Feeds:
Δημοσιεύσεις
Σχόλια

Archive for the ‘Λογοτέχνες – Ιστορικοί’ Category

Ο ΦΩΤΟΓΡΑΦΟΣ ΤΟΥ ΧΩΡΙΟΥ – ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΑΡΑΜΑΝΟΣ

Posted in Λογοτέχνες - Ιστορικοί, tagged , , , , , , , , , on 1 Νοεμβρίου, 2008| Leave a Comment »

Ο ΦΩΤΟΓΡΑΦΟΣ ΤΟΥ ΧΩΡΙΟΥ – ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΑΡΑΜΑΝΟΣ

 

 

Περίληψη


Ο ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΑΡΑΜΑΝΟΣ διασκευάζει τη σειρά διηγημάτων του «Ο ΦΩΤΟΓΡΑΦΟΣ ΤΟΥ ΧΩΡΙΟΥ», δημιουργώντας ένα τηλεοπτικό είδος επαρχιακής ηθογραφίας που άφησε εποχή. Με την περιγραφική δεινότητα που τον διακρίνει, καταγράφει την καθημερινή ζωή, τις ασχολίες και τις εορταστικές στιγμές των κατοίκων της ΒΑΡΙΑΝΗΣ, που βρίσκεται στους πρόποδες του ΠΑΡΝΑΣΣΟΥ, στα τέλη της δεκαετίας του ’30. Διαμέσου του φωτογραφικού φακού του ΣΤΕΛΙΟΥ, του φωτογράφου του χωριού, αποκαλύπτεται η σκωπτική διάθεση των κατοίκων, η λαϊκή θυμοσοφία και η λοξή ματιά με την οποία οι απλοϊκοί άνθρωποι σχολιάζουν τα ελαττώματα των συγχωριανών τους. Στο πρώτο επεισόδιο της σειράς, ο ΣΤΕΛΙΟΣ αυτοσυστήνεται και περιγράφει συνοπτικά στιγμές από τη ζωή του. Πηγαίνοντας να φωτογραφίσει τη γριά ΓΚΕΚΑΙΝΑ συναντάει διάφορους συγχωριανούς του και σκιαγραφεί το χαρακτήρα τους. Φτάνει στο σπίτι του ΓΚΕΚΑ και απαθανατίζει τη γριούλα. Ο ΓΚΕΚΑΣ, που αισθάνεται υποχρεωμένος απέναντί του, θέλοντας να εκπληρώσει τη χάρη που του ζήτησε, παραβιάζει το νόμο και σκοτώνει ένα όρνιο. Η πράξη του αυτή γίνεται αντιληπτή από τον ΕΝΩΜΟΤΑΡΧΗ και, προκειμένου να διαλευκανθεί η υπόθεση, πηγαίνουν στο σπίτι του ΣΤΕΛΙΟΥ. Οι σωστοί χειρισμοί και η διπλωματική ικανότητα του ΣΤΕΛΙΟΥ καταπραΰνουν την οργή του ΕΝΩΜΟΤΑΡΧΗ. Ενώ οι τρεις άντρες ετοιμάζονται να βγάλουν αναμνηστική φωτογραφία, πληροφορούνται το θάνατο της ΓΡΙΑΣ ΓΚΕΚΑΙΝΑΣ.

 

Ανάλυση περιεχομένου

Κεφάλαιο 1

 

Τίτλοι αρχής.

 

Κεφάλαιο 2

 

Ο φακός κινείται πανοραμικά και αποκαλύπτει τον ορεινό όγκο του ΠΑΡΝΑΣΣΟΥ. Εστιάζει στο χωριό ΒΑΡΙΑΝΗ και τα σπίτια που το απαρτίζουν. Πλάνο στον ΣΤΕΛΙΟ, τον φωτογράφο (ΝΑΣΟΣ ΚΕΔΡΑΚΑΣ), να αυτοσυστήνεται ενώ στηρίζεται σε φωτογραφική μηχανή μεγάλου φορμάτ. Περιγράφει τις δουλειές με τις οποίες είχε ασχοληθεί κατά καιρούς. Νοσταλγεί την εποχή που βρέθηκε με τον πατέρα του στην ΑΜΕΡΙΚΗ και επισημαίνει ότι οι καλλιτεχνικές του αναζητήσεις εξόργισαν τον πατέρα του, με αποτέλεσμα να επιστρέψουν στο χωριό, όπου εγκαταστάθηκε πλέον μόνιμα. Εξιστορεί τις συνθήκες ζωής στο χωριό και παράλληλα προσδιορίζει ότι οι ιστορίες που ακολουθούν διαδραματίζονται τέλη της δεκαετίας του ’30.

 

Κεφάλαιο 3

 

Ο ΔΙΑΜΑΝΤΗΣ (ΓΙΩΡΓΟΣ ΛΙΑΠΗΣ) κατεβαίνει τις σκάλες του σπιτιού του και καλημερίζει τον ΣΤΕΛΙΟ, που μεταφέρει τη φωτογραφική μηχανή. Συζητούν για τη φωτογράφιση της υπέργηρου μητέρας του ΓΚΕΚΑ. Ο ΣΤΕΛΙΟΣ σκιαγραφεί το χαρακτήρα της και αναφέρεται στο ατύχημα που είχε. Ενώ προχωρούν συναντούν τον ΜΟΥΡΛΟΓΙΑΝΝΗ (ΠΑΝΟΣ ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ), ο οποίος σέρνει το μουλάρι και αντιδρά μόλις αντικρίζει τον φωτογράφο, φοβούμενος ότι θα τον απαθανατίσει. Ο φωτογράφος αστειεύεται μαζί του, ενώ ο ΜΟΥΡΛΟΓΙΑΝΝΗΣ φεύγει τρέχοντας.

 

 

Κεφάλαιο 4

 

Οι δύο άντρες συνεχίζουν το δρόμο τους, βλέπουν τον ΓΕΡΟ ΠΑΥΛΗ (ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΠΑΛΩΜΕΝΟΣ) να κάθεται στα σκαλιά του σπιτιού του και τον προσεγγίζουν. Τον καλημερίζουν και τον ρωτούν για τα νέα του χωριού. Η απάντησή του δίνει την αφορμή στον φωτογράφο να τον περιγράψει. Την περιγραφή διακόπτει ο ΝΙΔΗΣ (ΒΑΣΙΛΗΣ ΠΑΡΑΤΣΩΚΟΣ) που τρέχει προς το μέρος τους. Βεβαιώνει τον φωτογράφο ότι πολύ σύντομα θα τον καλέσει να τον φωτογραφήσει. Ο ΣΤΕΛΙΟΣ του εγγυάται ότι όποτε θελήσει είναι στη διάθεσή του. Ο ΝΙΔΗΣ φεύγει και ο φωτογράφος σχολιάζει αυτά που ειπώθηκαν στον ΔΙΑΜΑΝΤΗ και εκφράζει τα παράπονά του για την αφερεγγυότητα των καπνεμπόρων.

 

Κεφάλαιο 5

 

Πλάνο με τον ΓΚΕΚΑ (ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΟΝΤΟΥΛΗΣ) και τη μητέρα του (ΠΗΝΕΛΟΠΗ ΜΑΓΚΛΑΡΑ) να κοιτάζουν από το παράθυρο. Ο ΓΚΕΚΑΣ παροτρύνει με τρυφερότητα και χαριτολογήματα τη ΓΡΙΑ ΓΚΕΚΑΙΝΑ να φωτογραφηθεί, αλλά εκείνη αρνείται. Η εύθυμη συζήτηση μεταξύ τους συνεχίζεται. Πλάνο στο οποίο διακρίνονται γυναίκες του χωριού και ο φωτογράφος να απαθανατίζει τη ΓΡΙΑ ΓΚΕΚΑΙΝΑ. Ο φακός εστιάζει στη νύφη της, που κρατάει στην αγκαλιά της ένα μωρό και μιλάει για τον ευχάριστο χαρακτήρα της πεθερά της, γεγονός που επιβεβαιώνει και ο άντρας της. Στη συνέχεια, ο ΓΚΕΚΑΣ παρακινεί τη μητέρα του να τραγουδήσει, ενώ ο φωτογράφος τούς δίνει οδηγίες, προκειμένου να γίνει σωστά η φωτογράφιση.

 

Κεφάλαιο 6

Ο φακός αποκαλύπτει πρόσωπα από το χωριό που έχουν συγκεντρωθεί στην αυλή του σπιτιού, για να παρακολουθήσουν τη φωτογράφιση. Ο ΣΤΕΛΙΟΣ τους απομακρύνει και εστιάζει στη ΓΡΙΑ ΓΚΕΚΑΙΝΑ. Την παροτρύνει να χαμογελάσει αστειευόμενος μαζί της κι εκείνη ανταποκρίνεται. Η φωτογράφιση ολοκληρώνεται και ο ΓΚΕΚΑΣ τον ξεπροβοδίζει. Συζητούν για τις φωτογραφίες της ΓΡΙΑΣ ΓΚΕΚΑΙΝΑΣ, ο φωτογράφος υπόσχεται ότι θα κάνει το καλύτερο δυνατό και ζητάει κι εκείνος με τη σειρά του χάρη από τον ΓΚΕΚΑ, ο οποίος υπόσχεται ότι, παρά τις δυσκολίες που υπάρχουν, θα τον εξυπηρετήσει. Χαιρετιούνται και φεύγουν σε διαφορετικές κατευθύνσεις.

 

Κεφάλαιο 7

 

Πλάνο με τον ΓΚΕΚΑ που ανεβαίνει στο βουνό κρατώντας καραμπίνα. Παραφυλάει πίσω από βράχο και μόλις εμφανίζεται το θήραμα πυροβολεί. Τρέχει να το πιάσει και συναντάει δύο συγχωριανούς του, τους ρωτάει για το θήραμα και προσπαθεί να δικαιολογήσει την πράξη του. Εκείνοι τον πληροφορούν για την τοποθεσία όπου έπεσε το όρνιο, τον χαιρετούν και φεύγουν.

 

Κεφάλαιο 8

 

Πλάνο με τον ΓΚΕΚΑ, που κατευθύνεται τρέχοντας προς την περιοχή που έπεσε το κυνήγι. Ξαφνιάζεται μόλις αντικρίζει τον ΕΝΩΜΟΤΑΡΧΗ (ΛΑΖΟΣ ΤΕΡΖΑΣ) να κρατάει στα χέρια του το θήραμα. Ο ΕΝΩΜΟΤΑΡΧΗΣ τον επιπλήττει, ενώ εκείνος προσπαθεί να δικαιολογηθεί και να αποσπάσει το όρνιο. Ο ΕΝΩΜΟΤΑΡΧΗΣ του απαγγέλλει τις κατηγορίες για παράνομη θήρα. Ο ΓΚΕΚΑΣ προσπαθεί να τον πείσει ότι πρώτη φόρα παραβίασε το νόμο και εξηγεί τους λόγους. Ο ΕΝΩΜΟΤΑΡΧΗΣ είναι ανένδοτος, τον κατηγορεί για ψευδομαρτυρία και κατευθύνονται μαζί προς το σπίτι του φωτογράφου.

 

 

Κεφάλαιο 9

 

Πλάνο στον φωτογράφο, στο σπίτι του, να παίζει λαούτο. Το πλάνο αλλάζει, ο ΓΚΕΚΑΣ με τον ΕΝΩΜΟΤΑΡΧΗ διασχίζουν το χωριό και φτάνουν στο σπίτι του φωτογράφου. Ο ΣΤΕΛΙΟΣ τους καλωσορίζει και ο ΕΝΩΜΟΤΑΡΧΗΣ του εκθέτει την κατάσταση. Ο φωτογράφος τον διακόπτει και παραγγέλνει στη γυναίκα του (ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΚΟΥΤΣΟΥΔΑΚΗ) καφέδες, προκειμένου να καλοπιάσει τον ΕΝΩΜΟΤΑΡΧΗ. Ενώ ο ΕΝΩΜΟΤΑΡΧΗΣ παρατηρεί το χώρο ο ΓΚΕΚΑΣ με τον φωτογράφο συνεννοούνται με νοήματα.

 

Κεφάλαιο 10

 

Ο ΕΝΩΜΟΤΑΡΧΗΣ κοιτάζοντας το λαούτο θέτει ερωτήσεις στον φωτογράφο και στη συνέχεια του ζητάει να παίξει έναν τσάμικο. Ο φωτογράφος δέχεται με χαρά και ερμηνεύει το παραδοσιακό τραγούδι «ΣΥΝΝΕΦΙΑΣΕ Ο ΠΑΡΝΑΣΣΟΣ». Ο ΕΝΩΜΟΤΑΡΧΗΣ, ενθουσιασμένος, παρακινεί τον ΓΚΕΚΑ να χορέψουν, του δίνει το μαντίλι και σέρνει το χορό. Ο ΣΤΕΛΙΟΣ λεει στη γυναίκα του να κεράσει τσίπουρο, εφόσον οι καλεσμένοι είναι σε κατάσταση ευθυμίας.

 

Κεφάλαιο 11

Πλάνο στους τρεις άντρες στην αυλή του σπιτιού. Ο ΕΝΩΜΟΤΑΡΧΗΣ αστειεύεται με τον ΓΚΕΚΑ και του δίνει και τη δική του παραγγελία. Ενώ οι τρεις άντρες ετοιμάζονται να βγάλουν αναμνηστική φωτογραφία ακούγεται πένθιμος ήχος καμπάνας. Πληροφορούνται το θάνατο της μητέρας του ΓΚΕΚΑ. Ο ΓΚΕΚΑΣ περίλυπος συνειδητοποιεί ότι άθελά του εκπλήρωσε την επιθυμία της μητέρας του. Ο ΕΝΩΜΟΤΑΡΧΗΣ και ο ΣΤΕΛΙΟΣ του συμπαραστέκονται σιωπηλοί.

 

Κεφάλαιο 12

 

Πλάνο με τον ΓΚΕΚΑ να φιλάει και να αγκαλιάζει τρυφερά τη μητέρα του, ενώ παράλληλα ακούγονται οι καμπάνες να χτυπούν πένθιμα. Το πλάνο λειτουργεί ως αναδρομή στις στιγμές της φωτογράφισης.

 

Κεφάλαιο 13

 

Τίτλοι τέλους

 

Συντελεστές


Παραγωγή:
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ
Σκηνοθεσία:
ΑΝΤΩΝΗΣ ΒΟΓΙΑΖΟΣ
Σενάριο:
ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΑΡΑΜΑΝΟΣ
Φωτογραφία:
ΣΑΚΗΣ ΜΑΝΙΑΤΗΣ
Ηχοληψία:
ΝΙΚΟΣ ΑΧΛΑΔΗΣ
ΣΠΥΡΟΣ ΔΡΟΣΟΣ
Σόλο κλαρίνο:
ΜΑΝΙΚΟΓΙΑΝΝΟΣ
Μοντάζ:
ΣΑΚΗΣ ΜΑΝΙΑΤΗΣ
Κοστούμια ντεκόρ:
ΑΚΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ
Βοηθός σκηνοθέτης:
ΤΑΚΗΣ ΚΑΤΣΕΛΗΣ
Βοηθός οπερατέρ:
ΒΑΓΓΕΛΗΣ ΜΑΝΙΑΤΗΣ
Φροντιστής:
ΧΡΗΣΤΟΣ ΜΠΑΚΛΑΒΑΣ
Βοηθός παραγωγής:
ΤΑΣΟΣ ΠΑΠΟΥΤΣΗΣ
Ηλεκτρολόγος:
ΣΩΚΡΑΤΗΣ ΣΑΒΒΑΣ
Ηθοποιοί:
Ο φωτογράφος του χωριού:
ΝΑΣΟΣ ΚΕΔΡΑΚΑΣ
Γυναίκα του:
ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΚΟΥΤΣΟΥΔΑΚΗ
Λάμπης:
ΓΙΩΡΓΟΣ ΜΑΝΑΝΑΣ
Γκέκας:
ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΟΝΤΟΥΛΗΣ
Γριά γκέκαινα:
ΠΗΝΕΛΟΠΗ ΜΑΓΚΛΑΡΑ
Ενωμοτάρχης:
ΛΑΖΟΣ ΤΕΡΖΑΣ
Διαμαντής:
ΓΙΩΡΓΟΣ ΛΙΑΠΗΣ
Μουρλογιάννης:
ΠΑΝΟΣ ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ
Γερο παυλής:
ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΠΑΛΩΜΕΝΟΣ
Νίδης:
ΒΑΣΙΛΗΣ ΠΑΡΑΤΣΩΚΟΣ
Και οι κάτοικοι του χωριού:
ΒΑΡΙΑΝΗ ΠΑΡΝΑΣΣΙΔΟΣ
Παραγωγή:
J. P. PRODUCTIONS
Για την Ε. Ρ. Τ.

Παραγωγή
ΕΡΤ

 

Πηγή

 

 

Read Full Post »

ΠΟΙΗΤΕΣ ΑΡΓΟΛΙΔΟΣ (1798 – 1957)

Posted in Λογοτέχνες - Ιστορικοί, tagged , , , , , , on 1 Νοεμβρίου, 2008| Leave a Comment »

ΠΟΙΗΤΕΣ ΑΡΓΟΛΙΔΟΣ (1798 – 1957)

 

  •    Αναπλιώτης Αντ.
  •    Βαρδουνιώτης Δημ.
  •    Βυζάντιος Αλέξ.
  •    Γραικός Ρ.
  •    Δάφνης Στέφανος
  •    Δελή Εύα
  •   Δελή Υπατία
  •  Δημόπουλος Τάκης
  •  Καρούζος Νίκος
  •  Κωστούρος Θ.
  •  Λογοθέτης Γεώργ.
  •  Μάναρης Ζ.
  •   Μουτζουρίδης Αλ.
  •   Μουτζουρίδης Πραξ.
  •   Νικολάρας Ανδρέας
  •   Παναγιωτόπουλος Σπ.
  •   Παπασπύρου Μήτσος
  •   Παράσχος Αχ.
  •   Πετρής Π.
  •   Στεφανόπουλος Τρ.
  •   Τσουκαντάς Γιώργος
  •   Φρεδιανός Τάκης
  •   Χαδιαράκος Αγγ.
  •   Χριστόπουλος Α.

 

Πηγές

 

  • Λουκά Σταθακόπουλου – Γιάννη Γκίκα, «Ανθολογία ποιητών Αργολίδος & Κορινθίας 1798 – 1957», Αθήνα 1958.
  • Αργολική Αρχειακή Βιβλιοθήκη Ιστορίας & Πολιτισμού

Read Full Post »

Γιώργος Καραμάνος (1926 – 2004)

Posted in Λογοτέχνες - Ιστορικοί, tagged , , , , , , , , , on 30 Οκτωβρίου, 2008| 4 Σχόλια »

Γιώργος Καραμάνος (1926-2004)

 

Γιώργος Καραμάνος

Ο Γιώργος Καραμάνος γεννήθηκε το 1926 στο Μάνεσι Αργολίδας – τότε ένα άνυδρο και φτωχό χωριό στην περιφέρεια του Ναυπλίου. Από παιδί έδειξε ενδιαφέρον για το γράψιμο και τη ζωγραφική, ενώ από τον πατέρα του – πρωτοπόρο φωτογράφο από το 1907, από τους πρώτους που έφεραν στην Ελλάδα επαγγελματικό φωτογραφικό, πιθανά και κινηματογραφικό εξοπλισμό – πήρε τις γνώσεις για την τέχνη της φωτογραφίας, αλλά και την αγάπη του γι’ αυτήν. Αρχικά ακολουθώντας τον σαν βοηθός του και στη συνέχεια συνεχίζοντας μόνος του (για ένα διάστημα και επαγγελματικά) να καταγράφει την καθημερινή ζωή, τις ασχολίες και τις εορταστικές στιγμές των συγγενών και των συχωριανών του – κάτι που δε σταμάτησε να κάνει ως τα τελευταία χρόνια της ζωής του. Στο μεταξύ έχει αρχίσει ν’ ασχολείται με τη συγγραφή, ευθυμογραφημάτων κυρίως και ιστοριών της υπαίθρου, ενώ παράλληλα κάνει τα πρώτα του βήματα στη δημοσιογραφία, σε εφημερίδα του Ναυπλίου.

Στη δεκαετία του ’60 έρχεται στην Αθήνα και εργάζεται σε ακτινολογικό τμήμα του ΙΚΑ (μ’ ένα μυστήριο τρόπο πάντα κοντά στη φωτογραφία…), χωρίς όμως ποτέ να χάσει την επαφή του με τη συγγραφή αλλά και τη δημοσιογραφία, ακόμα και με τον κόσμο της σατιρικής σκιτσογραφίας. Για χρόνια έκτοτε, συνεργάζεται περιστασιακά με εφημερίδες και περιοδικά της Αθήνας αλλά και της επαρχίας (ΤΑ ΝΕΑ, ΑΥΓΗ, ΑΡΓΟΛΙΔΑ, το περιοδικό ΑΝΤΙ, κ.ά.), ενώ για ένα διάστημα εκδίδει τη δική του εφημερίδα, τη σατιρική «Μπαμ».

Το 1977 διασκευάζει για την τηλεόραση την επιτυχημένη σειρά διηγημάτων του, «Ο φωτογράφος του χωριού», δημιουργώντας ένα τηλεοπτικό είδος επαρχιακής ηθογραφίας που άφησε εποχή. Στα τέλη της δεκαετίας του ’80, συνταξιούχος πλέον, ο Γιώργος Καραμάνος επιστρέφει στο Μάνεσι όπου συνεχίζει να γράφει και να συνεργάζεται με τοπικές εφημερίδες και περιοδικά. Ακόμα, για ένα διάστημα, διευθύνει τη Βιβλιοθήκη του Ναυπλίου.

Ποτέ δε σταματά να κάνει σχέδια για το μέλλον και να μάχεται ότι τον ενοχλεί. Το 2003 κυκλοφορεί μια νέα σειρά διηγημάτων και προετοιμάζει την κυκλοφορία φωτογραφικού λευκώματος με υλικό από το αρχείο του πατέρα του και δικό του.
Τον Σεπτέμβριο του 2004 πεθαίνει στην Αθήνα, σε ηλικία 78 ετών.

 

Ένα αίνιγμα μιας κερατένιας εποχής –  Από τον σκιτσογράφο Κώστα Μητρόπουλο

 

Ο Γιώργος Καραμάνος, όπως όλοι οι πραγματικοί ευθυμογράφοι, στάθηκε αδύνατον να συνεννοηθεί με αυτό που λέμε πραγματική ζωή. Συγκρουσιακός, όπως όλοι οι πραγματικοί ευθυμογράφοι, δεν καταλάβαινε παρά μόνο την αστεία πλευρά της. Οποιαδήποτε άλλη ήταν αιτία για ρήξη! Αποτέλεσμα; Ενώ διέθετε μια αληθινή στόφα σατιρικού κι ένα αυθεντικό ταλέντο, δεν μπόρεσε να σπάσει τα τείχη ούτε του μεγάλου Τύπου, ούτε των μεγάλων κέντρων, ούτε της μεγάλης Τηλεόρασης.

Κινήθηκε πικραμένος και καυστικός στον περίγυρο, σαρκάζοντας και οικτίροντας. Είχε γνώση του τι ακριβώς συνέβαινε. Από το μικρό χωριό του Ναυπλίου ή τις στενές στήλες περιοδικών και εφημερίδων μικρής εμβέλειας, πυροβολούσε εύστοχα! Πότε μ’ ένα κλασικό σήριαλ όπως τον αξέχαστο και μοναδικά ποιοτικό «Φωτογράφο του χωριού», πότε με μια έγκυρη και μοναδική ανθολογία του χιούμορ, πότε μ’ ένα δόκιμο και αυθεντικό λογοτεχνικό τομίδιο. Πανταχού παρών και απών συγχρόνως. Ένα αίνιγμα μιας κερατένιας εποχής που δεν αξιώνει παρά μόνο ευέλικτους – μπορεί και ταλαντούχους που είναι και ευέλικτοι – ή τυχερούς.

Ο Γιώργος ο Καραμάνος δεν ήταν τίποτα από αυτά. Ήταν μόνο ένας πραγματικός ευθυμογράφος. Από τους πολύ καλούς του καιρού μας. Που το Μέλλον του ανήκει, μια και το Παρόν τον αγνόησε, όπως κι εκείνος αυτό. Ο τελευταίος ηθογράφος της ελληνικής υπαίθρου.

 

Από τον θεατρικό κριτικό Κώστα Γεωργουσόπουλο

 

Ο Γιώργος Καραμάνος υπήρξε ένας θαυμάσιος ευθυμογράφος που συνέχισε με κύρος και ανάλογη επιτυχία το είδος που καθιέρωσε ο Σταμ-Σταμ. Δηλαδή το χιούμορ του χωριού, τη λαϊκή θυμοσοφία, τη λοξή ματιά με την οποία οι απλοϊκοί άνθρωποι σχολιάζουν τα κουσούρια των άλλων.

Ο Καραμάνος είχε μια περιγραφική δεινότητα, ακρίβεια στους διαλόγους, αδρή καταγραφή των ηθών και σαφήνεια στην περιγραφή των τύπων και των χαρακτήρων.

Δημοσίευσε από νεαρή ηλικία ευθυμογραφήματα σε στρατιωτικά περιοδικά και εφημερίδες, χρονογραφήματα, φαιδρές ιστορίες, ακόμα και ρεπορτάζ από τον αγροτικό από τον αγροτικό και μικροαστικό επαρχιακό βίο στον ναυτιλιακό τύπο και τις αθηναϊκές εφημερίδες.

Κυκλοφόρησε πολλά βιβλία ανάμεσα στα οποία αναφέρω: «Γέλιο σε τρεις διαστάσεις» (1954), «Εύθυμες ιστορίες του χωριού» (1955), «Χωριό μου, χωριουδάκι μου» (1958), «Χουνέρι στο τραίνο» (1961), «Χωρατά στις γιδόστρατες» (1963), «Ο φωτογράφος του χωριού» (1970) -αυτό το τελευταίο έγινε δημοφιλές σήριαλ. Δύο χρόνια πριν από τον θάνατο του έγραψε και τύπωσε μια συγκινητική αυτοβιογραφία. Σημειώνω επίσης την τίμια ανθολογία του: «Ένας αιώνας ελληνικού χιούμορ». Με το θάνατο του Καραμάνου εξέλιπε ο τελευταίος ηθογράφος της ελληνικής υπαίθρου.

 

Ο Γιώργος Καραμάνος στην ελληνική τηλεόραση

 

Το 1977 η ΕΡΤ προβάλλει την τηλεοπτική σειρά «Ο φωτογράφος του χωριού». Μια παραγωγή του Γιάννη Παναγιωτόπουλου, σε σκηνοθεσία Αντώνη Βογιάζου, διεύθυνση φωτογραφίας και μοντάζ Σάκη Μανιάτη. Τους βασικούς ρόλους ερμήνευαν ο Νάσος Κεδράκας και η Χριστίνα Κουτσουδάκη, πλαισιωμένοι από τους Τάσο Λέρτα, Γιάννη Τότσικα, Λάζο Τερζά, Κίτυ Αρσένη, Ζωή Ρίζου, Νίκο Καλογερόπουλο, Χρήστο Καλαβρούζο και άλλους.

Θέμα: Η ζωή σ’ ένα ερημωμένο από τη μετανάστευση ελληνικό χωριό, όπου όλες οι ελπίδες και οι προσδοκίες των λιγοστών κατοίκων του, είναι στραμμένες στα εμβάσματα και τα νέα των ξενιτεμένων.

Για την ιστορία: μια ιδιότυπη παραγωγή 16 ημίωρων επεισοδίων, μια και βασίστηκε σε 16 σεναριακά σχεδιάσματα του Γιώργου Καραμάνου, πάνω στα οποία αυτοσχεδίασαν οι ηθοποιοί. Τα γυρίσματα έγιναν στο χωριό Βάργιανη Παρνασσού, με δύο μέρες για τις λήψεις (σε φιλμ) και άλλες δύο μέρες για μοντάζ και κάθε άλλη επεξεργασία, δηλαδή τέσσερις μέρες συνολικά ανά επεισόδιο. Και όλα αυτά υπό την βασανιστική εποπτεία του απαιτητικού Καραμάνου. Το αποτέλεσμα, μια τηλεοπτική σειρά που άφησε εποχή ώστε να παίζεται μέχρι σήμερα κατά καιρούς από την κρατική ελληνική τηλεόραση.

Το 1988 η ΕΤ1 προβάλλει την τηλεταινία διάρκειας 55’ με τίτλο «Ντούα βε, ντούα κούλετς» (Θέλω αυγά, θέλω κουλούρια – στα αρβανίτικα), σε σενάριο Γιώργου Καραμάνου και σκηνοθεσία – παραγωγή Σάκη Μανιάτη.

Θέμα: ηθογραφία – κριτική των ανθρώπων της υπαίθρου στην πρωτεύουσα και τους κατοίκους της, με αφορμή μια αθώα φάρσα των πρώτων στους δεύτερους. Εμπνευσμένη από τη συνύπαρξη με το αρβανίτικο στοιχείο που ακόμα υπάρχει έντονο στα χωριά της Αργολίδας.

 

Εργογραφία

Βιβλία

Γέλιο σε τρεις διαστάσεις, 1954
Εύθυμες ιστορίες του χωριού, 1955
Χωριό μου, χωριουδάκι μου, 1958
Χουνέρι στο τραίνο, 1961
Χωρατά στις γιδόστρατες, 1963
Ένας αιώνας ελληνικού χιούμορ – 2τομη ανθολογία, 1967
Ο φωτογράφος του χωριού, 1970 (επανέκδοση το 1984, Εκδόσεις Φιλιππότη)
Ο τελευταίος των γαϊδάρων, 1971
Εν μέσω αυτών – αυτοβιογραφικό, 1972
Γιορτάσιμα, 1977
Λαχανίδες και λαχανάκια Βρυξελλών, 1987
Γυρεύοντας το πρόσωπο – διηγήματα, Εκδόσεις Γαβριηλίδη, 2003

Σενάρια«Ο φωτογράφος του χωριού», τηλεοπτική σειρά 16 ημίωρων επεισοδίων, σε σκηνοθεσία Αντώνη Βογιάζου και παραγωγή Γιάννη Παναγιωτόπουλου, ΕΡΤ, 1977, »Ντούα βε, ντούα κούλετς», τηλεταινία σε σκηνοθεσία και παραγωγή Σάκη Μανιάτη, ΕΤ 1, 1988.

 

Πηγή

  • Ένωση Σεναριογράφων Ελλάδας

 

Read Full Post »

Παναγιωτόπουλος Σπύρος (1894- 1987)

Posted in Λογοτέχνες - Ιστορικοί, tagged , , , , , , , , , , , , , , on 30 Οκτωβρίου, 2008| 2 Σχόλια »

Παναγιωτόπουλος Σπύρος (1894- 1987)

 

    

Ο ποιητής, θεατρικός συγγραφέας, τεχνοκρίτης και πεζογράφος Σπύρος Παναγιωτόπουλος, γεννήθηκε στο Άργος, όπου και έμεινε ως το 1918. Ασχολήθηκε με το εμπόριο. Το 1919 εγκαταστάθηκε στην Αθήνα. Διατέλεσε πολλά χρόνια Σύμβουλος της Λυρικής Σκηνής, Πρόεδρος του Συνδέσμου Ελλήνων Λογοτεχνών και Αντιπρόεδρος της Εθνικής Εταιρείας Ελλήνων Λογοτεχνών, καθώς και της «Ένωσης Κριτικών Τέχνης».

Ασχολήθηκε με την ποίηση, την πεζογραφία και την κριτική εικαστικών τεχνών. Στην Αθήνα συνεργάστηκε με τα φιλολογικά περιοδικά: «Νουμάς», «Μούσα», «Ελληνικά γράμματα», «Παναθήναια», «Παρνασσός» και «Νέα Εστία». Το 1923 δημοσίευσε την ποιητική συλλογή «Μαϊστράλια» και το 1944 το «Νυχτερινό διαβάτη».

Περάσματα

Ένα κοπάδι κάτασπρα, χιονάτα περιστέρια

τον ήσκιο του εκαθρέφτισε στης στέρνας τα νερά,

κ’ εκείνα αναταράχτηκαν κ’ υψώθηκαν σα χέρια

τα νούφαρα ν’ αδράξουνε τη βιαστική χαρά.

Αλλά του κάκου! Έπέρασαν αυτά γοργά και πάνε

κ’ η θλίψη ξαναγκάλιασε νερά και χλόη κι’ ανθούς.

Ω συ, που όμοια στο διάβα της γεννήθης, πόθε πλάνε,

πνίξου στης Λήθης τώρα πια τους σκοτεινούς βυθούς.

 (απ’ τη συλλογή «Μαϊστράλια» 1923)

Επίσης δημοσίευσε τα πεζογραφήματα:

«Η επιστροφή του ασώτου» (1945), «Η μάχη των Μύλων» (1960), «Ελληνικοί ρυθμοί», «Δημήτριος  Βαρδουνιώτης / Ο ιστορικός» (1961), «Ο στρατηγός Τσώκρης» (1962), «Στην Τροιζήνα μονιασμένοι» (1963), « Άνθρωποι, καιροί και τόποι» (1964), « Ναυτικά Διηγήματα» (1988).

Ακόμη, έγραψε την μονόπρακτη τραγωδία «Ίκαρος» και την κομεντί «Μοντέλο» ενώ το 1929 στο «Θέατρο των Νέων» παίχτηκαν  δύο  μονόπρακτα  θεατρικά  του  έργα,  το « Ένστικτο», δράμα, και η «Κρινιώ», δραματική ηθογραφία. Μετάφρασε έμμετρα ολόκληρο  το έργο του αρχαίου ειδυλλιακού ποιητή Θεόκριτου. Λογοτεχνική δημιουργία του Σπ. Παναγιωτόπουλου είναι σκορπισμένη σε πλήθος περιοδικά κι εφημερίδες.

 

Βιβλιογραφία

Κριτικές για τo έργο του Σπ. Παναγιωτόπουλου έχουν γράφει : Γρ. Ξενόπουλος «Αθηναϊκά Νέα» 6-4-41, 30-8-44, Βλ. Γαβριηλίδης «Ακρόπο­λις», Ψυχάρης «Νουμάς», Σπ. Μελάς «Καθημερινή» και «Εμπρός», Σωτ. Σκίπης «Όρθρος» και «Βραδυνή», Ηλ. Βουτιερίδης «Εμπρός», Στέφ. Δά­φνης «Νέα Ήμερα», Τέλος Άγρας «Μεγάλη Ελλην. Εγκυκλοπαίδεια», Π. Πα­λαιολόγος «Αθηναϊκά Νέα», Μιχ. Ρόδας «Ελεύθερον Βήμα», Ρ. Γκόλφης «Γράμματα», Τ. Μωραϊτίνης «Έθνος», Α. θρύλος «Ν. Εστία» και «Αγγλοελληνική Επιθεώρηση», Αχ. Κύρου «Εστία», Αδ. Παπαδήμας «Νέα Ελληνική Γραμματολογία», Κ. Μεραναίος «Πειραϊκά Χρονικά», Κ. Μπαστιάς «Εβδομάς», Π. Χάρης «Ν. Εστία», Α. Αναπλιώτης «Πρωϊνός Τύπος», Γρ. Κασιμάτης «Παρόν», Γ. Φουσάρας «Νέον Πνεύμα», Κ. Αθάνατος «Ελεύθερος Άνθρωπος», Γερ. Αμπάτης «Πρωΐα», Δ. Π. Οικον. Εγκυκλ. Λεξικόν «Η­λίου», Γιάν. Χατζίνης «Ν. Εστία» κ.ά.

 

Πηγές

  • Λουκά Σταθακόπουλου – Γιάννη Γκίκα, «Ανθολογία ποιητών Αργολίδος & Κορινθίας 1798 – 1957», Αθήνα 1958.
  • Εγκυκλοπαίδεια «Επιστήμη και ζωή».

Read Full Post »

Άγγελος Τερζάκης ( 1907 – 1979 )

Posted in Λογοτέχνες - Ιστορικοί, tagged , , , , , on 30 Οκτωβρίου, 2008| Leave a Comment »

Άγγελος Τερζάκης  ( 1907 – 1979 )

 

Σύντομο βιογραφικό

Πεζογράφος, θεατρικός συγγραφέας, δημοσιογράφος. Γεννήθηκε στο Ναύπλιο από γονείς Κυνουριάτες το 1907. Ο πατέρας του, που ήταν δήμαρχος και βουλευτής, ήταν από τον Άγιο Πέτρο και η μητέρα του από τα Δολιανά Κυνουρίας.  Το 1915 εγκαταστάθηκε με την οικογένειά του στην Αθήνα. Το 1929 πήρε το πτυχίο του στα Νομικά στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και εξάσκησε το δικηγορικό επάγγελμα μόνο για δύο χρόνια. Το 1936 παντρεύτηκε την Λουίζα Βογάσαρη και το 1940 πολέμησε στο Αλβανικό Μέτωπο. Το 1947 συνεργάσθηκε με την εφημερίδα «Το Βήμα», ως κριτικός φιλολογικών και θεατρικών θεμάτων και το 1959 ταξίδευσε στην Ρουμανία και στην Ρωσία.

Στο χώρο των γραμμάτων εμφανίστηκε νωρίς. Έγραψε πολλές συλλογές διηγημάτων, όπως » Ο Ξεχασμένος»(1925), «Του Έρωτα και του Θανάτου»(1943), αλλά και μυθιστορήματα, «Δεσμώτες»(1932), «Η Πριγκίπισα Ιζαμπώ»(1945), «Μυστική Ζωή» (1957). Παρουσίασε εξ`άλλου και θεατρικά έργα, «Αυτοκράτωρ Μιχαήλ» (1936), «Γαμήλιο εμβατήριο» (1937), «Ο Σταυρός και το Σπαθί» (1939), «Εξουσιαστής» (1942), «Είλωτες» (1942), «Ο Ζηλιάρης» (1943), «Το μεγάλο παιχνίδι» (1944), «Αγνή»(1949), «Ο Θρύλος του Μυστρά» (1950), «Θεοφανώ» (1956) – Βυζαντινή τραγωδία, που θεωρείται το καλύτερο θεατρικό του έργο – «Νύχτα στη Μεσόγειο» (1956), «Τα Λύτρα της Ευτυχίας» (1956), «Θωμάς ο Δίψυχος» (1962), «Ο Πρόγονος» (1970), «Η Θυσία του Ισαάκ (1977).

«Eξήντα χρόνια Eθνικό Θατρο, 1932-1992», εκδ. Kδρος).

Άγγελος Tερζάκης, (φωτ.: «Eξήντα χρόνια Eθνικό Θέατρο, 1932-1992», εκδ. Kέδρος).

 

Το 1939 τιμήθηκε με το Κρατικό Βραβείο Θεάτρου. Ο Άγγελος Τερζάκης έχει επίσης εκδώσει δοκίμια και μελετήματα, όπως ο «Προσανατολισμός του αιώνα» (1963).Έχει επίσης ένα πλούσιο μεταφραστικό έργο.

Η πνευματική του δραστηριότητα εκτείνεται και στον τομέα της έκδοσης περιοδικών. Το 1929 εκδίδει τα περιοδικά, «Πνοή» και «Λόγος», ενώ αργότερα, το 1963 θα διατελέσει διευθυντής του περιοδικού «Εποχές». Το 1964 παίρνει το βραβείο Δοκιμίου των «Δώδεκα». Διετέλεσε, τέλος, κατά περιόδους από το 1937: Γεν. Γραμματέας του Εθνικού Θεάτρου Ελλάδας, καλλιτεχνικός διευθυντής, Γεν. διευθυντής, κυβερνητικός επίτροπος και διευθυντής δραματολογίου και διευθυντής της Δραματικής του Σχολής, θεατρικός κριτικός σε εφημερίδες και φιλολογικός συνεργάτης από το 1947.

Το 1958 ο Άγγελος Τερζάκης τιμήθηκε με το Α΄ Κρατικό Βραβείο Μυθιστορήματος και το 1969 με το Αριστείο Γραμμάτων και Τεχνών της Ακαδημίας Αθηνών. Το 1966 διορίστηκε Μορφωτικός Σύμβουλος του Υπουργείου Εξωτερικών. Το 1974 εξελέγη μέλος της Ακαδημίας Αθηνών. Πέθανε στην Αθήνα στις 3 Αυγούστου του 1979.

 

 

Πηγή

 

  • Το ΒΗΜΑ, 24/10/1999 , Σελ.: B04 – Πολυξένη Μπίστα*  

 

 

*Πολυξένη Κ. Μπίστα είναι διδάκτωρ Νεοελληνικής Φιλολογίας, συγγραφέας του βιβλίου «Γυναικεία προσωπογραφία στο πεζογραφικό έργο του Αγγελου Τερζάκη» (εκδόσεις Αρμός, Αθήνα 1998).

 

Read Full Post »

Κοφινιώτης Ιωάννης (1851- 1926;)

Posted in Λογοτέχνες - Ιστορικοί, tagged , , , , , , on 30 Οκτωβρίου, 2008| Leave a Comment »

Κοφινιώτης Ιωάννης (1851- 1926;)

 

Ιωάννης Κοφινιώτης. Αρχείο: Βασίλη Δωροβίνη.

Ιωάννης Κοφινιώτης. Αρχείο: Βασίλη Δωροβίνη.

Ο Ιωάννης Κοφινιώτης γεννήθηκε στο Κοφίνι (Νέα Τίρυνθα) Ναυπλίας, το 1851 [1]. Σπούδασε φιλολογία στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Υπηρέτησε στην Δημόσια εκπαίδευση ως Γυμνασιάρχης στην Τρίπολη, στον Πύργο, στο Ναύπλιο και στην Αθήνα και ως Σχολάρχης για έξι μήνες στην Κεφαλονιά. Ο αδελφός του Ευάγγελος, υπήρξε καθηγητής και συγγραφέας. Σπούδασε φιλολογία και θεολογία και το 1866 έλαβε τον τίτλο του διδάκτορος Φιλοσοφίας από το Πανεπιστήμιο Αθηνών. Ο τρίτος αδελφός του Στυλιανός ήταν γιατρός και πατέρας του γνωστού στιχουργού Κώστα Κοφινιώτη.

Τον Φεβρουάριο του 1883 παντρεύτηκε την Αργεία Δήμητρα Σημαντήρα, κόρη του Αργείου Ιωάννη Σημαντήρα και αδελφή του Κωνσταντίνου Σημαντήρα, ανώτατου δικαστικού που διετέλεσε και πρόεδρος του Αρείου Πάγου.

Ως Τμηματάρχης του Υπουργείου Εκκλησιαστικών εργάστηκε για τα προβλήματα τής παιδείας και έδειξε εξαιρετικές διοικητικές ικανότητες. Επί Κυβερνήσεως Θεόδωρου Δηλιγιάννη τοποθετήθηκε Γενικός Γραμματέας του Υπουργείου Παιδείας [2]. Ανακηρύχτηκε διδάκτορας της Φιλοσοφικής Σχολής και ασχολήθηκε με την συγγραφή σχολικών βιβλίων, εκ των οποίων περίπου είκοσι, είχαν εγκριθεί και διδάσκονταν στην στοιχειώδη και μέση εκπαίδευση.

Παρ’ όλα αυτά, δεν απόφυγε κάποιες υπηρεσιακές περιπέτειες. Στην εφημερίδα «Αγαμέμνων» και στο φύλλο 36, σελ. 3 της 15ης Αυγούστου του 1892 διαβάζουμε:

«Απελύθη της θέσεως του ο καθηγητής ενός των εν Αθήναις Γυμνασίων και συγγραφεύς της ιστορίας του Άργους κ. Ιωάννης Κοφινιώτης. Αν δεν εγνωρίζομεν προσωπικώς τον κ. Κοφινιώτην ηθέλομεν πιστεύσει ότι  η παρούσα Κυβέρνησις προβαίνουσα εις εν τοιούτον μέτρον, είχε λόγον τινά ουσιώδη, αλλά δυστυχώς δια την Κυβέρνησιν ταύτην, είνε εις πάντας γνωστόν ότι ο κ. Κοφινιώτης διακρίνεται μεταξύ των πρώτων Ελληνομαθών καθηγητών, ευδοκιμίσας τα μέγιστα άλλοτε και ως γυμνασιάρχης Πύργου. Το αίτιον της απολύσεως του δεν ζητούμεν να μάθωμεν διότι εκ των προτέρων είμεθα πεπεισμένοι ότι ουδεμία αφορμή υπήρξεν προς απόλυσιν αυτού.

Α! όχι λησμονήσαμεν αιτία ου μόνον προς παύσιν αυτού αλλά και προς καταδίκην εις τον δι’ αγχόνης θάνατον υπήρξεν, θέλετε να την μάθητε; Σας την λέγομεν: αφιέρωσε την παρ’ αυτού γραφομένην ιστορίαν του Άργους εις τον κ. Θ. Π. Δηλιγιάννην πρώην πρωθυπουργόν!!! Και αν αφιέρου ταύτην εις τον κ. Τρικούπην; βεβαίως δεν θα επαύετο τώρα. Αυτό θα είπη αναμορφωτής πρωθυπουργός!!! ». 

Ο Ιωάννης Κοφινιώτης αρθρογράφησε δημοσιεύοντας πολλά πολιτικά άρθρα ενώ υπήρξε οπαδός των « Ηνωμένων κομμάτων» που είχαν συγκροτήσει οι Κ. Μαυρομιχάλης, Δ. Ράλλης, Γ. Θεοτόκης και Α. Ζαΐμης που ήταν αντίπαλοι του Βενιζέλου. Μάλιστα, με αυτό τον συνδυασμό, εξελέγη Βουλευτής Αργολιδοκορινθίας στην Αναθεωρητική Βουλή το 1910. Στις επαναληπτικές όμως εκλογές της Β΄ Αναθεωρητικής ( 28 -11 –1910 ) δεν έθεσε υποψηφιότητα. Υπήρξε πρόεδρος του Αργειακού Συλλόγου « Ατρεὺς» στην Αθήνα.

Παρά την ένταξή του στον αντιτρικουπικό και τον αντιβενιζελικό χώρο και τις θέσεις του υπέρ της καθαρεύουσας, ο Κοφινιώτης πήρε θέσεις σε διάφορα σημαντικά θέματα της εποχής του, που σήμερα θα μπορούσαν να τον κατατάξουν στον χώρο των πρωτοπόρων προοδευτικών.

Συνέγραψε την δίτομη « Ιστορία του Άργους από Αρχαιοτάτων Χρόνων μέχρις ημών». Δυστυχώς μόνο ο πρώτος τόμος εκδόθηκε το 1892 στην Αθήνα, – αρχαία εποχή, μέχρι την ρωμαϊκή κατοχή – και μάλιστα στο τυπογραφείο του αδελφού του Ευάγγελου « Ο Παλαμήδης».    Όσες έρευνες κι αν επιχειρήθηκαν από συμπολίτες λόγιους ή ιστορικούς δεν στάθηκε δυνατόν να βρεθεί ο δεύτερος τόμος. Το 2008 ο εκδοτικός οίκος «Εκ Προοιμίου» ανατύπωσε το μνημειώδες αυτό έργο σε περιορισμένο αριθμό αντιτύπων.

Με την επιστολή που παραθέτουμε, ο Ιωάννης Κοφινιώτης, Γυμνασιάρχης τότε στο Ναύπλιο, γνωστοποιεί (16 Δεκεμβρίου 1887) στον φίλο του Δημήτριο Βαρδουνιώτη την απόφαση του να συγγράψει την ιστορία του Άργους.

Φίλτατε μοι Δημήτριε,

Αφ΄ ότου συνεδέθην μετὰ της ωραίας πατρίδος σου δι΄εμψύχου δεσμού, διότι πρότερον συνεδεόμην μετ΄αυτής μόνον δια των αψύχων συγγραμμάτων των προγόνων σας, συνέλαβον την ιδέαν να συγγράψω την ιστορίαν του Άργους. Δεν σοι αποκρύπτω ότι επεδόθην εις το έργον, συμβουλευθείς μάλλον το θάρρος μου ή τας δυνάμεις μου. Διενοούμην δε κατ΄ αρχὰς να γράψω κάτι περί Άργους απλώς δια να ευρίσκω ούτως ανακούφισίν τινα από της κατεχούσης με τότε αθυμίας. Αλλά, προχωρών, εμάνθανον το μεγαλείον του Αργείου κράτους και τοσούτον κατεγοητευόμην υπό της ωραιότητος της ύλης, ώστε εγκατέλιπον την πρώτην ιδέαν και απεφάσισα να συγγράψω την ιστορίαν ταύτης της πόλεως από των αρχαιοτάτων χρόνων μέχρις ημών, όσον δύναμαι λεπτομερώς και επιμελώς. Δικαίως κατέληξα εις την τολμηράν ταύτην απόφασιν, διότι η πόλις αύτη είνε το λίκνον του πολιτισμού, είνε ούτως ειπείν η κολυμβήθρα εν τη οποία ο πολιτισμός εβάπτισε την ανθρωπότητα… 

Πιο κάτω δημοσιεύουμε άρθρα του Κοφινιώτη, που αφορούν το Άργος και την «Ιστορία» του: 

  1. Άρθρο, υπό τον τίτλο «Ιστορία του Άργους», που δημοσιεύθηκε πρωτοσέλιδα στην εφημερίδα «Άργος», με συντάκτη τον Δ. Βαρδουνιώτη, φύλλο αρ. 47, της 1-1-1888.
  2. Άρθρο υπό τον τίτλο «Αι αρχαιότητες της Λυκώνης», που με τη μορφή επιστολής προς τον Δ. Βαρδουνιώτη δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα του Ναυπλίου «Αργολίς» (συντάκτης και αυτής ο Βαρδουνιώτης), πρωτοσέλιδα, στο φύλλο αρ.427, της 20-5-1888.
  3. «Λόγος επί τη εορτή του Αγίου Πέτρου», που δημοσιεύθηκε στο «Αργολικόν Ημερολόγιον» του 1910, έκδοση του «Εν Αθήναις Συλλόγου των Αργείων», με Πρόεδρο, τότε, τον Ι. Κοφινιώτη και Αντιπρόεδρο τον Δημ. Δεσμίνη.
  4. «Υδατογραφία του Άργους – Ποταμοί, λίμναι, κρήναι, πηγαί», άρθρο που δημοσιεύτηκε στο αθηναϊκό περιοδικό «Πλάτων», τόμος ΙΑ’, τχ. Α’-Γ’, Ιαν.- Μάρτ. 1889.
  5. «Αι δύο ακροπόλεις του Άργους, Λάρισα και Ασπίς», άρθρο που δημοσιεύθηκε στο αθηναϊκό περιοδικό «Απόλλων», τόμος 5, τχ. 53, Φεβρουάριος 1889.
  6. «Όρη, βουνοί, λόφοι περί το Άργος», άρθρο που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «Πλάτων», έτος ΙΑ’, Ιουλ. – Δεκ. 1889.

Τα τρία τελευταία άρθρα αποτελούν «προπλάσματα» των τελικών, ομώνυμων κειμένων που δημοσιεύθηκαν στην «Ιστορία του Άργους» το 1892.

Στον τοπικό Τύπο έχουμε εντοπίσει ένα άρθρο του για το γλωσσικό ζήτημα και την εισαγωγή της Δημοτικής γλώσσας στο Δημοτικό Σχολείο («Δαναΐς», φύλλο 15,17-3-1911), όπου αναδεικνύεται υπέρμαχος της καθαρεύουσας. Σημείωμα στην εφημερίδα «Άργος», του Ανάργυρου Τημελή ( φύλλο 222, της 25-7-1914) πληροφορεί ότι, για το ίδιο θέμα, ο Κοφινιώτης, επί ένα και πλέον μήνα, δημοσίευε στην αθηναϊκή εφημερίδα «Σημαία» σειρά οξύτατων άρθρων.

Ένα άρθρο του με ενδιαφέρουσες, και σήμερα, απόψεις για τη φορολογική επιβολή βιβλιόσημου στα διδακτικά βιβλία («Δαναΐδα», φύλλο αρ. 17,19-5-1911), αλλά και την «Αγγελία» του 1891-92.

Στο αργειακό περιοδικό «Τα Ηραία», στα τεύχη του των μηνών Ιουνίου, Σεπτεμβρίου και Οκτωβρίου-Νοεμβρίου 1938 βρίσκουμε να έχουν δημοσιευθεί σημειώματα με την υπογραφή + Ιωάννης Κοφινιώτης και με θέματα τις Δαναΐδες, τον Κλέοβι και Βίτωνα και την Αργεία Τελέσιλλα, προφανώς παρμένα από τον Α’ τόμο της «Ιστορίας».

Λοιπή εργογραφία του Ιωάννη Κοφινιώτη:

  1. «Βίοι Παράλληλοι, ΦΟΛΟΠΟΙΜΗΝ, μετά σχολίων υπό Ι. Κ. Κοφινιώτου, καθηγητού, έκδοσις δευτέρα, εν Αθήναις, τυπογραφείον Παλαμήδης»,1894.
  2. Ελληνικά Αναγνωσματάρια, για την ΣΤ’ Τάξη (5ετία 1906-1911, έκδ. 1906), για την Β’ Τάξη (έκδ. 1914), για την Ε’ Τάξη (5ετία 1905-1910, εκδ.1915), όλα για τις τάξεις του Δημοτικού Σχολείου.
  3. Βιργιλίου Αινειάς μετά σημειώσεων (τχ. Α’ και τχ. Β’).
  4. Οβιδίου μεταμορφώσεων τχ. Α’.
  5. Πλουτάρχου Ηθικά.
  6. Αιλιανού Ποικίλλη Ιστορία.
  7. Συλλογή Ποιημάτων.
  8. Θρησκευτικαί μελέται Μαυροκορδάτου.
  9. Ελληνικόν Συντακτικόν Γυμνασίων.
  10. Ελληνικόν Συντακτικόν Ελληνικών Σχολείων.
  11. Ιστορία του Ελληνικού Έθνους προς χρήσιν των μαθητών της Β’ Τάξεως των Ελληνικών Σχολείων (Αθήνα, εκδ. Γεωρ. Φέξη, 1903).
  12. Βιβλιοκρισία για την έκδοση των Απάντων του Ησιόδου από τον Κάρλ Σιττλ (στο περιοδικό «Απόλλων», τόμος 6, αρ. 61, 189).
  13. Συνθετικαί ασκήσεις προς χρήσιν των μαθητών των τριών Τάξεων των Ελληνικών Σχολείων  (εκδ. Γ. Φέξη, 1902  ( σχετική παρουσίαση  στο  έργο  της  Ειρήνης Κορρέ «Προδρομικά βιβλία και σχολικά εγχειρίδια για τη διδασκαλία του μαθήματος της έκθεσης»).

 Υποσημειώσεις

 

[1] Σύμφωνα με τον Δικηγόρο – ιστορικό Βασίλη Δωροβίνη ο οποίος συναντήθηκε με την εγγονή του Κοφινιώτη κ. Μαρία Παπαδογιάννη, του δήλωσε ότι ο Κοφινιώτης γεννήθηκε το 1850 και πέθανε το 1926. Ακόμη, του ανέφερε ότι το όνομα Κοφινιώτης «πλάστηκε» από τον Ευάγγελο, για να τιμήσει τον τόπο γέννησής του. Δεν του προσδιόρισε όμως το αρχικό όνομα τους. Στην Βικιπαίδεια διαβάσαμε βιογραφικό του Ευάγγελου Κοφινιώτη, όπου αναφέρεται ότι το αρχικό όνομα της οικογένειας ήταν Κωνσταντίνου.

[2] Ο δάσκαλος – ιστοριοδίφης Τάσος Τσακόπουλος σε κείμενό του που δημοσίευσε σε τοπική εφημερίδα γράφει: « Επί Κυβερνήσεως Θεοδώρου Δηλιγιάννη (1905- 1907), Γενικός Γραμματεύς του Υπουργείου Παιδείας».

 

Πηγές

  • Βασίλης Κ. Δωροβίνης, «Ο Ιωάννης Κ. Κοφινιώτης και η Ιστορία του Άργους / Αργείοι λόγιοι και ιστορική μνήμη», Εκδόσεις Εκ προοιμίου, Άργος, 2009.
  • Οδυσσέας Κουμαδωράκης, « Άργος το πολυδίψιον », Εκδόσεις Εκ Προοιμίου, Άργος, 2007.
  • Αρχείο Αργολικής Αρχειακής Βιβλιοθήκης Ιστορίας και Πολιτισμού.
  • Εφημερίς, « Άργος», 1η Ιανουαρίου 1888, Εκδότης: Δημήτριος Κ. βαρδουνιώτης.
  • «Πανδέκτης», Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών.

Read Full Post »

Δάφνης Στέφανος (1882-1947)

Posted in Λογοτέχνες - Ιστορικοί, tagged , , , , , , , , on 30 Οκτωβρίου, 2008| 1 Comment »

Δάφνης Στέφανος  (1882-1947)

 

Στέφανος Δάφνης. Δημοσιεύεται στο: «Σοκόλη, Ελληνική ποίηση», τ. Β΄, σ. 439

Λογοτεχνικό ψευδώνυμο του ποιητή, πεζογράφου και θεατρικού συγγραφέα Θρασύβουλου Ζωιόπουλου. Γεννήθηκε στο Άργος από Αργείτισσα μητέρα και αναπλιώτη πατέρα. Περάτωσε τις εγκύκλιες σπουδές του στο Ναύπλιο και σπούδασε μαθηματικά στο πανεπιστήμιο της Αθήνας. Σε ηλικία 25 ετών (το 1907) εγκαταστάθηκε μόνιμα στην Αθήνα, όπου εργάστηκε ως καθηγητής μαθηματικών και αργότερα ως τμηματάρχης στην εθνική βιβλιοθήκη. Ήταν παντρεμένος με την αξιόλογη ποιήτρια Αιμιλία Κούρτελη 1(1881-1941). Το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του το έζησε στην Αθήνα, όπου και πέθανε.

Στέφανος Δάφνης. Δημοσιεύεται στο: «Σκόκος Κωνσταντίνος, Εθνικόν Ημερολόγιον, 1917», σελ. 17

Ο Στ. Δάφνης δημοσίευσε αρκετά διηγήματα σε διάφορα περιοδικά της εποχής του, στα οποία υπάρχουν πολλά ηθογραφικά στοιχεία και κατάλοιπα ρομαντισμού. Πολλά από αυτά είναι αναπλιώτικα ( Ο ονειροκρίτης, Αίμα στον κάμπο, Το αγρίμι, Ο ξένος των Χριστουγέννων, Φρυκτωρία, Ο Αρχάγγελος, Το μυστικό των Λοδεράνων, μια τουρκοβενετσιάνικη ιστορία). Επίσης, έγραψε αρκετά μονόπρακτα (Της φυλακής, όπου ζωντανεύει τη βασανισμένη ζωή των κρατουμένων στο Παλαμήδι, Το πατρικό σπίτι, Ο σπαραγμός, που βραβεύτηκε από την Εταιρεία Θεατρικών Συγγραφέων, Το αγριογούρουνο, Το τραγούδι της καρδιάς, ερωτικό δράμα). Αν και είναι γνωστός ο Σπ. Δάφνης περισσότερο ως πεζογράφος, εν τούτοις η ποίησή του είναι ανώτερη από το πεζογραφικό και θεατρικό του έργο. Σημειώνουμε την πρώτη του ποιητική συλλογή Ο ανθισμένος δρόμος (1911), Το ανοιχτό παράθυρο (1920), που τιμήθηκε με το πρώτο βραβείο του Φιλαδέλφειου Ποιητικού Αγώνος, κ.ά.

Επίσης, αξίζει να μνημονεύσουμε τα δώδεκα σονέτα με τον γενικό τίτλο Ο κύκλος της χαράς και του πόνου. Στη συλλογή αυτή ανήκει και το σονέτο Άργος, στο οποίο μαρτυρεί την αργείτικη καταγωγή του. Το παραθέτουμε ως δείγμα γραφής του ποιητή Στέφανου Δάφνη.

 

Άργος

Ακόμη στ’ όνομά σου τρέμει, ακόμη
του Σκάμαντρου το θείο στοιχειό, Πατρίδα,
κι ομπρός στο Ορέστη ακόμη τη λεπίδα
της Τραγωδίας ορθή πετιέται η κόμη!

Του ριζικού σου δόξα ως πέρα οι δρόμοι
και το πλοίο σου νικάει την καταιγίδα,
κι ευτυχισμένο, ως πάει, γεμάτο ελπίδα,
το κυβερνούν του Ομήρου οι στίχοι – οι νόμοι.

Χαρά μου, που τα χτύπησε ο δικός σου
αέρας, πρώτη αυγή, τα βλέφαρά μου!
Χαρά μου, στον κύκλο του φωτός σου

με δένει, σαν ευχή και σαν κατάρα,
από το χώμα ανεβατή στα κόκκαλά μου
προγονική η ατρειδική λαχτάρα!

 

Ο Στέφανος Δάφνης, σεμνός και ταπεινός, άνθρωπος χαμηλών τόνων που απέφευγε την προβολή και δημοσιότητα, άφησε πολλά κείμενά του διάσπαρτα σε λογοτεχνικά και άλλα περιοδικά και εξακολουθούν να είναι σκόρπια. Είναι ο αξιολογότερος στην Αργολίδα δημιουργός του πρώτου μισού του 20ού αιώνα και ο Τερζάκης Άγγελος τον θεωρεί δάσκαλό του.

 

 Υποσημειώσεις

1. Αιμιλία Θρασ. Ζωιοπούλου, κόρη του δημοσιογράφου Γιάννη Κούρτελη, που εξέδιδε  τη γαλλόφωνη εφημερίδα SEMAPHORE, ήταν γνωστή με το φιλολογικό ψευδώνυμο Αιμιλία Δάφνη. Γεννήθηκε στη Μασσαλία το 1887. Σπούδασε και δίδαξε για μικρό διάστημα στο Αρσάκειο Αθηνών. Δημοσίευσε τις ποιητικές συλλογές Χρυσάνθεμα (1903), Χρυσά καπέλα (1923) κ.ά., έναν τόμο μονόπρακτων δραμάτων, το κοινωνικό μυθιστόρημα Το ταλέντο της Σμαρώς (1924), διηγήματα και μελέτες. Πέθανε στην Αθήνα το 1941.

Πηγές

  • Οδυσσέας Κουμαδωράκης, «ΑΡΓΟΣ το πολυδίψιον». Εκδόσεις εκ Προοιμίου. Άργος 2007.
  • Μεγάλη Εγκυκλοπαίδεια Νεοελληνικής Λογοτεχνίας, Αθήνα, Χάρης Πάτσης, 1968, τομ. 6.
  • Μεγάλη Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια, Αθήνα, Πυρσός, 1929, τομ. Η΄.

      

Read Full Post »

Νίκος Καρούζος (1926-1990)

Posted in Λογοτέχνες - Ιστορικοί, tagged , , , , , , , , , , on 30 Οκτωβρίου, 2008| Leave a Comment »

Καρούζος Νίκος (1926-1990)

 

Νίκος Καρούζος

Ο Νίκος Καρούζος του Δημήτρη και της Κωνσταντίνας, το γένος Πιτσάκη, γεννήθηκε στο Ναύπλιο, όπως αναφέρεται σε πολλά και σπουδαία διαχρονικά αφιερώματα για τον ποιητή. Όμως σε επανεξέταση του τόπου γεννήσεως του ποιητή, η οποία έγινε από την Αργολική Αρχειακή Βιβλιοθήκη (25 Ιουλίου 2022) και συγκεκριμένα από τον πρόεδρο της κ. Γεώργιο Γιαννούση, προέκυψε ότι ο μεγάλος Έλληνας ποιητής, γεννήθηκε στο  Άργος στο πατρικό σπίτι της οικογένειας που βρίσκεται σήμερα στην πλατεία Ηφαίστου στο κέντρο της πόλης. Περισσότερα στο άρθρο «Νίκος Καρούζος – Η Αργείτικη καταγωγή του ποιητή και άλλα ενδιαφέροντα περί αυτής».      

Ο πατέρας του ήταν δάσκαλος στρατευμένος στο Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο, διώχτηκε κατά τη διάρκεια του εμφυλίου και εξορίστηκε μετά τη συνθηκολόγηση της Βάρκιζας. Η μητέρα του ήταν κόρη ιερωμένου και δασκάλου.

Κατά τη διάρκεια των γυμνασιακών του χρόνων ο Καρούζος έδρασε στην ΕΠΟΝ και εξορίστηκε στην Ικαρία (1947) και στη Μακρόνησο (1951), από όπου έφυγε τελικά το 1953 μετά από νευρικό κλονισμό. Παντρεύτηκε δύο φορές, το 1955 τη Μαρία Δαράκη, με την οποία έζησε λίγους μόλις μήνες και το 1963 τη Μαίρη Μεϊμαράκη, από την οποία χώρισε το 1980. Από το 1981 και ως το τέλος της ζωής του τον συντρόφεψε η Εύα Μπέη.

 

Φωτογραφία του Νίκου Καρούζου με την σύζυγό του Μαίρη Μεϊμαράκη και τον γιο της Αλέξιο Σαββίδη, από το ντοκιμαντέρ για τη ζωή του με τίτλο: Νίκος Καρούζος – «Ο Δρόμος για το Έαρ».

 

Σπούδασε νομικά και πολιτικές επιστήμες στην Αθήνα, δεν ολοκλήρωσε όμως τις σπουδές του, καθώς ήδη από το 1941 είχε στραφεί στην ποίηση. Το 1949 πραγματοποίησε την πρώτη επίσημη εμφάνισή του στο χώρο των γραμμάτων με τη δημοσίευση του ποιήματός του Σίμων ο Κυρηναίος στο περιοδικό Ο Αιώνας μας. Η πρώτη του ποιητική συλλογή με τίτλο Η επιστροφή του Χριστού εκδόθηκε το 1954.

 

Νίκος Καρούζος

 

Στους λογοτεχνικούς κύκλους έγινε πιο γνωστός στη δεκαετία του ’60 με τις συλλογές Η έλαφος των άστρων, Ο υπνόσακκος και Πενθήματα. Ακολούθησαν πολλές ακόμη συλλογές και συγκεντρωτικές εκδόσεις των ποιημάτων του ως τη συγγραφή του τελευταίου του ποιητικού έργου Αιώρηση, γραμμένου στις 29 Αυγούστου 1990 στο νοσοκομείο Υγεία, όπου ο ποιητής νοσηλευόταν τα δύο τελευταία χρόνια της ζωής του, άρρωστος από καρκίνο, όπου και πέθανε.

 

Νίκος Καρούζος «Τα ποιήματα».

 

Συνεργάστηκε με τα περιοδικά όπως Νέα Εστία, Αθηναϊκά Γράμματα, Ευθύνη, Σπείρα, Τομές, η Λέξη. Τιμήθηκε με το Β΄ Κρατικό Βραβείο Ποίησης (1963), το Βραβείο της Ομάδας των Δώδεκα (1963), το Α΄ Εθνικό Βραβείο Ποίησης, από κοινού με τους Τάκη Βαρβιτσιώτη και Μίλτο Σαχτούρη (1972) και το Α΄ Κρατικό Βραβείο Ποίησης (1988).

Για περισσότερα βιογραφικά στοιχεία του Νίκου Καρούζου βλ. Αργυρίου Αλεξ., «Νίκος Καρούζος», Η ελληνική ποίηση· Η πρώτη μεταπολεμική γενιά, σ.482- 483. Αθήνα, Σοκόλης, 1982, Ζήρας Αλεξ., «Καρούζος Νίκος», Παγκόσμιο Βιογραφικό Λεξικό 4. Αθήνα, Εκδοτική Αθηνών, 1985, Λαλουδάκη Ελισσάβετ, «Νίκος Καρούζος (1926-1990), Χρονολόγιο», Διαβάζω393, 2/1999, σ.110-115, Παπακόγκος Κωστής, «Αιχμάλωτος της ελευθερίας», Η λέξη88-89, 10-11/1989, σ.885-891 και Χατζηφώτης Ι.Μ., «Καρούζος Ν.Δ.», Μεγάλη Εγκυκλοπαίδεια της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας 8, Αθήνα, Χάρη Πάτση, χ.χ.

 

Πηγή

  • Αρχείο Ελλήνων Λογοτεχνών, Ε.ΚΕ.ΒΙ.

 

Read Full Post »

« Newer Posts