Feeds:
Δημοσιεύσεις
Σχόλια

Posts Tagged ‘Αργολική Αρχειακή Βιβλιοθήκη Ιστορίας & Πολιτισμού’

Η δίκη για την δολοφονία του Κυβερνήτη Ι. Α. Καποδίστρια – Διπλωματική Εργασία της Φωτεινής Σταύρου Αλεξανδράκη, Νομική Σχολή, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Αθήνα, 2022.


 

Εισαγωγή – Τα γεγονότα και τα πρόσωπα στην διαδρομή προς το τέλος – Μία διήγηση της 27ης Σεπτεμβρίου 1831 – Εξιστορήσεις των σχετικών με την δολοφονία γεγονότων – Η προανακριτική διερεύνηση της δολοφονίας από την στρατιωτική δικαιοσύνη  – Η δίκη για την δολοφονία του Κυβερνήτη και η εκτέλεση του Γ.Μαυρομιχάλη –  Η διακρίβωση της ευθύνης των προσώπων κατά την εξακολούθηση των προανακρίσεων – Επίλογος

Περίληψη

Η εργασία είναι μία παρουσίαση της δικογραφίας που αφορά στην δολοφονία του Κυβερνήτη Ι. Καποδίστρια και της δίκης των άμεσα εμπλεκομένων σε αυτήν. Προσεγγίζει την προανακριτική διαδικασία που οδήγησε στην καταδίκη του φυσικού αυτουργού και των συνεργών του από το τακτικό στρατιωτικό συμβούλιο, καθώς και αυτήν που εξακολούθησε, μετά την δικαστική απόφαση, διερευνώντας την πιθανή ευθύνη περισσότερων προσώπων. Στην εργασία θίγονται ακόμη, ορισμένα ζητήματα ουσιαστικού και δικονομικού δικαίου σχετικά με την απονομή της ποινικής και ιδιαίτερα της στρατιωτικής δικαιοσύνης των αρχών του 19ου αιώνα. Στον βαθμό που είναι απαραίτητο, αποδίδονται, επίσης, περιεκτικά οι ιστορικές συνθήκες της εποχής, τα πρόσωπα και τα γεγονότα στην διαδρομή προς το τέλος του Κυβερνήτη.

 

Εισαγωγή

 

Νεανικό πορτρέτο του Ιωάννη Καποδίστρια, Ελαιογραφία Αγνώστου, Μητροπολιτικό Μέγαρο Κέρκυρας.

Ο Ιωάννης Καποδίστριας έφθασε στην Ελλάδα τον Ιανουάριο του 1828[1], αρχικά στο Ναύπλιο[2] και, αμέσως μετά, στην Αίγινα[3], όπου συνάντησε, πρώτη φορά, τον Γεώργιο Μαυρομιχάλη. Στην συνομιλία του με τον λαμπροφορεμένο διάδοχο της επιφανούς οικογένειας, όπως μεταφέρεται στην διήγηση του Γ. Τερτσέτη (1970:257-260) αποδίδοντας μαρτυρία αγνώστου, ο Κυβερνήτης,[4] με την διορατικότητα ίσως, της ωριμότητάς του, διέβλεψε αυτό, που έμελλε να συμβεί. «Ένα μόνο φοβούμαι πολύ…αν πλανεθή ο ελληνισμός σας και σηκωθή σκοτάδι μεταξύ μας, ώστε εσείς να μη διαβάζετε εις την καρδίαν μου, θολωθούν κι εμέ οι οφθαλμοί μου, ποίος ηξεύρη…Τι θα γενούμε;»

Η δολοφονία του την 27η Σεπτεμβρίου 1831, μέσα στην αγωνία της αμφίβολης, ακόμη, ύπαρξης του ελληνικού κράτους και τα ασύμπτωτα πάθη, σφράγισε την εξαίσια ήττα[5] ενός συνεπούς ανθρώπου, αφοσιωμένου έως θανάτου[6].

Τις στιγμές εκείνες, η κατάσταση παρέμενε επικίνδυνα ρευστή για την νεοσύστατη ελληνική πολιτεία. Το ζήτημα της οριστικής και πρόσφορης διευθέτησης των συνόρων της εκκρεμούσε ακόμη[7], η πολιτειακή και διοικητική οργάνωση είχε συναντήσει την δυναμική, και πλέον στασιαστική, αντίδραση των παραδοσιακών παραγόντων και των αντιμάχων διανοουμένων, που προέτασσαν, ειλικρινά ή προσχηματικά, το Σύνταγμα[8]. Όπως έχει επισημανθεί, η επανάσταση δεν είχε ουσιαστικά λήξει, τουλάχιστον στο εσωτερικό της χώρας (Β. Κρεμμυδάς, 1977:218)[9]· η καποδιστριακή περίοδος υπήρξε η τελευταία της φάση (Χ. Λούκος, 2019:61)[10].

Παρότι η διερεύνηση των αιτίων που οδήγησαν στην δολοφονία και των συνθηκών, η αξιολόγηση της σημασίας και των συνεπειών της υπερβαίνουν τις δυνατότητες αυτής της εργασίας, ορισμένες αναφορές θα γίνουν, στον βαθμό που είναι απαραίτητες. Οπωσδήποτε υπήρξε γεγονός πολλαπλά καθοριστικό, επαναφέροντας μέσα στην ελληνική ιστορική διαδρομή, ερωτήματα που δυσκολευόμαστε ή αδυνατούμε ν’ απαντήσουμε.

Η εργασία είναι μία προσέγγιση της δικογραφίας που αφορά την δολοφονία του Κυβερνήτη και της μόνης δίκης που ακολούθησε, αυτής των κατηγορουμένων για την άμεση συμμετοχή στο έγκλημα. Δίκη που, μέσα στο χάος, υπήρξε «το μοναδικό επεισόδιο αξιοπρέπειας και τιμής» (Κ. Γουντχάους, 2020:705), οδηγώντας στην θανατική καταδίκη και την σύντομη εκτέλεση του Γεωργίου Μαυρομιχάλη. Εκείνος, καθώς αρνιόταν την ενοχή του και υποδείκνυε ως φονέα τον ήδη νεκρό θείο του, δεν υπερασπίστηκε ούτε εξήγησε την πράξη. Δεν το έπραξε ευθέως ούτε στην διαθήκη του, που συνέταξε τις τελευταίες ώρες της ζωής του. Η προανακριτική διαδικασία συνεχίστηκε και μετά από τη δίκη, επί σχεδόν τέσσερεις μήνες[11], και επεκτάθηκε στην διακρίβωση της πιθανής ευρύτερης συνωμοσίας και της ευθύνης που μπορούσαν να έχουν και άλλα πρόσωπα.

Δεν έχει διασωθεί βέβαια πλήρης η δικογραφία, λανθάνει σημαντικό μέρος του ογκώδους, όπως φαίνεται, προανακριτικού υλικού[12]. Ο Β. Κρεμμυδάς (1977) μελέτησε πρώτος, το σύνολο των διασωζομένων εγγράφων, όχι μόνον όσων περιέχονται στις αρχειακές συλλογές, αλλά και εκείνα της ιδιωτικής συλλογής Β. Διοσκουρίδη[13], η οποία είχε τεθεί στην διάθεσή του. (περισσότερα…)

Read Full Post »

Άργος – Ιστορικά Φωτογραφικά Τεκμήρια (1890-1970), μέρος I


 

Η παρούσα φωτογραφική συλλογή (μέρος πρώτο) αποτελεί μια μοναδική πύλη στον χρόνο, προσφέροντας μια νοσταλγική ματιά στην ιστορική πορεία του Άργους. Από τα τέλη του 19ου αιώνα έως το τέλος της δεκαετίας του 1970, ο φακός αποτυπώνει την ψυχή και την εξέλιξη της πόλης, διασώζοντας στιγμές που χάθηκαν στο πέρασμα των χρόνων.

Μέσα από το φως και τις σκιές των ασπρόμαυρων αυτών λήψεων, αναβιώνει η καθημερινότητα μιας άλλης εποχής. Ξετυλίγονται μπροστά μας οι παραδοσιακές γειτονιές, τα εμβληματικά νεοκλασικά κτίρια, η πολύβοη αγορά και οι άνθρωποι που σμίλεψαν την ταυτότητα του τόπου. Κάθε φωτογραφία αποτελεί ένα ζωντανό τεκμήριο της κοινωνικής, οικονομικής και αρχιτεκτονικής μεταμόρφωσης του Άργους.

Στόχος αυτής της δημοσίευσης είναι να θυμίσει στους παλαιότερους το παρελθόν και να γνωρίσουν οι νεότεροι την αρχοντιά και την ιστορία του τόπου τους. Οι εικόνες αυτές διασώζουν την πολιτιστική μας κληρονομιά, προσκαλώντας μας σε μια μοναδική περιήγηση στο παρελθόν.

 

Το Άργος στην εκπνοή του 19ου αιώνα. Οι φωτογραφίες προέρχονται από τη συλλογή της Βιβλιοθήκης του Κογκρέσου, στην Ουάσιγκτον, και είναι στερεοσκοπικές. Στο υλικό που βλέπουμε υπάρχει μόνο η μία φωτογραφία ή άλλη ήταν ακριβώς δίπλα της. Η Στερεο-Φωτογραφία ή Στερεοσκοπική Φωτογραφία είναι μια τεχνική με την οποία μια φωτογραφική κάμερα παίρνει δύο ταυτόχρονες φωτογραφίες της ιδίας σκηνής από δύο διαφορετικές οπτικές γωνίες που αναπαριστούν τις θέσεις του αριστερού και δεξιού οφθαλμού στην ανθρώπινη όραση. Όταν οι δύο φωτογραφίες ιδωθούν ταυτόχρονα με την βοήθεια ενός στερεοσκοπίου η αριστερή φωτογραφία εμφανίζεται στο αριστερό μάτι και η δεξιά στο δεξί δημιουργώντας με τον τρόπο αυτό (δηλ. με την παράλλαξη) αίσθηση βάθους και τρισδιάστατη εντύπωση.

 

Η Επέλαση του Τσιμέντου και η μεταμόρφωση του Τοπίου

 

Η περίοδος που οδηγεί προς τα μέσα της δεκαετίας του 1960 σηματοδοτεί το τέλος μιας εποχής για την αρχιτεκτονική ταυτότητα του Άργους. Η ανάγκη για εκσυγχρονισμό, η αστική πύκνωση και, κυρίως, ο θεσμός της αντιπαροχής, έφεραν μια ριζική και συχνά βίαιη αλλαγή στο πρόσωπο της πόλης.

Μέχρι τότε, το Άργος χαρακτηριζόταν από χαμηλά σπίτια με μεγάλες εσωτερικές αυλές, ανθισμένους κήπους και περιβόλια. Η σταδιακή επικράτηση του μπετόν εξαφάνισε αυτούς τους πνεύμονες πρασίνου, δίνοντας τη θέση τους σε ενιαίους όγκους κτιρίων. (περισσότερα…)

Read Full Post »

«Εμπορική Πανήγυρις» – Η πρώτη λαϊκή αγορά Ναυπλίου επί Καποδίστρια


 

Στην Γενική Εφημερίδα της Ελλάδος, 19 Απριλίου 1830,  η οποία εκδιδόταν τότε στην Αίγινα, δημοσιεύεται προκήρυξη, του Διοικητή Ναυπλίας, Άργους και Κάτω Ναχαγιέ, Νικολάου Γ. Γερακάρη, η οποία θεσπίζει τη διεξαγωγή εβδομαδιαίας εμποροπανήγυρης (λαϊκής αγοράς) στο Ναύπλιο.

Ο Κυβερνήτης Ιωάννης Καποδίστριας, πρακτικός άνθρωπος, εμβληματικό υπόδειγμα πνεύματος διεθνούς εμβέλειας, καθιερώνει ένα σημαντικό θεσμό που φέρνει αλλαγές στα συναλλακτικά ήθη, καθώς περιορίζει την  κερδοσκοπία των μεσαζόντων, προς όφελος των πολιτών.

 

Γενική Εφημερίς της Ελλάδος, έτος Ε’, φ. 31, 19.4.1830

 

Έτσι στις 19 Απριλίου 1830, ιδρύεται η πρώτη λαϊκή αγορά («εμπορική πανήγυρις») στην πρωτεύουσα του κράτους, το Ναύπλιο, και συγκεκριμένα στο προάστιο της Πρόνοιας.

Το έγγραφο είναι αξιοσημείωτο εξαιτίας του σκεπτικού της ίδρυσης ενός θεσμού που φέρνει αλλαγές στα συναλλακτικά ήθη. Με τη λειτουργία της αγοράς (στην πλατεία του προαστίου, κάθε Πέμπτη), οι κάτοικοι θα προμηθεύονται «τα προς το ζην αναγκαία από τας πρώτας χείρας των χωρικών, άφθονα, καθαρά, και εις ευθηνίαν» και θα προστατεύονται έτσι από «τα δολιώματα της αισχροκερδείας των  μεταπρατών». (περισσότερα…)

Read Full Post »

Μουντιάλ Εμπιστευτικό – Πολιτική, χρήμα & εξουσία πίσω από την κουρτίνα


 

Η πολιτική, το χρήμα και η εξουσία πίσω από την κουρτίνα της κορυφαίας ποδοσφαιρικής διοργάνωσης στο νέο βιβλίο του Νίκου Μποζιονέλου.

 

Το Άργος υποδέχεται το «Μουντιάλ Εμπιστευτικό – Πολιτική, χρήμα & εξουσία πίσω από την κουρτίνα». Ο γνωστός Αργείος δημοσιογράφος Νίκος Μποζιονέλος παρουσιάζει το νέο του βιβλίο, γεμάτο άγνωστες ιστορίες και παρασκήνια από τα Παγκόσμια Κύπελλα.

Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί την Τετάρτη 3 Ιουνίου 2026, στις 19:00, στην Αίθουσα Τέχνης και Πολιτισμού «Μέγας Αλέξανδρος» στο Άργος.

 

Μουντιάλ Εμπιστευτικό – Πολιτική, χρήμα & εξουσία πίσω από την κουρτίνα»

 

Για το βιβλίο θα μιλήσουν ο δήμαρχος Άργους – Μυκηνών Γιάννης Μαλτέζος, ο δημοσιογράφος και συγγραφέας Γιάννης Γαλανόπουλος, ο αντιδήμαρχος Αθλητισμού Σωτήρης Δαμάλας και ο πρώην διεθνής ποδοσφαιριστής Βασίλης Πλιάτσικας.

Το «Μουντιάλ Εμπιστευτικό» αποτελεί μια πρωτότυπη ιστορική και δημοσιογραφική έρευνα 640 σελίδων που καλύπτει την περίοδο από το πρώτο Παγκόσμιο Κύπελλο του 1930 έως τις μέρες μας. Μέσα από 71 κεφάλαια εξετάζει τη σχέση του ποδοσφαίρου με την πολιτική, τη γεωπολιτική, τα οικονομικά συμφέροντα και τους μηχανισμούς εξουσίας που διαμόρφωσαν την ιστορία της κορυφαίας ποδοσφαιρικής διοργάνωσης.

Το βιβλίο φωτίζει άγνωστες και λιγότερο γνωστές πτυχές της ιστορίας των Μουντιάλ, από το Μουντιάλ του Μουσολίνι και τις παρεμβάσεις αυταρχικών καθεστώτων μέχρι ιστορίες πολέμων, διπλωματικών συγκρούσεων, πολιτικών αποφάσεων και οικονομικών συμφερόντων που επηρέασαν την εξέλιξη του θεσμού.

Όπως σημειώνει ο συγγραφέας, στόχος του βιβλίου δεν είναι ούτε να εξιδανικεύσει ούτε να αποδομήσει το ποδόσφαιρο, αλλά να το τοποθετήσει στο πραγματικό ιστορικό, κοινωνικό και πολιτικό του περιβάλλον, αναδεικνύοντας όσα συνέβησαν μακριά από τα γήπεδα και τους αγωνιστικούς χώρους.

 

Read Full Post »

Ίναχος – Εφημερίς του ομωνύμου Λαϊκού Συλλόγου


 

Εφημερίς του ομωνύμου Λαϊκού Συλλόγου. Άργος, 9 Δεκ. 1900 – 2 Νοέ. 1903, αρ. φ. 1-16. Εκδότης: Λαϊκός Σύλλογος Ίναχος. Διευθυντής: ο εκάστοτε πρόεδρος του συλλόγου. Διευθυντής – αποκλειστικός συντάκτης – διευθυντής σύνταξης (σ’ όλη τη διάρκεια κυκλοφορίας του): Δημήτριος Κ. Βαρδουνιώτης. Περιοδικότητα άτακτη, με συνεχή αρίθμηση, τετρασέλιδη, δίστηλη, διαστάσεων 29,7×21 εκ.

 Τιμή φύλλου: 5 λεπτά εκτός Άργους και Ναυπλίου, όπου διανέμεται δωρεάν. Συνδρομές: προαιρετικά. Τυπογραφείο: Ανάργυρου Τημελή (9 Δεκ. 1900 – 24 Ιαν. 1903), «Τύποις Μυκηνών» (30 Μαρτ. 1903 – 2Ν0έ. 1903) με διευθυντή τυπογραφείου τον Δ. Χαραλάμπους.

 

Η εφημερίδα «Ίναχος» εκδόθηκε, στο Άργος, το Δεκέμβριο του 1900 και υπήρξε το επίσημο όργανο του ομώνυμου Συλλόγου, ο οποίος συγκροτήθηκε από μέλη που αποχώρησαν από το Σύλλογο Αργείων ο «Δαναός». Σε αντιδιαστολή με το χριστιανοκεντρικό χαρακτήρα του τελευταίου, ο «Ίναχος» προέτασσε του τίτλου του την επωνυμία «Λαϊκός» με την έννοια του κοσμικού. Η εφημερίδα επεβίωσε ως το 1903 και εκδόθηκαν τελικά 16 φύλλα.

 

Εφημερίδα «Ίναχος», 1903.

 

Σκοπός της ήταν να καταστεί «φύλλον νεωτεριστικόν, άξιον αναγνώσεως και ωραίον, άμα δε χρήσιμον τω τόπω». Η δημοσιοποίηση των αρχών της γίνεται στο πρώτο φύλλο, όπου δημοσιεύονται και οι γενικές καταστατικές αρχές, τα μέλη και οι αρχαιρεσίες του ομώνυμου συλλόγου. (περισσότερα…)

Read Full Post »

Ομιλία του Αλέκου Παπαδόπουλου στην παρουσίαση βιβλίου «Βιώματα και Εξουσία» του Γιώργου Σταυρόπουλου, Επίτιμου Αντιπροέδρου του Συμβουλίου της Επικρατείας


 

«Ελεύθερο Βήμα»

Από την Αργολική Αρχειακή Βιβλιοθήκη Ιστορίας και Πολιτισμού.

Η Αργολική Αρχειακή Βιβλιοθήκη Ιστορίας και Πολιτισμού, δημιούργησε ένα νέο χώρο, το «Ελεύθερο Βήμα», όπου οι αναγνώστες της θα έχουν την δυνατότητα να δημοσιοποιούν σκέψεις, απόψεις, θέσεις, επιστημονικά άρθρα ή εργασίες αλλά και σχολιασμούς επίκαιρων γεγονότων.

Φιλοξενούμε σήμερα στο «Ελεύθερο Βήμα» την ομιλία του τέως υπουργού κ. Αλέκου Παπαδόπουλου,* που έκανε στην παρουσίαση του βιβλίου «Βιώματα και ΕξουσίαΠροσωπικές μνήμες και σκέψεις για θεσμικές αλλαγές» του Γιώργου Σταυρόπουλου, Επίτιμου Αντιπροέδρου του Συμβουλίου της Επικρατείας.

Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε τη Δευτέρα 11 Μαΐου 2026 στην αίθουσα εκδηλώσεων της ΕΣΗΕΑ, στην Αθήνα. Ήταν μια βραδιά με επίκεντρο τη Δικαιοσύνη, τις θεσμικές παθογένειες και τον δημόσιο λόγο του επίτιμου αντιπροέδρου του Συμβουλίου της Επικρατείας που επέλεξε να μιλήσει ανοιχτά για την εξουσία, το κράτος δικαίου και την πολιτική ευθύνη.

Την εκδήλωση συντόνισε ο δημοσιογράφος Αντώνης Καρακούσης, ενώ παρενέβησαν, μεταξύ άλλων, ο πρώην πρωθυπουργός Γιώργος Παπανδρέου, ο πρώην πρωθυπουργός Λουκάς Παπαδήμος, ο πρώην υπουργός Αλέκος Παπαδόπουλος και οι συνταγματολόγοι Γιώργος Σωτηρέλης και Σπύρος Βλαχόπουλος. Οι ομιλητές αναφέρθηκαν στη διαδρομή του Γιώργου Σταυρόπουλου στη Δικαιοσύνη και στη δημόσια ζωή, αλλά και στον προβληματισμό που αναπτύσσει στο βιβλίο του γύρω από τη λειτουργία των θεσμών και τη σχέση Δικαιοσύνης και εκτελεστικής εξουσίας.

Ο Αλέκος Παπαδόπουλος έδωσε πιο αιχμηρό θεσμικό τόνο στη δική του παρέμβαση, επιμένοντας στην ανάγκη προστασίας της ανεξαρτησίας της Δικαιοσύνης από πολιτικές επιρροές. Με αφορμή τις αναφορές του βιβλίου, μίλησε, μεταξύ άλλων, για τις «υπόγειες», όπως τις χαρακτήρισε, προσπάθειες επιρροής της ηγεσίας των ανωτάτων δικαστηρίων από την εκτελεστική εξουσία, ενώ υπογράμμισε ότι οι δικαστικοί λειτουργοί δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται ως απλοί δημόσιοι υπάλληλοι, αλλά ως θεσμικοί εγγυητές της δημοκρατικής λειτουργίας του κράτους.

 

 Η Ομιλία του κ. Αλέκου Παπαδόπουλου

 

«Βιώματα και Εξουσία – Προσωπικές μνήμες και σκέψεις για θεσμικές αλλαγές»

[…] Όλοι, νομίζω, γνωρίζουμε ότι κάθε σοβαρό βιβλίο, σαν αυτό που σήμερα παρουσιάζουμε, αξιολογείται βεβαίως από το περιεχόμενό του. Όταν, όμως, αφορά στο παρόν και στο μέλλον της χώρας κρίνεται, αν είναι χρήσιμο, σε μεγάλο βαθμό, και από το βάρος της υπογραφής του συγγραφέα. Και η υπογραφή του Δικαστή Γιώργου Σταυρόπουλου είναι βαριά και εγγυημένη.

Νιώθω όμως την ανάγκη να ξεκινήσω με μία εξομολόγηση.

Πριν διαβάσω το πρόσφατα δημοσιευμένο βιβλίο με τον τίτλο «Βιώματα και Εξουσία», μου γεννήθηκε κάποια αμφιβολία αν θα ήταν σκόπιμο ο συγγραφέας να επιλέξει και ν’ αναδείξει την μεταπολεμική θεσμική και διοικητική εξέλιξη της χώρας μας συνδυαστικά με τα βιώματά του ως πολίτης και ως διακεκριμένος Ανώτατος Δικαστικός.

Φοβήθηκα, προς στιγμήν, ότι πιθανόν να ελλοχεύει ο κίνδυνος να εκληφθεί από διάφορους κακόβουλους, καθ’ έξιν και κατ’ επάγγελμα «τιμητές της εύκολης κριτικής», ότι το βιβλίο αυτό είναι μια προσπάθεια «συγκεκαλυμμένης αυτοβιογραφίας».

Ήταν λάθος ο αρχικός φόβος μου. Γιατί το βιβλίο αυτό δεν είναι ούτε σύγγραμμα ούτε ιστόρημα που υπακούει σε κανόνες. Είναι η βιωματική καταγραφή μιας πορείας για την υπεράσπιση του δημοσίου συμφέροντος και της προστασίας των θεσμών της ελληνικής πολιτείας. Η όλη πορεία του Γιώργου Σταυρόπουλου ως διακεκριμένου και αδιαμφισβήτητου κύρους δικαστικού λειτουργού, εντός και εκτός Ελλάδος, δεν αφήνει κανένα περιθώριο κριτικής. (περισσότερα…)

Read Full Post »

«Μπουαγιόν» | Νίκος Καχριμάνης


 

Εκατετάγην στρατιώτης στας 5 Μαΐου 1919 στα έμπεδα πεζικά ΙV

Μεραρχίας εις Ναύπλιον στον 9ον Λόχον που έδρευε εις Πολύγονον

εκεί εγγημνάστην περί τον ενάμιση Μήνα και έγιναν αποσπάσεις

διά τα διάφορα Σώματα όπου και απεσπασθειν στα Ορειβατικά

Πυροβολικά όπου και περί τας 10 Ιουνίου 1919 εφίγαμε

από Ναύπλιον Σιδηροδρομικώς και επίγαμε στα έμπεδα πυροβολικά

13 Σώματος Στρατού είς Αθήνας εκεί εκαθήσαμε περί τας 50 ημέρας

και μετά εφίγαμε διά Πειραιά και επιβιβαστηκαμεν στο παπόρι και

εβγικαμε είς Θεσσαλονίκη στην Τούμπαν εκεί εμείναμε δύο ημέρας

και μας βγάλαν αποστολή δια την ΙΙΙ Μεραρχία όπου βρισκόμασταν

εις Γιανικιοΐ Μακεδονίας όπου και ενεγραφιμεν στην δύναμιν τις

ΙΙΙ Α’. Μοίρας Ορειβατικού Πυροβολικού στην 1ην Πυροβολαρχία

με διοικητήν Πυρ/χιας τον λοχαγόν Τζιβεριώτην Δημ. και πυροβόλα

των 6 και 5…

(Γεώργιος Π. Γ. Καχριμάνης – Ο Στρατιωτικός μου βίος

από 5 Μαΐου 1919 μέχρι 31 Ιουλίου 1923 το όλον 50 μήνας)

 

Μπουαγιόν

 

Το «μπουαγιόν» είναι το τέταρτο σε σειρά φωτογραφικό βιβλίο του Νίκου Καχριμάνη*, το οποίο εκδόθηκε από τις εκδόσεις futura το 2022.

 

Το εξώφυλλο του Βιβλίου.

 

Το έργο βασίζεται σε μια γραπτή αφήγηση-μαρτυρία του παππού του, Γιώργου Καχριμάνη από την Πυργέλλα Αργολίδας, ο οποίος εστάλη να πολεμήσει στις τάξεις του πυροβολικού στην εκστρατεία στη Μικρά Ασία και ο οποίος την συνέταξε τότε, πριν εκατό χρόνια, μετά την επιστροφή του στην γενέτειρά του Αργολίδα, στο τέλος του πολέμου. Η φωτογραφική αφήγηση, συμβολική παρά καταγραφική, ακολουθεί τη γραπτή μαρτυρία, η οποία περιλαμβάνεται αυτούσια στην έκδοση.

 

Γιώργος Καχριμάνης. Ενθύμιο εκστρατείας Μικράς Ασίας, 1919-1923. Αρχείο: Οικογένειας Καχριμάνη.

 

Ο τίτλος του έργου είναι εξελληνισμός της γαλλικής λέξης boyau, που προέρχεται από τη στρατιωτική ορολογία και απαντάται στη γραπτή μαρτυρία. Σημαίνει το μικρό χαράκωμα ή όρυγμα, συνήθως φτιαγμένο σε τεθλασμένο μοτίβο και εκτεινόμενο προς τις γραμμές του εχθρού, που χρησιμεύει στη σύνδεση των χαρακωμάτων και την επικοινωνία μεταξύ της εμπροσθοφυλακής και της οπισθοφυλακής. (περισσότερα…)

Read Full Post »

Ομιλία του Γεωργίου Γιαννούση, στην Ετήσια εορτή του Συλλόγου Αργείων «Ο Δαναός», με θέμα: «Δημήτριος Κ. Βαρδουνιώτης – μια μεγάλη προσωπικότητα στο τιμόνι του Δαναού»


 

«Ελεύθερο Βήμα»

Από την Αργολική Αρχειακή Βιβλιοθήκη Ιστορίας και Πολιτισμού.

Η Αργολική Αρχειακή Βιβλιοθήκη Ιστορίας και Πολιτισμού, δημιούργησε ένα νέο χώρο, το «Ελεύθερο Βήμα», όπου οι αναγνώστες της θα έχουν την δυνατότητα να δημοσιοποιούν σκέψεις, απόψεις, θέσεις, επιστημονικά άρθρα ή εργασίες αλλά και σχολιασμούς επίκαιρων γεγονότων.

Διαβάστε σήμερα στο «Ελεύθερο Βήμα», την ομιλία του Γεωργίου Α. Γιαννούση, Πρόεδρου της Αργολικής Αρχειακής Βιβλιοθήκης Ιστορίας & Πολιτισμού, στην Ετήσια εορτή του Συλλόγου Αργείων «Ο Δαναός», Κυριακή 3 Μαΐου 2026, κατά την οποία τιμάται η μνήμη του Αγίου Πέτρου, πολιούχου του Άργους και προστάτη του «Δαναού», με θέμα:

«Δημήτριος Κ. Βαρδουνιώτης – μια μεγάλη προσωπικότητα στο τιμόνι του Δαναού».

  

[…] Στο «Αργειακόν Ημερολόγιον» των Γεωργ. Λογοθέτη και Ανδρέα Χριστόπουλου (Φοίβου), δημοσιεύεται με τον τίτλο  «μια δόξα του Άργους» η φωτογραφία και ένα αφιέρωμα στη ζωή και το έργο του Δημητρίου Βαρδουνιώτη, για πρώτη φορά μετά το θάνατό του. Το κείμενο γράφει και υπογράφει με το ψευδώνυμο «Ερασίνος» ο Γιώργος Λογοθέτης.

 

Δημήτριος Κ. Βαρδουνιώτης.

 

Ο Γ. Λογοθέτης, ιδρυτικό μέλος και πρώτος έφορος του Παναργειακού, ήταν και ποιητής, έχοντας εκδώσει δύο ποιητικές συλλογές. Γεννημένος στις Σπέτσες το 1900, έζησε στο Άργος, όπου υπηρέτησε ως Διευθυντής των 3 ΤΤΤ για δεκαετίες. Γράφει λοιπόν στο Αργειακόν Ημερολόγιο του 1930: (περισσότερα…)

Read Full Post »

Η πρώτη πολιορκία του Μεσολογγίου από την οπτική των πολιορκητών | H. Şükrü Ilıcak (Χουσεΐν Σουκρού Ιλιτζάκ)*


 

Καθώς οι προσπάθειες για την καταστολή των εξεγέρσεων στις επαναστατημένες επαρχίες το 1821 με τη χρήση συμβατικών στρατιωτικών μέσων αποδείχθηκαν ατελέσφορες, η Υψηλή Πύλη, αν και με εμφανή απροθυμία, οδηγήθηκε στα τέλη Μαρτίου 1822 στο επώδυνο συμπέρασμα ότι η μόνη ρεαλιστική στρατηγική για την αντιμετώπιση της Ελληνικής Επανάστασης ήταν η ανάθεση της καταστολής της σε Αλβανούς «εργολάβους στρατιωτικών υπηρεσιών».[1]

 

Η μάχη των Χριστουγέννων κατά την πρώτη πολιορκία του Μεσολογγίου το 1822. Έργο του Γάλλου ζωγράφου Alphonse de Neuville (1835-1885).

 

Όταν τα οθωμανικά στρατεύματα ξεκίνησαν την πρώτη πολιορκία του Μεσολογγίου τον Νοέμβριο του 1822, η «σύμβαση έργου» μεταξύ των μερών είχε κλονιστεί, και ήταν πλέον σαφές ‒ τόσο για τους Οθωμανούς αξιωματούχους όσο και για τους ίδιους τους Αλβανούς ‒ ότι η Υψηλή Πύλη βρισκόταν στο έλεος των Αλβανών πολέμαρχων και μισθοφόρων.

Αυτή η εξάρτηση οφειλόταν κυρίως στο γεγονός ότι το οθωμανικό κεντρικό κράτος ουσιαστικά δεν διέθετε μόνιμο στρατό, αλλά ούτε και πολλά μέσα για να κινητοποιήσει ή να χρηματοδοτήσει επαρκείς στρατιωτικές δυνάμεις ικανές να αντιμετωπίσουν τους Έλληνες επαναστάτες. Ο πλούτος των πληροφοριών που παρέχουν οι οθωμανικές αρχειακές πηγές αποτυπώνει με ζωντανό τρόπο ένα κράτος εξαιρετικά αναποτελεσματικό και στα όρια της «αποτυχίας», το οποίο μετά βίας μπορούσε να επιτελέσει τις βασικές του λειτουργίες και εξασκούσε μόνο ονομαστική εξουσία πάνω στο μεγαλύτερο τμήμα της επικρατείας του. (περισσότερα…)

Read Full Post »

Ισονομία και Ακριβοδικία στα χρόνια του Καποδίστρια | Θεόδωρος Δεβενές 


 

26 Ιανουαρίου 1828: «Η επίσημος αυτή τελετή ήτο ψυχρά. Πλήθη λαού είχαν προσέλθει έξω του χώρου της εκκλησίας διά να ιδούν πάλιν τον Κυβερνήτην με ολόκληρο το κυβερνητικό συγκρότημα, τα μέλη του οποίου ακολουθούσαν εις την απόστασιν την ορισθείσαν εις το πρόγραμμα, πολλοί αναμένοντες να εκλεγούν διά το Πανελλήνιον έβλεπον εαυτούς έξω του νυμφώνος και η δυσαρέσκειά των εψύχραινε και πολλούς άλλους, και ουδείς στρατιωτικός ή ναυτικός ήτο μεταξύ των επισήμων».[1] (περιγραφή της τελετής ορκωμοσίας του Ιωάννη Καποδίστρια).

 

Α’. Στιγμιότυπα από τις πρώτες ημέρες

 

Ιωάννης Καποδίστριας, Λιθογραφία.

Με την έλευσή του τον Ιανουάριο του 1828, ο Καποδίστριας βρίσκει ελάχιστες από τις επαναστατημένες περιοχές να είναι ακόμη ελεύθερες, αφού οι Οθωμανοί έχουν καταλάβει ξανά τη Ρούμελη και ο Ιμπραήμ είναι κυρίαρχος στην Πελοπόννησο. Εκτός απ’ αυτό, δεν υπάρχει πλέον ούτε ίχνος κοινωνικής οργάνωσης. Δημόσιο ταμείο δεν υπάρχει, η ιδιωτική οικονομική δραστηριότητα έχει μαραζώσει, σπίτια και δημόσια κτίρια έχουν μετατραπεί σε ερείπια, η παιδεία και η δικαιοσύνη είναι ανύπαρκτες. Και μέσα σ’ αυτόν τον κρανίου τόπο, βαθιά είναι και τα ρήγματα που έχουν προξενήσει οι δύο εμφύλιοι πόλεμοι.

Αμέσως δρομολογεί εξελίξεις σε όλα τα μέτωπα. Μέχρι τα μέσα Μαρτίου  συγκροτούνται οι δύο πρώτες Χιλιαρχίες, θεσμοθετείται και στελεχώνεται το συμβουλευτικό/γνωμοδοτικό σώμα του Πανελληνίου, συντάσσεται νόμος για την εμπορική ναυτιλία και ιδρύεται η Εθνική Χρηματιστική Τράπεζα. Ακόμη, ελληνικά πολεμικά πλοία σταματούν την τροφοδοσία των Αιγυπτίων της Πελοποννήσου και επιφέρουν καίριο πλήγμα στους πειρατές των Σποράδων. Ταυτόχρονα, καταγράφονται και περιθάλπονται οι πρόσφυγες και οι ορφανές οικογένειες που έχουν συγκεντρωθεί κυρίως στο Ναύπλιο και την Αίγινα.

Πετρόμπεης Μαυρομιχάλης, 1833. Έργο, εκ του φυσικού, του Άγγλου ζωγράφου και περιηγητή Francis Hervé (1781-1850). Δημοσιεύεται στο: Francis Hervé, «A residence in Greece and Turkey: With notes of the journey through Bulgaria, Servia, Hungary, and the Balkan», by Francis Herve, Esq. Illustrated by tinted lithographic engravings, from drawings by the author. London: Whittaker & Co.,1837. (τόμος 1ος)

Ο Καποδίστριας προσέρχεται χωρίς υπασπιστές και ένοπλη φρουρά, εφαρμόζοντας απόλυτα τις απόψεις που έχει εκφράσει για το θέμα στον Μητροπολίτη Ιγνάτιο της Πίζας,[2] ενώ απορρίπτει την προσφορά του Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη να του παράσχει ένοπλους Μανιάτες για την προστασία του. Έχει μάλιστα ήδη παρατηρήσει και την αρνητική αντίδραση του λαού στη θέα ένοπλης σωματοφυλακής.[3]

Αρνείται να λάβει μισθό[4] και θα επαναλάβει την άρνησή του αυτή στην Δ’ Εθνοσυνέλευση, τον Ιούλιο του 1829, όταν οι εκπρόσωποι του έθνους θα του προτείνουν ετήσια αποζημίωση 180.000 φοινίκων. Διαφαίνεται επίσης άμεσα η πρόθεσή του να τηρήσει ίσες αποστάσεις προς τις προβεβλημένες προσωπικότητες του τόπου, όταν αρνείται να βαφτίσει τον γιο του πολιτικού Γιαννούλη Νάκου, μέλους της τριμελούς Επιτροπής που του παρέδωσε την εξουσία («Αντικυβερνητική Επιτροπή»).[5]

Στις 25 Φεβρουαρίου, ένα μήνα δηλαδή μετά την ορκωμοσία του, αποστέλλει επιστολή προς τους δημογέροντες του Άργους με αυστηρή σύσταση προς τους ίδιους να σταματήσουν την οικονομική εκμετάλλευση των προσφύγων.  Στο περιθώριο της επιστολής έχει γραφτεί ένα ιδιαίτερα αυστηρό ανυπόγραφο μήνυμα προς τους τοπικούς άρχοντες, προειδοποιώντας τους να μην τολμήσουν να πειράξουν αυτούς που προέβησαν στις καταγγελίες («ανοίξετε καλά τα μάτια σας μην τυχόν και πειραχθεί»).[6] (περισσότερα…)

Read Full Post »

Older Posts »