Feeds:
Δημοσιεύσεις
Σχόλια

Posts Tagged ‘Θρησκεία’

Οι επτά λόγοι του Αγίου Πέτρου Επισκόπου Άργους.

« Οι λόγοι του Πέτρου έχουν τον μανδύαν της αρχαίας ελληνικής και Πατερικής ρητορικής, την καλαισθησίαν της εποχής του ( της οποίας ο Άγιος ασφαλώς αποτελεί εν των καλλιτέρων δειγμάτων) οποία υπήρξε, την σοφίαν και την δογματικὴν κατάρτισιν τού Επισκόπου, την έμφυτον ρητορικὴν δύναμιν του έλληνος. Θαυμάσιον είναι το πλούσιον λεκτικόν του, το ήμερον, αισιόδοξον και πανηγυρικὸν ύφος του, η πλοκὴ του λόγου και η ευκολία της συζεύσεως πολλών και ποικίλων λογοτεχνικών σχημάτων, τα οποία, και αν φθάνουν ενίοτε εις κατάχρησιν και υπερβολήν, εν τούτοις γενικώς είναι επιτυχή και ικανὰ ν διεγείρουν ποικιλίαν συναισθηματικών αντιδράσεων εις τον αναγνώστην ή τον ακροατή».[1]

Οι μέχρι σήμερα γνωστοὶ λόγοι του Αγίου είναι επτά.

  • Εις την Σύλληψιν της Αγίας Άννης. Ευρέθη στην βιβλιοθήκη της μονής του Αγίου Βασιλείου στην Μεσσήνη Σικελίας. ( Αρχιμανδριτικὸ ασκητήριο του Σωτήρος).
  • Επιτάφιος λόγος εις τον μακάριον Αθανάσιον, Επίσκοπον Μεθώνης. Ευρέθη στη βιβλιοθήκη της μονής του Αγίου Βασιλείου στην Μεσσήνη της Σικελίας. ( Αρχιμανδριτικὸ ασκητήριο του Σωτήρος).
  • Εις τους Αγίους Αναργύρους Κοσμάν και Δαμιανόν. Ευρέθη στο Βατικανό.
  • Εγκώμιον εις την Αγίαν Άννα. Ευρέθη στην μονή του Αγίου Σωτήρος της Μεσσήνης Σικελίας, αλλά και στον κώδικα 317 του Βατικανού μαζὶ με τον λόγο για τους Αγίους Αναργύρους και τέλος στην Εθνική Βιβλιοθήκη Αθηνών ( χειρόγραφο 485) το οποίον προέρχεται από την μονὴ του Αγίου Γεωργίου Μαλεσίνης Λοκρίδος.
  • Εις τον Ευαγγελισμό της Θεοτόκου. Ευρέθη στην Καστοριά αλλά και στην μονὴ της Μεγίστης Λαύρας του Αγίου Όρους.
  • Εις τα Εισόδια της Θεοτόκου. Ευρέθη στην μονὴ του Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου- υψηλού στην Λέσβο. Ίσως αντίγραφο του, υπάρχει στην μονὴ της Αγίας στην Άνδρο. Σε αυτόν όμως προηγείται ο Βίος των Αγίων Αναργύρων Κοσμά και Δαμιανού και έπεται ὁ βίος του Αγίου Νικήτα. Ὁ κώδικας της Λέσβου θεωρείται καλλίτερος και ορθογραφικά.
  • Εγκώμιον εις την Αγίαν Μεγαλομάρτυρα του Χριστού Βαρβάρα. Ευρέθη στην μονὴ του Αγίου Ιωάννου του θεολόγου – υψηλού στην Λέσβο.[2]

Τέλος, όπως προκύπτει από το εγκώμιο προς τον Άγιο Πέτρο του Θεοδώρου Νικαίας θα πρέπει να υπάρχει ένας ακόμη λόγος του Αγίου ὁ « περί φυγής» στον οποίο αναλύει τους λόγους της άρνησης Του να αναλάβει την ευθύνη του Αρχιερατικού αξιώματος. Είθε, ὁ Θεός να βοηθήσει ώστε στο μέλλον και άλλοι λόγοι τού Αγίου μας να ευρεθούν προς δόξαν Θεού και Εκκλησίας.

Υποσημειώσεις

  1. Κων/νος Κυριακόπουλος. Καθηγητὴς Φιλολογίας. ΑΓΙΟΥ ΠΕΤΡΟΥ ΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΑΡΓΟΥΣ ΒΙΟΣ ΚΑΙ ΛΟΓΟΙ. ΕΚΔΟΣΙΣ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΑΡΓΟΛΙΔΟΣ. ΑΘΗΝΑΙ. 1976. Γενικὴ Εἰσαγωγὴ σ. 7.
  2. Με εντολή τού Μακαριστού κυρού Χρυσοστόμου ( Δεληγιαννόπουλου) εστάλη στην μονή του Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου στην Μυτιλήνη ο Θεολόγος π. Δημήτριος Κωστόπουλος ο οποίος και αντέγραψε τους δύο λόγους. Ο ίδιος αντέγραψε και την εις τον Ευαγγελισμόν τής Θεοτόκου ομιλία του Αγίου ο οποίος βρίσκεται στην Εθνική βιβλιοθήκη Αθηνών.΄

Βιβλιογραφία

 

  • Κωνσταντίνος Κυριακόπουλος, «Αγίου Πέτρου Επισκόπου Άργους, Βίος Και Λόγοι», Έκδοσις Ιεράς Μητροπόλεως Αργολίδος 1976.
  • Πατήρ Γεώργιος Σελλής, «Άγιος Πέτρος Επίσκοπος Άργους Σημειοφόρος και Θαυματουργός», Έκδοσις Καθεδρικού Ιερού Ναού Αγίου Πέτρου, Άργος 2008
  • Read Full Post »

    Τα ιστορικά δεδομένα για τη Βυζαντινή αυτοκρατορία και το Άργος στην  

    περίοδο που έζησε ο Άγιος Πέτρος , Επίσκοπος Άργους (852 – 922).

    Εισαγωγή

     

    Η περίοδος στην οποία έζησε και ανέπτυξε την δραστηριότητα του ο Άγιος Πέτρος, Επίσκοπος Άργους και Ναυπλίου, είναι ιδιαίτερα σημαντική.   Είναι η αρχή της περιόδου ακμής του Βυζαντίου που κυρίως στην περίοδο των Μακεδόνων αυτοκρατόρων (867-1059) θα κορυφωθεί.

     

    Είχε προηγηθεί η μεγάλη κρίση του 7ου και 8ου αιώνα με την Εικονομαχία (726-843), την εγκατάσταση Σλάβων και Βουλγάρων στη Βαλκανική Χερσόνησο και τη στέψη του Καρλομάγνου ως αυτοκράτορα στη Δύση (800), γεγονός που σηματοδότησε την απαρχή της υποχώρησης της Βυζαντινής δύναμης στην Ιταλία  και έπληξε την πολιτική του Βυζαντίου στην περιοχή αυτή. Από τον 9ο αιώνα  η προηγούμενη κρίση θα οδηγήσει στη σταδιακή ωρίμανση του Βυζαντίου, στην ανασύσταση και ανόρθωση του κράτους και στη μεγάλη πνευματική αναγέννηση. Η ακμή αυτή εκδηλώνεται σε όλα τα επίπεδα της ζωής της βυζαντινής κοινωνίας και του κράτους. Ταυτόχρονα η διαδοχή ικανών αυτοκρατόρων και η αξιόλογη δράση σημαντικών πολιτικών και στρατιωτικών ηγετών εξασφάλισαν την εδραίωση των δυναστικών θεσμών. Η νομοθετική δραστηριότητα, η σωστή οικονομική και κοινωνική πολιτική και η προσαρμογή της κρατικής μηχανής στις απαιτήσεις της εποχής συνέβαλαν στην άσκηση στιβαρής διοίκησης, ικανής να αντιμετωπίσει τα εσωτερικά και εξωτερικά προβλήματα αποτελεσματικά, και στην ανάπτυξη της οικονομίας, βασικής προϋπόθεσης για την οποιαδήποτε πολιτική(κοινωνική, οικονομική, εξωτερική κ.τ λ.).

     

    Η αναγέννηση των γραμμάτων και η ισχυροποίηση της Βυζαντινής εκκλησίας, μετά την περιπέτεια της Εικονομαχίας εξασφάλισαν τις προϋποθέσεις για να μπορέσει το Βυζαντινό κράτος να εντάξει τους νέους λαούς (Βούλγαρους, Σλάβους-Μοραβούς, Ρώσους),που είχαν εμφανιστεί, στη σφαίρα της πολιτικής και πνευματικής του επιρροής.

     

    Λίγο μετά τη γέννηση του Αγίου Πέτρου (852) θα αναγορευθεί Πατριάρχης ο Φώτιος(858-867 και 877-886) στη διάρκεια της βασιλείας του Μιχαήλ του Γ΄(842-867), που είναι ο τελευταίος αυτοκράτορας της δυναστείας του Αμορίου (820-867),και της έντονης παρουσίας του Βάρδα, θείου του Μιχαήλ και ικανότατου πολιτικού και στρατιωτικού ηγέτη. Ο Φώτιος υπήρξε μεγάλη πνευματική φυσιογνωμία και το σημαντικότερο επίτευγμά του υπήρξε ο εκχριστιανισμός των Σλάβων. Στη διάρκεια της άσκησης των πατριαρχικών καθηκόντων του θα γίνει και το πρώτο σχίσμα της Ανατολικής και Δυτικής Εκκλησίας(867). Η πνευματική ακτινοβολία του Φωτίου, ο οποίος υπήρξε ο πιο αξιόλογος λόγιος και μελετητής των αρχαίων ελληνικών κειμένων στα πλαίσια της έντονης στροφής που παρατηρείται την περίοδο αυτή προς την αρχαία κληρονομιά , θα επηρεάσει την φυσιογνωμία του Αγίου Πέτρου. Ο μαθητής του Φωτίου Νικόλαος Μυστικός, δύο φορές Πατριάρχης του Βυζαντίου (901-907 και 912-925) θα τον επηρεάσει επίσης με την πρότασή του για να αναλάβει τη μητρόπολη της Κορίνθου, πρόταση που θα αρνηθεί αλλά θα ακολουθήσει τον αδελφό του Παύλο που θα χειροτονηθεί μητροπολίτης Κορίνθου.

     

    Η συμβολή του Αγίου Πέτρου

     

     

    Παρά την ακμή αυτή του Βυζαντίου η περιφέρεια δε φαίνεται να ελκύει το ενδιαφέρον των ιστορικών και χρονογράφων της εποχής. Στα πλαίσια αυτά και οι αναφορές στο Άργος είναι περιορισμένες. Η αναγέννηση του Βυζαντίου, που παρουσιάστηκε παραπάνω, στην Πελοπόννησο εκδηλώνεται κυρίως με την αναζωπύρωση της θρησκευτικής ζωής. Οι εποικισμοί των Σλάβων δε φαίνεται να ήταν σημαντικοί στην περιοχή και δεν επηρέασαν την οικονομική εξέλιξη της πόλης κατά την περίοδο των Μακεδόνων και των Κομνηνών στη συνέχεια. « Τη μόνη πληροφορία και αυτή άκρως συγκεχυμένη για την πόλη του Άργους σε αυτή τη ζοφερή περίοδο μας τη δίδει πάλι το Χρονικόν της Μονεμβάσιας λέγοντας ότι φοβούμενοι τους Σλάβους « οι Αργείοι εν τη νήσω τη καλουμένη Ορόβη…μετώκησαν». [1] Ο εκχριστιανισμός των Σλάβων θα συμβάλει στην αφομοίωση τους προς τους ντόπιους. Στην ιεραποστολική αυτή προσπάθεια θα συμμετάσχει και το Άργος  με επικεφαλής τον Άγιο Πέτρο Επίσκοπο Άργους και Ναυπλίου. Να σημειωθεί ότι το Άργος πολύ νωρίς ήταν επισκοπή και σύμφωνα με μια άποψη η ένωσής της με την επισκοπή του Ναυπλίου πρέπει να έγινε λίγα χρόνια μετά το 879.  Το 1189 επί Ισαακίου Αγγέλου αποσπάσθηκε από την μητρόπολη της Κορίνθου και αποτέλεσε νέα μητρόπολη.[2] Ταυτόχρονα η ανέγερση πλήθους εκκλησιών επιβεβαιώνει τη θρησκευτική, πνευματική και καλλιτεχνική ανάπτυξη της περιοχής.

     

     

     

    Με την πνευματική άνθηση του Άργους συνυφαίνεται και η οικονομική. Ο Κωνσταντίνος ο Πορφυρογέννητος (912-959), της Μακεδονικής Δυναστείας, στο έργο του «Περί Θεμάτων» κατατάσσει το θέμα της Πελοποννήσου έκτο στη σειρά ιεραρχήσεως στον Ελλαδικό χώρο και ανάμεσα σε σαράντα πόλεις το Άργος κατέχει μία από τις πέντε σπουδαιότερες θέσεις( τις άλλες κατέχουν η Κόρινθος, η Σικυών, η Σπάρτη και η Πάτρα). Σύμφωνα δε με το Χρονικόν του Μορέως το Άργος ήταν μία από τις δώδεκα καλυτερα οχυρωμένες θέσεις της Πελοποννήσου. Η οικονομική αυτή ανάπτυξη θα συνεχιστεί μέχρι την πρώτη άλωση της Κωνσταντινούπολης (1204).[3]

     

    Από το Βίο του Αγίου μαθαίνουμε ότι στη διάρκεια της επισκοπείας του «Λιμός επίεζε την του Πέλοπος.επί τοσούτω δε ταύτην υπεβόσκετο και κατέτρυχεν ,ως και τας οικίας, και τας στενωπούς, και άμφοδα και πλατείας, έτι δε και τα ύπαιθρα εμπλησθήναι νεκρών, μη των ζώντων εξικνούντων ετι τη γή κατακρύπτειν τα σώματα». Ο λιμός αυτός διήρκεσε τρία χρόνια Η αντιμετώπιση του λιμού από τον Άγιο, που πέτυχε τη διατροφή ντόπιων και ξένων, εγγράφεται από το βιογράφο του στα θαύματά του.[4] Ακόμη στις ομιλίες του Αγίου Πέτρου γίνεται λόγος για επιδρομές «αθέων Αγαρηνών» και «Σκυθών» ενώ στο Βίο του αναφέρονται πειρατικές δραστηριότητες των Κρητών που ανάγκαζαν τον Άγιο να εξαγοράζει με λύτρα τους αιχμαλώτους.[5] Οι προαναφερόμενοι Αγαρηνοί και Κρήτες δεν ήταν άλλοι από τους Σαρακηνούς πειρατές που τρομοκρατούσαν τους πληθυσμούς των παραλιακών περιοχών της Πελοποννήσου(9ος και 10ος αιώνας). Αποτέλεσμα της δράσης των πειρατών ήταν η ερήμωση των νησιών και των παραλίων αστικών κέντρων, κάμψη της οικονομίας, πολιτιστική παρακμή και ανασφάλεια στη ναυσιπλοΐα.

     

    Τέλος χαρακτηριστικό γεγονός της περιόδου είναι η  κατάληψη της Πελοποννήσου  από βαρβάρους για τρία χρόνια. Κατά τις εκτιμήσεις των ερευνητών πρόκειται για ατάκτους Βουλγάρους του Συμεών που μετά την ειρήνευση με τους Βυζαντινούς, το 924, παρέμειναν στην Πελοπόννησο και απεχώρησαν αργότερα οικειοθελώς είτε εκδιώχθηκαν από βυζαντινό εκστρατευτικό σώμα. Το γεγονός αυτό αναφέρεται στο Βίο του Αγίου ως προφητεία που επαληθεύθηκε μετά το θάνατό του.

    Μέσα σε αυτές τις συνθήκες, συνθήκες ανάπτυξης και ακμής του Βυζαντίου, της περιφέρειας και του Άργους, έζησε και έδρασε ο Άγιος Πέτρος. 

         

      Βασίλης Τσιλιμίγκρας

     

     

                                                                                                              


    [1] Βασίλειος Σκουλάτος,  Άργος, τα ίχνη μιας πόλεως στον Ελληνικό Μεσαίωνα, Αργειακή Γη,επιστημονική καιλογοτεχνική έκδοση τουΠνευματικού κέντραου του Δήμου Άργους, τεύχος 1, 2003, σελ.67-85. Πρόκειται για μια πολύ εμπεριστατωμένη προσπάθεια ανίχνευσης της πορείας του Άργους στον Ελληνικό Μεσαίωνα με άρτια τεκμηρίωση.

    [2] Ιωάννης Ζεγκίνης, Το Άργος δια μέσου των αιώνων, Πύργος ,1968, εκδ. δεύτερη, σελ. 167.

    [3] Βασίλειος Σκουλάτος, ο.π.

    [4] Χρήστος Παπαοικονόμου, Άγιος Πέτρος του Άργους,Αθήνα 1908, σελ.66.

    [5] Βασίλειος Σκουλάτος ,ο.π.

     Απρίλιος του 2006( Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα «ΑΡΓΟΛΙΔΑ»)

     

    Read Full Post »

     

    Ο Μητροπολίτης Νικαίας Θεόδωρος, αποτελεί μία από τις σημαντικές μορφές της εκκλησιαστικής ιστορίας των μέσων χρόνων του Βυζαντίου. Γεννήθηκε στο Ναύπλιο περίπου το 895 και ο πατέρας του ήταν ιερέας. Πιθανώς είχε μία αδελφή, της οποίας ο γιος Αναστάσιος, ακολούθησε τον ίδιο στην Κωνσταντινούπολη, όπου και χειροτονήθηκε Διάκονος. Ο Θεόδωρος, μετά την χειροτονία του Αγίου Πέτρου ως Επισκόπου Άργους, υπήρξε μαθητής του στο Άργος, ενώ αργότερα χειροτονήθηκε διάκονος και στη συνέχεια ιερέας και πιθανόν τοποθετήθηκε σε κάποια υπηρεσία της επισκοπής, όπου απέκτησε διοικητική πείρα.

    Ο ίδιος ήταν «ασκητικός, λιπόσαρκος, μετρίου αναστήματος, με αραιά γένια και λίγα μαλλιά. Φιλάσθενος και αδύναμος από την φύση του, συχνά αναφέρεται στις ηπατικές και στομαχικές του παθήσεις. Η ασκητική του ζωή τον έκανε ακόμα πιο ευάλωτο στις ασθένειες. Η ελαχίστη αλλαγή στο κλίμα, στη διατροφή, στις συνθήκες διαβίωσης ήταν ικανή να του προκαλέσει ιδιαίτερα προβλήματα, ενώ οι αϋπνίες από τις οποίες υπέφερε τον εξαντλούσαν περισσότερο»[1].

    Έτσι παρέμεινε κοντά στον Επίσκοπό του μέχρι τον θάνατο του, το 922. Κατόπιν αναχώρησε για την Κωνσταντινούπολη, όπου Αυτοκράτορας ήταν ο Κωνσταντίνος Ζ΄ από το 912, αλλά ήδη από το 920 συναυτοκράτορας είχε στεφθεί ο Ρωμανός Α΄ο Λεκαπηνός. Άγνωστοι φίλοι και υποστηρικτές, ίσως και συγγενείς του Αγίου Πέτρου, σύστησαν τον Θεόδωρο στην Αυτοκρατορική αυλή, με αποτέλεσμα να ενταχθεί στον Αυτοκρατορικό κλήρο της Αγίας Σοφίας, όταν ο Ρωμανός τοποθέτησε το 933, τον 16ετή γιο του στον Πατριαρχικό θρόνο, αναλαμβάνοντας τη θέση του χαρτοφύλακα.

    Την εποχή αυτή οι κληρικοί της Αγίας Σοφίας τον εξέλεξαν ως εκπρόσωπό τους. Η κοινωνική άνοδος και η επαγγελματική καταξίωση τον διευκόλυναν στις βλέψεις του για υψηλά εκκλησιαστικά αξιώματα, ενώ η φιλία που τον συνέδεε με τον Αυτοκράτορα και τον Πατριάρχη ενίσχυαν την θέση του και τις φιλοδοξίες του. Όμως, λόγω της αυστηρής προσήλωσης στούς κανόνες και τους νόμους, δημιούργησε αρκετούς εχθρούς μεταξύ ορισμένων μοναχών και κληρικών οι οποίοι είτε διότι ήσαν διεφθαρμένοι, είτε διότι φθονούσαν την ανοδική του πορεία, τον κατηγόρησαν αφενός για αδικήματα οικονομικής φύσης και αφετέρου για την κυκλοφορία ενός λιβελογραφήματος κατά του Πατριάρχη Θεοφύλακτου. Το κείμενο αυτό εξόργισε τον Πατριάρχη αλλά και τον Αυτοκράτορα. Ο Θεόδωρος προκειμένου να αμυνθεί, απευθύνθηκε στους συμπατριώτες του τους Ναυπλιείς, ζητώντας την υποστήριξη τους. Στην αρχή αμφιταλαντεύτηκαν, αλλά με την παρέμβαση του Μητροπολίτη Χριστόφορου, μολονότι οι σχέσεις των δύο ανδρών φαίνεται να μην ήταν αγαθές, υποστήριξαν ένθερμα την αθωότητα του. Ο Θεόδωρος δικαιώθηκε, αλλά σχετικά αποδυναμωμένος. Η δεύτερη ευκαιρία στους αντιζήλους του παρουσιάστηκε όταν κατηγορήθηκε ότι αμφισβητούσε τον ίδιο τον Αυτοκράτορα, καταλογίζοντάς του ανικανότητα. Το αδίκημα αυτό επέσυρε την ποινή της εξορίας. Παρ΄όλη την υποστήριξη του Πατριάρχη, ο Θεόδωρος τιμωρήθηκε με την ποινή του εκτοπισμού.

    Εξόριστος κάπου κοντά στην Κωνσταντινούπολη ο Θεόδωρος, έγραφε σε φίλους και υποστηρικτές του προκειμένου να του επιτραπεί η επάνοδος στην Πόλη. Τελικά, με την βοήθεια του Θεοδώρου, Μητροπολίτη Κυζίκου, επέστρεψε στην Κωνσταντινούπολη. Μετά από δύο επιστολές του προς το Αυτοκρατορικό ζεύγος, όχι μόνο αποκαταστάθηκε αλλά του ανέθεσαν και υψηλότερα καθήκοντα στην Εκκλησιαστική διοίκηση. Το 956 περίπου, ο Θεόδωρος χειροτονήθηκε Μητροπολίτης Νικαίας, σε μία εποχή που συνέγραφε και το Βίο του Αγίου Πέτρου. Αποφεύγει ρήξεις με το αυτοκρατορικό περιβάλλον και το 956 δεν μετέχει σε ομάδα αντιφρονούντων Ιεραρχών που αντιτάχθηκαν στην αποκατάσταση του Πατριάρχη Ευθυμίου. Μάλιστα αναλαμβάνει συντονιστής της ομάδας του Κωνσταντίνου Ζ΄ και των ομοφρόνων Μητροπολιτών που συνηγορούν για την απομάκρυνση του Πολυεύκτου. Σε επιστολή του προς τον Ρωμανό Β΄ σε περίπτωση επιτυχίας του σχεδίου τους ήταν αυτός που θα καταλάμβανε τον Πατριαρχικό θρόνο. Ο θάνατος του Κωνσταντίνου Ζ΄ τον πρόλαβε, με αποτέλεσμα να μην δημιουργηθούν οι κατάλληλες συνθήκες ώστε ο Θεόδωρος να ανέλθει στον Πατριαρχικό θρόνο.

    Ο Θεόδωρος πέθανε περίπου το 963 στην Κωνσταντινούπολη, χωρίς να γνωρίζουμε που ετάφη.

    Υποσημειώσεις

    1.  Παναγιώτη Α. Γιαννόπουλου (Τακτικός Καθηγητής Βυζαντινής Ιστορίας στο Universite Catholique de Louvain (Βέλγιο)), Ναυπλιακά Ανάλεκτα, ΤΟΜΟΣ IV, (2000)

    Βιβλιογραφία

    • Μιχαήλ Γ. Λαμπρινίδης, Δ.Ν. «Η Ναυπλιά. Από Αρχαιοτάτων χρόνων μέχρις των καθ’ ημάς», Έκδοσις Γ΄, Ναύπλιον 1975.
    • Κωνσταντίνος Κυριακόπουλος, «Αγίου Πέτρου Επισκόπου Άργους. Βίος και λόγοι», Έκδοσις Ιεράς Μητρόπολης Αργολίδος, 1976.

    Read Full Post »

    Καλαμαράς Γρηγόριος (1769-1821)


     

    Καλαμαράς Γρηγόριος (1769-1821)

    Μητροπολίτης Αργοναυπλίας (1810-1821) και εθνομάρτυρας, αποτέλεσε μία σημαντική μορφή κατά την εποχή της Τουρκοκρατίας. Καταγόταν από τη Σίτσοβα Λακωνίας και κατηχήθηκε στη Φιλική Εταιρεία το 1819 από το Δανιήλ Παμπούκη [1], ηγούμενο της Μονής του Βράχου [2] Νεμέας.

    Ο Γρηγόριος ως φιλικός, ανέπτυξε αξιόλογη δράση και κατήχησε στη Φιλική Εταιρεία, σημαντικές προσωπικότητες της εποχής όπως τον Ιωάννη Ιατρού και τους αδελφούς Παπαλεξοπούλου στο Ναύπλιο, τον Ιωάννη Περούκα, τον Σταμάτη Αντωνόπουλο, τους αδελφούς Βλάσση στο Άργος, τον Ιερέα Γεώργιο Βελίνη στο Πλατανίτι, τον Θεοδόσιο Μπούσκο στο Τζαφέραγα, τον Γεώργιο Κακάνη στο Χώνικα, τον αρχιδιάκονό του Αθανάσιο Σολιώτη, τον Ιερέα παπα – Κωσταντή στον Αχλαδόκαμπο.

     

    Καλαμαράς Γρηγόριος (1769-1821). Φωτογραφία: Ηλίας Πολυχρονόπουλος.

     

    Όταν οι Τούρκοι κάλεσαν στην Τρίπολη προύχοντες και αρχιερείς, ο Γρηγόριος πήγε μαζί με τον Ιωάννη Περούκα. Εκεί συνελήφθη και οδηγήθηκε στη φυλακή, όπου και πέθανε από τις κακουχίες στις 18 Σεπτεμβρίου 1821, πέντε μόλις ημέρες πριν από την άλωση της Τρίπολης από τους Έλληνες. Ο λαός της Αργολίδας, εκτός από την ομώνυμη οδό, τίμησε τη μνήμη του και με προτομή το 1967, που τοποθετήθηκε αριστερά της δυτικής εισόδου του Καθεδρικού Ιερού Ναού Αγίου Πέτρου.

     

    Υποσημειώσεις


     

    [1] Δανιήλ Παμπούκης. Στον αγώνα του ’21 πρωταγωνιστικό ρόλο έπαιξε ο ηγούμενος Δανιήλ Παμπούκης ο οποίος μυήθηκε στην Φιλική Εταιρεία και ήταν ένας από τους πρωτεργάτες της Επανάστασης. Η Ιερά Μονή Βράχου και ο ηγούμενος Δανιήλ, συμμετείχε καταλυτικά στην περήφανη νίκη των Ελλήνων στα Δερβενάκια όπου εσώθει η επανάσταση στην Πελοπόννησο. Με την απελευθέρωση η Ι. Μ. Βράχου με εκπρόσωπό της τον Δανιήλ εργάστηκε για την ανόρθωση του νεοσύστατου Ελληνικού κράτους, βοηθώντας σημαντικά το έργο του πρώτου Κυβερνήτη της Ελλάδας Ιωάννη Καποδίστρια.

    [2] Η Μονή Βράχου Νεμέας βρίσκεται στην απόκρημνη πλευρά του βουνού Πολυφέγγους και γιορτάζει στις 15 Αυγούστου. Στο Εκκλησιαστικό Μουσείο Κορίνθου φυλάσσεται σφραγίδα της Μονής με τη χρονολογία 1633. Σημαντική ήταν η συμβολή της Παναγίας του Βράχου στην επανάσταση του 1821, κατά την διάρκεια της οποίας ο ηγούμενος της ήταν ο Φιλικός και πρακτικός ιατροχειρούργος Δανιήλ Παμπούκης

     

    Πηγή


    • Οδυσσέα Κουμαδωράκη, «Άργος το πολυδίψιον», Εκδόσεις Εκ Προοιμίου, Άργος 2007.

     

    Read Full Post »

    Εκκλησιαστική Βιβλιογραφία -Αργολίδα.

    Στον βιβλιογραφικό κατάλογο που ακολουθεί καταγράφεται ένα μικρό μέρος της συλλογής της Αργολικής Βιβλιοθήκης Ιστορίας και Πολιτισμού, που έχει επιλεγεί με γνώμονα τα εξής κυρίως κριτήρια:

    ·    την αντιπροσωπευτικότητα ως προς το περιεχόμενο της βιβλιοθήκης και

    ·    τη δυνατότητα της αξιοποίησης στο ειδικό εκπαιδευτικό και ερευνητικό πλαίσιο της Εκκλησιαστικής Ιστορίας της Αργολίδος.

     

     

    • Αρχιεπίσκοπος Αργολίδος Δανιήλ. ( Πετρούλιας). ΑΚΟΛΟΥΘΙΑ ΤΟΥ ΕΝ ΑΓΙΟΙΣ ΠΑΤΡΟΣ ΗΜΩΝ  ΠΕΤΡΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΑΡΓΟΥΣ ΚΑΙ ΝΑΥΠΛΙΟΥ, ΤΟΥ ΘΑΥΜΑΤΟΥΡΓΟΥ. ΔΙΑΣΚΕΥΑΣΘΕΙΣΑ ΥΠΟ ΤΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΑΡΓΟΛΙΔΟΣ ΔΑΝΙΗΛ. ΕΝ ΑΘΗΝΑΙΣ. ΤΥΠΟΙΣ Γ. ΜΕΛΙΣΤΑΓΟΥΣ 1870.

      

    • Βίος του αγίου Πέτρου Άργους, (δημοσιεύθηκε για πρώτη φορά στή συλλογή) Novae Patrum bibliothecae ab Ang . Maio Card . Collectae , tom IX , ed . a Josepho Cozza – Luzi , , pars III , IX , σ. 1-17 με λατινική μετάφραση, Romae 1888

     

    • P. Enrico Rickenbach. Storia e scritti di S. Pietro d΄ Argo. Roma. Tipografia del cav. V. Salviucci 1899.

     

    • Χρήστος  Παπαοικονόμος. Ιερεύς και Οικονόμος της Μητροπόλεως Αθηνών. Ο ΠΟΛΙΟΥΧΟΣ ΤΟΥ ΑΡΓΟΥΣ ΑΓΙΟΣ ΠΕΤΡΟΣ ΕΠΙΣΚΟΠΟΣ ΑΡΓΟΥΣ  Ο ΘΑΥΜΑΤΟΥΡΓΟΣ. ΕΝ ΑΘΗΝΑΙΣ. ΕΚ ΤΟΥ ΤΥΠΟΓΡΑΦΕΙΟΥ Σ. ΒΛΑΣΤΟΥ 1908.

     

    • Αναστάσιος Τσακόπουλος. ΣΥΜΒΟΛΑΙ ΕΙΣ ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑΝ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΑΡΓΟΛΙΔΟΣ. ΕΚΔΟΣΙΣ « ΧΡΟΝΙΚΩΝ ΤΟΥ ΜΟΡΙΑ» ΑΘΗΝΑΙ 1953

     

    • Αναστάσιος Τσακόπουλος. ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΚΑΙ ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΑ. ( Συμβολαί εις την Ιστορίαν και Λαογραφίαν) ΑΘΗΝΑΙ 1960.

     

    • Κωνσταντίνος Κυριακόπουλος, Καθηγητής  Φιλόλογος. ΑΓΙΟΥ ΠΕΤΡΟΥ  ΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΑΡΓΟΥΣ. ΒΙΟΣ ΚΑΙ ΛΟΓΟΙ. ΕΚΔΟΣΙΣ, ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΑΡΓΟΛΙΔΟΣ 1976.

     

     

     

    1.       ΑΓΙΟΣ ΠΕΤΡΟΣ. ΕΠΙΣΚΟΠΟΣ ΑΡΓΟΥΣ Ο ΘΑΥΜΑΤΟΥΡΓΟΣ.

              ΕΚΔΟΣΙΣ ΚΑΘΕΔΡΙΚΟΥ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΑΓΙΟΥ ΠΕΤΡΟΥ ΑΡΓΟΥΣ.1991.

    2.       « ΔΑΝΑΟΣ» ΚΑΙ ΑΓΙΟΣ ΠΕΤΡΟΣ. ΔΑΝΑΟΣ.

               1894-1994: 100 ΧΡΟΝΙΑ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΦΟΡΑΣ ΤΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ.

               ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΕΚΔΟΣΗΣ ΚΩΣΤΑΣ ΔΑΝΟΥΣΗΣ.ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΑΡΓΕΙΩΝ  «Ο ΔΑΝΑΟΣ». ΑΡΓΟΣ 2007.

    3.       « ΔΑΝΑΟΣ» ΚΑΙ ΑΓΙΟΣ ΠΕΤΡΟΣ.( 1889-1991). ΠΡΑΚΤΙΚΑ ΤΟΥ Ε΄ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ ΠΕΛ/ΚΩΝ  ΣΠΟΥΔΩΝ  ( Άργος- Ναύπλιον 6-10 Σεπτεμβρίου 1995). ΑΘΗΝΑΙ 1997.

     

     

    • Αρχιμανδρίτης Καλλίνικος Κορομπόκης. ΟΙ ΚΑΘΟΛΙΚΟΙ ΣΤΟ ΝΑΥΠΛΙΟ ΝΑΥΠΛΙΑΚΑ ΑΝΑΛΕΚΤΑ ΤΟΜΟΣ ΙΙΙ  ΕΚΔΟΣΗ ΔΗΜΟΥ ΝΑΥΠΛΙΕΩΝ 1998.

     

    • Αρχιμανδρίτης Καλλίνικος Κορομπόκης. Η ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΟΥ ΑΡΓΟΥΣ  ΣΤΑ ΧΡΟΝΙΑ ΤΗΣ ΤΟΥΡΚΟΚΡΑΤΙΑΣ. ΔΑΝΑΟΣ. ΑΡΓΟΣ 2003.

     

    • π. Μάρκος Φώσκολος. Δυτικός Ιερεύς. Η ΚΑΘΟΛΙΚΗ  ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΑΡΓΟΥΣ- ΝΑΥΠΛΙΟΥ.

     

    • Παναγιώτης Α. Γιαννόπουλος. Τακτικός Καθηγητής Βυζαντινής Ιστορίας στο Universite Catholigue de Louvain.Βέλγιο.
    1. Ο ΕΠΙΣΚΟΠΙΚΟΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΝΟΥ ΑΡΓΟΥΣ.   ΠΡΑΚΤΙΚΑ ΤΟΥ Ε΄ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ.  ΑΡΓΟΣ- ΝΑΥΠΛΙΟΝ, 6-10 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 1995. ΤΟΜΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟΣ.             ΜΥΚΗΝΑÏΚΟΣ-ΑΡΧΑΙΟΣ- ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΟΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ. ΑΘΗΝΑΙ.1996-1997.
    2. Η ΠΕΡΙΣΤΑΣΙΑΚΗ ΕΠΙΣΚΟΠΗ ΝΑΥΠΛΙΟΥ ΚΑΤΑ ΤΟΝ Θ΄ΚΑΙ Ι΄ΑΙΩΝΑ.
    3. Ο ΝΑΥΠΛΙΕΥΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΝΙΚΑΙΑΣ. ΝΑΥΠΛΙΑΚΑ ΑΝΑΛΕΚΤΑ. ΤΟΜΟΣ IV (2000). ΕΚΔΟΣΗ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΝΑΥΠΛΙΕΩΝ. ΝΑΥΠΛΙΟ.
    • Κώστας Δανούσης. Συγγραφέας- ερευνητής. Ο Αργείος αγιογράφος Γεώργιος Μάρκου στο πλαίσιο της Μεταβυζαντινής παράδοσης. Αργειακὴ γη. Επιστημονική και λογοτεχνική Έκδοση του  Πνευματικού Κέντρου του Δήμου Άργους. Ετήσια έκδοση, Δεκέμβριος 2004, τεύχος 2.

     

    • Μιχαήλ Γ. Λαμπρινίδης, Δ.Ν., Η ΝΑΥΠΛΙΑ. ΑΠΟ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΑΤΩΝ ΧΡΟΝΩΝ ΜΕΧΡΙ ΤΩΝ ΚΑΘ΄ΗΜΑΣ. ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ. ΕΚΔΟΣΙΣ Γ΄  ΝΑΥΠΛΙΟΝ 1975.

     

    • Ιωάννης Ζεγκίνης. Επ. Εισαγγελεύς Εφετών. ΤΟ ΑΡΓΟΣ ΔΙΑ ΜΕΣΟΥ ΤΩΝ ΑΙΩΝΩΝ. ΕΚΔΟΣΙΣ ΤΡΙΤΗ, ΑΘΗΝΑΙ 1996.

    •  ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ Γ. ΑΤΕΣΗ – ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ ΠΡ. ΛΗΜΝΟΥ « ΕΠΙΤΟΜΟΣ ΕΠΙΣΚΟΠΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΑΠΟ ΤΟΥ 1833 ΜΕΧΡΙ ΣΗΜΕΡΟΝ –  ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΑΡΓΟΛΙΔΟΣ σελ. 219 – 230  ΤΟΜΟΣ Γ΄», ΕΝ ΑΘΗΝΑΙΣ 1969. 

          

    • ΘΕΟΦΙΛΟΥ Ν. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΥ – ΑΡΧΙΜΑΝΔΡΙΤΟΥ. « ΜΑΡΤΥΡΕΣ ΚΑΙ ΑΓΩΝΙΣΤΑΙ ΙΕΡΑΡΧΑΙ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ  ΕΘΝΕΓΕΡΣΙΑΣ 1821 – 1829, ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΑΡΓΟΛΙΔΟΣ ΓΕΡΑΣΙΜΟΣ σελ. 305 – 313 », ΕΚΔΟΤΙΚΟΝ ΓΡΑΦΕΙΟΝ ΣΕΙΡΙΟΣ, ΑΘΗΝΑΙ 1972.   

     

     

    • Τάσος Αθ. Γριτσόπουλος δ. Φ – ΑΡΧΩΝ ΜΕΓΑΣ ΙΕΡΟΜΝΗΜΩΝ ΤΗΣ ΜΕΓΑΛΗΣ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ. « Η ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΗΣ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΛΩΣΙΝ – ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΑΡΓΟΥΣ ΚΑΙ ΝΑΥΠΛΙΟΥ σελ. 127 – 168 », Εταιρεία Πελοποννησιακών Σπουδών, Αθήνα, 1992.   

     

    • ΔΙΟΝΥΣΙΟΥ Χ. ΣΤΡΑΒΟΛΕΜΟΥ. Ο ΑΡΓΟΛΙΔΟΣ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ ο Β΄( ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ ) ΒΙΟΣ ΚΑΙ ΠΡΟΣΦΟΡΕΣ ΤΟΥ. ΕΚΔΟΣΙΣ, ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΑΔΕΛΦΟΤΗΤΟΣ ΑΡΓΟΥΣ Η « ΑΓΙΑ ΜΑΚΡΙΝΑ » ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 1985.

     

    • ΚΩΣΤΑΣ ΔΑΝΟΥΣΗΣ. « Βίος και πολιτεία του Οσίου Λεοντίου του νέου μυροβλύτου του  εξ  Άργους, σελ. 53 – 74 ». ΕΛΛΕΒΟΡΟΣ – ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΟ ΑΡΓΟΣ – 1994.

     

    • ΑΝΤΩΝΙΟΣ Γ. ΔΑΡΛΑΚΟΣ. « Ο εν Άργει ναός του Τιμίου Προδρόμου, σσ. 115 -122 ». ΑΡΓΟΛΙΚΟ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ 1910.

     

     

    • Μητροπολίτης Αργολίδος Χρυσόστομος Β’ ( Δεληγιαννόπουλος). « Ασματικαί Ακολουθίαι του Αγίου Αγγελή Νεομάρτυρος και του Οσίου Λεοντίου Των Αργείων, μετά σχετικών βιογραφικών σημειωμάτων ». Ναύπλιον 1982.

     

    • Μητροπολίτης Αργολίδος Χρυσόστομος Β’ ( Δεληγιαννόπουλος). « Ασματικαί Ακολουθίαι εις τον Άγιον Νεομάρτυρα Αναστάσιον Τον Ναυπλιέα (1655), μετά σχετικών μελετών ». Εν Αθήναις 1968.

     

    • Μητροπολίτης Αργολίδος Χρυσόστομος Β’ ( Δεληγιαννόπουλος). Ο ΒΙΟΣ ΤΩΝ ΕΝ ΑΡΓΟΛΙΔΙ ΑΓΙΩΝ ΕΚΔΟΣΙΣ,  ΧΡΙΣΤ. ΕΣΤΙΑΣ ΝΕΑΝΙΔΩΝ, ΑΡΓΟΣ 1958. 

     

    • Μητροπολίτης Αργολίδος Χρυσόστομος Β’ ( Δεληγιαννόπουλος). Η ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΑΡΓΟΥΣ ΚΑΙ ΝΑΥΠΛΙΑΣ ΑΠΟ ΤΗΣ ΣΥΣΤΑΣΕΩΣ ΤΗΣ ΜΕΧΡΙ ΣΗΜΕΡΟΝ. ΤΕΥΧΟΣ Α΄ ΔΙΟΙΚΗΣΙΣ  ΕΚΔΟΣΙΣ, ΧΡΙΣΤ. ΕΣΤΙΑΣ ΑΡΓΟΥΣ, ΑΡΓΟΣ 1957. 

     

    • Μητροπολίτης Αργολίδος Χρυσόστομος Β’ ( Δεληγιαννόπουλος). Η ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΑΡΓΟΥΣ ΚΑΙ ΝΑΥΠΛΙΑΣ ΑΠΟ ΤΗΣ ΣΥΣΤΑΣΕΩΣ ΤΗΣ ΜΕΧΡΙ ΣΗΜΕΡΟΝ. ΤΕΥΧΟΣ Β΄ ΑΙ ΙΕΡΑΙ ΜΟΝΑΙ  ΕΚΔΟΣΙΣ, ΧΡΙΣΤ. ΕΣΤΙΑΣ ΑΡΓΟΥΣ, ΑΡΓΟΣ 1961. 

     

    • Μητροπολίτης Αργολίδος Χρυσόστομος Β’ ( Δεληγιαννόπουλος). « Παύλος Ο Χριστοφόρος », Αθήναι 1965. ( Σελίδες 16 )

     

    • Μητροπολίτης Αργολίδος Χρυσόστομος Β’ ( Δεληγιαννόπουλος). « Χριστός και Εκκλησία », Αθήναι 1974. ( Σελίδες 26 )

     

    • Μητροπολίτης Αργολίδος Χρυσόστομος Β’ ( Δεληγιαννόπουλος). « Ο Παρθενικός Βίος », Έκδοσις , Ιερού Ησυχαστηρίου « Αγία Μακρίνα». Κιβέριον Αργολίδος. ( Σελίδες 286 )

     

    • Μητροπολίτης Αργολίδος Χρυσόστομος Α’ . « Το Πανεπιστήμιον  του Εγκλήματος ». Εκδοσις Χριστιανικής Εστίας Νεανίδων Άργους 1954. ( Σελίδες 32 )  

     

    • Ιωάννου Σπ. Αναγνωστόπουλου, Θεολόγου – Φιλόλογου – Γυμνασιάρχη, Δρα Φιλοσοφίας Πανεπιστημίου Αθηνών. « Η Αγία Παρασκευή της περιοχής Νερά του Αχλαδοκάμπου », Αθήνα 1988. ( Σελίδες 76 )

     

    • « Ο Άγιος Αναστάσιος ο Ναυπλιεύς », Εκδόσεις Ένθεος Βίος, Αθήνα 2007.   

     

    • Αρχιμανδρίτου Γεωργίου Χώρα, Δρα Θεολογίας. « Το Μαρτύριον του Νεομάρτυρος Αγίου Αναστασίου του Ναυπλιέως  (1655) και το Εκκλησιαστικοπολιτικόν Πλαίσιον της Εποχής του », Αθήνα 2006. ( Σελίδες 28 )

     

    • Αρχιμανδρίτου Γεωργίου Χώρα, Δρα Θεολογίας. « Η μονή του Οσίου Θεοδοσίου του Νέου Αργολίδος », Έκδοσις, Ιερά Μονή Αγίου Θεοδοσίου, Αθήνα 1994. ( Σελίδες 68 )   

     

    • Αρχιμανδρίτου Τιμόθεου Δ. Τζιαβάρα. « Ο Άγιος Πέτρος από την Άσκησιν εις την Επισκοπήν » Αθήναι 1977. ( Σελίδες 16 )

     

    • Περικλέους Γ. Ζερλέντου. « Η Εν Πελοποννήσω Ελληνική Εκκλησία Επί Ενετών Ετεσι 1685 -1715 ». Εκδοτικός Οίκος Γεωργίου Ι. Βασιλείου, Εν Αθήναις 1921. ( Σελίδες 38 )

     

    Read Full Post »

    « Newer Posts