίωση» του Γιάννη Φίλη

Πάνος Λιαλιάτσης

 

Η Δικαίωση - Γιάννης Φίλης

«Η Δικαίωση» είναι το τρίτο μυθι­στόρημα του Γιάννη Φίλη και το πιο ώριμο. Εστιάζεται στην κρίσιμη δε­καετία του 1950, όταν γεννήθηκε και πέρασε τα παιδικά του χρόνια, με μι­κρές αναφορές στην προηγούμενη δεκαετία και την επόμενη. Έχει υ­πόψη του τρία υπαρκτά πρόσωπα – ήρωες, από διαφορετικές περιοχές της Ελλάδας, άγνωστα μεταξύ τους, που καταδικάζονται σε θάνατο και κλεί­νονται, στις φυλακές μελλοθανάτων στο Καλάμι Χανίων: Ο Πάνος είναι νομικός, κατάγεται από την Αργολίδα και είναι πολιτικός κρατούμενος. Ο ξυλογλύπτης Οδυσ­σέας ζει και δρα στην Ήπειρο και ο βοσκός Μενέλαος, Μανιάτης, έχουν καταδικασθεί σε θάνατο γιατί δολο­φόνησαν τις συζύγους τους, κατηγο­ρίες που τις αρνούνται. Ο Πάνος και ο Οδυσσέας εκτελούνται ενώ η ποινή του Μενέλαου μετατρέπεται σε ισό­βια με τη μεσολάβηση ενός φίλου του στο Υπουργείο Δικαιοσύνης.

Η αφήγηση είναι στρωτή και ήρε­μη, χωρίς εξάρσεις ή μεροληψί­ες. Διαρθρώνεται σε 19 άτιτλα κεφά­λαια με πλούσια παρουσίαση χώρων και προσώπων. Το στήσιμο των ηρώ­ων είναι πειστικό, καθώς βασίζεται σε ιστορικά ντοκουμέντα. Αρχικά, η διαδοχή των κεφαλαίων είναι άσχε­τη, αλλά στα τελευταία «δένει» η πλοκή και αποκαλύπτεται η παθογέ­νεια της αναλυόμενης εποχής. Δίπλα στα τρία βασικά πρόσωπα στέκονται οι γυναίκες τους και άλλα δευτερεύ­οντα που ζωντανεύουν τη δεκαετία του 1950: Τα μίση του εμφυλίου, τη φτώχεια της ελληνικής κοινωνίας, τη μιζέρια και τις καταθλιπτικές συνθή­κες των φυλακών. Ο Πάνος έχει πολεμήσει στην Αντίσταση. Ο Οδυσσέ­ας αρνείται ότι σκότωσε τη γυναίκα του και λέει, έως την τελευταία του στιγμή, «είμαι αθώος».

Ο Μενέλαος, «δεξιός ως το κόκκαλο», έχει σκοτώ­σει πολλούς του ΕΛΑΣ και λέει τα ί­δια. 18 χρόνια αργότερα, ο πραγματι­κός δολοφόνος, ένας ετοιμοθάνατος, εξομολογείται σε παπά ότι αυτός σκό­τωσε τη γυναίκα του Μενέλαου. Έτσι, ελευθερώνεται ο Μενέλαος και γυρίζει στο χωριό του – σ’ ένα κόσμο που δεν καταλαβαίνει πια. Αυτή ήταν η δικαίωσή του.

Ο μυθιστοριογράφος, φαίνεται καθαρά πως είναι ποιητής. Δεν αφη­γείται με την καθάρια γλώσσα του ρε­αλισμού, αλλά χρησιμοποιεί και στοι­χεία του σουρεαλισμού. Αυτό συγχέ­ει κάπως την αφήγηση. Ταυτόχρονα, όμως, δίνει ψυχολογική βαθύτητα στην πλοκή του μυθιστορήματος. Οι τρεις κατάδικοι – μελλοθάνατοι γνω­ρίζονται μέσα στη φυλακή και συνο­μιλούν.

Ο αφηγητής δεν παίρνει θέση απέ­ναντι στις ιδεοληψίες των ηρώων του: Φιλοσοφεί με περίσσεια σκέ­ψης, δείχνοντας τη θέση κάθε παρά­ταξης: «Δεν υπάρχουν μυστικά στην αυλή της φυλακής, όπως δεν υπάρ­χουν μυστικά στα χωριά (…), η ζωή του καθενός σε κοινή θέα. Είναι εύ­κολο να κρύψει κανείς τη συνείδησή του πίσω από λέξεις και άρθρα, αριθ­μούς. Μόνο οι νεκροί δεν αμφιβάλ­λουν.(…) Στα χρόνια που πέρασαν οι λέξεις, τα ονόματα άλλαξαν βαθμιαία. Ο συμμοριτοπόλεμος έγινε εμ­φύλιος, οι εθνικόφρονες, δωσίλογοι. Οι κομμουνιστές νομιμοποιήθηκαν. Απολιθωμένα χρέη της μνήμης που αποπληρώθηκαν σε λάθος αντίτιμο σε λάθος εποχή. Τώρα οι άνθρωποι κοίταζαν αλλού, έψαχναν αλλού», (σ. 204).

Βλέπουμε, λοιπόν, ότι η κοινωνιο­λογική ανάλυση της δεκαετίας του 1950 πραγματοποιείται σε μαθηματική σημειολογία – παρά την υφέρπουσα ποιητική ελευθερία. Η μυθιστορία του Γιάννη Φίλη είναι μια πραγμάτω­ση με την επιστημονική και λογοτε­χνική συμβολή, γεγονός που κάνει το βιβλίο του ενδιαφέρον και πολύτιμο για τους σοβαρούς και απαιτητικούς αναγνώστες.

 Ελληνική Λογοτεχνία
ISBN: 978-960-9530-03-3
Σελίδες: 230

Εκδόσεις «Μελάνι», 2011

Πηγή


  • Εφημερίδα, «Τα Αργολικά», Σάββατο 26 Νοεμβρίου 2011.

Read Full Post »

Παρουσίαση των βιβλίων: «Οι επιβάτες του φεγγαριού» και «Αφύλακτη διάβαση» του Άγγελου Αντωνόπουλου


 

Άγγελος Αντωνόπουλος

Ο Σύλλογος Πολιτιστική Αργολική Πρόταση οργανώνει καλλιτεχνική βραδιά για να τιμήσει τον δημοφιλή ηθοποιό Άγγελο Αντωνόπουλο, παρουσιάζοντας το μυθιστόρημα του «Οι επιβάτες του φεγγαριού» και την ποιητική του συλλογή «Αφύλακτη διάβαση».

Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί το Σάββατο 12 Νοεμβρίου στις 8 το βράδυ στην αίθουσα του συλλόγου Αργείων «Ο Δαναός». ( Αγγελή Μπόμπου 8, Άργος).

Θα μιλήσουν για το έργο του ο συγγραφέας Φώντας Σταυρόπουλος και ο εκπαιδευτικός και συγγραφέας Γιώργος Κόνδης. Την ευθύνη και την επιμέλεια της βραδιάς θα έχει ο σκηνοθέτης Νικόλας Ταρατόρης. Ποιήματα και αποσπάσματα θα ακουστούν από  την θεατρική ομάδα του Συλλόγου με την συμμετοχή του δεξιοτέχνη της φυσαρμόνικας Μάνου Αβαράκη. Ο Σύλλογος καλεί τους φίλους του να τιμήσουν την πολύχρονη προσφορά ενός ανθρώπου στην πνευματική ζωή του τόπου μας.

 

Read Full Post »

1715 – Το τελευταίο φιλί στ’ Ανάπλι – Κατερίνα Παπαδριανού


  

1715. Ενετοκρατούμενη Αργολίδα. Ο πειρατής Λιμπεράκης Γερακάρης αλωνίζει στις θάλασσες της περιοχής, οι Ενετοί ολοκληρώνουν τα οχυρωματικά τους έργα στο Παλαμήδι και αρχαιοκάπηλοι από κάθε γωνιά της Ευρώπης καταφθάνουν με τα καράβια τους για να αρπάξουν ό,τι πολυτιμότερο κρύβει μέσα της η ελληνική γη. Οι ντόπιοι στενάζουν κάτω από τη βαριά φορολογία του κατακτητή, τη φτώχια, τις επιδημίες, ενώ οι Τούρκοι ετοιμάζονται να ξαναπάρουν τον τόπο. Και μέσα σε όλη αυτή τη σκόνη του χρόνου και της ιστορίας, δύο νέα παιδιά, ο Αντριάνο και η Κατινιώ, ένα Βενετσιανόπουλο και μια Ρωμιά, ερωτεύονται με έναν έρωτα τρυφερό, απόλυτο, καταστροφικό.

Στο παρόν μυθιστόρημα, η Κατερίνα Παπαδριανού αποδίδει ανάγλυφα τον ελληνικό κόσμο των αρχών του 18ου αιώνα· την ύπαιθρο με τα καπηλειά, τις πόλεις με τους εμπόρους, το λιμάνι του Βιβαριού, την ονειρική Μονεμβασιά και, κυρίως, το Ανάπλιτη Νάπολη ντι Ρομάνια των Ενετών.

Μαζί της ο αναγνώστης γίνεται περιηγητής που χάνεται στα όμορφα στενά της πόλης, θαυμάζει τα υπέροχα κτίρια και τις οχυρώσεις, τον «δυτικό» αέρα που πνέει στα στενά του Ναυπλίου, με τις κυρίες με τα ομπρελίνα, τους νεαρούς Ιταλούς αριστοκράτες και τους καπουκίνους καλογέρους. «Η ιστορία τ’ Αναπλιού μοιάζει με παραμύθι» γράφει στα Ταξείδια του ο Φώτης Κόντογλου.

Έρμαια στις τρικυμίες της «μεγάλης» Ιστορίας, οι μικροί, καθημερινοί άνθρωποι έχουν ωστόσο για τη συγγραφέα μεγαλύτερη σημασία – και το δικό τους παραμύθι είναι αυτό που πρωτίστως μας διηγείται, το φόβο και την ελπίδα τους, τον αγώνα, τη βαθιά τους αγάπη, τη λύπη και την παρηγοριά τους.

ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ, ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΜΕΛΑΝΙ,  296 ΣΕΛΙΔΕΣ, 15,00 €, ΙΟΥΝΙΟΣ  2010.

Read Full Post »