ΑΡΓΟΛΙΚΗ ΑΡΧΕΙΑΚΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ

Ίναχος – Εφημερίς του ομωνύμου Λαϊκού Συλλόγου

Εφημερίς του ομωνύμου Λαϊκού Συλλόγου. Άργος, 9 Δεκ. 1900 – 2 Νοέ. 1903, αρ. φ. 1-16. Εκδότης: Λαϊκός Σύλλογος Ίναχος. Διευθυντής: ο εκάστοτε πρόεδρος του συλλόγου. Διευθυντής – αποκλειστικός συντάκτης – διευθυντής σύνταξης (σ’ όλη τη διάρκεια κυκλοφορίας του): Δημήτριος Κ. Βαρδουνιώτης. Περιοδικότητα άτακτη, με συνεχή αρίθμηση, τετρασέλιδη, δίστηλη, διαστάσεων 29,7×21 εκ.

 Τιμή φύλλου: 5 λεπτά εκτός Άργους και Ναυπλίου, όπου διανέμεται δωρεάν. Συνδρομές: προαιρετικά. Τυπογραφείο: Ανάργυρου Τημελή (9 Δεκ. 1900 – 24 Ιαν. 1903), «Τύποις Μυκηνών» (30 Μαρτ. 1903 – 2Ν0έ. 1903) με διευθυντή τυπογραφείου τον Δ. Χαραλάμπους.

Η εφημερίδα «Ίναχος» εκδόθηκε, στο Άργος, το Δεκέμβριο του 1900 και υπήρξε το επίσημο όργανο του ομώνυμου Συλλόγου, ο οποίος συγκροτήθηκε από μέλη που αποχώρησαν από το Σύλλογο Αργείων ο «Δαναός». Σε αντιδιαστολή με το χριστιανοκεντρικό χαρακτήρα του τελευταίου, ο «Ίναχος» προέτασσε του τίτλου του την επωνυμία «Λαϊκός» με την έννοια του κοσμικού. Η εφημερίδα επεβίωσε ως το 1903 και εκδόθηκαν τελικά 16 φύλλα.

Εφημερίδα «Ίναχος», 1903.

Σκοπός της ήταν να καταστεί «φύλλον νεωτεριστικόν, άξιον αναγνώσεως και ωραίον, άμα δε χρήσιμον τω τόπω». Η δημοσιοποίηση των αρχών της γίνεται στο πρώτο φύλλο, όπου δημοσιεύονται και οι γενικές καταστατικές αρχές, τα μέλη και οι αρχαιρεσίες του ομώνυμου συλλόγου. (περισσότερα…)

Read Full Post »

Ομιλία του Αλέκου Παπαδόπουλου στην παρουσίαση βιβλίου «Βιώματα και Εξουσία» του Γιώργου Σταυρόπουλου, Επίτιμου Αντιπροέδρου του Συμβουλίου της Επικρατείας

«Ελεύθερο Βήμα»

Από την Αργολική Αρχειακή Βιβλιοθήκη Ιστορίας και Πολιτισμού.

Η Αργολική Αρχειακή Βιβλιοθήκη Ιστορίας και Πολιτισμού, δημιούργησε ένα νέο χώρο, το «Ελεύθερο Βήμα», όπου οι αναγνώστες της θα έχουν την δυνατότητα να δημοσιοποιούν σκέψεις, απόψεις, θέσεις, επιστημονικά άρθρα ή εργασίες αλλά και σχολιασμούς επίκαιρων γεγονότων.

Φιλοξενούμε σήμερα στο «Ελεύθερο Βήμα» την ομιλία του τέως υπουργού κ. Αλέκου Παπαδόπουλου,* που έκανε στην παρουσίαση του βιβλίου «Βιώματα και Εξουσία – Προσωπικές μνήμες και σκέψεις για θεσμικές αλλαγές» του Γιώργου Σταυρόπουλου, Επίτιμου Αντιπροέδρου του Συμβουλίου της Επικρατείας.

Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε τη Δευτέρα 11 Μαΐου 2026 στην αίθουσα εκδηλώσεων της ΕΣΗΕΑ, στην Αθήνα. Ήταν μια βραδιά με επίκεντρο τη Δικαιοσύνη, τις θεσμικές παθογένειες και τον δημόσιο λόγο του επίτιμου αντιπροέδρου του Συμβουλίου της Επικρατείας που επέλεξε να μιλήσει ανοιχτά για την εξουσία, το κράτος δικαίου και την πολιτική ευθύνη.

Την εκδήλωση συντόνισε ο δημοσιογράφος Αντώνης Καρακούσης, ενώ παρενέβησαν, μεταξύ άλλων, ο πρώην πρωθυπουργός Γιώργος Παπανδρέου, ο πρώην πρωθυπουργός Λουκάς Παπαδήμος, ο πρώην υπουργός Αλέκος Παπαδόπουλος και οι συνταγματολόγοι Γιώργος Σωτηρέλης και Σπύρος Βλαχόπουλος. Οι ομιλητές αναφέρθηκαν στη διαδρομή του Γιώργου Σταυρόπουλου στη Δικαιοσύνη και στη δημόσια ζωή, αλλά και στον προβληματισμό που αναπτύσσει στο βιβλίο του γύρω από τη λειτουργία των θεσμών και τη σχέση Δικαιοσύνης και εκτελεστικής εξουσίας.

Ο Αλέκος Παπαδόπουλος έδωσε πιο αιχμηρό θεσμικό τόνο στη δική του παρέμβαση, επιμένοντας στην ανάγκη προστασίας της ανεξαρτησίας της Δικαιοσύνης από πολιτικές επιρροές. Με αφορμή τις αναφορές του βιβλίου, μίλησε, μεταξύ άλλων, για τις «υπόγειες», όπως τις χαρακτήρισε, προσπάθειες επιρροής της ηγεσίας των ανωτάτων δικαστηρίων από την εκτελεστική εξουσία, ενώ υπογράμμισε ότι οι δικαστικοί λειτουργοί δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται ως απλοί δημόσιοι υπάλληλοι, αλλά ως θεσμικοί εγγυητές της δημοκρατικής λειτουργίας του κράτους.

 Η Ομιλία του κ. Αλέκου Παπαδόπουλου

«Βιώματα και Εξουσία – Προσωπικές μνήμες και σκέψεις για θεσμικές αλλαγές»

[…] Όλοι, νομίζω, γνωρίζουμε ότι κάθε σοβαρό βιβλίο, σαν αυτό που σήμερα παρουσιάζουμε, αξιολογείται βεβαίως από το περιεχόμενό του. Όταν, όμως, αφορά στο παρόν και στο μέλλον της χώρας κρίνεται, αν είναι χρήσιμο, σε μεγάλο βαθμό, και από το βάρος της υπογραφής του συγγραφέα. Και η υπογραφή του Δικαστή Γιώργου Σταυρόπουλου είναι βαριά και εγγυημένη.

Νιώθω όμως την ανάγκη να ξεκινήσω με μία εξομολόγηση.

Πριν διαβάσω το πρόσφατα δημοσιευμένο βιβλίο με τον τίτλο «Βιώματα και Εξουσία», μου γεννήθηκε κάποια αμφιβολία αν θα ήταν σκόπιμο ο συγγραφέας να επιλέξει και ν’ αναδείξει την μεταπολεμική θεσμική και διοικητική εξέλιξη της χώρας μας συνδυαστικά με τα βιώματά του ως πολίτης και ως διακεκριμένος Ανώτατος Δικαστικός.

Φοβήθηκα, προς στιγμήν, ότι πιθανόν να ελλοχεύει ο κίνδυνος να εκληφθεί από διάφορους κακόβουλους, καθ’ έξιν και κατ’ επάγγελμα «τιμητές της εύκολης κριτικής», ότι το βιβλίο αυτό είναι μια προσπάθεια «συγκεκαλυμμένης αυτοβιογραφίας».

Ήταν λάθος ο αρχικός φόβος μου. Γιατί το βιβλίο αυτό δεν είναι ούτε σύγγραμμα ούτε ιστόρημα που υπακούει σε κανόνες. Είναι η βιωματική καταγραφή μιας πορείας για την υπεράσπιση του δημοσίου συμφέροντος και της προστασίας των θεσμών της ελληνικής πολιτείας. Η όλη πορεία του Γιώργου Σταυρόπουλου ως διακεκριμένου και αδιαμφισβήτητου κύρους δικαστικού λειτουργού, εντός και εκτός Ελλάδος, δεν αφήνει κανένα περιθώριο κριτικής. (περισσότερα…)

Read Full Post »

Ομιλία του Γεωργίου Γιαννούση, στην Ετήσια εορτή του Συλλόγου Αργείων «Ο Δαναός», με θέμα: «Δημήτριος Κ. Βαρδουνιώτης – μια μεγάλη προσωπικότητα στο τιμόνι του Δαναού»

«Ελεύθερο Βήμα»

Από την Αργολική Αρχειακή Βιβλιοθήκη Ιστορίας και Πολιτισμού.

Η Αργολική Αρχειακή Βιβλιοθήκη Ιστορίας και Πολιτισμού, δημιούργησε ένα νέο χώρο, το «Ελεύθερο Βήμα», όπου οι αναγνώστες της θα έχουν την δυνατότητα να δημοσιοποιούν σκέψεις, απόψεις, θέσεις, επιστημονικά άρθρα ή εργασίες αλλά και σχολιασμούς επίκαιρων γεγονότων.

Διαβάστε σήμερα στο «Ελεύθερο Βήμα», την ομιλία του Γεωργίου Α. Γιαννούση, Πρόεδρου της Αργολικής Αρχειακής Βιβλιοθήκης Ιστορίας & Πολιτισμού, στην Ετήσια εορτή του Συλλόγου Αργείων «Ο Δαναός», Κυριακή 3 Μαΐου 2026, κατά την οποία τιμάται η μνήμη του Αγίου Πέτρου, πολιούχου του Άργους και προστάτη του «Δαναού», με θέμα:

«Δημήτριος Κ. Βαρδουνιώτης – μια μεγάλη προσωπικότητα στο τιμόνι του Δαναού».

[…] Στο «Αργειακόν Ημερολόγιον» των Γεωργ. Λογοθέτη και Ανδρέα Χριστόπουλου (Φοίβου), δημοσιεύεται με τον τίτλο  «μια δόξα του Άργους» η φωτογραφία και ένα αφιέρωμα στη ζωή και το έργο του Δημητρίου Βαρδουνιώτη, για πρώτη φορά μετά το θάνατό του. Το κείμενο γράφει και υπογράφει με το ψευδώνυμο «Ερασίνος» ο Γιώργος Λογοθέτης.

Δημήτριος Κ. Βαρδουνιώτης.

Ο Γ. Λογοθέτης, ιδρυτικό μέλος και πρώτος έφορος του Παναργειακού, ήταν και ποιητής, έχοντας εκδώσει δύο ποιητικές συλλογές. Γεννημένος στις Σπέτσες το 1900, έζησε στο Άργος, όπου υπηρέτησε ως Διευθυντής των 3 ΤΤΤ για δεκαετίες. Γράφει λοιπόν στο Αργειακόν Ημερολόγιο του 1930: (περισσότερα…)

Read Full Post »

Ισονομία και Ακριβοδικία στα χρόνια του Καποδίστρια | Θεόδωρος Δεβενές 

26 Ιανουαρίου 1828: «Η επίσημος αυτή τελετή ήτο ψυχρά. Πλήθη λαού είχαν προσέλθει έξω του χώρου της εκκλησίας διά να ιδούν πάλιν τον Κυβερνήτην με ολόκληρο το κυβερνητικό συγκρότημα, τα μέλη του οποίου ακολουθούσαν εις την απόστασιν την ορισθείσαν εις το πρόγραμμα, πολλοί αναμένοντες να εκλεγούν διά το Πανελλήνιον έβλεπον εαυτούς έξω του νυμφώνος και η δυσαρέσκειά των εψύχραινε και πολλούς άλλους, και ουδείς στρατιωτικός ή ναυτικός ήτο μεταξύ των επισήμων».[1] (περιγραφή της τελετής ορκωμοσίας του Ιωάννη Καποδίστρια).

Α’. Στιγμιότυπα από τις πρώτες ημέρες

Ιωάννης Καποδίστριας, Λιθογραφία.

Με την έλευσή του τον Ιανουάριο του 1828, ο Καποδίστριας βρίσκει ελάχιστες από τις επαναστατημένες περιοχές να είναι ακόμη ελεύθερες, αφού οι Οθωμανοί έχουν καταλάβει ξανά τη Ρούμελη και ο Ιμπραήμ είναι κυρίαρχος στην Πελοπόννησο. Εκτός απ’ αυτό, δεν υπάρχει πλέον ούτε ίχνος κοινωνικής οργάνωσης. Δημόσιο ταμείο δεν υπάρχει, η ιδιωτική οικονομική δραστηριότητα έχει μαραζώσει, σπίτια και δημόσια κτίρια έχουν μετατραπεί σε ερείπια, η παιδεία και η δικαιοσύνη είναι ανύπαρκτες. Και μέσα σ’ αυτόν τον κρανίου τόπο, βαθιά είναι και τα ρήγματα που έχουν προξενήσει οι δύο εμφύλιοι πόλεμοι.

Αμέσως δρομολογεί εξελίξεις σε όλα τα μέτωπα. Μέχρι τα μέσα Μαρτίου  συγκροτούνται οι δύο πρώτες Χιλιαρχίες, θεσμοθετείται και στελεχώνεται το συμβουλευτικό/γνωμοδοτικό σώμα του Πανελληνίου, συντάσσεται νόμος για την εμπορική ναυτιλία και ιδρύεται η Εθνική Χρηματιστική Τράπεζα. Ακόμη, ελληνικά πολεμικά πλοία σταματούν την τροφοδοσία των Αιγυπτίων της Πελοποννήσου και επιφέρουν καίριο πλήγμα στους πειρατές των Σποράδων. Ταυτόχρονα, καταγράφονται και περιθάλπονται οι πρόσφυγες και οι ορφανές οικογένειες που έχουν συγκεντρωθεί κυρίως στο Ναύπλιο και την Αίγινα.

Πετρόμπεης Μαυρομιχάλης, 1833. Έργο, εκ του φυσικού, του Άγγλου ζωγράφου και περιηγητή Francis Hervé (1781-1850). Δημοσιεύεται στο: Francis Hervé, «A residence in Greece and Turkey: With notes of the journey through Bulgaria, Servia, Hungary, and the Balkan», by Francis Herve, Esq. Illustrated by tinted lithographic engravings, from drawings by the author. London: Whittaker & Co.,1837. (τόμος 1ος)

Ο Καποδίστριας προσέρχεται χωρίς υπασπιστές και ένοπλη φρουρά, εφαρμόζοντας απόλυτα τις απόψεις που έχει εκφράσει για το θέμα στον Μητροπολίτη Ιγνάτιο της Πίζας,[2] ενώ απορρίπτει την προσφορά του Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη να του παράσχει ένοπλους Μανιάτες για την προστασία του. Έχει μάλιστα ήδη παρατηρήσει και την αρνητική αντίδραση του λαού στη θέα ένοπλης σωματοφυλακής.[3]

Αρνείται να λάβει μισθό[4] και θα επαναλάβει την άρνησή του αυτή στην Δ’ Εθνοσυνέλευση, τον Ιούλιο του 1829, όταν οι εκπρόσωποι του έθνους θα του προτείνουν ετήσια αποζημίωση 180.000 φοινίκων. Διαφαίνεται επίσης άμεσα η πρόθεσή του να τηρήσει ίσες αποστάσεις προς τις προβεβλημένες προσωπικότητες του τόπου, όταν αρνείται να βαφτίσει τον γιο του πολιτικού Γιαννούλη Νάκου, μέλους της τριμελούς Επιτροπής που του παρέδωσε την εξουσία («Αντικυβερνητική Επιτροπή»).[5]

Στις 25 Φεβρουαρίου, ένα μήνα δηλαδή μετά την ορκωμοσία του, αποστέλλει επιστολή προς τους δημογέροντες του Άργους με αυστηρή σύσταση προς τους ίδιους να σταματήσουν την οικονομική εκμετάλλευση των προσφύγων.  Στο περιθώριο της επιστολής έχει γραφτεί ένα ιδιαίτερα αυστηρό ανυπόγραφο μήνυμα προς τους τοπικούς άρχοντες, προειδοποιώντας τους να μην τολμήσουν να πειράξουν αυτούς που προέβησαν στις καταγγελίες («ανοίξετε καλά τα μάτια σας μην τυχόν και πειραχθεί…»).[6] (περισσότερα…)

Read Full Post »

Το Θερμήσι και το Κάστρο του στην Ιστορία, τις Παραδόσεις και τα Δημοτικά Τραγούδια – Γιάννης Μ. Σπετσιώτης

Το Κάστρο της Θερμησίας στην Ερμιονίδα αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα μεσαιωνικά μνημεία της Ερμιονίδας και υπάγεται στην αρμοδιότητα της Εφορείας Αρχαιοτήτων Αργολίδας. Εμφανίζεται στις γραπτές πηγές το 1347 ως Trémis στη διαθήκη του Gautier II de Brienne κόμη του Lecce, de jure δούκα των Αθηνών και de facto κυρίου του Άργους και της Ναυπλίας.

Μετά την κατάληψη της Πελοποννήσου από τους Οθωμανούς το 1460, το Θερμήσι όπως και άλλες περιοχές, παρέμεινε σε ενετικά χέρια. Το Θερμήσι αναφέρεται σε πολλά έγγραφα των τελών του 15ου αιώνα μαζί με της αλυκές της περιοχής. Το 1537 το κάστρο παραδόθηκε στον Οθωμανό Κασίμ πασά.

 Η θέση του πάνω στον επιβλητικό βράχο ύψους 300 μέτρων του επέτρεπε να προστατεύει τις πολύτιμες αλυκές της περιοχής και να λειτουργεί ως παρατηρητήριο για επιδρομές. Το 1715, οι Ενετοί το ανατίναξαν πριν αποχωρήσουν, ώστε να μην πέσει στα χέρια των Οθωμανών…

Δύο παλαιότατες μαρτυρίες που αναφέρονται στο βιβλίο «Acta et Diplomata Craeca medii aevi sacra et profama collecta ediderunt» των Franciscus Miklosich και Josephus Muller με θέμα τις διαπραγματεύσεις μεταξύ Βενετών και Τούρκων για την καλοτυχία του κάστρου, εμπλουτίζουν τα πενιχρά στοιχεία της ιστορίας της Θερμησίας εκείνων των χρόνων και μαρτυρούν την παραχώρηση του κάστρου από τους Τούρκους στους Βενετούς.[1]

Κάστρο Θερμησίας. Φωτογραφία από τον ιστότοπο, «Περιήγηση στα Μνημεία της Αργολίδας». Εφορεία Αρχαιοτήτων Αργολίδας.

Στην πρώτη, με ημερομηνία 17 Μαρτίου 1480, σελ. 3, σημειώνεται:

«Του… σουλτάν Μουχαμέτ προς τους ευγενεστάτους άρχωντας και προβεδούρα του Ναυπλίου και της Μωνεμβασία… όταν επηήσαμεν συμφονίαν μετά την εκλαμπροτάτην αυθεντίαν της Βενετήας ή από τον δεσπότην του Μωρέως και εις τον καιρόν τις μάχης ενάρθησαν πάλην εκ της αυθεντίας μου, όλα να στρέφονται προς ημάς. εστέρχθηγουν και από τα δύο μέρη η τιαύτη συμφωνία. Νυν δε τα κάστρι τα λεγώμενα Θερμίς και Βάτηκα και Αμπερτόκαστρο ήταν πρότα εις την εξουσίαν τις αυθεντίας μου, και εις τον καιρόν τις μάχις επάρθησαν αφημών.  καθώς ήνε γνόριμων και φανερόν εις τους πάντες και «ουδέν αντιστράφησαν προς την αυθεντίαν μου, το ληπόν οι χρεοφειλέτε και οι χαρατζάρι της αυθεντίας μου φεύγουν και έρχοντε και κατοικούν εις τα ιρημένα κάστρι και ευγένουσιν και ζημιόνουν τον τόπον μου. επηδίκαι φάλεα της αγάπης μας διαλαμβάνουσιν, ότι να στρέφουντε τα ιριμένα κάστρι προς την αυθεντίαν μου και επιδί ουδέν αντιστράφηκαν να χαλαστούσιν, να ένε χαλαζμένα παντελός δια να μιδέν φεύγουν οι άνθρωποι της αυθεντίας μου…». (περισσότερα…)

Read Full Post »

Παρουσίαση του βιβλίου «Η μακρά νύχτα της Κατοχής – Ανθρώπινες απώλειες και υλικές καταστροφές στην κατεχόμενη Ελλάδα (1941-1944)»

Ο Σύνδεσμος Φιλολόγων Αργολίδας και το Φουγάρο παρουσιάζουν στη Βιβλιοθήκη του Φουγάρου το βιβλίο «Η μακρά νύχτα της κατοχής, Ανθρώπινες απώλειες και υλικές καταστροφές στην κατεχόμενη Ελλάδα (1941-1944)» των έγκριτων εκδόσεων Αλεξάνδρεια σε επιμέλεια των κ.κ. Στράτου Δορδανά και Μενέλαου Χαραλαμπίδη.

Συλλογικό έργο

Κείμενα: Αλίκη Αρούχ, Βαγγέλης Τζούκας, Βάιος Καλογρηάς, Βασίλης Γ. Μανουσάκης, Βιολέττα Χιονίδου, Γιώργος Λιμαντζάκης, Δήμητρα Πατρωνίδου, Δημήτρης Θρασυβούλου, Δημήτρης Μάντζαρης, Δημήτρης Σ. Κυπριώτης, Δήμος Μαυρίδης, Μενέλαος Χαραλαμπίδης, Παναγιώτα Γκάτσιου, Παντελής Μούτουλας, Στράτος Δορδανάς, Τάσος Χατζηαναστασίου, Τόνια Καραδήμα, Φίλιππος Κάραμποτ.

Η μακρά νύχτα της Κατοχής

Για το βιβλίο

Έχουν συμπληρωθεί ογδόντα χρόνια από τη λήξη του Β’ Παγκόσμιου Πολέμου, στον οποίο εκατομμύρια άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους, οι υλικές καταστροφές ήταν ανυπολόγιστες, και η βαρβαρότητα του γενοκτονικού Γ’ Ράιχ κορυφώθηκε με τη συστηματική εξόντωση του ευρωπαϊκού εβραϊσμού και άλλων πληθυσμιακών ομάδων όπως οι Ρομά και οι ανάπηροι. (περισσότερα…)

Read Full Post »

«Ζωηφόρος» – Έκθεση αφιερωμένη στο ζωγραφικό έργο της Ελένης Παυλοπούλου στην Εθνική Πινακοθήκη Ναυπλίου

Στο Παράρτημα Ναυπλίου της Εθνικής Πινακοθήκης-Μουσείου Αλεξάνδρου Σούτσου διοργανώνεται έκθεση αφιερωμένη στο ζωγραφικό έργο της Ελένης Παυλοπούλου με τίτλο Ζωηφόρος, στην αίθουσα περιοδικών εκθέσεων του Μουσείου.

«Ζωηφόρος»

Η έκθεση περιλαμβάνει είκοσι ένα έργα τέχνης, τα οποία αποτελούν μια ενδιαφέρουσα συνομιλία με τα έργα ιστορικής ζωγραφικής της μόνιμης συλλογής του Παραρτήματος Ναυπλίου της Εθνικής Πινακοθήκης-Μουσείου Αλεξάνδρου Σούτσου. Στόχος της έκθεσης δεν είναι η αναπαράσταση της οπτικής πραγματικότητας αλλά νέοι τρόποι όρασης και αναζήτησης σημασιών και ερμηνείας του παρελθόντος στο παρόν. Οι έννοιες της ελευθερίας και της διεκδίκησής της, όπως και οι αναφορές στα στοιχεία και τη διατήρηση του φυσικού μας περιβάλλοντος αποτελούν εικαστικές φόρμες του προσωπικού εικαστικού λεξιλογίου της ζωγράφου. (περισσότερα…)

Read Full Post »