Feeds:
Δημοσιεύσεις
Σχόλια

Αργολική Αρχειακή Βιβλιοθήκη Ιστορίας & Πολιτισμού.

 

Φεστιβάλ Επιδαύρου. Τα κορίτσια του χορού, Ιούνιος 1955, εν αναμονή.

Η Αργολική Βιβλιοθήκη Ιστορίας και Πολιτισμού, λειτουργεί ως ένας μη κερδοσκοπικός οργανισμός ιστορικού και πολιτιστικού χαρακτήρα. Ο βασικός σκοπός  της είναι η έρευνα, ο εντοπισμός, η συλλογή, η ταξινόμηση, η διάσωση, η μελέτη και η έκδοση αρχειακού υλικού που αφορά στην ιστορική και πνευματική εξέλιξη και ανάπτυξη του νομού Αργολίδας, της Πελοποννήσου αλλά και γενικότερα της Ελλάδας.

Μέσα από την καταγραφή και την ανάδειξη αυτού του υλικού, στοχεύει να καταστήσει κοινωνούς όλους όσοι ενδιαφέρονται να πληροφορηθούν, να μελετήσουν ή να αξιοποιήσουν αυτόν τον πολιτιστικό και ιστορικό θησαυρό.

Παραδοσιακή μέθοδος μαζέματος της σοδειάς των δημητριακών στην πεδιάδα του Άργους. Στο βάθος η Ακρόπολη της Λάρισας (1901).

Η Αργολική Αρχειακή Βιβλιοθήκη επιχειρεί να διασώσει, να διατηρήσει, να μελετήσει και να καταγράψει όσα στοιχεία του παρελθόντος ακόμη αχνά διακρίνονται, πριν τα καταπιεί ο χρόνος και η λήθη.

Οι συλλογές της, καλύπτουν πολύπλευρα την ιστορική εξέλιξη και την πολιτιστική ανάπτυξη της Χώρας και ειδικότερα της Αργολίδας, από τους αρχαίους χρόνους μέχρι τις μέρες μας.

Η σημαντικότητά της έγκειται στο γεγονός ότι ήδη κατέχει ιδιαίτερα πλούσιο αρχειακό υλικό που αφορά στην πολιτιστική και ιστορική πραγματικότητα της Ελλάδας, όπως αυτή αναδεικνύεται μέσα από διάφορες εκφάνσεις της κοινωνικής, οικονομικής και πολιτιστικής πορείας του τόπου.

Ναύπλιο. Άποψις προς Ακροναυπλίαν και Παλαμήδι, δεκαετία 1930.

Την ουσιαστική προσφορά της Βιβλιοθήκης, από τα πρώτα της βήματα, εκτίμησε η Επιτροπή Πολιτών του Νομού Αργολίδας, που την πρότεινε ομόφωνα στον Οργανισμό Πολιτισμού και Αθλητισμού της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης και στις 22 Μαρτίου 2009, της απονεμήθηκε το Βραβείο Πολιτιστικής Προσφοράς 2008, για την συμβολή της στην προώθηση του Πολιτισμού της Αργολίδας, στο διαδίκτυο. Επίσης η ΕΤ1 εκτιμώντας το έργο της, πρόβαλε γι’ αυτήν ένα ειδικό ντοκιμαντέρ – αφιέρωμα.

Συνέδριο Διδασκάλων. Ναύπλιο 1924. ( Αρχείο: Αργολική Αρχειακή Βιβλιοθήκη Ιστορίας & Πολιτισμού).

 

Άργος, σε πρώτο πλάνο Γεωργοί στις καθημερινές ασχολίες τους, στο βάθος το φρούριο Λάρισα του Άργους και κάτω η Ιερά Μονή Παναγίας της Κατακεκρυμμένης ή Πορτοκαλούσας. Φωτογραφία του Ελβετού Φρεντερίκ Μπουασονά (Frederic Boissonnas), περίπου το 1903.

Άργος, σε πρώτο πλάνο Γεωργοί στις καθημερινές ασχολίες τους, στο βάθος το
φρούριο Λάρισα του Άργους και κάτω η Ιερά Μονή Παναγίας της Κατακεκρυμμένης ή Πορτοκαλούσας. Φωτογραφία του Ελβετού Φρεντερίκ Μπουασονά (Frederic Boissonnas), περίπου το 1903.

 

Άργος, Πλατεία Αγίου Πέτρου. Η Λήψη της φωτογραφίας έχει γίνει από το Δημαρχείο, πιθανολογείται στις αρχές του 20ου αιώνα.

Άργος, Πλατεία Αγίου Πέτρου. Η Λήψη της φωτογραφίας έχει γίνει από το Δημαρχείο, πιθανολογείται στις αρχές του 20ου αιώνα.

 

Καποδιστριακό Άργος. Λίγο πριν την παρέλαση της 25ης Μαρτίου 1933 ( Αρχείο: Καλλιόπη Κιτσοπούλου).

Η αξιοπιστία και η συνέπεια της επικροτούνται  από διάφορους πνευματικούς φορείς και ιδρύματα, οι οποίοι συνεργάζονται μαζί της αξιοποιώντας το υλικό της, προκειμένου να εκδώσουν σχετικά βιβλία ή να συμπληρώσουν άλλες μελέτες τους.

 

Άργος. Η οδός Βασ. Κωνσταντίνου (1930;). Στο βάθος διακρίνεται το κάστρο της Λάρισας και η Παναγία η Κατακεκρυμμένη.

 

Άργος. Το βόρειο τμήμα της πλατείας του Αγίου Πέτρου και η αρχή της Βασ. Κωνσταντίνου.Το πρώτο κτίριο δεξιά κατεδαφίστηκε και παραχώρησε τη θέση του σε πολυκατοικία. Το επόμενο κτίσμα ήταν το ξενοδοχείο «Αγαμέμνων». Αριστερά της οδού, το πρώτο κτίσμα ήταν το γραφικό «Γιαλί Καφενέ», που κατεδαφίστηκε το 1958, για να παραχωρήσει τη θέση του σε άλλη μία πολυκατοικία. (Φώτο του 1939;).

 

Άργος, οδός Ερμού, σημερινή Παν. Τσαλδάρη, περ. 1926. Στο βάθος το παλιό καμπαναριό του Καθεδρικού Ιερού Ναού Αγίου Πέτρου. Φωτογραφία: Γεώργιος Κυριακίδης (Απελλής).

Άργος, οδός Ερμού, σημερινή Παν. Τσαλδάρη, περ. 1926. Στο βάθος το παλιό καμπαναριό του Καθεδρικού Ιερού Ναού Αγίου Πέτρου. Φωτογραφία: Γεώργιος Κυριακίδης (Απελλής).

Η Αργολική Αρχειακή Βιβλιοθήκη, αποτελεί πλέον σημείο αναφοράς όλων εκείνων που ενδιαφέρονται για τα θέματα που πραγματεύεται και δηλώνει ότι θα σταθεί συμπαραστάτης και αρωγός σε κάθε πρωτοβουλία που σχετίζεται με αυτά.

  Εκδόσεις Εκ Προοιμἰου

Το μερίδιο των  Λυγουριατών από τα Λάφυρα της κατάκτησης του Ναυπλίου 1822 – Αντώνης Ξυπολιάς


 

«Ελεύθερο Βήμα»

Από την Αργολική Αρχειακή Βιβλιοθήκη Ιστορίας και Πολιτισμού.

Η Αργολική Αρχειακή Βιβλιοθήκη Ιστορίας και Πολιτισμού, δημιούργησε ένα νέο χώρο, το «Ελεύθερο Βήμα», όπου οι αναγνώστες της θα έχουν την δυνατότητα να δημοσιοποιούν σκέψεις, απόψεις, θέσεις, επιστημονικά άρθρα ή εργασίες αλλά και σχολιασμούς επίκαιρων γεγονότων.

Δημοσιεύουμε σήμερα στο «Ελεύθερο Βήμα» ανακοίνωση του κ.  Αντώνη Ξυπολιά,  σχετικά με το μερίδιο των  Λυγουριατών από τα Λάφυρα της κατάκτησης του Ναυπλίου 1822, την επέμβαση της Διοίκησης και τη διαμάχη για τα λάφυρα, η οποία δοκίμασε την αλληλεγγύη, την ενότητα και την αξιοπρέπεια της τοπικής κοινωνίας.

 

Ο Σταϊκόπουλος κυριεύει το Παλαμήδιον.

Μετά την άλωση του Ναυπλίου το 1822, τα λάφυρα της πολιορκίας κατανεμήθηκαν σε χίλια μερίδια. Από αυτά, τα εκατό αποδόθηκαν στο Εθνικό Ταμείο και τα υπόλοιπα διανεμήθηκαν στους αρχηγούς των στρατιωτικών σωμάτων, ανάλογα με τη δύναμη κάθε σώματος [1].

Μερίδιο έλαβαν και οι Λυγουριάτες, οι οποίοι, με αισθήματα υπερηφάνειας, τα μετέφεραν στο χωριό και τα εμπιστεύθηκαν για φύλαξη στον καπετάνιο τους, τον Δημήτρη Λιάτα [2].

«Ημείς όταν επήραμε τα λάφυρα του Αναπλιού δηλ. την αναλογία μας, τα φέραμε  εις το χωρίον όλη μας η συντροφιά ως είμεθα εις τον ιερόν Αγώνα της πατρίδος και τα βάλαμε εις του καπετάνιου το σπίτι, διά ναν τα μεράσωμεν, να πάρει την αναλογία του ο καθείς και σήμερον-αύριο να μας τα μεράση…»[3].

 

Για δύο και πλέον χρόνια, όσο ο Αγώνας συνεχιζόταν, τα λάφυρα αυτά συμβόλιζαν την κοινή προσπάθεια, την αλληλεγγύη και την ενότητα της τοπικής κοινωνίας, καθώς και τη συμμετοχή της σε μια περήφανη νίκη.

 

Η στρατιωτική κινητοποίηση του 1825 και το Μανιάκι

 

Τον Απρίλιο του 1825, εν μέσω της εισβολής του Ιμπραήμ πασά, η επαναστατική Διοίκηση ζήτησε από το Λυγουριό να συνεισφέρει 30 ενόπλους [4] – έναν εντυπωσιακό αριθμό για ένα χωριό μόλις 40 οικογενειών – υπό τον καπετάν Μητρολιάτα[5]. Η διαταγή όριζε ότι έπρεπε να ενσωματωθούν στην επαρχιακή δύναμη Ναυπλίου και να κινήσουν άμεσα με κατεύθυνση την  Μεσσηνία[6], όπου οι δυνάμεις του Ιμπραήμ πασά πολιορκούσαν το σημαντικό Νεόκαστρο[7].

Στις 20 Μαΐου 1825, στη μάχη του Μανιακίου, ο καπετάνιος και δώδεκα ακόμη Λυγουριάτες σκοτώθηκαν πολεμώντας υπό τον Παπαφλέσσα[8].

 

Η μάχη στο Μανιάκι

 

Η απώλεια συγκλόνισε την κοινότητα: η χήρα του καπετάνιου «εζουρλάθη διά  λύπην του άνδρός της», ένα παιδί της «εδαιμονίσθη» και τα άλλα δύο ασθένησαν[9].

Το χωριό βυθίστηκε σε συλλογικό πένθος. Όμως νέα διαταγή του Επαρχείου Ναυπλίου υπ.αρ. 495 /9 Ιουνίου 1825 διέταζε τη δημογεροντία Λυγουριού: «Κατά την Σ. Διαταγήν της Διοικήσεως όλοι οι φέροντες όπλα αναμεταξύ 24 ωρών να εισβάλωσι κατά του εχθρού του επαπειλούντος την Πατρίδα, χωρίς εξαίρεση πολιτικών και πολεμικών»[10].

Οικογένειες  βουτηγμένες στο πένθος για την πρόσφατη θυσία των παιδιών τους στα βουνά της Μεσσηνίας  έπρεπε, μέσα σε λίγες μόνο μέρες, να κατευοδώσουν και τ’ άλλα τους παιδιά, που έπαιρναν τον δρόμο προς το μέτωπο του πολέμου. Διαβάστε τη συνέχεια »

Βασιλείου Ιωάννης, Αναγν. (1828- 16/1/1867)


 

Βασιλείου Ιωάννης, λιθογραφία, «Εθνικόν Ημερολόγιον», τόμος Η’ (1868), μέρος Α’, σελ. 145, Βρετός-Παπαδόπουλος Μαρίνος. Ινστιτούτο Νεοελληνικών Ερευνών / ΕΙΕ.

Ο στρατιωτικός ιατρός Ιωάννης Βασιλείου γεννήθηκε στο Κρανίδι το 1828. Πατέρας του ήταν ο Δημήτριος – Αναγνώστης Βασιλείου αγωνιστής της Ελληνικής Επανάστασης του 1821 και Δήμαρχος Κρανιδίου και μητέρα του η Κρανιδιώτισσα Σταματίνα Ζέρβα.

Κατατάχθηκε στον στρατό το 1845 ως γιατρός Β’ τάξεως (ανθυπίατρος), ενώ το 1861 προήχθη σε υπίατρο. Το 1863 με εκπαιδευτική άδεια μετέβη  στη Γαλλία, όπου βρισκόταν ο αδελφός του, επίσης στρατιωτικός ιατρός, Αναστάσιος Βασιλείου.

Το 1866 με την έναρξη της Κρητικής Επανάστασης κατά των Τούρκων έφτασε στην Κρήτη ως εθελοντής μαζί με τους δύο μικρότερους αδελφούς του Ανδρέα και Κυριάκο. Έλαβε μέρος στις στρατιωτικές μάχες των Κυδωνιών, του Σελίνου, των Σφακιών, των Λάκκων καθώς και στην πολιορκία της Κισσάμου πολεμώντας με γενναιότητα και εκτελώντας τα ιατρικά του καθήκοντα με μεγάλη αυτοθυσία. Έπεσε στη μάχη του Αστερακίου κοντά στο χωριό Καμαργιώτη της επαρχίας Μυλοποτάμου στις 16 Ιανουαρίου 1867. Διαβάστε τη συνέχεια »

Παρουσίαση του βιβλίου: «Η αυστριακή αρμάδα κατά την Ελληνική Επανάσταση. Διπλωματία και πόλεμος»


 

Με την ενεργό υποστήριξη του Ιδρύματος της Βουλής των Ελλήνων για τον Κοινοβουλευτισμό και τη Δημοκρατία, η Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη Ναυπλίου «Ο Παλαμήδης» και ο Σύνδεσμος Φιλολόγων Αργολίδας παρουσιάζουν το βιβλίο της κυρίας Όλγας Κατσιαρδή – Hering και του κυρίου Δημητρίου Μ. Κοντογεώργη «Η αυστριακή αρμάδα κατά την Ελληνική Επανάσταση. Διπλωματία και πόλεμος».

 

Η αυστριακή αρμάδα κατά την Ελληνική Επανάσταση

 

Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί το Σάββατο 14 Μαρτίου 2026 και ώρα 7:30 μ.μ. στον πάντοτε φιλόξενο χώρο της Δημόσιας Κεντρικής Βιβλιοθήκης Ναυπλίου «Ο Παλαμήδης». Διαβάστε τη συνέχεια »

Οικογένεια Ζέρβα εκ Κρανιδίου (18ος– αρχές 20ου αιώνα) – Γιάννης Μ. Σπετσιώτης


 

Εισαγωγή – Ιωάννης Ζέρβας – Κωνσταντίνος Ζέρβας του Ιωάννη – Ιωάννης Ζέρβας του Κωνσταντίνου – Αριστείδης Ζέρβας του Κωνσταντίνου – Γεώργιος Ζέρβας του Κωνσταντίνου – Νικόλαος Ζέρβας του Αριστείδη – Νικόλαος Ζέρβας του Γεωργίου – Ανδρέας ή Αναγνώστης Ζέρβας του Ιωάννη – Αναγνώστης ή Λογοθέτης Ζέρβας του Κωνσταντίνου – Βιβλιογραφία

 

Εισαγωγή

 

Το επίθετο Ζέρβας έχει αρβανίτικη ρίζα και σημαίνει αυτόν που έχει δυνατή φωνή, δηλαδή τον βροντόφωνο.[1] Σύμφωνα με τις υπάρχουσες πληροφορίες η οικογένεια Ζέρβα έχει ηπειρώτικη καταγωγή. Κάποιοι θεωρούν ως γενέτειρά τους το Σούλι και άλλοι το χωριό Ζερβό της Πρέβεζας.[2]

Το 1456 οι Αρβανίτες Ζερβαίοι μαζί με άλλους Αρβανίτες, που είχαν εγκατασταθεί σε περιοχές της Δυτικής Αττικής, εκδιώχθηκαν και ήλθαν σε χωριά της Κυνουρίας. Γρήγορα, όμως, από τα ορεινά, άγονα και φτωχά μέρη της επαρχίας μετοίκησαν στο Κρανίδι, στην Ύδρα και τις Σπέτσες.

Στο Κρανίδι οι Ζερβαίοι «ρίζωσαν» και μια ολόκληρη περιοχή πήρε το όνομά τους. Στη βενετική απογραφή του 1700 έζησε ο παπα – Δήμας Ζέρβας, εφημέριος σ’ έναν από τους οκτώ συνοικισμούς που είχε χωριστεί το Κρανίδι, με δεκαεννέα οικογένειες στην εποπτεία του.[3] Κατά τον 19ο αιώνα η οικογένεια Ζέρβα αναδείχθηκε από τις διαπρεπέστερες του Κρανιδίου δίνοντας ηρωικούς αγωνιστές στον αγώνα υπέρ της ανεξαρτησίας της Πατρίδας και στη συνέχεια βουλευτές, δημάρχους, επιστήμονες και εκλεκτούς εργάτες της γης και της θάλασσας. Διαβάστε τη συνέχεια »

Ανοικτό Πανεπιστήμιο Ναυπλίου: «Διεθνείς Ανακατατάξεις και Παγκόσμια Ειρήνη»


 

Την Κυριακή 8 Μαρτίου 2026 και ώρα 11πμ θα διεξαχθεί η 4η εκδήλωση του Ανοικτού Πανεπιστημίου Ναυπλίου, στο 1ο Γυμνάσιο Ναυπλίου, με θέμα: «Διεθνείς Ανακατατάξεις και Παγκόσμια Ειρήνη».

 

Διεθνείς Ανακατατάξεις και Παγκόσμια Ειρήνη

 

Ομιλητές θα είναι οι:

– Χάρης Παπασωτηρίου, καθηγητής Διεθνών Σχέσεων και Στρατηγικών Σπουδών στο Τμήμα Διεθνών Ευρωπαϊκών και Περιφερειακών Σπουδών, διευθυντής του Ινστιτούτου Διεθνών Σχέσεων του Παντείου Πανεπιστημίου. Διαβάστε τη συνέχεια »

Εκδήλωση: «Το Άργος κατά τον 19° και 20º αιώνα»


 

Οι «Φίλοι των Γενικών Αρχείων του Κράτους (ΓΑΚ) Αργολίδας» διοργανώνουν εκδήλωση στο Άργος  με θέμα «Το Άργος κατά τον 19ο και 20ο αιώνα». Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί την Κυριακή 1η Μαρτίου 2026, στις 11πμ, στην αίθουσα διαλέξεων του Βυζαντινού Μουσείου Αργολίδας. Το πρόγραμμα της εκδήλωσης διαρθρώνεται ως εξής:

 

Το Άργος κατά τον 19° και 20º αιώνα.

 

  • Προβολή της ταινίας μικρού μήκους του Θανάση Ρακιτζή* «Προς Αργείους».

Υπόθεση: Με αφορμή ένα παλιό χειρόγραφο, μια νέα κοπέλα αναζητά το μυθικό και ιστορικό παρελθόν της πόλης του Άργους.
Σκηνοθεσία: Θανάσης Ρακιτζής. Σενάριο: Θανάσης Σκρουμπέλος.
Παραγωγή: ΥΠΠΟ 1984

Για την ταινία μικρού μήκους γράφει ο Βασίλης Δωροβίνης στο άρθρο του με θέμα «Το σπίτι του στρατηγού Thomas Gordon στο Άργος», Περιοδικό, «Αρχαιολογία και Τέχνες» τεύχη 47-48, 1993:  

[…]  Ο νεοϊδρυμένος «Πολιτιστικός Όμιλος Άργους» (1978) είναι ο μόνος φορέας που ενδιαφέρεται, τότε, για την αρχιτεκτονική κληρονομιά της πόλης και για το σπίτι του Γκόρντον ειδικότερα. Τα διαβήματά του προς το Υπουργείο Πολιτισμού παραμένουν εντελώς άκαρπα… Διαβάστε τη συνέχεια »

Δημαρχείο Άργους – Παρακείμενα κτίσματα


 

Το δημαρχείο Άργους, Δαναού 2,  κτίστηκε το 1830. Ο Καποδίστριας κατέβαλε έντονη προσπάθεια, όχι μόνο για την πολεοδομική ανασυγκρότηση της πόλης, αλλά και για την ανέγερση δημόσιων καταστημάτων, προκειμένου να στεγαστούν κάποιες υπηρεσίες. Τα δυο παρακείμενα μακρόστενα κτίσματα, που είναι διώροφα και αυτά, συμμετρικά βαλμένα με το δημαρχείο και σε σχήμα Π, είναι της ίδιας εποχής.

 

Δημαρχείο Άργους, επιστολικό δελτάριο, 1936.

 

Το δημαρχείο στέγασε αρχικά το «πρωτόκλητον» δικαστήριο (ειρηνοδικείο, πρωτοδικείο) και το «ανέκκλητον» (εφετείο), καθώς και τη Δημογεροντία Άργους. Στο ισόγειο στεγάστηκαν αρχικά οι φυλακές. Αργότερα έγινε δημαρχείο, στην κατοχή στέγασε την ιταλική διοίκηση (Presidium Commando). Διαβάστε τη συνέχεια »

Βρέτος Κώστας (1947-2002)


 

Κώστας Βρέτος (1947-2002)

Κώστας Βρέτος (1947-2002): διακεκριμένος ορθοπεδικός του νοσοκομείου Άργους. Γεννήθηκε στο Ναύπλιο. Ο πατέρας του Αλέξανδρος Βρέτος ήταν Σπαρτιάτης, στο επάγγελμα γεωπόνος του Δημοσίου, διορισμένος στη Νέα Κίο. Η μητέρα του Ελένη ήταν Τριπολιτσιώτισσα.

Αποφοίτησε από το Δημοτικό της Νέας Κίου και από το Γυμνάσιο Άργους το 1965 και περάτωσε τις σπουδές του στην Αθήνα το 1972. Τα τελευταία χρόνια των σπουδών του είχε την ευκαιρία να γνωρίσει στην πράξη την ιατρική επιστήμη ως εργαζόμενος στο ΚΑΤ. Μετά το πέρας της στρατιωτικής του θητείας – σε μια περίοδο μάλιστα δύσκολη λόγω της δικτατορίας (1972-74) – επανήλθε για ειδικότητα στο ΚΑΤ και κατόπιν ήλθε στο νοσοκομείο Άργους για το αγροτικό του (1977). Στη συνέχεια ειδικεύτηκε στη μικροχειρουργική του χεριού δίπλα σε διαπρεπείς καθηγητές του ΚΑΤ και του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων και στο Στρασβούργο, καθώς επίσης και στη χειρουργική του ισχίου στο αγγλόφωνο πανεπιστημιακό νοσοκομείο του Homburg της Γερμανίας. Εκεί είχε την ευκαιρία να ολοκληρώσει τις γνώσεις του στην πληροφορική. Διαβάστε τη συνέχεια »

Παρουσίαση του βιβλίου: «Τα σχέδια εκκένωσης της πόλης του Ναυπλίου και του προαστίου της Πρόνοιας κατά τη διάρκεια της Κατοχής (1943)»


 

Οι «Φίλοι των Γενικών Αρχείων του Κράτους (ΓΑΚ) Αργολίδας» στην πρώτη τους εκδοτική προσπάθεια παρουσιάζουν στις 14 Φεβρουαρίου 2026, ημέρα Σάββατο και ώρα 19.00, στον χώρο της Δημόσιας Κεντρικής Βιβλιοθήκης Ναυπλίου «Ο Παλαμήδης», το βιβλίο του Δημήτρη Χ. Γεωργόπουλου, ιστορικού-αρχειονόμου, «Τα σχέδια εκκένωσης της πόλης του Ναυπλίου και του προαστίου της Πρόνοιας κατά τη διάρκεια της Κατοχής (1943)».

 

Τα σχέδια εκκένωσης της πόλης του Ναυπλίου

 

Για το βιβλίο θα μιλήσουν ο Τάσος Χατζηαναστασίου, Διδάκτωρ Ιστορίας, καθώς και ο ίδιος ο συγγραφέας, αναλύοντας τα γεγονότα του 1943, τα σχέδια εκκένωσης του Ναυπλίου και του προσφυγικού συνοικισμού της Πρόνοιας, αλλά και τις επιπτώσεις τους στον τοπικό πληθυσμό.

Τον συντονισμό της εκδήλωσης θα έχει η Πέπη Γαβαλά, ιστορικός – αρχειονόμος, συμβάλλοντας με την επιστημονική της εμπειρία σε έναν γόνιμο διάλογο γύρω από την ιστορική μνήμη και τη σημασία των αρχειακών τεκμηρίων. Διαβάστε τη συνέχεια »

Μελετώντας της απαρχές του αντικομμουνισμού. Τα πρώτα χρόνια της δεκαετίας του 1920 στην Ελλάδα – Δημήτρης Μπαχάρας


 

Μια συστηματική έρευνα περί αντικομμουνισμού είναι λογικό να απαιτεί, πριν απ’ όλα, μια λεξικογραφική-εννοιολογική προσέγγιση της λέξης, καθώς κάτω από τον όρο «αντικομμουνισμός» εντάχθηκαν κατά καιρούς τόσο οι πολιτικές ενός κράτους επιτιθέμενου στην κομμουνιστική ιδεολογία, οργάνωση ή πρακτική, όσο και οι αντεργατικές πολιτικές, οι φασιστικές και ακροδεξιές οργανώσεις αλλά και ο απλός λόγος των λαϊκών ανθρώπων εναντίον των κομμουνιστών.

Η αφίσα φέρει το μήνυμα «Έλληνες προσοχή!» και απεικονίζει την αντιομμουνιστική προπαγάνδα της εποχής, με την απειλή του κομμουνισμού (Κ.Κ.) να συνθλίβεται κάτω από τα παραδοσιακά τσαρούχια.

Η δική μας μικρή έρευνα σε ελληνικά και ξένα λεξικά και εγκυκλοπαίδειες, έδωσε τα εξής στοιχεία: Στα γαλλικά ετυμολογικά λεξικά όπως το MicroRobert και το Petit Robert δεν υπάρχουν παρά ορισμοί του τύπου «opposition au communisme» (Micro-Robert, 2006) ή «hostilité au communisme» (Petit Robert, 1997).

Στα ελληνικά λεξικά όπως το Νέο Ελληνικό Λεξικό, 1995, του Ε. Κριαρά ή το Μείζον Ελληνικό Λεξικό, 1997, του Φυτράκη υπάρχουν αντίστοιχοι ορισμοί του τύπου «θεωρία ή ενέργεια που αντιτίθεται στον κομμουνισμό» και «το σύνολο των θεωριών και ενεργειών που στρέφονται κατά του κομμουνισμού».[1] Στην Αγγλία δε, τα μεγάλα λεξικά όπως το Oxford Reference dictionary (Oxford 1986) και το Oxford Thesaurus (Oxford 2004) δεν αναφέρουν καν τη λέξη.

Στη συνέχεια κοιτάζοντας σε κοινωνιολογικού τύπου λεξικά όπως το Επίσημο εννοιολογικό λεξικό των επιστημών του ανθρώπου (Αθήνα 1992), το Dictionnaire historique de la vie politique francaise (Paris 2003), το Collins Dictionary of Sociology (London 2000) και το Oxford Dictionary of Sociology (Oxford 2005) διαπιστώθηκε ότι και σε αυτά απουσιάζει μια πλήρης εξήγηση του όρου, αφού ακόμη και στο γαλλικό λεξικό, το μοναδικό στο οποίο αναφερόταν η λέξη, δεν υπήρχε κάποιος σαφής ορισμός του τι είναι αντικομμουνισμός (αν και υπήρχε η σημαντική διευκρίνιση ότι ο όρος χρησιμοποιήθηκε κυρίως από τους κομμουνιστές για να χαρακτηρίσει την πολιτική του κράτους απέναντί τους, και όχι από αυτούς που τον «εξασκούσαν», και αυτό για να μην προσδώσουν ανεπιθύμητο ειδικό βάρος στους κομμουνιστές).

Έτσι, σχεδόν αναγκαστικά απέμειναν οι λεπτομερείς αναλύσεις της Συγκριτικής Εγκυκλοπαίδειας Μαρξισμός, Κομμουνισμός και Δυτική κοινωνία (Αθήνα 1976), της Μεγάλης Σοβιετικής Εγκυκλοπαίδειας (Αθήνα 1986), καθώς και του μοναδικού αναλυτικού βιβλίου περί αντικομμουνισμού που έχει γραφτεί στη Γαλλία, των Μπεκέρ και Μπερστάιν, Ιστορία του Αντικομμουνισμού στη Γαλλία.[2] Διαβάστε τη συνέχεια »