Feeds:
Δημοσιεύσεις
Σχόλια

Posts Tagged ‘Χατζηδάκης’

«Ο γνωστός μας άγνωστος κύριος Γκάτσος» στο Μικρό Θέατρο Αρχαίας Επιδαύρου


  

Το Φεστιβάλ Αθηνών τιμά, με την μουσικοθεατρική παράσταση «Ο γνωστός μας άγνωστος κύριος Γκάτσος» που θα παρουσιαστεί στο Μικρό Θέατρο της Αρχαίας Επιδαύρου στις 22 & 23 Ιουλίου, το Νίκο Γκάτσο με αφορμή τα 100 χρόνια από τη γέννησή του.

 

Νίκος Γκάτσος

Τη μουσικοθεατρική παράσταση «Ο γνωστός μας άγνωστος κύριος Γκάτσος» φιλοξενεί στις 22 και 23 Ιουλίου το Μικρό Θέατρο της Επιδαύρου με αφορμή τα 100 χρόνια από τη γέννηση του Νίκου Γκάτσου και τα 19 από τον θάνατό του. Τη σκηνοθεσία της παράστασης υπογράφει η Μάνια Παπαδημητρίου, επιχειρώντας να διεισδύσει στο μυαλό αυτού του αυστηρού και με ιδιαίτερο χιούμορ πνευματικού ανθρώπου που ποτέ δεν έδωσε συνεντεύξεις, ενώ ο ιδιωτικός του λόγος γινόταν δημόσιος μόνο στις παρέες του με τον Χατζιδάκι, τον Ελύτη και άλλα «ιερά τέρατα» της εποχής του.

Ο Νίκος Γκάτσος πέρασε στην ιστορία της ελληνικής υπερρεαλιστικής ποίησης με τη μια και μοναδική του συλλογή: την «Αμοργό», που εξέδωσε το 1943. Μετά δεν ξαναδημοσίευσε ποίηση. Ασχολήθηκε με τη θεατρική μετάφραση και τη στιχουργική.

«Γράφει για την πατρίδα μέσα στην κατοχή, την ώρα που χάνεται, σαν να την βλέπει ήδη από μακριά» σχολιάζει η Μάνια Παπαδημητρίου για την «Αμοργό». «Μιλά για τη μνήμη του τόπου σαν να είναι ήδη παρελθόν» συνεχίζει. «Και είναι περίεργο ότι μετά την Αμοργό δεν ξαναγράφει ποίηση αλλά μόνο στίχο, ο οποίος ανάγεται σε ποίηση, αλλά δεν είναι γιατί χρειάζεται τη μουσική. Ο Ελύτης είχε πει για τον Γκάτσο: «καλύτερα τέχνη ταπεινή που λειτουργεί, παρά υψηλή που σκονίζεται στα ράφια».

Οι στίχοι του Γκάτσου ευτύχησαν με τη μουσική του Μάνου Χατζιδάκι, ο οποίος αναγνώριζε στον ποιητή «τον σημαντικότερο άνθρωπο που είχε γνωρίσει μετά την μητέρα του». Σε ένα από τα πολλά κείμενά του για τον Γκάτσο, ο Χατζιδάκις αναφέρει:

«Παρ’ όλο που στιχουργεί για να κάνει ένα τραγούδι, παραμένει πάντα ποιητής. Έγραψε μοναδικά τραγούδια. Όλα τα ακριβά στοιχεία της ποίησής του τα κάνε στίχους που κινητοποίησαν τη ναρκοθετημένη νεοελληνική ευαισθησία, έτσι καθώς κοιμόταν αναίσθητη μέσα στην απέραντη αισθηματολογία των στιχουργών και των επιθεωρησιογράφων».

Κι αντίστροφα, απ’ όλους τους συνθέτες που τον μελοποίησαν (Θεοδωράκης, Ξαρχάκος, Μούτσης, Κηλαηδόνης, Χάλαρης) ο Χατζιδάκις ήταν πιο κοντά στην ψυχολογία του Γκάτσου, λέει η Μάνια Παπαδημητρίου.

Ο Νίκος Γκάτσος με τον Μάνο Χατζιδάκι.

«Το ερωτικό, εφηβικό στοιχείο της μουσικής του Χατζιδάκι έλειπε από τον Γκάτσο και νομίζω τον συγκινούσε» εξηγεί η ίδια. «Με την έννοια ότι ο Γκάτσος έγραφε υπαρξιακά τραγούδια. Πιο πολύ μιλά για τον θάνατο κι ένα μυστήριο γύρω από αυτόν. Πάντα υπάρχει στον στίχο του ένα φεγγάρι που σε κυνηγά, δύο αδέλφια που χωρίζουν. Κι αυτό εξηγείται κατά κάποιο τρόπο και στο βιβλίο της συντρόφου του, Αγαθής Δημητρούκα».

Στην παράσταση μαζί με την Μάνια Παπαδημητρίου, πέντε ηθοποιοί και μουσικοί εναλλάσσουν το τραγούδι με την αφήγηση. Η σκηνοθέτης ακολουθεί τη λογική «θεάτρου του ραδιοφώνου». Άλλωστε κι ο ίδιος ο ποιητής, μετά τον πόλεμο, διετέλεσε για λόγους βιοπορισμού, ραδιοφωνικός σκηνοθέτης στο ΕΙΡ. Η αφήγηση βασίζεται σε κείμενα για τον Γκάτσο, των Χατζιδάκι, Ελύτη, Σεφέρη, αποσπάσματα από το βιβλίο «Πουλάμε τη ζωή χρεώνουμε τον θάνατο», της συντρόφου του Αγαθής Δημητρούκα. Η σκηνική δράση «επενδύεται» με βίντεοαρτ και εικαστικές αναφορές που παραπέμπουν στον Γκάτσο και την εποχή του.

Να σημειωθεί ότι όλοι οι συντελεστές της παράστασης προσφέρουν την αμοιβή τους υπέρ της αποκατάστασης του σπιτιού του Νίκου Γκάτσου, στην Ασέα Αρκαδίας.

Σκηνοθεσία: Μάνια Παπαδημητρίου
Σκηνογραφία: Aρτεμις Θεοδωρίδη
Video art: Ευαγγελία Χρηστάκου
Επιμέλεια κειμένων: Μάνια Παπαδημητρίου, Αγαθή Δημητρούκα
Μουσική επιμέλεια: Τάσος Αντωνίου, Σπύρος Παπαθεοδώρου

Ερμηνεύουν (αλφαβητικά):
Τάσος Αντωνίου, Εβελίνα Αραπίδου, Θεοδώρα Ευγενάκη, Αγαπητός Μανδαλιός, Μάνια Παπαδημητρίου, Σπύρος Παπαθεοδώρου.

 

Read Full Post »

Θέα Επιδαύρου – Βασίλη Καββαθά

 


 

Κι έτσι πορεύτηκα, μ’ ένα λάβαρο αυτοσχέδιο…

 

Εξώφυλλο: Η Κατίνα Παξινού στο θέατρο της Επιδαύρου, Ιούνιος 1955.

Εξώφυλλο: Η Κατίνα Παξινού στο θέατρο της Επιδαύρου, Ιούνιος 1955.

Ύστερα από την πολύχρονη πορεία του στο χώρο της δημοσιογραφίας, και όχι μόνο, ο Βασίλης Καββαθάς «γυρίζει» στην λατρεμένη πατρώα γη, (πότε αλήθεια έφυγε;) φορτωμένος με γνώσεις εμπειρίες κι αναμνήσεις. Πολλές αναμνήσεις. Τελικά, αλλοίμονο σ’ αυτόν που κάποια στιγμή διαπιστώνει, γυρίζοντας προς τα πίσω, ότι δεν έχει αναμνήσεις. Ότι το ταξίδι που διάλεξε να κάνει ήταν ένα ταξίδι στο κενό, στο τίποτα. Ο Βασίλης Καββαθάς όμως, μας δηλώνει στο τελευταίο του πόνημα ΘΕΑ ΕΠΙΔΑΥΡΟΥ Βίος Επιδαύριος, ανεόρταστος* που αφιερώνει στην αδελφή του Αγγελική, ότι:

«Γύρισα στην δική μου Ιθάκη – αφού έκανα το ταξίδι, είδα (οίδα) όσα η Οδύσσεια προδιαγράφει- όλα τα τέρατα, τα συνάντησα- και την Σκύλα και την Χάρυβδη και τους Κύκλωπες…Με την βοήθεια του Ερμή, μάλιστα, που μου προμήθευσε το Μώλυ- κατάφερα να συμβιώσω με την Κίρκη, που ως γνωστόν είχε κάνει όλους τους συντρόφους μου γουρούνια …… Με λίγα λόγια είπα “ τέρμα οι περιπλανήσεις”, εγκατέλειψα τα κάθε λογής, “χοιροστάσια”, κι ήρθα κι άραξα οριστικά σ’ ένα τόπο όπου, κατά τον ελληνοκεντρικό Γκαίτε, “μπορώ να σκεφτώ μέχρι εξαντλήσεως” ».

Ιούνιος 1959. Τότε που  τα επιβατικά σκάφη «Νεράιδα» και «Αίγινα» φέρνανε τους «προσκυνητές», τα μέλη της Περιηγητικής Λέσχης.

Ιούνιος 1959. Τότε που τα επιβατικά σκάφη «Νεράιδα» και «Αίγινα» φέρνανε τους «προσκυνητές», τα μέλη της Περιηγητικής Λέσχης.

Εμείς θα συμπληρώναμε. Και να αναπολήσεις. Να θυμηθείς – καθισμένος στις «πέτρες» που εσύ κι ο πατέρας σου κάποτε κουβαλήσατε – την μυρωδιά του μελανιού στα τυπογραφεία, το κράμα των ανθρώπων που βιαστικά ανάμεσά τους πέρασες – συνήθως χτυπώντας τους στον ώμο – για να προλάβεις ένα ρεπορτάζ, την θεϊκή ικανοποίηση της τελευταίας πινελιάς στον πίνακα που μόλις τέλειωσες, την απαλή αίσθηση στα δάχτυλα όταν καθάριζες τα πινέλα σου, την πίεση στον δείκτη όταν πάταγες το κάθετο κουμπί της μηχανής για ν’ ακούσεις το μαγικό κλίκ, κλείνοντας σ’ ένα τετραγωνάκι τον κόσμο ολόκληρο.

Οι θεατές καθ’ οδόν για το θέατρο.

Οι θεατές καθ’ οδόν για το θέατρο.

Ο Καββαθάς σ’ αυτό το « άλμπουμ», φύλλα τέχνης τα λέει, συνταιριάζει την εικόνα με το κείμενο – λεζάντα το γράφει- κι επιχειρεί να μας ξεναγήσει στην Αρχαία Επίδαυρο όπου « εκεί είδε το πρώτον φως του ήλιου».

Στην ουσία, χρησιμοποιώντας τις φωτογραφίες και τα μικρά κείμενα ως άλλοθι, μας προσκαλεί να συνοδοιπορήσουμε – ξυπόλυτοι, σαν την μαντιλοφορούσα με την ρόκα-  στην ψυχή του. Μας εξομολογείται. Κι ύστερα από 34 σελίδες μας ομολογεί. «Τούτο εστί το αίμα μου».

Γιώργος Μούτσιος, Μάνος Χατζιδάκης, Νανά Μούσχουρη.

Γιώργος Μούτσιος, Μάνος Χατζιδάκης, Νανά Μούσχουρη.

Δεν είναι εύκολο να γράψεις για το καινούργιο βιβλίο του Καββαθά. Δεν είναι εύκολο να συμπεριλάβεις όσα εκείνος έγραψε, σε μια σελίδα. Ούτε να επιλέξεις μπορείς. Γράφοντας για ένα, παραλείπεις ένα άλλο, ίσως πιο σημαντικό.

Κλείνουμε με ότι εκείνος έγραψε στην 41η σελίδα του βιβλίου του.

Ο Ντοστογιέφσκι έλεγε:

« Μία παιδική ανάμνηση αρκεί για να σωθείτε…»

 Εγώ λέω:  Μια παιδική ανάμνηση αρκεί για να σας σημαδέψει, να σας …

καταστρέψει ολόκληρη την υπόλοιπη ζωή σας …

 

*Ανήκω στην κατηγορία των ανθρώπων που κατά τον Δάντη « έζησαν θεληματικά εις την λύπην». Εξ ου και το πόνημά μου: « Δεν αντέχω να σας βλέπω τόσο πολύ-μα τόσο πολύ-ευτυχισμένους!».

 

 

Τα κορίτσια του χορού, Ιούνιος 1955, εν αναμονή.

Τα κορίτσια του χορού, Ιούνιος 1955, εν αναμονή.

 

 

Το Βιβλίο τυπώθηκε σε 300 αντίτυπα εκ των οποίων τα 100 αριθμημένα, σε συλλεκτική μορφή, για λογαριασμό του Συγγραφέα Βασίλη Καββαθά από τις εκδόσεις « ΠΑΡΑΛΟΣ» τον Ιούνιο του 2009. Μπορείτε να το προμηθευτείτε τηλεφωνώντας στις Εκδόσεις Πάραλος 210-3827314 ή στο 27510- 61315.

  

«Τίγκα» το θέατρο τον Ιούλιο του 1956.

«Τίγκα» το θέατρο τον Ιούλιο του 1956.

 

Παρουσίαση:

Τσάγκος Αναστάσιος

Αργολική Αρχειακή Βιβλιοθήκη Ιστορίας και Πολιτισμού

Read Full Post »