Feeds:
Δημοσιεύσεις
Σχόλια

Posts Tagged ‘Ομιλία’

Ομιλία στο Δαναό με θέμα: «Το ταξίδι μου: Μια απόπειρα αποτίμησης της συμβολής του Γιάννη Ψυχάρη στη διαμόρφωση της νεοελληνικής γλώσσας»


   

Γιάννης Ψυχάρης (1854-1929). Έλληνας φιλόλογος και λογοτέχνης, καθηγητής της έδρας της νεοελληνικής γλώσσας στη Σχολή Ανωτέρων Σπουδών στο Παρίσι, γνωστός για τον ρόλο του στο κίνημα του δημοτικισμού και τον αγώνα του για την καθιέρωση της δημοτικής σε επίσημη γλώσσα του ελληνικού κράτους.

O Σύλλογος Αργείων «O Δαναός» έχει την τιμή και την ευχαρίστηση να σας αναγγείλει, ότι  την Κυριακή  9  Δεκεμβρίου  2018  και  ώρα 6.30  μ.μ.  στην αίθουσα διαλέξεων του Συλλόγου, Αγγελή Μπόμπου 8, στο Άργος,  θα μιλήσει, Ο κ. Νικόλαος Μπουμπάρης Φιλόλογος – Ιστορικός, Πρόεδρος Συνδέσμου Φιλολόγων Αργολίδας με θέμα:

Το ταξίδι μου: Μια απόπειρα αποτίμησης της συμβολής του Γιάννη Ψυχάρη στη διαμόρφωση της νεοελληνικής γλώσσας

 Θα ακολουθήσει συζήτηση.

 

Νικόλαος Μπουμπάρης


Γεννήθηκε στον Πειραιά καταγόμενος από τη Χίο και τις Σπέτσες. Είναι απόφοιτος της Ιωνιδείου Σχολής, σπούδασε Ιστορία και Αρχαιολογία στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών. Υπηρετεί στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση, με οργανική θέση στο Γενικό Λύκειο Ερμιόνης.

Από το 2013 είναι Πρόεδρος του Συνδέσμου Φιλολόγων Αργολίδας, ο οποίος έχει αναδειχθεί ως ένας από τους πλέον δραστήριους επιστημονικούς φορείς σε πανελλαδικό επίπεδο. Στα πλαίσια της δραστηριότητας του εν λόγω Συνδέσμου, έχουν διοργανωθεί Επιστημονικά Συνέδρια, παρουσιάσεις βιβλίων και αφιερώματα σε ανθρώπους του πνεύματος.

Έχει δημοσιεύσει το άρθρο  Διανοούμενοι και Δικτατορία, στην Καθημερινή της Κυριακής ( 15 Ιουλίου 2018). Έχει συμμετάσχει ως εισηγητής στο Συνέδριο Στρατιωτικές Επεμβάσεις και Δικτατορίες στην Ελλάδα, Άργος 16-17 Δεκεμβρίου 2017 (τίτλος εισήγησης: Κύριε όχι με αυτούς, η στάση του Γιώργου Σεφέρη απέναντι στη Χούντα των Συνταγματαρχών), στο Συνέδριο Ψυχή και Λόγος, Αποκαλύπτοντας τον Παύλο Νιρβάνα, Αθήνα 5-7 Οκτωβρίου 2018 ( τίτλος εισήγησης: Ο μύθος των Ατρειδών, Από τον Αισθητισμό του Νιρβάνα στον Μοντερνισμό του Σεφέρη, Μια απόπειρα σύγκρισης) και στο 45ο Συνέδριο της Πανελλήνιας Ένωσης Φιλολόγων Αθήνα 8-10 Νοεμβρίου 2018 (τίτλος εισήγησης: Ένας τόπος όπου το θαύμα λειτουργεί ακόμη, Γιώργος Σεφέρης, Ημερολόγιο Καταστρώματος Γ΄). Είναι παντρεμένος με την Αργείτισσα Αγγελική Ντεβέ και έχουν τρεις γιούς.

 

Read Full Post »

Ομιλία στο Δαναό με θέμα: «Ο παραγνωρισμένος Μεσαίωνας»


 

Στα πλαίσια του προγράμματος Διαλέξεων και Συζητήσεων της χειμερινής περιόδου, ο Σύλλογος Αργείων «Ο Δαναός» συνεχίζει τις μετακλήσεις σημαντικών και διακεκριμένων  προσωπικοτήτων, προκειμένου να προσφέρει στους Αργείους την ευκαιρία επικοινωνίας με θέματα που αφορούν στον άνθρωπο και τις πνευματικές του αναζητήσεις.

Την Κυριακή  29 Απριλίου 2018, και  ώρα 7.30   μ.μ. στην αίθουσα διαλέξεων του Συλλόγου Αργείων «ο Δαναός» Αγγελή Μπόμπου 8, στο Άργος θα μιλήσει:

 

ο κ.  Δημήτριος K. Γιαννακόπουλος

Σχολικός Σύμβουλος Φιλολόγων Αργολίδας, Δρ. Ιστορίας της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών

με θέμα: «Ο παραγνωρισμένος Μεσαίωνας»

 

Θα ακολουθήσει συζήτηση.

 

Δημήτριος K. Γιαννακόπουλος


 

Γεννήθηκε στο Άργος. Έχει διατελέσει Πάρεδρος του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου, ενώ σήμερα είναι Σχολικός Σύμβουλος Φιλολόγων Ν. Αργολίδας. Είναι πτυχιούχος του Τμήματος Φιλολογίας και του Τμήματος Ιστορίας- Αρχαιολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής Αθηνών και Αριστούχος Μεταπτυχιακού και Διδακτορικού Διπλώματος, με ειδίκευση στην Ευρωπαϊκή Ιστορία. Υπήρξε συγγραφέας και αξιολογητής των διδασκόμενων σήμερα διδακτικών βιβλίων της Ιστορίας της Γ΄τάξης του Γυμνασίου, της Β΄και της Γ΄τάξης του Λυκείου.

Τα επιστημονικά του ενδιαφέροντα εντοπίζονται στις μεσαιωνικές καταβολές της δυτικοευρωπαϊκής πολιτικής σκέψης, ενώ η γενικότερη ενασχόλησή του έχει ως αντικείμενο τις σχέσεις του Ελληνισμού με το Δυτικό Κόσμο και τη σύνδεση της νεότερης Ελληνικής με την Ευρωπαϊκή Ιστορία. Στο πλαίσιο των διδακτορικών του σπουδών πραγματοποίησε έρευνα στη Λαυρεντιανή Βιβλιοθήκη της Φλωρεντίας.

Έχει συμμετάσχει με ανακοινώσεις του σε διεθνή συνέδρια και έχει δημοσιεύσει πολλά άρθρα σε επιστημονικά περιοδικά και στον Τύπο.  Είναι τακτικό μέλος της «Εταιρείας Έρευνας των Σχέσεων του Μεσαιωνικού και του Νεότερου Ελληνισμού με τη Δύση».

Έχει συγγράψει τα εξής βιβλία:

  • «Το Δουκάτο των Αθηνών», (Βάνιας, 2006).
  • «Το πρόβλημα της ευρωπαϊκής ενότητας και η διαχρονικότητά του», (Επικαιρότητα, 2010).
  • «Εικόνες του Δυτικοευρωπαίου μέσα από την Ιστορία. Επιστημονική Επεξεργασία και Αναπαράσταση της Λατινοκρατίας στην Ελλάδα του 19ου αιώνα», (Επίκεντρο 2013).

Το 2018 εκδόθηκε σε δική του μετάφραση υπό τον τίτλο «Η πολιτική σκέψη στην Ευρώπη του Μεσαίωνα 1250-1450» το βιβλίο του Καθηγητή Αntony Black «Political Thought in Europe 1250-1450» των εκδόσεων του Cambridge.

 

Read Full Post »

Ομιλία στο Δαναό με θέμα: «Γιατί η οικονομική και πολιτική κρίση είναι στην πραγματικότητα ηθική»


 

Στα πλαίσια του προγράμματος Διαλέξεων και Συζητήσεων της χειμερινής περιόδου, ο Σύλλογος Αργείων «Ο Δαναός»  συνεχίζει τις μετακλήσεις σημαντικών και διακεκριμένων  προσωπικοτήτων, προκειμένου να προσφέρει στους Αργείους την ευκαιρία επικοινωνίας με θέματα που αφορούν στον άνθρωπο και τις πνευματικές του αναζητήσεις.

Την Κυριακή  4 Μαρτίου 2018, και  ώρα 6   μ.μ. στην αίθουσα διαλέξεων του Συλλόγου Αργείων «ο Δαναός» Αγγελή Μπόμπου 8, στο Άργος,  θα μιλήσει:

 

ο κ. Ευάγγελος Πρωτοπαπαδάκης

Επίκουρος Καθηγητής Φιλοσοφικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών,

 με θέμα: «Γιατί η οικονομική και πολιτική κρίση είναι στην πραγματικότητα ηθική».

 

Θα ακολουθήσει συζήτηση.

 

Ευάγγελος Πρωτοπαπαδάκης

 

Ο Ευάγγελος Πρωτοπαπαδάκης είναι Επίκουρος Καθηγητής Εφαρμοσμένης Ηθικής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, Διευθυντής του Εργαστηρίου Εφαρμοσμένης Φιλοσοφίας του Ε.Κ.Π.Α., Μέλος της Επιτροπής Βιοηθικής και Δεοντολογίας του Ε.Κ.Π.Α., επί Κεφαλής του Ελληνικού Κλιμακίου της Έδρας Βιοηθικής της UNESCO (Haifa) και Μέλος της Επιτροπής Βιοηθικής του Ελληνικού Ινστιτούτου Παστέρ.

Έχει διδάξει ως Επισκέπτης Καθηγητής στα Πανεπιστήμιο του Αννόβερο της Γερμανίας και του Νόβι Σαντ της Σερβίας. Έχει δημοσιεύσει τέσσερις μονογραφίες στην ελληνική, και έχει επιμεληθεί την έκδοση επτά συλλογικών έργων: δύο στην αγγλική, ενός στην σερβική, και τεσσάρων στην ελληνική.

Περισσότερα από εξήντα άρθρα του έχουν δημοσιευθεί σε ελληνικά και διεθνή επιστημονικά περιοδικά, συλλογικούς τόμους και πρακτικά συνεδρίων. Είναι μέλος διαφόρων φιλοσοφικών εταιρειών της ημεδαπής και της αλλοδαπής.

Read Full Post »

Ομιλία στο Δαναό με θέμα: «Από την νίκη της Ορθοδοξίας στην  βίωση της αθεΐας».


 

O Σύλλογος Αργείων «O Δαναός» έχει την τιμή και την ευχαρίστηση να σας αναγγείλει, ότι  την Κυριακή 25 Φεβρουαρίου 2018 – Κυριακή της Ορθοδοξίας και ώρα 6.30 μ.μ. στην αίθουσα διαλέξεων του Συλλόγου, Αγγελή Μπόμπου 8, στο Άργος,  θα μιλήσει, ο Πρωτοπρεσβύτερος π. Γεώργιος Σελλής με θέμα: «Από την νίκη της Ορθοδοξίας στην  βίωση της αθεΐας».

Θα ακολουθήσει συζήτηση.

 

π. Γεώργιος Σελλής

π. Γεώργιος Σελλής

Γεννήθηκε από τον Κωνσταντίνο και την Σοφία στον Αχλαδόκαμπο Αργολίδος την 17η Ιουνίου του 1961. Στον τόπο γεννήσεως του έμαθε τα εγκύκλια γράμματα και με την βοήθεια της Παναγίας της Τήνου τελείωσε την Επτατάξιο  Εκκλησιαστική Σχολή της Τήνου. Παντρεύτηκε την Καλλιόπη Σελίμου με την οποία απέκτησαν δύο θυγατέρες την Σοφία και την Κωνσταντίνα.

Είναι πτυχιούχος της Θεολογικής Σχολής του Πανεπιστημίου των Αθηνών. Έδωσε κατατακτήριες στο Τμήμα Ψυχολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών και είναι κάτοχος Master του Τμήματος Ηθικής Φιλοσοφίας του ιδίου Πανεπιστημίου.

Διορίσθηκε Εφημέριος της ενορίας Νέου Ηραίoυ (Χώνικα) όπου και ο Βυζαντινός Ιερός Ναός της Κοιμήσεως της Θεοτόκου του 11ου  αιώνα, και μετά  13 χρόνια τοποθετήθηκε υπό του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Αργολίδος Ιακώβου εις τον Ιερόν Ναό του Αγίου Πέτρου Άργους πρώτα ως Εφημέριος και κατόπιν ως Προϊστάμενος αυτού όπου και ανέπτυξε σημαντική εκκλησιαστική και κοινωνική δραστηριότητα.

Ασχολήθηκε από τις πρώτες μέρες της χειροτονίας του μέχρι και σήμερα με τον ιδιότυπο εκκλησιαστικό συνδικαλισμό. Καθ` όλο αυτό το διάστημα εκλέγεται στα Δ.Σ. του τοπικού ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΚΛΗΡΙΚΩΝ ΑΡΓΟΛΙΔΟΣ  αλλά και του ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΥ ΙΕΡΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ως μέλος αλλά και ως Πρόεδρος αυτών.

Διορίστηκε επί 10 και πλέον έτη υπό των αρμοδίων Υπουργών στα Δ.Σ. του Ταμείου Πρόνοιας Ορθοδόξου Εφημεριακού Κλήρου (πρώην Τ.Α.Κ.Ε)  τα 4 εκ των οποίων υπό την Προεδρία του μακαριστού Αρχιεπισκόπου Αθηνών Χριστοδούλου. Μέχρι τον Δεκέμβριο του 2015 ήταν διορισμένος στο Δ.Σ. του Ταμείου Πρόνοιας Δημοσίων Υπαλλήλων (Τ.Π.Δ.Υ) το οποίο χορηγούσε τα εφάπαξ του Ελληνικού Δημοσίου.

Είναι Πρόεδρος και μέλος σε αρκετά Κληροδοτήματα της πόλεως του Άργους καθώς και Πρόεδρος του ΦΙΛΟΠΤΩΧΟΥ ΤΑΜΕΙΟΥ  της Ενορίας του Αγίου Πέτρου, στο οποίο μαζί με τους συνεργάτες του έχει αναπτύξει αξιόλογη δράση.  Υπήρξε επίσης μέλος στο πρώτο Δ.Σ. της Πρόνοιας του Δήμου Άργους.

Ο πατήρ Γεώργιος έχει γράψει αρκετά μικρά δοκίμια, έχει προλογίσει το βιβλίο του Γ. Αντωνίου «Η Αργολίδα που φεύγει» και έχει εκδώσει το βιβλίο «ΑΓΙΟΣ ΠΕΤΡΟΣ ΕΠΙΣΚΟΠΟΣ ΑΡΓΟΥΣ ΣΗΜΕΙΟΦΟΡΟΣ ΚΑΙ ΘΑΥΜΑΤΟΥΡΓΟΣ» και για την έκδοση του οποίου τιμήθηκε  από την ΟΠΑΝΑΑΡ  το 2009.

Ευτύχησε επί των ημερών του ως Προϊστάμενος  του Ιερού Ναού, μετά από τις άοκνες προσπάθειες του Μητροπολίτου Αργολίδος  κ. Ιακώβου να ζήσει την επιστροφή  των Ιερών Λειψάνων του Αγίου Πέτρου εις τον Ναόν του.

Read Full Post »

Ομιλία στο Δαναό με θέμα: «Ο Δίας Κραταιβάτης και η Ήρα Ακραία στην Αργολίδα».


 

O Σύλλογος Αργείων «O Δαναός» έχει την τιμή και την ευχαρίστηση να σας αναγγείλει, ότι  την Κυριακή 28 Ιανουαρίου 2018  και ώρα 6.30 μ.μ. στην αίθουσα διαλέξεων του Συλλόγου, Αγγελή Μπόμπου 8, στο Άργος,  θα μιλήσει, ο κ.  Χρήστος Πιτερός Αρχαιολόγος με θέμα: «Ο Δίας Κραταιβάτης και η Ήρα Ακραία στην Αργολίδα».

Θα προβληθούν σχετικές διαφάνειες και θα ακολουθήσει συζήτηση.

 

Χρήστος Πιτερός

 

Σπούδασε Φιλολογία στη Φιλοσοφική Σχολή της Αθήνας και Αρχαιολογία και Τέχνη στη Φιλοσοφική Σχολή του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Ως αρχαιολόγος του Υπουργείου Πολιτισμού, υπηρέτησε αρχικά στη Βοιωτία (Θ΄ ΕΠΚΑ) και στη συνέχεια στην Δ΄ ΕΠΚΑ στην Αργολίδα, μέχρι την αφυπηρέτησή του το 2010.

Έχει διενεργήσει μεγάλο αριθμό σωστικών ανασκαφών στη Θήβα, τη Λιβαδειά, το Δήλεσι, τη Σαλαμίνα, στον τύμβο των Σαλαμινομάχων, την Ερέτρια, την Επίδαυρο, την Ασίνη, το Ναύπλιο, την Τίρυνθα, το Τημένιο και κυρίως στην αιώνια πόλη του Άργους, όπου επικεντρώθηκαν εξ αρχής τα επιστημονικά του ενδιαφέροντα, όπως η οχύρωση, η πολεοδομική οργάνωση, η τοπογραφία της πόλης και της ευρύτερης περιοχής και η αργειακή πλαστική. Έχει λάβει μέρος με ανακοινώσεις σε πολλά διεθνή συνέδρια και έχει δημοσιεύσει πολλές και σημαντικές επιστημονικές εργασίες, αλλά και εκλαϊκευτικά άρθρα στον αθηναϊκό και τοπικό τύπο.

Αρκετές από αυτές, αναφέρονται στο Άργος, όπως: «Το Αρχαίο Στάδιο του Άργους», «Οι Πυραμίδες της Αργολίδας», «Συμβολή στην Αργειακή Τοπογραφία», «Προτάσεις για την ανέγερση ενός νέου Μουσείου στο Άργος», «Η Μυκηναϊκή Ακρόπολη της Λάρισας του Άργους», «Η Ακρόπολη της Λάρισας και τα τείχη της πόλης του Άργους», «Η λατρεία των Διοσκούρων στο Άργος», «Το Άργος και ο Χάραδρος», «Υστεροαρχαϊκή επιτύμβια στήλη από το Άργος», «Το Μυκηναϊκό Άργος», «Ηραία τα εν Άργει», «Θέρμες του Άργους, ένας τεκές και ένα καφενείο στα χρόνια της Επανάστασης και της Ανεξαρτησίας», το θεωρούμενο ως «Σπίτι του Μακρυγιάννη» στο Άργος, «Τοπογραφία και μνημεία του νεότερου Άργους».

Διετέλεσε Διευθυντής της συστηματικής ανασκαφής Ελληνογαλλικής Συνεργασίας στην Αρχαία Αγορά του Άργους, Αναπληρωτής Διευθυντής της Δ΄ ΕΠΚΑ και Πρόεδρος της Επιτροπής έκδοσης του περιοδικού «Ναυπλιακά Ανάλεκτα» (VII, 2009).

Read Full Post »

Κλασικά Γράμματα και Έλληνες φιλόλογοι: ανασκόπηση της συμβολής τους από τους αλεξανδρινούς χρόνους μέχρι τις ημέρες μας* – Αλεξάνδρα Ροζοκόκη


 

«Ελεύθερο Βήμα»

Από την Αργολική Αρχειακή Βιβλιοθήκη Ιστορίας και Πολιτισμού.

Η Αργολική Αρχειακή Βιβλιοθήκη Ιστορίας και Πολιτισμού, δημιούργησε ένα νέο χώρο, το «Ελεύθερο Βήμα», όπου οι αναγνώστες της θα έχουν την δυνατότητα να δημοσιοποιούν σκέψεις, απόψεις, θέσεις, επιστημονικά άρθρα ή εργασίες αλλά και σχολιασμούς επίκαιρων γεγονότων.

Δημοσιεύουμε σήμερα στο «Ελεύθερο Βήμα» άρθρο της Δρ. Αλεξάνδρας Ροζοκόκη, Διευθύνουσας του Κέντρου Ερεύνης της Ελληνικής και Λατινικής Γραμματείας στην Ακαδημία Αθηνών, με θέμα:

«Κλασικά Γράμματα και Έλληνες φιλόλογοι: ανασκόπηση της συμβολής τους από τους αλεξανδρινούς χρόνους μέχρι τις ημέρες μας».

 

Ο χαρακτηρισμός κλασικός (classicus) προκειμένου να προσδιορίσει τους συγγραφείς της ελληνορωμαϊκής αρχαιότητας ως συγγραφείς «πρώτης τάξεως», χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά τον 2ο αι. μ.Χ. από τον λατίνο συγγραφέα Αύλο Γέλλιο (NA 19.8.15). Ο όρος Κλασικά Γράμματα*  περιλαμβάνει την αρχαία ελληνική και λατινική γραμματεία επειδή για την ποιότητά τους κρίθηκαν άριστες και ανυπέρβλητες, άξιες ν’ αποτελούν πρότυπο. Τα ομηρικά έπη τράβηξαν από νωρίς την προσοχή γραμματισμένων (γραμματικών) οι οποίοι ασχολήθηκαν με τη διάσωση, την αποκατάσταση, την ερμηνεία τους. Τον 6ο αι. π.Χ. στην Αθήνα μ’ εντολή του Πεισιστράτου ένας κύκλος λογίων από τη μητροπολιτική και Μ. Ελλάδα ασχολήθηκε με την εξυγίανση του κειμένου της Ιλιάδας και της Οδύσσειας. Από τους παλαιότερους γραμματικούς και κριτικούς του Ομήρου ήταν ο Θεαγένης από το Ρήγιο της Κ. Ιταλίας (έζησε τον 6ο αι. π.Χ.), ο Στησίμβροτος από τη Θάσο (δίδαξε στην Αθήνα κατά τα τέλη του 5ου αι. π.Χ.), ο Αντίμαχος από την Κολοφώνα (επιμελήθηκε έκδοση των ομηρικών επών κι έγραψε Βίο Ομήρου τον 4ο αι. π.Χ.). Ως πρόδρομοι της φιλολογίας μπορούν να εκληφθούν ο Εκαταίος ο Μιλήσιος, ο Ηράκλειτος και ο Ηρόδοτος για το ενδιαφέρον τους να ετυμολογούν λέξεις· ακόμη οι σοφιστές Πρωταγόρας, Πρόδικος και Ιππίας, οι φιλόσοφοι Σωκράτης και Πλάτων, επειδή ερμήνευαν επικά και αρχαϊκά ποιήματα και γενικώς ασχολούνταν με τη γλώσσα. Ο Αριστοτέλης δικαίως μπορεί να θεωρηθεί ως ο πρώτος φιλόλογος καθώς τόσο η λογοτεχνική κριτική όσο και η τέχνη της ερμηνείας βρίσκουν τις αρχές τους σ’ αυτόν (Διον. Χρυσ. 53.1· βλ. Ποιητική και δύο χαμένα έργα του Περί ποιητών, Απορήματα Ομηρικά).

Ο Αριστοτέλης με το δάσκαλό του Πλάτωνα στην Ακαδημία, λεπτομέρεια από το έργο «Η σχολή των Αθηνών», νωπογραφία του Ραφαήλ Σάντσιο. Τοιχογραφία. Ανάκτορα του Βατικανού, Ρώμη. Επιλογή εικόνας: Αργολική Βιβλιοθήκη.

Βέβαια, η φιλολογία θ’ αναπτυχθεί συστηματικά στα ισχυρά και πλούσια ελληνιστικά βασίλεια. Στις βιβλιοθήκες της Αλεξάνδρειας, της Αντιόχειας, της Περγάμου και στο Μουσείο της Αλεξάνδρειας (το πρώτο ερευνητικό ίδρυμα), διασώζονται, μελετώνται και προβάλλονται με συστηματικό τρόπο τ’ αριστουργήματα της αρχαίας ελληνικής κληρονομιάς. Φιλόλογοι (όπως ο Καλλίμαχος και ο Ερατοσθένης ο Κυρηναίος, ο Αλέξανδρος Αιτωλός, ο Λυκόφρων από τη Χαλκίδα, ο Ζηνόδοτος ο Εφέσιος, ο Αριστοφάνης ο Βυζάντιος, ο Αρίσταρχος από τη Σαμοθράκη, ο Κράτης από την Κιλικία, ο Ευφορίων από τη Χαλκίδα, ο Δίδυμος από την Αλεξάνδρεια, κ.ά.π.) εκδίδουν με κριτικό τρόπο τους αρχαίους Έλληνες συγγραφείς, παραμερίζοντας ψευδεπίγραφα, αντιπαραβάλλοντας γραφές χειρογράφων, απομακρύνοντας προσθήκες/παρεμβολές και διορθώνοντας φθαρμένα σημεία του κειμένου· συντάσσουν πλούσια ερμηνευτικά υπομνήματα και μελέτες, γεωγραφικές, γλωσσικές, γραμματολογικές, ιστορικές, βιογραφικές, μετρικές, ή γενικώς μελέτες που αφορούν κάθε έκφανση του αρχαίου ελληνικού πολιτισμού. Χωρίς τους αλεξανδρινούς φιλολόγους πολλά θα είχαν χαθεί ήδη από νωρίς. Μολονότι το έργο τους δεν είναι απαλλαγμένο από σφάλματα ή ατέλειες, εντούτοις θεωρείται κεφαλαιώδους σημασίας: οι κριτικές εκδόσεις και τα σχόλιά τους επηρέασαν όλες τις μεταγενέστερες εκδόσεις και σχολιασμούς. Κάποιες από τις βασικές φιλολογικές αρχές τους ισχύουν ακόμη.

Τον 3ο και 2ο αι. π.Χ., οι Ρωμαίοι από τη μια κατακτούσαν τις ελληνικές πόλεις της Κ. Ιταλίας και Σικελίας, από την άλλη εμπιστεύονταν την εκπαίδευση των παιδιών τους σ’ Έλληνες δασκάλους, δούλους ή απελεύθερους. Οι ημιέλληνες Λίβιος Ανδρόνικος κι Έννιος μετέφραζαν συνεχώς Έλληνες συγγραφείς, ενώ οι διαλέξεις που ο Κράτης από την Κιλικία έδωσε στη Ρώμη, έθεσαν τις βάσεις της λατινικής φιλολογίας.

Οι βυζαντινοί λόγιοι, έχοντας συνείδηση ότι είναι φορείς μιας σημαντικής παράδοσης, μελέτησαν, σχολίασαν, προσέλαβαν και διέσωσαν κείμενα της αρχαιότητας. Καταλυτική η επίδραση του Πλάτωνα και Αριστοτέλη σε φιλοσόφους όπως ο Μιχαήλ Ψελλός, Ιωάννης Ιταλός, Γεώργιος Γεμιστός ή Πλήθων. Τον 9ο αι. η αναζωπύρωση του ενδιαφέροντος για την αρχαία ελληνική παράδοση οδήγησε στον πρώτο βυζαντινό ουμανισμό. Ο Λέων ο Σοφός, ο πατριάρχης Φώτιος, ο αρχιεπίσκοπος Αρέθας, κ.ά. έσκυψαν με αγάπη, μελέτησαν, ερμήνευσαν και διέσωσαν αρχαίους συγγραφείς. Ο Ευστάθιος, αρχιεπίσκοπος Θεσσαλονίκης, αποτελεί τη σημαντικώτερη φιλολογική μορφή του 12ου αι. για το μνημειώδες του υπόμνημα των ομηρικών επών· φαίνεται ότι ανακάλυψε δώδεκα επιπλέον τραγωδίες του Ευριπίδη. Αξιόλογο το έργο των αδελφών Ισαάκ και Ιωάννη Τζέτζη ( του πρώτου για τα μετρικά σχόλια στον Πίνδαρο, του δεύτερου για τα σχόλια στον Ησίοδο, Αριστοφάνη και Λυκόφρονα). Κορυφαίος φιλόλογος της παλαιολόγειας αναγέννησης (13ος/14ος αι.) και κάτοχος της λατινικής γλώσσας ο Μάξιμος Πλανούδης μετέφρασε στα ελληνικά, έργα του Αυγουστίνου και του Οβιδίου, ενώ εξέδωσε πλήθος κειμένων της κλασικής και ελληνιστικής εποχής. Άξιος μαθητής του ο Μανουήλ Μοσχόπουλος (σχολίασε Όμηρο, Ησίοδο, Πίνδαρο, τραγικούς και Θεόκριτο). Με τον Δημήτριο Τρικλίνιο η φιλολογία έφτασε στο απόγειό της. Ο Τρικλίνιος εξέδωσε και υπομνημάτισε Ησίοδο, τραγικούς, Αριστοφάνη, Πίνδαρο, Θεόκριτο· η μεγαλύτερη προσφορά του έγκειται στην ορθή ανάλυση των μετρικών δομών του αρχαίου δράματος. Από τα μαθήματα ελληνικών του Μανουήλ Χρυσολωρά στη Φλωρεντία και στο Μιλάνο (τέλη του 14ου αι.) ωφελήθηκαν αρκετοί Ιταλοί, με αποτέλεσμα ν’ αρχίσει η μετάφραση ελληνικών κειμένων. Μετά την άλωση της Κων/λης Έλληνες λόγιοι δίδαξαν στη Δύση, ενώ άλλοι όπως ο καρδινάλιος Βησσαρίων συγκρότησαν βιβλιοθήκες με ελληνικά χειρόγραφα. Η δημοσίευση έργων των Ελλήνων κλασικών σε τυπογραφεία της Φλωρεντίας και Βενετίας μ’ επιμέλεια του Δημήτριου Χαλκοκονδύλη, Μάρκου Μουσούρου, κ.ά. συνετέλεσε στην αναγέννηση των γραμμάτων στη Δύση. Στη Γαλλία ο Ερμώνυμος από τη Σπάρτη, καθηγητής στο Παν/μιο των Παρισίων, έβγαλε επιφανείς μαθητές, μεταξύ των οποίων ο Έρασμος.

Κι ενώ στην Αγγλία, Γαλλία, Γερμανία, Ολλανδία, Ιταλία οι κλασικές σπουδές αναπτύσσονταν σταθερά, στον υπόδουλο ελλαδικό χώρο είχαν σβήσει. Εξαίρεση αποτέλεσαν όσοι Έλληνες είχαν την οικονομική δυνατότητα να σπουδάσουν στη φωτισμένη Ευρώπη. Ένας απ’ αυτούς ο Αδαμάντιος Κοραής (1748-1833) που για το πλούσιο εκδοτικό του έργο (17 τόμους περιλαμβάνει η σειρά Ελληνική Βιβλιοθήκη με έργα αρχαίων Ελλήνων) θεωρείται ως ο πατριάρχης των κλασικών γραμμάτων στη νεώτερη Ελλάδα.

Η οικονομική ένδεια και άλλες δυσχέρειες που κατέτρυχαν το νεοσύστατο ελληνικό κράτος (πόλεμοι, πολιτικές ταραχές, κ.λπ.) δεν ευνόησαν την πρόοδο των κλασικών σπουδών. Μετρημένοι στα δάχτυλα είναι οι Έλληνες κλασικοί φιλόλογοι των οποίων το επιστημονικό έργο χάρη στην πρωτοτυπία, την ορθότητα, την ευφυΐα έδωσε ώθηση στη μελέτη των κλασικών γραμμάτων και αποτέλεσε σε διεθνές επίπεδο σημείο αναφοράς. Αναφέρω τους Γρηγόριο Βερναρδάκη (1848-1925), Ιωάννη Συκουτρή (1901-1937), Ιωάννη Θ. Κακριδή (1901-1991) και Στυλιανό Καψωμένο (1907-1978). Η βελτίωση της οικονομικής κατάστασης στην Ελλάδα από τη δεκαετία του 60 και μετά, είχε ως αποτέλεσμα την αύξηση των πανεπιστημιακών τμημάτων κλασικής φιλολογίας, τη συγκρότηση επιστημονικών βιβλιοθηκών, τη χορήγηση περισσότερων υποτροφιών για μετεκπαίδευση πτυχιούχων στο εξωτερικό με σκοπό την αρτιότερη κατάρτισή τους. Τα τελευταία χρόνια οι Έλληνες κλασικοί φιλόλογοι με επιστημονικές μελέτες και άρθρα δείχνουν μια παρουσία στο διεθνές στερέωμα. Ζητούμενο όμως, εξακολουθεί να παραμένει η ποιότητα – όχι η ποσότητα· δηλ. η εκπόνηση μελετών που δεν αναμασούν ούτε περιπλέκουν χιλιοειπωμένα, αλλά όντως ανοίγουν δρόμους στην κλασική φιλολογία επιλύοντας ή συνεισφέροντας στην επίλυση προβλημάτων.

Οι στέρεοι επιστήμονες αποτελούν προϊόν ενός στέρεου εκπαιδευτικού συστήματος. Οι πανεπιστημιακοί καθηγητές πρέπει να είναι ικανώς καταρτισμένοι για να μπορούν να διδάσκουν μ’ επάρκεια τους φοιτητές. Τούτο επιτυγχάνεται όταν οι πανεπιστημιακοί εκλέγονται μ’ επιστημονικά και όχι μ’ άλλου είδους κριτήρια (π.χ. πολιτικά, οικογενειακά, φιλικά, κ.λπ.). Η πλημμελής, μαζική παραγωγή χιλιάδων εξερχομένων πτυχιούχων δεν ωφελεί σε τίποτα. Η συρρίκνωση του μαθήματος των Αρχαίων Ελληνικών (είτε από μετάφραση είτε από πρωτότυπο) στη Μέση Εκπαίδευση, η επαφή των μαθητών με την αρχαία ελληνική γλώσσα μέσα από βαρυφορτωμένα – συχνά ακατάλληλα για την ηλικία τους – διδακτικά εγχειρίδια, οι ελάχιστες γνώσεις Λατινικών που οι μαθητές λαμβάνουν στο Λύκειο, δεν δομούν μιά κατάλληλη βάση για σοβαρές πανεπιστημιακές σπουδές. Ακούγεται όλο και πιο συχνά ότι η ίδρυση Κλασικών Λυκείων θα λύσει το πρόβλημα καθώς εκεί θα μορφώνονται όσοι μαθητές ενδιαφέρονται για τα κλασικά γράμματα· κι αυτοί θα εξέρχονται καλύτερα προετοιμασμένοι να παρακολουθήσουν ανώτατες σπουδές. Τα Κλασικά Λύκεια μπορούν ν’ αποβούν ωφέλιμα, αρκεί οι διδάσκοντες σ’ αυτά να διαθέτουν γερή κατάρτιση και να έχουν εκλεγεί μετά από σοβαρές αξιοκρατικές διαδικασίες. Οι Έλληνες φιλόλογοι δεν υπολείπονται σε οξύνοια των ξένων συναδέλφων τους. Η εγγύτητα που εκ φύσεως διαθέτουν λόγω γλώσσας και νοοτροπίας, αποτελεί πλεονέκτημα ώστε να προσπελάσουν καλύτερα τα κείμενα των προγόνων τους. Όμως το πλεονέκτημα από μόνο του δεν αρκεί· χρειάζεται άρτια μόρφωση, πειθαρχία, αφιέρωση στο αντικείμενο, σοβαρή κι υπεύθυνη δουλειά· έτσι οι κλασικές σπουδές θ’ ακτινοβολήσουν με λαμπρό τρόπο στη χώρα μας.

 

 Αλεξάνδρα Ροζοκόκη

Διευθύντρια Ερευνών στην Ακαδημία Αθηνών

 

* Ομιλία στο Ίδρυμα «Μαρία Τσάκου», 17.12.2017.

* Οι επισημάνσεις με bold έγιναν  από την Αργολική Βιβλιοθήκη.

Read Full Post »

Ομιλία στο Δαναό με θέμα: «Το Άγνωστο Βυζάντιο»


 

Στα πλαίσια του προγράμματος Διαλέξεων και Συζητήσεων της χειμερινής περιόδου, ο Σύλλογος Αργείων «Ο Δαναός» συνεχίζει τις μετακλήσεις σημαντικών και διακεκριμένων  προσωπικοτήτων, προκειμένου να προσφέρει στους Αργείους την ευκαιρία επικοινωνίας με θέματα που αφορούν στον άνθρωπο και τις πνευματικές του αναζητήσεις.

Την Κυριακή  10 Δεκεμβρίου 2017, και  ώρα 6.30   μ.μ. στην αίθουσα διαλέξεων του Συλλόγου Αργείων «ο Δαναός» Αγγελή Μπόμπου 8, στο Άργος,  θα μιλήσει:

η κ. Άννα Καντίκα, Φιλόλογος- Ιστορικός

με θέμα: «Το Άγνωστο Βυζάντιο».

Θα προβληθούν σχετικές διαφάνειες και θα ακολουθήσει συζήτηση.

 

Άννα Καντίκα


 

Η Άννα Καντίκα γεννήθηκε στην Αθήνα. Το 2010 εισήχθη στο τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών από όπου και αποφοίτησε το 2014.

Κατά το ακαδημαϊκό έτος 2015-2016 εισήχθη στο μεταπτυχιακό πρόγραμμα Ιστορίας του Πανεπιστημίου της Σορβόννης (Université Paris IV – Sorbonne) «Ο Μεσογειακός Μεσαιωνικός Κόσμος, Βυζάντιο- Ισλάμ- Δύση» και ολοκλήρωσε το μάστερ της με ειδίκευση στη Βυζαντινή Ιστορία.

Στο Παρίσι παρακολούθησε σεμινάρια ειδίκευσης στη Βυζαντινή Ιστορία, ενώ πραγματοποίησε παρουσίαση της πρώην καθηγήτριας και πρυτάνεως του Πανεπιστημίου της Σορβόννης και πρέσβειρας Καλής Θελήσεως της UNICEF, Ελένης Γλύκατζη-Αρβελέρ στο Πανεπιστήμιο της Σορβόννης (Université Paris IV- Sorbonne) στο πλαίσιο των μεταπτυχιακών της μαθημάτων.

Το 2012-2013 συμμετείχε στην ψηφιοποίηση του έργου του Ρήγα Βελεστινλή «Σχολεῖον τῶν Ντελικάτων Ἐραστῶν» υπό την αιγίδα της Επιστημονικής Εταιρείας Μελέτης «Φερών-Βελεστίνου-Ρήγα». Έχει αναλάβει τη φιλολογική επιμέλεια βιβλίων και Ασματικών Ακολουθιών, έχει πραγματοποιήσει ομιλίες και έχει δημοσιεύσει άρθρα και παρουσιάσεις βιβλίων σε πολιτιστικές εφημερίδες.

Κατά τα έτη 2013-2015 συμμετείχε σε σεμινάριο Οθωμανικής Γλώσσας και Παλαιογραφίας από το πρόγραμμα του Ινστιτούτου Ιστορικών Ερευνών του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών.

Έχει παρακολουθήσει συνέδρια βυζαντινής και σύγχρονης ιστορίας, λατινικής φιλολογίας, γλωσσολογίας και παιδαγωγικών.

Κατά τα έτη 2014-2017 παρέδιδε μαθήματα αρχαίας και νέας ελληνικής γλώσσας σε παιδιά απόδημου Ελληνισμού μέσω της εφαρμογής Skype. Από το 2017 εργάζεται σε παιδαγωγικούς φορείς του νομού Κορινθίας.  Μιλάει Αγγλικά, Γαλλικά, Ισπανικά και έχει γνώσεις Χειρισμού Ηλεκτρονικού Υπολογιστή. Από το 2012 είναι μέλος της Επιστημονικής Εταιρείας Μελέτης «Φερών- Βελεστίνου- Ρήγα». Διαμένει στην Κόρινθο.

Read Full Post »

Older Posts »