Feeds:
Δημοσιεύσεις
Σχόλια

Posts Tagged ‘Argolikos Arghival Library History and Culture’

Βάλτερ Βρέντε (Walter Wrede, 1893-1990) – Ο «Πρεσβευτής» της Εθνοσοσιαλιστικής Αρχαιολογίας στην Ελλάδα

Posted in Άρθρα - Μελέτες - Εισηγήσεις, Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος, tagged , , , , , , , , , , on 10 Ιουλίου, 2026| Leave a Comment »

Βάλτερ Βρέντε (Walter Wrede, 1893-1990) – Ο «Πρεσβευτής» της Εθνοσοσιαλιστικής Αρχαιολογίας στην Ελλάδα | Νίκος Νικολάου

 

Την περίοδο της ακμής του, το γερμανικό Εθνικοσοσιαλιστικό Κόμμα (NSDAP) περιελάμβανε στις τάξεις του όχι μόνο απλούς Γερμανούς πολίτες αλλά και αρκετούς διακεκριμένους εκπροσώπους του πνευματικού κόσμου της Γερμανίας. Ένας από αυτούς ήταν και ο Βάλτερ Βρέντε, διαπρεπής αρχαιολόγος με έντονη επιστημονική παρουσία στην προπολεμική Ελλάδα, του οποίου όμως η σταδιοδρομία αμαυρώθηκε ανεπανόρθωτα λόγω της απροκάλυπτης συνεργασίας του με τις κατοχικές Αρχές την περίοδο 1941-1944.

Ο Βάλτερ Βρέντε πραγματοποίησε εκτενείς επιφανειακές έρευνες στην Αργολίδα, οι οποίες κάλυψαν και την ευρύτερη περιοχή του Άργους. Ο Βρέντε περιέτρεχε την αργολική ύπαιθρο συλλέγοντας θραύσματα αρχαίων αγγείων (όστρακα) από την επιφάνεια του εδάφους. Στόχος του ήταν να χαρτογραφήσει και να καταγράψει στατιστικά τα δίκτυα οικισμών στην Αργολίδα ανά ιστορική περίοδο. Από τις δικές του επιφανειακές έρευνες στην Αττική και την Αργολίδα, συγκεντρώθηκαν περίπου 10.000 όστρακα, τα οποία μεταφέρθηκαν και ενσωματώθηκαν στην αρχαιολογική συλλογή του Γερμανικού Αρχαιολογικού Ινστιτούτου της Αθήνας.

Ο Βάλτερ Βρέντε άφησε πίσω του ένα τεράστιο και πολύτιμο οπτικό υλικό. Το φωτογραφικό αρχείο του Γερμανικού Αρχαιολογικού Ινστιτούτου της Αθήνας (DAI) περιλαμβάνει πολυάριθμες δικές του φωτογραφίες από το Άργος, την Τίρυνθα, τις Μυκήνες και άλλες θέσεις της Αργολίδας.

 

Βάλτερ Βρέντε (1893-1990).

Η επιστημονική και η επαγγελματική εξέλιξη του Βρέντε ως τα μέσα της δεκαετίας του 1930 κάθε άλλο παρά προοιωνίζονταν την αρνητική τροπή που θα έπαιρνε στη συνέχεια η σταδιοδρομία του.

Ο Βρέντε γεννήθηκε στις 5 Ιουνίου του 1893 στο Μάρμπουργκ και ήταν γιος του Γερμανού λόγιου Φερδινάνδου Βρέντε. Μετά τις εγκύκλιες σπουδές του στην  πατρική του πόλη (1899-1911) σπούδασε Αρχαία Ιστορία, Κλασικές Σπουδές και Κλασική Αρχαιολογία στο Τίμπινγκεν, στο Μάρμπουργκ και στο Βερολίνο. Οι πανεπιστημιακές σπουδές του διακόπηκαν λόγω της στρατιωτικής του θητείας κατά τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, στη διάρκεια του οποίου αιχμαλωτίστηκε από τους Ρώσους.

Την 21η Ιουλίου 1921 του απονεμήθηκε ο τίτλος του διδάκτορα για την εργασία του με τίτλο Κriegers Abschied und Heimkehr in der griechischen Kunst Ι (Η απόλυση του πολεμιστή και ο επαναπατρισμός στην ελληνική τέχνη), την οποία εκπόνησε υπό τον διαπρεπή αρχαιολόγο Πάουλ Γιάκομπσταλ στο Πανεπιστήμιο του Μάρμπουργκ. Για την ίδια εργασία είχε προηγουμένως βραβευθεί από τη Φιλοσοφική Σχολή του ίδιου πανεπιστημίου, ενώ περίληψή της δημοσιεύθηκε στην Επετηρίδα της Φιλοσοφικής Σχολής το ίδιο έτος.[1]

Στη διάρκεια του 1921 ο Βρέντε διορίστηκε καθηγητής στη Γερμανική Σχολή Αθηνών ενώ παράλληλα παντρεύτηκε την Γκρέτε Μπάρτελς. Την περίοδο 1924-1926 διετέλεσε διευθυντής της Γερμανικής Σχολής Θεσσαλονίκης. Τον Οκτώβριο του 1926 διορίστηκε επιμελητής στο Γερμανικό Αρχαιολογικό Ινστιτούτο Αθηνών (Deutsches Archaologisches Institut Athen, στο εξής: DAI) του οποίου το 1927 έγινε υποδιευθυντής. Το 1928 έλαβε τον τίτλο του υφηγητή από το Πανεπιστήμιο του Μάρμπουργκ.[2] (περισσότερα…)

Read Full Post »

Ο χάλκινος αθλητής του Λυγουριού του 5ου αιώνα π.Χ. στο Αρχαιολογικό Μουσείο του Βερολίνου

Posted in Άρθρα - Μελέτες - Εισηγήσεις, Επίδαυρος, tagged , , , , , , , , on 6 Ιουλίου, 2026| Leave a Comment »

Ο χάλκινος αθλητής του Λυγουριού του 5ου αιώνα π.Χ. στο Αρχαιολογικό Μουσείο του Βερολίνου – Αντώνης Ξυπολιάς

 

Στις συλλογές του Αρχαιολογικού Μουσείου του Βερολίνου φυλάσσονται δύο μικρά χάλκινα έργα προερχόμενα από το Λυγουριό, τα οποία αποτελούν σημαντικά τεκμήρια της πρώιμης κλασικής περιόδου. Η παρουσία τους επιβεβαιώνεται και από επιστολή του αρχαιολόγου Martin Maischberger, αναπληρωτή διευθυντή του μουσείου, με ημερομηνία 19 Δεκεμβρίου 2016[1].

Ξεχωριστή θέση ανάμεσά τους κατέχει ένα αγαλμάτιο νεαρού αθλητή, χρονολογούμενο γύρω στο 470 π.Χ. Παρά το μικρό του μέγεθος, αποτελεί σημαντική μαρτυρία για τη μετάβαση από την ύστερη αρχαϊκή στην πρώιμη κλασική γλυπτική. Η μελέτη του έργου συμβάλλει στην κατανόηση της εξέλιξης της αργειακής καλλιτεχνικής παράδοσης και φωτίζει τη διαμόρφωση των αισθητικών αρχών που αργότερα θα συστηματοποιηθούν από τον Πολύκλειτο.

Σύμφωνα με τα αρχεία του μουσείου, τη σχετική βιβλιογραφία[2], αλλά και την σχετική επιστολή της 19 Δεκεμβρίου 2016  τα δύο αντικείμενα εντάχθηκαν στις συλλογές του ως δωρεά του αυτοκράτορα Γουλιέλμου Β’ και προέρχονταν από ιδιωτική συλλογή της Αθήνας. Το πρώτο παριστάνει νεαρό αθλητή που κρατά μικρή σφαίρα στο αριστερό χέρι (Misc. 8089), ενώ το δεύτερο αποτελεί θραύσμα ανδρικής μορφής με σφιγμένη γροθιά, η οποία πιθανότατα απεικόνιζε τον Ηρακλή ή τον Δία (αρ. καταλόγου Misc. 8090).

 

Ο χάλκινος αθλητής του Λυγουριού. Δημοσιεύεται το βιβλίο της Renate Thomas, «Athletenstatuetten der Spätarchaik und des Strengen Stils», Roma, 1981.

 

Η σημασία του αγαλματίου του αθλητή αναγνωρίστηκε ήδη από τα τέλη του 19ου αιώνα, αμέσως μετά την έκθεσή του στις προθήκες του μουσείου. Το 1890, με αφορμή τη συμπλήρωση πενήντα ετών από την ίδρυση της Αρχαιολογικής Εταιρείας του Βερολίνου, ο Γερμανός αρχαιολόγος και ιστορικός της τέχνης Adol  Furtwängler [Άντολφ Φουρτβένγκλερ] δημοσίευσε ειδική μελέτη με τίτλο Eineargivische  Bronze («Ένα αργειακό χάλκινο έργο»), στην οποία υποστήριξε ότι το αγαλμάτιο αποτελεί σημαντικό πρωτότυπο έργο της ελληνικής γλυπτικής[3]. (περισσότερα…)

Read Full Post »

Η δίκη για την δολοφονία του Κυβερνήτη Ι. Α. Καποδίστρια

Posted in Άρθρα - Μελέτες - Εισηγήσεις, tagged , , , , , , , , , , , on 22 Ιουνίου, 2026| Leave a Comment »

Η δίκη για την δολοφονία του Κυβερνήτη Ι. Α. Καποδίστρια – Διπλωματική Εργασία της Φωτεινής Σταύρου Αλεξανδράκη, Νομική Σχολή, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Αθήνα, 2022.

 

Εισαγωγή – Τα γεγονότα και τα πρόσωπα στην διαδρομή προς το τέλος – Μία διήγηση της 27ης Σεπτεμβρίου 1831 – Εξιστορήσεις των σχετικών με την δολοφονία γεγονότων – Η προανακριτική διερεύνηση της δολοφονίας από την στρατιωτική δικαιοσύνη  – Η δίκη για την δολοφονία του Κυβερνήτη και η εκτέλεση του Γ.Μαυρομιχάλη –  Η διακρίβωση της ευθύνης των προσώπων κατά την εξακολούθηση των προανακρίσεων – Επίλογος

Περίληψη

Η εργασία είναι μία παρουσίαση της δικογραφίας που αφορά στην δολοφονία του Κυβερνήτη Ι. Καποδίστρια και της δίκης των άμεσα εμπλεκομένων σε αυτήν. Προσεγγίζει την προανακριτική διαδικασία που οδήγησε στην καταδίκη του φυσικού αυτουργού και των συνεργών του από το τακτικό στρατιωτικό συμβούλιο, καθώς και αυτήν που εξακολούθησε, μετά την δικαστική απόφαση, διερευνώντας την πιθανή ευθύνη περισσότερων προσώπων. Στην εργασία θίγονται ακόμη, ορισμένα ζητήματα ουσιαστικού και δικονομικού δικαίου σχετικά με την απονομή της ποινικής και ιδιαίτερα της στρατιωτικής δικαιοσύνης των αρχών του 19ου αιώνα. Στον βαθμό που είναι απαραίτητο, αποδίδονται, επίσης, περιεκτικά οι ιστορικές συνθήκες της εποχής, τα πρόσωπα και τα γεγονότα στην διαδρομή προς το τέλος του Κυβερνήτη.

 

Εισαγωγή

 

Νεανικό πορτρέτο του Ιωάννη Καποδίστρια, Ελαιογραφία Αγνώστου, Μητροπολιτικό Μέγαρο Κέρκυρας.

Ο Ιωάννης Καποδίστριας έφθασε στην Ελλάδα τον Ιανουάριο του 1828[1], αρχικά στο Ναύπλιο[2] και, αμέσως μετά, στην Αίγινα[3], όπου συνάντησε, πρώτη φορά, τον Γεώργιο Μαυρομιχάλη. Στην συνομιλία του με τον λαμπροφορεμένο διάδοχο της επιφανούς οικογένειας, όπως μεταφέρεται στην διήγηση του Γ. Τερτσέτη (1970:257-260) αποδίδοντας μαρτυρία αγνώστου, ο Κυβερνήτης,[4] με την διορατικότητα ίσως, της ωριμότητάς του, διέβλεψε αυτό, που έμελλε να συμβεί. «Ένα μόνο φοβούμαι πολύ…αν πλανεθή ο ελληνισμός σας και σηκωθή σκοτάδι μεταξύ μας, ώστε εσείς να μη διαβάζετε εις την καρδίαν μου, θολωθούν κι εμέ οι οφθαλμοί μου, ποίος ηξεύρη…Τι θα γενούμε;»

Η δολοφονία του την 27η Σεπτεμβρίου 1831, μέσα στην αγωνία της αμφίβολης, ακόμη, ύπαρξης του ελληνικού κράτους και τα ασύμπτωτα πάθη, σφράγισε την εξαίσια ήττα[5] ενός συνεπούς ανθρώπου, αφοσιωμένου έως θανάτου[6].

Τις στιγμές εκείνες, η κατάσταση παρέμενε επικίνδυνα ρευστή για την νεοσύστατη ελληνική πολιτεία. Το ζήτημα της οριστικής και πρόσφορης διευθέτησης των συνόρων της εκκρεμούσε ακόμη[7], η πολιτειακή και διοικητική οργάνωση είχε συναντήσει την δυναμική, και πλέον στασιαστική, αντίδραση των παραδοσιακών παραγόντων και των αντιμάχων διανοουμένων, που προέτασσαν, ειλικρινά ή προσχηματικά, το Σύνταγμα[8]. Όπως έχει επισημανθεί, η επανάσταση δεν είχε ουσιαστικά λήξει, τουλάχιστον στο εσωτερικό της χώρας (Β. Κρεμμυδάς, 1977:218)[9]· η καποδιστριακή περίοδος υπήρξε η τελευταία της φάση (Χ. Λούκος, 2019:61)[10].

Παρότι η διερεύνηση των αιτίων που οδήγησαν στην δολοφονία και των συνθηκών, η αξιολόγηση της σημασίας και των συνεπειών της υπερβαίνουν τις δυνατότητες αυτής της εργασίας, ορισμένες αναφορές θα γίνουν, στον βαθμό που είναι απαραίτητες. Οπωσδήποτε υπήρξε γεγονός πολλαπλά καθοριστικό, επαναφέροντας μέσα στην ελληνική ιστορική διαδρομή, ερωτήματα που δυσκολευόμαστε ή αδυνατούμε ν’ απαντήσουμε.

Η εργασία είναι μία προσέγγιση της δικογραφίας που αφορά την δολοφονία του Κυβερνήτη και της μόνης δίκης που ακολούθησε, αυτής των κατηγορουμένων για την άμεση συμμετοχή στο έγκλημα. Δίκη που, μέσα στο χάος, υπήρξε «το μοναδικό επεισόδιο αξιοπρέπειας και τιμής» (Κ. Γουντχάους, 2020:705), οδηγώντας στην θανατική καταδίκη και την σύντομη εκτέλεση του Γεωργίου Μαυρομιχάλη. Εκείνος, καθώς αρνιόταν την ενοχή του και υποδείκνυε ως φονέα τον ήδη νεκρό θείο του, δεν υπερασπίστηκε ούτε εξήγησε την πράξη. Δεν το έπραξε ευθέως ούτε στην διαθήκη του, που συνέταξε τις τελευταίες ώρες της ζωής του. Η προανακριτική διαδικασία συνεχίστηκε και μετά από τη δίκη, επί σχεδόν τέσσερεις μήνες[11], και επεκτάθηκε στην διακρίβωση της πιθανής ευρύτερης συνωμοσίας και της ευθύνης που μπορούσαν να έχουν και άλλα πρόσωπα.

Δεν έχει διασωθεί βέβαια πλήρης η δικογραφία, λανθάνει σημαντικό μέρος του ογκώδους, όπως φαίνεται, προανακριτικού υλικού[12]. Ο Β. Κρεμμυδάς (1977) μελέτησε πρώτος, το σύνολο των διασωζομένων εγγράφων, όχι μόνον όσων περιέχονται στις αρχειακές συλλογές, αλλά και εκείνα της ιδιωτικής συλλογής Β. Διοσκουρίδη[13], η οποία είχε τεθεί στην διάθεσή του. (περισσότερα…)

Read Full Post »

Το σπίτι του Σπυρίδωνος Τρικούπη στο Άργος

Posted in Άργος, Άρθρα - Μελέτες - Εισηγήσεις, tagged , , , , , , , , , , on 3 Ιουνίου, 2026| Leave a Comment »

Το σπίτι του Σπυρίδωνος Τρικούπη στο Άργος – Συμβολές στην ιστορία της Κτιριοδομίας της Καποδιστριακής εποχής (1828-1833) | Βασίλης Δωροβίνης – Δικηγόρος, Πολιτικός επιστήμονας, Ιστορικός

 

Σ’ αυτό γεννήθηκε, κατά μία άποψη, ο Χαρίλαος Τρικούπης.

Καταρρέει, εγκαταλειμμένο από την Αγροτική Τράπεζα.

Η ανακοίνωση δημοσιεύτηκε στο έγκριτο Περιοδικό, «Αρχαιολογία και Τέχνες», τ. 66, το 1998.

 

Ο Σπυρίδων Τρικούπης γύρω στα 1860.

Το 1996 γιορτάστηκε με επισημότητα η επέτειος των εκατό χρόνων από τον θάνατο του Χαρ. Τρικούπη, γεγονός που έγινε αφορμή να οργανωθούν συνέδρια και δύο εκθέσεις στην Αθήνα, αλλά και να δημοσιευθούν σχετικές μελέτες και άρθρα. Σε αντίθεση με ό,τι συμβαίνει σε ανάλογες περιπτώσεις, στα άλλα ευρωπαϊκά, τουλάχιστο, κράτη, ελάχιστο ενδιαφέρον εκδηλώθηκε για τις συγκεκριμένες και υλικές μαρτυρίες που συνδέονται με τον πολιτικό αυτόν, ιδιαίτερα μάλιστα για τα σπίτια που είχε οικοδομήσει ο πατέρας του Σπυρίδων Τρικούπης, στην Αίγινα, στο Ναύπλιο και στο Άργος.[1] Προσπάθεια του γράφοντος να προκαλέσει, για το θέμα αυτό, το ενδιαφέρον του υπευθύνου της μιας από τις δύο εκθέσεις δεν ευδοκίμησε. Το φαινόμενο της αδιαφορίας για τις υλικές μαρτυρίες που συνδέονται, μεταξύ άλλων, με ιστορικά πρόσωπα, τα οποία έπαιξαν σημαντικό ρόλο στη νεότερη Ελλάδα, εκδηλώνεται και εδώ με όλη την έντασή του.

Στο παρόν άρθρο αποφασίσαμε και εκθέτουμε με λεπτομέρειες την ιστορία του σπιτιού του Σπυρ. Τρικούπη στο Άργος, αφού κάνουμε σύντομη αναφορά στα άλλα σπίτια που έκτισε στην Αίγινα και στο Ναύπλιο. Ταυτόχρονα δημοσιεύουμε με πληρότητα μαρτυρίες, σύμφωνα με τις οποίες ο Χαρ. Τρικούπης γεννήθηκε στο Άργος, το 1830.

Σε πολύ παλαιότερη μελέτη μας, που αποτελεί ατυχώς μέχρι σήμερα και τη μοναδική (και ελλιπή) προσέγγιση της ιστορίας της παραδοσιακής αρχιτεκτονικής στο Άργος,[2] είχαμε αφιερώσει συντομότατο και ατελές σημείωμα και για το σπίτι του Τρικούπη στην πόλη αυτή, προϊόν γενικότερων ερευνών μας που δεν περατώθηκαν παρά χρόνια αργότερα.

Θεωρώ ότι επιβάλλεται η πληρέστερη και επεξεργασμένη δημοσίευση της ιστορίας αυτού του κτιρίου, για πολλούς λόγους. Πρώτος και κύριος είναι η πλήρης εγκατάλειψή του από την Αγροτική Τράπεζα της Ελλάδος [σήμερα αποτελεί ιδιοκτησία της Τράπεζας Πειραιώς], τελευταίο ιδιοκτήτη του κτιρίου εδώ και αρκετά, πλέον, χρόνια. Δεύτερος λόγος είναι η επικαιρότητα της επετείου του θανάτου του Χαρ. Τρικούπη. Ο τρίτος λόγος αφορά την ίδια την ιστορία της κτιριοδομίας της καποδιστριακής εποχής, θέμα για το οποίο η Αρχαιολογία έχει ήδη φιλοξενήσει σειρά μελετών μας. (περισσότερα…)

Read Full Post »

Επιτιμοποίηση της Béatrice Picon-Vallin

Posted in Αργολική Αρχειακή Βιβλιοθήκη Ιστορίας & Πολιτισμού, tagged , , , , , , , on 28 Μαΐου, 2026| 1 Comment »

Τελετή Αναγόρευσης της διακεκριμένης θεατρολόγου Béatrice Picon-Vallin (Μπεατρίς Πικόν-Βαλέν), σε Επίτιμη Διδάκτορα του Τμήματος Παραστατικών και Ψηφιακών Τεχνών, της Σχολής Καλών Τεχνών του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου

 

Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου – Σχολή Καλών Τεχνών.

Στις 4 Ιουνίου 2026, ημέρα Πέμπτη και ώρα 12:00 μ.μ., στην αίθουσα της Παλαιάς Βουλής «Βουλευτικό» στο Ναύπλιο, θα αναγορευθεί Επίτιμη Διδάκτορας του Τμήματος Παραστατικών και Ψηφιακών Τεχνών της Σχολής Καλών Τεχνών του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου η Béatrice Picon-Vallin, διακεκριμένη θεατρολόγος και Ομότιμη Διευθύντρια Ερευνών στις Παραστατικές Τέχνες, στο Εθνικό Κέντρο Επιστημονικών Ερευνών (CNRS) της Γαλλίας.

Η Béatrice Picon-Vallin, Ομότιμη Διευθύντρια Ερευνών στις Παραστατικές τέχνες, στο Εθνικό Κέντρο Επιστημονικών Ερευνών (CNRS) της Γαλλίας, αποτελεί μία από τις κορυφαίες, διεθνώς, προσωπικότητες της σύγχρονης θεατρολογικής έρευνας.

Η συμβολή της στη μελέτη της ιστορίας της σκηνοθεσίας, του ρωσικού και σοβιετικού θεάτρου, της υποκριτικής και των σχέσεων του θεάτρου με τις εικαστικές τέχνες, τα πολυμέσα και τις νέες τεχνολογίες υπήρξε καθοριστική. Η συμβολή της στη μελέτη του έργου του Βσέβολοντ Μέγιερχολντ θεωρείται θεμελιώδης παγκοσμίως, καθώς ανέδειξε εκ νέου τη θεωρητική, αισθητική και παιδαγωγική του σημασία.

 

Béatrice Picon-Vallin

 

Το έργο της είναι επίσης πρωτοποριακό στον τομέα της επαυξημένης σκηνής, της σχέσης θεάτρου και οπτικοακουστικών μέσων, της σχέσης του θεάτρου με τις άλλες παραστατικές τέχνες (μουσική, χορός, τσίρκο), καθώς και στη μελέτη των σύγχρονων μορφών θεάτρου-ντοκουμέντου. Μέσα από πλήθος μονογραφιών και συλλογικών εκδόσεων, ανέδειξε κρίσιμα ζητήματα γύρω από την έννοια της τεκμηρίωσης, της θεατρικής αλήθειας και της πολιτικής διάστασης της παράστασης στη σύγχρονη εποχή. (περισσότερα…)

Read Full Post »

Μια Βραδιά Ιστορικής Μνήμης στην Παλαιά Βουλή – Η παρουσίαση του βιβλίου για τον Εμμανουήλ Ρέπουλη

Posted in Ερμιονίδα, Ειδήσεις - Πολιτισμός, Ελεύθερο Βήμα, tagged , , , , , , , , on 18 Μαΐου, 2026| Leave a Comment »

Μια Βραδιά Ιστορικής Μνήμης στην Παλαιά Βουλή – Η παρουσίαση του βιβλίου για τον Εμμανουήλ Ρέπουλη από τον Σύλλογο των Απανταχού Κρανιδιωτών «Εμμανουήλ Ρέπουλης»

 

«Ελεύθερο Βήμα»

Από την Αργολική Αρχειακή Βιβλιοθήκη Ιστορίας και Πολιτισμού.

Η Αργολική Αρχειακή Βιβλιοθήκη Ιστορίας και Πολιτισμού, δημιούργησε ένα νέο χώρο, το «Ελεύθερο Βήμα», όπου οι αναγνώστες της θα έχουν την δυνατότητα να δημοσιοποιούν σκέψεις, απόψεις, θέσεις, επιστημονικά άρθρα ή εργασίες αλλά και σχολιασμούς επίκαιρων γεγονότων.

Φιλοξενούμε σήμερα στο «Ελεύθερο Βήμα», τις εντυπώσεις της  εκπαιδευτικού – συγγραφέως και συνεργάτιδας της Αργολικής Αρχειακής Βιβλιοθήκης κυρίας Τζένης Δ. Ντεστάκου, που έχουν να κάνουν με την παρουσίαση του βιβλίου: «Εμμανουήλ Ρέπουλης – Αντιπρόεδρος της Κυβερνήσεως του Ελευθερίου Βενιζέλου (1917-1920)», που πραγματοποιήθηκε την Τετάρτη (13/05/2026) στο Εθνικό Ιστορικό Μουσείο (Μέγαρο Παλαιάς Βουλής στην οδό Σταδίου στην Αθήνα), στον ίδιο χώρο που πριν από πολλά χρόνια, αγόρευε ο Εμμανουήλ Ρέπουλης.

 

Εμμανουήλ Ρέπουλης

Η παρουσίαση του βιβλίου για τον Εμμανουήλ Ρέπουλη στην κατάμεστη αίθουσα της Παλαιάς Βουλής εξελίχθηκε σε μια κορυφαία πνευματική και ιστορική στιγμή. Μέσα από τον μεστό λόγο του εκπαιδευτικού και μελετητή της Τοπικής Ιστορίας κ. Γιάννη Σπετσιώτη, ο οποίος είχε τον άψογο συντονισμό, η «αύρα» του μεγάλου πολιτικού πλημμύρισε τον χώρο όπου κάποτε αγόρευε. Η σύμπτωση δε των επετείων θανάτου του Εμμανουήλ Ρέπουλη και του Ελευθερίου Βενιζέλου έδωσε μια ιδιαίτερη ιστορική βαρύτητα στην εκδήλωση.

Η έναρξη με το σπάνιο ηχητικό από τηλεοπτικό αφιέρωμα της ΕΡΤ (1983), λειτούργησε ως μια «μηχανή του χρόνου» αποδεικνύοντας τη διαχρονικότητα των μηνυμάτων του μεγάλου πολιτικού.

 

Στιγμιότυπο από την εκδήλωση. Φωτογραφία: Ειδησεογραφικός ιστότοπος «Πολίτης Αργολίδας».

 

Η εκδήλωση φωτίστηκε από τη σπουδαία προσφορά της κας Δήμητρας Φωστίνη – Δέμου (Αντιπροέδρου του Συλλόγου). Η ευγενική χορηγία για την έκδοση στη μνήμη των γονέων και του συζύγου της, Σταύρου Δέμου, ιδρυτή της φαρμακοβιομηχανίας DEMO, αποτελεί ένα λαμπρό παράδειγμα σύγχρονης ευεργεσίας με βαθιά ανθρώπινο πρόσωπο. Η αναφορά στα κοινά μαθητικά χρόνια της χορηγού με τον συντονιστή στο Γυμνάσιο Κρανιδίου πρόσθεσε μια νότα γνήσιας τοπικής συγκίνησης… (περισσότερα…)

Read Full Post »

Παρουσίαση του βιβλίου: «Νικηταράς Ήρως και Ύβρις -Στο Πάνθεον των Ηρώων»

Posted in Ειδήσεις - Πολιτισμός, tagged , , , , , , , , , on 24 Μαρτίου, 2026| Leave a Comment »

Παρουσίαση του βιβλίου της Ζαχαρούλας Παπαδάκη, «Νικηταράς Ήρως και Ύβρις – Στο Πάνθεον των Ηρώων», στο «Δαναό»

 

«Εγεννήθηκα εις ένα χωριό Μεγάλη Αναστασίτσα (Αναστάσοβα) αποδώθε από του Μυστρά προς την Καλαμάτα. Ο προπάππος μου ήτον Προεστός και ο πατέρας μου έφυγε δεκαέξι χρόνων και επήγε με τα στρατεύματα τα Ρούσικα στην Πάρο και ήτον πολεμικός. Τον εσκότωσαν εις την Μονεμβασιά μαζί με έναν αδελφό και μ’ έναν κουνιάδο μου. Από ένδεκα χρόνων, μαζί με τον πατέρα μου, έσερνα άρματα. Ετουφέκισα ένα Τούρκο στο Λεοντάρι…».

 

Μια νέα, εμπεριστατωμένη ματιά στην πολυσήμαντη προσωπικότητα του Νικηταρά παρουσιάζεται στο βιβλίο «Νικηταράς Ήρως και Ύβρις – Στο Πάνθεον των Ηρώων» της Ζαχαρούλας Παπαδάκη. Το βιβλίο θα παρουσιαστεί το Σάββατο 28 Μαρτίου 2026, στις 7μμ, στην αίθουσα διαλέξεων του Συλλόγου Αργείων «O Δαναός», Αγγελή Μπόμπου 8, στο Άργος.

 

Νικηταράς – Ήρως και Ύβρις…

 

Ομιλητής: Κωνσταντίνος Γρίβας- Καθηγητής Γεωπολιτικής Ανωτάτης Στρατιωτικής Σχολής Ευελπίδων. (περισσότερα…)

Read Full Post »

Οικογένεια Ζέρβα εκ Κρανιδίου (18ος- αρχές 20ου αιώνα)

Posted in Άρθρα - Μελέτες - Εισηγήσεις, Ερμιονίδα, tagged , , , , , , , on 7 Μαρτίου, 2026| Leave a Comment »

Οικογένεια Ζέρβα εκ Κρανιδίου (18ος– αρχές 20ου αιώνα) – Γιάννης Μ. Σπετσιώτης

 

Εισαγωγή – Ιωάννης Ζέρβας – Κωνσταντίνος Ζέρβας του Ιωάννη – Ιωάννης Ζέρβας του Κωνσταντίνου – Αριστείδης Ζέρβας του Κωνσταντίνου – Γεώργιος Ζέρβας του Κωνσταντίνου – Νικόλαος Ζέρβας του Αριστείδη – Νικόλαος Ζέρβας του Γεωργίου – Ανδρέας ή Αναγνώστης Ζέρβας του Ιωάννη – Αναγνώστης ή Λογοθέτης Ζέρβας του Κωνσταντίνου – Βιβλιογραφία

 

Εισαγωγή

 

Το επίθετο Ζέρβας έχει αρβανίτικη ρίζα και σημαίνει αυτόν που έχει δυνατή φωνή, δηλαδή τον βροντόφωνο.[1] Σύμφωνα με τις υπάρχουσες πληροφορίες η οικογένεια Ζέρβα έχει ηπειρώτικη καταγωγή. Κάποιοι θεωρούν ως γενέτειρά τους το Σούλι και άλλοι το χωριό Ζερβό της Πρέβεζας.[2]

Το 1456 οι Αρβανίτες Ζερβαίοι μαζί με άλλους Αρβανίτες, που είχαν εγκατασταθεί σε περιοχές της Δυτικής Αττικής, εκδιώχθηκαν και ήλθαν σε χωριά της Κυνουρίας. Γρήγορα, όμως, από τα ορεινά, άγονα και φτωχά μέρη της επαρχίας μετοίκησαν στο Κρανίδι, στην Ύδρα και τις Σπέτσες.

Στο Κρανίδι οι Ζερβαίοι «ρίζωσαν» και μια ολόκληρη περιοχή πήρε το όνομά τους. Στη βενετική απογραφή του 1700 έζησε ο παπα – Δήμας Ζέρβας, εφημέριος σ’ έναν από τους οκτώ συνοικισμούς που είχε χωριστεί το Κρανίδι, με δεκαεννέα οικογένειες στην εποπτεία του.[3] Κατά τον 19ο αιώνα η οικογένεια Ζέρβα αναδείχθηκε από τις διαπρεπέστερες του Κρανιδίου δίνοντας ηρωικούς αγωνιστές στον αγώνα υπέρ της ανεξαρτησίας της Πατρίδας και στη συνέχεια βουλευτές, δημάρχους, επιστήμονες και εκλεκτούς εργάτες της γης και της θάλασσας. (περισσότερα…)

Read Full Post »

Παρουσίαση του βιβλίου: «Τα σχέδια εκκένωσης της πόλης του Ναυπλίου και του προαστίου της Πρόνοιας κατά τη διάρκεια της Κατοχής (1943)»

Posted in Ειδήσεις - Πολιτισμός, tagged , , , , , , , , , , , on 10 Φεβρουαρίου, 2026| Leave a Comment »

Παρουσίαση του βιβλίου: «Τα σχέδια εκκένωσης της πόλης του Ναυπλίου και του προαστίου της Πρόνοιας κατά τη διάρκεια της Κατοχής (1943)»

 

Οι «Φίλοι των Γενικών Αρχείων του Κράτους (ΓΑΚ) Αργολίδας» στην πρώτη τους εκδοτική προσπάθεια παρουσιάζουν στις 14 Φεβρουαρίου 2026, ημέρα Σάββατο και ώρα 19.00, στον χώρο της Δημόσιας Κεντρικής Βιβλιοθήκης Ναυπλίου «Ο Παλαμήδης», το βιβλίο του Δημήτρη Χ. Γεωργόπουλου, ιστορικού-αρχειονόμου, «Τα σχέδια εκκένωσης της πόλης του Ναυπλίου και του προαστίου της Πρόνοιας κατά τη διάρκεια της Κατοχής (1943)».

 

Τα σχέδια εκκένωσης της πόλης του Ναυπλίου

 

Για το βιβλίο θα μιλήσουν ο Τάσος Χατζηαναστασίου, Διδάκτωρ Ιστορίας, καθώς και ο ίδιος ο συγγραφέας, αναλύοντας τα γεγονότα του 1943, τα σχέδια εκκένωσης του Ναυπλίου και του προσφυγικού συνοικισμού της Πρόνοιας, αλλά και τις επιπτώσεις τους στον τοπικό πληθυσμό.

Τον συντονισμό της εκδήλωσης θα έχει η Πέπη Γαβαλά, ιστορικός – αρχειονόμος, συμβάλλοντας με την επιστημονική της εμπειρία σε έναν γόνιμο διάλογο γύρω από την ιστορική μνήμη και τη σημασία των αρχειακών τεκμηρίων. (περισσότερα…)

Read Full Post »

Ο ελαιώνας του Λυγουριού και η εξέλιξή του από τον 14ο στον 19ο αιώνα

Posted in Άρθρα - Μελέτες - Εισηγήσεις, Επιχειρηματικότητα - Οικονομία, tagged , , , , , , , , , , on 30 Ιανουαρίου, 2026| Leave a Comment »

Ο ελαιώνας του Λυγουριού και η εξέλιξή του από τον 14ο στον 19ο αιώνα – Αντώνης Ξυπολιάς

 

Ο ελαιώνας του Λυγουριού στην Αργολίδα, κοντά στην Αρχαία Επίδαυρο, καλύπτει μια απέραντη έκταση, αποτελώντας τη βάση για την παραγωγή του πιστοποιημένου ΠΟΠ (Προϊόν Ονομασίας Προέλευσης) ελαιολάδου «Λυγουριό Ασκληπιείου».

Στην περιοχή επικρατεί η ποικιλία «Μανάκι» ή «Αγουρομάνακο» σε ποσοστό 80%, ενώ η «Κορωνέϊκη» κατά 10% και η «Αθηνολιά» κατά 10%. Ο ελαιώνας αποτελεί σημαντικό πυλώνα της τοπικής οικονομίας και πολιτιστικής κληρονομιάς της Επιδαύρου…

 

Τεκμήρια του 14ου αιώνα δείχνουν ότι, στα χρόνια της φεουδαρχίας, οι ακτήμονες κάτοικοι του Λυγουριού καλλιεργούσαν με ξύλινο αλέτρι τα χωράφια του γαιοκτήμονα και απέδιδαν μέρος της συνολικής παραγωγής, το λεγόμενο γεώμορο.

Το φθινόπωρο του 1365, ο διοικητής του κάστρου του Παλαιού Λυγουριού Michali Pandea, [1], και ο Theodoro [2] διαχειριστής του ηγεμόνα της Καστελλανίας της Κορίνθου, κατέγραφαν σε ειδικά κατάστιχα το γεώμορο συνολικού του χωριού σε μόδι (μονάδα μέτρησης σιτηρών και ελιών) και την αντίστοιχη αξία τους σε υπέρπυρα. Από τα κατάστιχα προκύπτει ότι το κρασί αποτελούσε το προϊόν με τη μεγαλύτερη αξία [3], ενώ κυριότερη ήταν η παραγωγή δημητριακών. Για τις ελιές, το γεώμορο συνολικά στο χωριό ανερχόταν σε 2 και ¼ μόδι (περίπου 1.155 κιλά), ενώ συγκριτικά για τα χαρούπια έφτανε τα 2.825 κιλά [4].

Στα κατάστιχα δεν αναφέρεται φορολογία λαδιού στο Λυγουριό, ενώ στην Καλαμάτα που επίσης ανήκε στον ίδιο ηγεμόνα (τον φιορεντίνο Νικόλα Ατζαγιόλι), προκύπτει φόρος χρήσης των πέτρινων ελαιοσπαστήρων [5], στα ελαιοτριβεία της εποχής.

Τέτοιοι ελαιοσπαστήρες [ρωμαϊκοί ταρπητές] εντοπίζονται και σε πολλές θέσεις στην αγροτική έκταση του Λυγουριού, γεγονός που επιβεβαιώνει ότι οι συνθήκες ανασφάλειας που επικράτησαν κατά τους 12ο  και 13ο  αιώνες [6] φαίνεται πως οδήγησαν τον τοπικό, διασκορπισμένο πληθυσμό να εγκαταλείψει την ύπαιθρο και να συγκεντρωθεί κοντά και κάτω από το κάστρο, στην οχυρή θέση στους πρόποδες του Αραχναίου όρους.

 

Τμήμα χάρτη της Αργολιδοκορινθίας του Αντώνη Μηλιαράκη, 1886, με τη θέση του σημερινού Λυγουριού.

 

Κατά τα πρώτα χρόνια της Α’ Τουρκοκρατίας, ο Οθωμανός κατακτητής κατέστρεψε την οχυρή θέση της περιοχής του κάστρου και υποχρέωσε τον τοπικό πληθυσμό να μετακινηθεί κοντά στις πιο παραγωγικές εκτάσεις, όπου σταδιακά διαμορφώθηκε ο σημερινός οικισμός. (περισσότερα…)

Read Full Post »

Older Posts »