Feeds:
Δημοσιεύσεις
Σχόλια

Posts Tagged ‘Ιστορία’

Γαλλική Επιστημονική Αποστολή του Μορέως 1829

Posted in Πρόσωπα & γεγονότα του΄21, Περιηγητές, tagged , , , , , , , , , , , , on 29 Δεκεμβρίου, 2008| Leave a Comment »

Γαλλική Επιστημονική Αποστολή του Μορέως 1829

 

Από το 1821 και μετά, τα πολιτικά και στρατιωτικά γεγονότα, που συνδέονταν με την ελληνική Επανάσταση και τον αγώνα για την ανεξαρτησία, προκάλεσαν ένα μεγάλο ρεύμα φιλελληνισμού και ενδιαφέροντος για τα ελληνικά πράγματα.

Ο Νικόλαος – Ιωσήφ Μαιζών, Γρεναδιέρος στο 1ο τάγμα του Παρισιού το 1792, έργο του Γάλλου ζωγράφου Λεόν Κονιέ (Léon Cogniet, 1794 – 1880). Palace of Versailles.

Το 1828 η γαλλική κυβέρνηση, κατόπιν συμφωνίας των Μ. Δυνάμεων, αποφάσισε να βοηθήσει τους Έλληνες στέλνοντας μια στρατιωτική αποστολή 14.000 ανδρών υπό τις διαταγές του στρατηγού Νικολάου Μαιζών (Nicolas Joseph Maison), που αποβιβάστηκε στις 29 Αυγούστου νοτιοδυτικά της Πελοποννήσου, με σκοπό να εκκαθαρίσει την περιοχή από τις τουρκικές-αιγυπτιακές κατοχικές δυνάμεις.

Με τη μεσολάβηση του Εντγκάρ Κινέ (Edgar Quinet),[1] η βοήθεια αυτή συνοδεύτηκε από μία επιστημονική αποστολή, κατά το πρότυπο αυτής που είχε συνοδεύσει το εκστρατευτικό σώμα του Βοναπάρτη στην Αίγυπτο, και της οποίας το πιο αξιόλογο αποτέλεσμα ήταν η εικονογραφημένη πολύτομη έκδοση Description de l’Égypte (Περιγραφή της Αιγύπτου).

 

Ο Γαλλικός Στρατός στο Μοριά (1828-1830). Δημοσιεύεται στο: René Puaux, «Grèce, Terre aimée des Dieux, Παρίσι, 1932.

 

Η Επιστημονική Αποστολή, που έφτασε στο Μοριά το 1829, περιελάμβανε πολλές ειδικότητες: ένα τμήμα φυσικών επιστημών με επτά ερευνητές και ένα ζωγράφο, υπό τη διεύθυνση του συνταγματάρχη Jean-Baptiste Bory de Saint-Vincent (Ζαν-Μπατίστ Μπορύ ντε Σεν-Βενσάν), ένα τμήμα αρχαιολογίας με τη συμμετοχή ειδικά του Qui­net, ο οποίος όμως λόγω ασθενείας πολύ σύντομα σταμάτησε να εργάζεται αποτελεσματικά, και ένα τμήμα αρχιτεκτονικής υπό τη διεύθυνση του αρχιτέκτονα Guillaume-Abel Blouet (Γκιγιώμ-Αμπέλ Μπλουέ), στον οποίο οφείλουμε τα κυριότερα επιστημονικά αποτελέσματα της Αποστολής σε αρχαιολογικά θέματα,  χάρη στην ποιότητα των αποτυπώσεων τους, η μελέτη των αρχαιοτήτων του Άργους πέρασε στο χώρο της επιστήμης. (περισσότερα…)

Read Full Post »

Wordsworth Christopher (Κρίστοφερ Γουόρντσγουορθ) – 1807-1885

Posted in Περιηγητές, tagged , , , , , , , , , on 27 Δεκεμβρίου, 2008| Leave a Comment »

Wordsworth Christopher ( Κρίστοφερ Γουόρντσγουορθ) – 1807-1885

 

Wordsworth Christopher

Ο Αγγλος Christopher Wordsworth ( Κρίστοφερ Γουόρντσγουορθ 1807-1885),  υπήρξε ένας από τους ελάχιστους περιηγητές που ήρθε στην Ελλάδα για να μελετήσει και όχι να λεηλατήσει τους αρχαίους θησαυρούς. Ο Ch. Wordsworth με εξαίρετη κλασσική παιδεία, επίσκοπος του Λίνκολ από το 1868, έγραψε πολλά έργα για θεολογικά ζητήματα.

Στα 1832 – 1833 ταξίδεψε στην Ελλάδα, στην Πελοπόννησο, την Αργολίδα  και ήταν ο πρώτος Άγγλος που έγινε δεκτός από τον βασιλιά Όθωνα. Τα δύο αξιομνημόνευτα έργα του, «Athens and Attica», 1836 και «Greece : pictorial, descriptive and Historical», London, 1839, είναι γραμμένα με ένα ύφος δόκιμο ήδη από τον 17ο αιώνα.

Με σοβαρότητα στις αρχαιολογικές του κυρίως περιγραφές και ενθουσιασμό στις γραπτές αναπαραστάσεις του περιβάλλοντος χώρου, ο Wordsworth, ακούραστος ερευνητής, επιβάλλεται με την εγκυρότητα του έργου του, το πλήθος των φιλολογικών παραπομπών και τα εδάφια από αρχαίους συγγραφείς. Ακολουθώντας την πορεία του Ησίοδου, από τον Εύριπο, στον Ωρωπό και τον Ραμνούντα, έφθασε στην Αθήνα τον Οκτώβριο του 1832.

Συνδύασε τις αρχαιολογικές αναζητήσεις με το ενδιαφέρον για τη σύγχρονη κατάσταση και παρέδωσε έναν λεπτομερή περιηγητικό οδηγό της νεοϊδρυθείσας πρωτεύουσας, αλλά και της Αττικής ως τη Σαλαμίνα και την Αίγινα.

Γράφει: “Μέναμε στον Κεραμεικό, και ο πιο κοντινός μας γείτονας είναι ο ναός του Θησέως… είναι σχεδόν μόνος του… Σε αυτήν την κατάσταση της σύγχρονης ερήμωσης, το μεγαλείο των αρχαίων κτισμάτων είναι ακόμα πιο εντυπωσιακό… τα λιγότερο ερειπωμένα οικοδομήματα στη σημερινή Αθήνα (μετά τις συνέπειες του τελευταίου πολέμου) είναι τα ίδια τα αρχαία ερείπια. Για την Ελλάδα, ο αρχαίος κόσμος είναι τα πάντα…”.

 

Πηγή

  • Ανθολόγιο χρονικών των Ξένων Περιηγητών – (Συλλογή Δ. Κοντομηνά) στηρίζεται στον κατάλογο της Έκθεσης (16 Μαΐου – 16 Ιουνίου 2005) με τίτλο “Ανάδυση και η Ανάδειξη Κέντρων του Ελληνισμού στα Ταξίδια των Περιηγητών (15ος – 20ος αιώνας)”. Η εισαγωγή και τα σχόλια είναι της Ιόλης Βιγγοπούλου, ενώ ο κατάλογος κυκλοφόρησε σε σχεδιασμό και επιμέλεια του Κ. Σπ. Στάϊκου, από τις Εκδόσεις “Κότινος”.

 

Σχετικά θέματα:

Αργολικός κάμπος – Wordsworth Christopher ( Κρίστοφερ Γουόρντσγουορθ)

Μουσουλμανικό τέμενος στην Τρίπολη – Christopher Wordsworth, 1839

Read Full Post »

Belle Henri (Aνρί Mπέλ)

Posted in Περιηγητές, tagged , , , , , , , , , , , , , , , , on 27 Δεκεμβρίου, 2008| Leave a Comment »

Belle Henri (Aνρί Mπέλ)

 
O Aνρί Mπέλ γεννήθηκε το 1837, σε ηλικία μόλις 24 ετών άρχισε τη διπλωματική του καριέρα υπηρετών ως ακόλουθος στην Γαλλική πρεσβεία στην Κωνσταντινούπολη. Στην πορεία της ζωής του υπηρέτησε ως Πρέσβης στη Φλωρεντία και τιμήθηκε με τον τίτλο του ιππότη της λεγεώνας της τιμής. Το 1868 αναλαμβάνει τη θέση του Γραμματέα της Γαλλικής Πρεσβείας στην Αθήνα όπου παρέμεινε επί 5 χρόνια στο διάστημα αυτό του δόθηκε η ευκαιρία να γνωρίσει από κοντά τους Έλληνες να σπουδάσει τη νοοτροπία τον χαρακτήρα τον πολιτισμό και την ιστορία τους. Αποτέλεσμα της προσεκτικής αυτής σπουδής είναι το βιβλίο του «ταξίδι στην Ελλάδα» που είναι μια μοναδική πηγή από το πώς ζούσαν οι πρόγονοί μας μετά από την απελευθέρωση από τον Tουρκικό ζυγό.

 

Θ�α του Άργους και του Φραγκικού κάστρου της Λάρισας. Άποψη από τα νοτιοανατολικά. Στα μισά του υψώματος το μοναστήρι της Παναγίας. Αριστερά, διαγώνια πάνω στο λόφο, πρόκειται μάλλον για �να μονοπάτι και όχι για τοίχο. Το σχ�διο, που �γινε εκ του φυσικού σύμφωνα με τον συγγραφ�α, θυμίζει φωτογραφία ίσως να χρησιμοποιήθηκε φωτεινός θάλαμος.

Θέα του Άργους και του Φραγκικού κάστρου της Λάρισας. Άποψη από τα νοτιοανατολικά. Στα μισά του υψώματος το μοναστήρι της Παναγίας. Αριστερά, διαγώνια πάνω στο λόφο, πρόκειται μάλλον για ένα μονοπάτι και όχι για τοίχο. Το σχέδιο, που έγινε εκ του φυσικού σύμφωνα με τον συγγραφέα, θυμίζει φωτογραφία ίσως να χρησιμοποιήθηκε φωτεινός θάλαμος.

 

Mέσω του έργου του, βλέπουμε τα στοιχεία που συνθέτουν την προσωπικότητα και τη συγγραφική ικανότητα του διπλωμάτη Mπέλ που είναι ένας άνθρωπος με πολύπλευρη γνώση σφαιρική λογική αλλά και ανθρωπιστής. Στον τρόπο που περιγράφει τις περιγραφές αλλά και επισκέπτεται και τις καταστάσεις που συναντά διακρίνει κανείς όχι τον διπλωμάτη αλλά και τον λαογράφο – μια περίεργη σύνθεση επιστήμονα και στοχαστή. Kινείται άνετα τόσο στην πεζότητα της σύγχρονης πραγματικότητας όσο και στο ωραιοποιημένο προσωπικό παρελθόν. O Aνρί Mπέλ μετά από άδεια του υπουργείου εσωτερικών αρχίζει με μία ομάδα την περιήγησή του σε όλη σχεδόν τη Ελλάδα, το φθινόπωρο του 1874. Επισκέπτεται την Πελοπόννησο και μένει για κάποιο διάστημα στο Άργος. 


Ο Belle επισκέφθηκε το Άργος μεταξύ του 1861 και 1874, δύσκολο να καθορίσουμε πότε ακριβώς. Στο κείμενο του ενδιαφέρεται κυρίως για δύο πράγματα. Την πόλη, αρχικά, που τον εντυπωσιάζει με τον αγροτικό χαρακτήρα της :

 

 «Το Άργος δεν είναι παρά ένα μεγάλο χωριό που αποτελείται από χαμηλά, κακοκτισμένα σπίτια, ανάμεσα σε κήπους και περιβόλια, όπου οι ανθισμένες πορτοκαλιές και λεμονιές, οι αγριοτριανταφυλλιές, οι πικροδάφνες και τα γιασεμιά αναδίνουν τα αρώματα τους. Κάποια στιγμή οι φράχτες γίνονται πλινθόκτιστοι τα σπίτια πυκνώνουν, ευθυγραμμίζονται και σχηματίζουν δύο ή τρεις φαρδείς δρόμους, όπου παρατηρείται μεγαλύτερη κίνηση. Πρόκειται για την αγορά». Το δεύτερο ενδιαφέρον του αφορά τη στρατιωτική δράση του Υψηλάντη στο κάστρο της Λάρισας, στα 1822. Προφανώς, οι αρχαιότητες δεν τον ενδιαφέρουν και αναφέρει το θέατρο μόνο παρεμπιπτόντως έτσι εξηγείται η οπτική γωνία που επέλεξε για το σχέδιο του, όπου απεικονίζονται μόνο στοιχεία που τονίζονται στο κείμενο : η πολεοδομική οργάνωση του οικισμού, με πολλά κενά και άφθονη βλάστηση, και το κάστρο στην κορυφή της Λάρισας, που αναφέρεται και ως όρος Χάον.

 

Οι πληροφορίες  του Aνρί Mπέλ είναι λεπτομερείς,   αρκετά ακριβείς – δημοσίευσε σειρά άρθρων στο ταξιδιωτικό περιοδικό Le Tour du Monde – οι οποίες  αποτελέσανε για πολλά χρόνια την κύρια πηγή πληροφοριών για την Ελλάδα και την Πελοπόννησο ειδικότερα. Γράφτηκαν από έναν άνθρωπο καταρτισμένο από κλασσική παιδεία παρατηρητικό – λόγω του διπλωματικού του επαγγέλματος. Oι πληροφορίες του Aνρί Mπέλ αποτελέσαν πηγή πληροφοριών και άλλων Γάλλων περιηγητών των Pενέ Πιό, Mωρίς Mπονέ, Pομπέρ Λεβέκ, Aλβέρτου ντε Μπονέ. Που επισκεφτήκανε μετά από αυτόν την Πελοπόννησο. Mάλιστα μερικοί το αναφέρουν ρητά αυτό στα βιβλία τους. Yπήρξαν επίσης και βασική πηγή των περίφημων ταξιδιωτικών οδηγών της εποχής – του Mπέντιγκερ και του Πλέτιου που τόσα πολλά προσφέρανε εν συνεχεία στον παγκόσμιο πολιτισμό.

 
 

 

Πηγές

 

  • Michel Seve,  « Οι Γάλλοι Ταξιδιώτες στο Άργος », Ecole Francaise D’ Athenes, 1993. 
  • BELLE, Henri. Trois annees en Grece, Παρίσι, Hachette, 1881
  • Nίκη Φιλοπούλου, Συγγραφεύς, Β΄Επιστημονική Συνάντηση – Άνω Δολιανά Αρκαδίας Θέρος 2003.

 

Read Full Post »

Παϊδούση – Παπαντωνίου Γιόνα (Ιωάννα) Μικέ (1917-2009)

Posted in Λογοτέχνες - Ιστορικοί, tagged , , , , , , , , , , on 23 Δεκεμβρίου, 2008| Leave a Comment »

Παϊδούση Γιόνα Μικέ (1917-2009)

 

Η Γιόνα Μικέ Παϊδούση, κόρη του γιατρού Απόστολου Παπαντωνίου και της Χρυσούλας Μπέικου, γεννήθηκε στους Δίδυμους της Ερμιονίδας όπου έμαθε τα πρώτα γράμματα. Φοίτησε στο Αρσάκειο Παρθεναγωγείο και έλαβε το απολυτήριο της από το Καποδιστριακό Γυμνάσιο Ναυπλίου, απόφοιτος του οποίου υπήρξε και ο πατέρας της. Σπούδασε στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, από όπου αποφοίτησε το 1942. Κατά τη διάρκεια της Κατοχής, συμμετείχε ενεργά στην Εθνική Αντίσταση ως στέλεχος της ΕΠΟΝ στην Ερμιονίδα. Στα τέλη της δεκαετίας του 1940 φοίτησε στο Πανεπιστήμιο της Σορβόνης με υποτροφία του Γαλλικού Ινστιτούτου Αθηνών· εκεί μελέτησε την αλβανική γλώσσα και λογοτεχνία.

 

  

Με την λευκή ποδιά η συγγραφ�ας στην είσοδο του Πατρικού της σπιτιού στα Δίδυμα περίπου το 1943. Φωτογραφία από το βιβλίο, Γιόνα Μικ� Παϊδούση, « Ο Κόκκινος Επιτάφιος », Εκδόσεις Βιβλιόραμα, Αθήνα 2008.

Με την λευκή ποδιά η συγγραφέας στην είσοδο του Πατρικού της σπιτιού στα Δίδυμα περίπου το 1943. Φωτογραφία από το βιβλίο, Γιόνα Μικέ Παϊδούση, « Ο Κόκκινος Επιτάφιος », Εκδόσεις Βιβλιόραμα, Αθήνα 2008.

 

 

Παντρεύτηκε το 1952 τον Χιώτη λόγιο και γιατρό, δόκτορα Μικέ Παϊδούση,* ιδρυτή της Υπηρεσίας Αιμοδοσίας το 1935, αιματολόγο που πραγματοποίησε την πρώτη μετάγγιση αίματος στην Ελλάδα. Κατά την διάρκεια της κοινής τους ζωής στάθηκε στο πλευρό του συζύγου της υποστηρίζοντας το έργο του με όλες της τις δυνάμεις. Μετά το θάνατο του, το 1974, ασχολήθηκε με τη συγγραφή λογοτεχνικών έργων, με μεταφράσεις ξένων έργων και με την αναλυτική μελέτη της ιστορίας και λαογραφίας της Ερμιονίδας.

Βιβλία της: Τα παιδιά της Σπηλιάς, Κέδρος, Αθήνα 1978· Πριν από τον Δεκέμβρη, Αλλαγή, Αθήνα 1979· Τα Βίλια του Κιθαιρώνα και τ’ αρβανίτικα τραγούδια τους, Αλλαγή, Αθήνα 1980· Η Ερμιονίδα ανά τους αιώνες, Πελοποννησιακό Λαογραφικό ‘Ίδρυμα, Ναύπλιο 1996· Τα αρβανίτικα τραγούδια της Ερμιονίδας Πελοποννησιακό Λαογραφικό Ίδρυμα, Ναύπλιο 1999. Μεταφράσεις από την αλβανική γλώσσα: Ισμαήλ Κανταρέ, Ο ρημαγμένος Απρίλης, Αλλαγή, Αθήνα 1981· Ενβέρ Χότζα, Ο αγγλοαμερικάνικος κίνδυνος για την Αλβανία, Αλλαγή, Αθήνα 1982, Ο Κόκκινος Επιτάφιος, Αθήνα 2008. Υπό έκδοση, από το Πελοποννησιακό Λαογραφικό Ίδρυμα, βρίσκονται τρεις μελέτες ιστορικού και λαογραφικού περιεχομένου. Έφυγε από κοντά μας τη Δευτέρα 25 Φεβρουαρίου 2009.

 

 

Υποσημείωση

 

 

 

* Ο Μικές Παϊδούσης γεννήθηκε στον Κάμπο της Χίου το 1906. Σπούδασε ιατρική στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, στο οποίο έγινε διδάκτορας το 1948. Σαν γιατρός υπηρέτησε σε διάφορα νοσοκομεία του κέντρου και της περιφέρειας. Κατά τη θητεία του στον Ερυθρό Σταυρό στράφηκε στην αιματολογία, ενώ αργότερα έγινε ιδρυτικό μέλος της Ελληνικής Αιματολογικής Εταιρείας. Σε συνεργασία με τον μεγάλο Χιώτη χειρούργο Μαθιό Μακκά, εγκαινίασε την οργανωμένη αιμοδοσία στην Ελλάδα, ιδρύοντας το 1935 την Υπηρεσία Αιμοδοσίας του Ερυθρού Σταυρού. Υπηρέτησε σαν γιατρός στο Αλβανικό Μέτωπο. Το 1944 απεστάλη στη Χίο, για την περίθαλψη των τραυματιών από τον βομβαρδισμό του πλοίου του Ερυθρού Σταυρού «Βίριλ». Συμμετείχε ενεργά στην Εθνική Αντίσταση, κυνηγήθηκε από τους Γερμανούς και τέλος βγήκε στην παρανομία, προσφέροντας πολύτιμες υπηρεσίες σαν ιατρός. Σε ανταμοιβή, η Ελληνική κυβέρνηση στα μετακατοχικά χρόνια της μισαλλοδοξίας, τον έστειλε για «αναμόρφωση» στην Ικαρία για 6 μήνες εξαιτίας των ιδεολογικών αντιλήψεων του. Στη συνέχεια απολύθηκε από τον Ερυθρό Σταυρό. Το 1950 ο Σμπαρούνης, τον προσέλαβε στο «Γερουλάνειο Ίδρυμα», όπου και ίδρυσε τράπεζα αίματος. Από το 1952 μέχρι το 1972, διηύθυνε το Β’ Περιφερειακό Κέντρο Αιμοδοσίας των Αθηνών στο Λαϊκό Νοσοκομείο. Υπήρξε προσωπικός γιατρός της Πηνελόπης Δέλτα και του Ι. Μεταξά, φίλος του Καζαντζάκη, του Βάρναλη, του Τσίρκα, του Ρίτσου, του Μ. Θεοδωράκη, του Μυταράκη, του Δαρζέντα, του Απέργη, του Καλμούχου και άλλων σπουδαίων ανθρώπων. Το επιστημονικό του έργο, πλούσιο και ενδιαφέρον, είναι μεγάλο. Πολλές οι δημοσιεύσεις με λαογραφικό, ιστορικό και φιλολογικό περιεχόμενο στον Αθηναϊκό και Χιώτικο τύπο της εποχής. Τιμήθηκε με το Πολεμικό Σταυρό Γ’ Τάξεως και το Μετάλλιο των Εξαίρετων Πράξεων. Πέθανε στην Αθήνα τον Δεκέμβριο του 1974 από οξύ καρδιακό επεισόδιο.

 

 

Πηγή

 

  • Γιόνα Μικέ Παϊδούση, « Ο Κόκκινος Επιτάφιος », Εκδόσεις Βιβλιόραμα, Αθήνα 2008.    

Read Full Post »

Πυραμίδα του Ελληνικού 1881

Posted in Γκραβούρες, tagged , , , , , , , , on 21 Δεκεμβρίου, 2008| Leave a Comment »

Πυραμίδα του Ελληνικού.

Πυραμίδα του Ελληνικού.

Read Full Post »

Άποψη του Άργους 1837

Posted in Γκραβούρες, tagged , , , , , , , on 21 Δεκεμβρίου, 2008| Leave a Comment »

F. Hevre, A residense in Greece and Turkey, London 1837.

F. Hevre, A residense in Greece and Turkey, London 1837.

Read Full Post »

Άργος. Άποψη της Λάρισας από το λόφο της Δειράδας 1810.

Posted in Γκραβούρες, tagged , , , , , , , , , on 21 Δεκεμβρίου, 2008| Leave a Comment »

Άργος. Άποψη της Λάρισας από το λόφο της Δειράδας 1810.

Άργος. Άποψη της Λάρισας από το λόφο της Δειράδας 1810.

Read Full Post »

Το Παλαμήδι με τμήμα του Ναυπλίου – Λιθογραφία 1826

Posted in Γκραβούρες, tagged , , , , , , , , , on 20 Δεκεμβρίου, 2008| Leave a Comment »

karl krazeisen - Το Παλαμήδι με τμήμα του Ναυπλίου.

karl krazeisen - Το Παλαμήδι με τμήμα του Ναυπλίου.

Read Full Post »

Δήμιοι του Ναυπλίου

Posted in Ναύπλιο - Ιστορικά, tagged , , , , , , , on 19 Δεκεμβρίου, 2008| Leave a Comment »

Δήμιοι του Ναυπλίου

 

Όταν για πρώτη φορά ήρθε  στο Ναύπλιο η λαιμητόμος από την Μασσαλία, όπου κατασκευάστηκε, την συνόδευε κι ένας δήμιος*. Ίσως γιατί έπρεπε να μάθει τον τρόπο λειτουργίας της σε Έλληνες που θα ανελάμβαναν αυτή την άχαρη και δύσκολη αποστολή. Έφυγε όμως γρήγορα από την πόλη μη αντέχοντας το μίσος με το οποίο τον αντιμετώπιζαν οι Ναυπλιώτες. Το θλιβερό καθήκον του εκτελεστή ανέλαβαν ντόπιοι. Οι Δήμιοι, κατά κανόνα ήταν βαρυποινίτες καταδικασμένοι σε θάνατο που τα Δικαστήρια είχαν μετατρέψει την ποινή σε ισόβια κάθειρξη. Αυτοί, ως κατάδικοι αλλά και επειδή ο κόσμος του Ναυπλίου δεν τους ήθελε ανάμεσά του, είχαν ως κατοικία τους το Μπούρτζι. Εκεί έγκλειστοι, έβγαιναν με την συνοδεία χωροφυλάκων μόνον όταν επρόκειτο να καρατομηθεί κάποιος κατάδικος. Η λαιμητόμος ή carmagnole ή guillotine στηνόταν κάθε φορά που χρειαζόταν, στο περίφημο αλωνάκι του Παλαμηδιού, κοντά στην εκκλησία του Αγίου Ανδρέα, όπου και οι μελλοθάνατοι παρακολουθούσαν για τελευταία φορά την θεία λειτουργία.

 

cebdceb1cf85cf80cebbceafcebf-cebccf80cebfcf8dcf81cf84ceb6ceb9Γνωστοί δήμιοι στο Μπούρτζι ήταν ο Ποριώτης Σοφράς, ο Κρητικός Αμοιραδάκης και ο Αργίτης Μπεκιάρης. Η αμοιβή τους ήταν 300 δραχμές το μήνα και 100 δραχμές για κάθε καρατόμηση. Τα λεφτά των δημίων θεωρούνταν ματωμένα, γι̉ αυτό και η μάννα του Μπεκιάρη, μολονότι πάμπτωχη ξενοδούλευε για να ζήσει και ποτέ δεν δέχτηκε βοήθεια από τον γιό της. Τα περισσότερα χρήματα διέθεταν οι δήμιοι για το φαγητό τους και τις μικροανάγκες τους, γιατί έπρεπε ότι χρειαζόντουσαν να τους το προμηθεύσει ο βαρκάρης της φρουράς, ο οποίος ήταν έμπιστος και μόνον αυτός είχε το δικαίωμα να μεταφέρει τα χρειώδη, χρεώνοντας τα κάθε φορά κατά την βούλησή του. Με γκιλοτίνα εκτελέστηκε και ο δολοφόνος του Πρωθυπουργού Θεόδωρου Δηλιγιάννη, ο Κώστας Γερακάρης, το 1906.

 

Οι τελευταίοι δήμιοι στο Ναύπλιο, ήταν ο Ιωάννης Ζήσης από την Εύβοια και ο Κυριάκος Σωτηρόπουλος από την Μαντινεία.  Τέλος, ο Αθανάσιος Αλεβιζόπουλος από την Μεσσηνία ήταν ίσως ο μοναδικός δήμιος που ήταν λιγότερο μισητός από τους Ναυπλιώτες και μάλιστα τον ανάγκασαν να βγάλει την φουστανέλα του και να ντυθεί φράγκικα.

 

Ο Ανδρέας Καρκαβίτσας, σε ένα αφήγημα του, το 1892 περιγράφει το Μπούρτζι σαν τη «χιλιόκαλλη σπηλιά», που έκρυβε τους τρεις δράκους,  τους τρεις δήμιους. Τον Σοφρά, τον Αμοιραδάκη και τον Μπεκιάρη. Ο Καρκαβίτσας υπηρέτησε ως στρατιωτικός γιατρός στο Ναύπλιο, και είχε την δυνατότητα να επικοινωνήσει με τους δήμιους, τους οποίους είχε επισκεφτεί στον χώρο τους.

 

Υποσημείωση

 

* Δήμιος(ο) ουσ.[ < αρχ. επίθ. δήμιος (ενν. δούλος) ( = δημόσιος υπάλληλος για εκτελέσεις καταδίκων)] ο εκτελεστής θανατικής ποινής.( Ελληνικό Λεξικό Τεγόπουλος – Φυτράκης).

 

Πηγή

 

  • Σταμάτης Σταματίου (Σταμ–Σταμ), « Δημίων Ιστορίες », Ελλέβορος, 1992.

Read Full Post »

Σταϊκόπουλος Στάϊκος (1798-1835)

Posted in Πρόσωπα & γεγονότα του΄21, tagged , , , , , , , , on 19 Δεκεμβρίου, 2008| Leave a Comment »

Σταϊκόπουλος Στάϊκος (1798-1835)

 

Ο καπετάν Στάϊκος Σταϊκόπουλος

Ο καπετάν Στάϊκος Σταϊκόπουλος

Ο ήρωας του Παλαμηδιού γεννήθηκε το 1798 στη Ζάτουνα της Αρκαδίας. Ο Πατέρας του Παναγιωτάκης ήταν κρεοπώλης ενώ ο ίδιος δερματέμπορος.

 Το 1818 πήγε στην Ύδρα όπου ανέλαβε την οικογενειακή επιχείρηση επεξεργασίας και εμπορίας δερμάτων. Εκεί μυήθηκε στην Φιλική Εταιρεία από τον Νικόλαο Σπηλιωτόπουλο. Όταν ξεκίνησε η επανάσταση πήρε πρώτος τα όπλα και επικεφαλής στρατιωτικού σώματος, έσπευσε στο Άργος και έλαβε μέρος στην αντίσταση κατά του Κεχαγιάμπεη. Την παραμονή του Αγίου Ανδρέα στις 29 Νοεμβρίου του 1822, η νύχτα ήταν ασέληνη και ο θεός έριχνε ασταμάτητα. Οι Τούρκοι είχαν κατέβει από το Παλαμήδι στο Ναύπλιο για να συσκεφθούν μετά από δίχρονη πολιορκία, για την απάντηση που θα έδιναν στην επιστολή του Γέρου του Μοριά, για να φύγουν ελεύθεροι και να σωθούν.

Ο Στάϊκος που βρισκόταν στην Άρια, δεν έχασε την ευκαιρία. Στήνοντας σκάλες στα βράχια του άπαρτου Κάστρου του Παλαμηδίου, άρχισε το ανέβασμα ύψους 216 μέτρων. Πρώτος φθάνει στη «Γιουρούς Τάπια» ο Μοσχονησιώτης μαζί με τον Θανάση Σταϊκόπουλο.* Μαζί τους ο Αγιορίτης καλόγερος Παφούντιος, ο Αργίτης Βιολιστής Πορτοκάλης και άλλα παλικάρια. Το κάστρο πάρθηκε εκείνη τη νύχτα. Και ήταν το κάστρο αυτό, από τα πιο τρανά της ανατολικής Μεσογείου. Η προσωρινή διοίκηση, τιμώντας τον για τα κατορθώματά του, τον προβίβασε από Χιλίαρχο, στον ανώτερο βαθμό του Στρατηγού. Ήταν κάτι που πολλούς πείραξε και ενόχλησε. Ο ίδιος ούτε σπίτι δεν δέχθηκε να πάρει από τα τόσα που άδειασαν τότε, από τη φυγή των Τούρκων.

Στάϊκος Σταϊκόπουλος, λιθογραφία Giovanni Boggi, 1825.

Στάϊκος Σταϊκόπουλος, λιθογραφία Giovanni Boggi, 1825.

Τον Απρίλιο του 1823 έλαβε μέρος στην Β΄ Εθνική Συνέλευση του Άστρους, όπου και υπέγραψε την καταληκτήρια διακήρυξη με το νέο του αξίωμα: Στρατηγός Στάϊκος Σταϊκόπουλος. Λίγο αργότερα, με διαταγή του Εκτελεστικού, στάλθηκε στην πολιορκία του Κάστρου του Ακροκορίνθου. Σαν έμπειρος πολεμιστής που ήταν ο ένδοξος Στρατηγός, τούτο το κάστρο ήταν το δεύτερο που έπεφτε μετά την επιμονή του ήρωα Στάϊκου Σταϊκόπουλου. Στις 26 Οκτωβρίου 1823, έγινε η παράδοσή του. Τότε, υπερασπιζόμενος τα παλικάρια του, ζήτησε από τον Γέρο το μερδικό των παλικαριών του. Ο Γέρος αντέδρασε και τότε, ο  Στάϊκος, πέταξε στον Γέρο τον αρραβώνα που είχε κάνει με την ανιψιά του. Ο Γέρος τον αποκάλεσε παράφρονα. Το δίκιο όμως του Στάϊκου τον έπνιγε.

Λίγο αργότερα, μετά από προτροπή του φίλου και συμπατριώτη του Σπηλιωτόπουλου, παντρεύτηκε την κόρη του προέδρου της Αλωνίσταινας, Παν. Δημητρακόπουλου την Κατερίνα, όπου μαζί της απέκτησε μια κόρη, δίνοντάς της το όνομα της μητέρας του Ζαχαρούλας. Την πάντρεψε με τον Νικόλαο Ζατζηπανάγου από την Πρόνοια. Η Κυβέρνηση, το 1842 την  προίκισε  με γη αξίας  3.500 δραχμών. Μετά την άφιξη του Όθωνα, παρέμεινε στο στράτευμα με τον βαθμό του Αντισυνταγματάρχου.

Δυστυχώς, ο ήρωας της επανάστασης είχε τραγικό τέλος. Αρρώστησε από βαριά μελαγχολία η οποία το 1833 τον οδήγησε στην τρέλα. Η ζωή του κατάντησε αφόρητη. Για να ζήσει άρχισε να επαιτεί. Επειδή εκφραζόταν άσχημα κατά των Βαυαρών, τελικά τον συνέλαβαν και τον φυλάκισαν στα υπόγεια του Βουλευτικού, με την δικαιολογία του μαινόμενου και ταραξία. Οι κακουχίες και η έλλειψη στοιχειώδους επιμέλειας και φροντίδας, έφθειραν την υγεία του αγωνιστή και την 21 Φεβρουαρίου του 1835 πέθανε, φέροντας τον βαθμό του Αντισυνταγματάρχη.

 

Επειδή πέθανε πάμπτωχος, φίλοι και συγγενείς έκαναν έρανο για να καλυφθούν τα έξοδα της κηδείας. Αλλά οι Προεστοί της πόλης του Ναυπλίου, ανέλαβαν αυτοί κάθε δαπάνη με αποτέλεσμα ο άτυχος ήρωας να κηδευτεί με μεγαλοπρέπεια, παρουσία όλων των στρατιωτικών και πολιτικών αρχών του τόπου. Ο δε διάκονος και λόγιος Ευγένιος Διογενίδης τον αποχαιρέτισε με ένα συγκινητικό αποχαιρετιστήριο λόγο.

 

  

 

Υποσημείωση

 

  

* Αθανάσιος Σταϊκόπουλος

Ο Α. Σταϊκόπουλος ήταν αδελφός του Στάϊκου Σταϊκόπουλου από την Ζάτουνα Γορτυνίας. Πριν την επανάσταση του 21 ήταν μαζί με τον αδελφό του και αυτός έμπορος δερμάτων στην Ύδρα. Όταν άρχισε η επανάσταση ακολούθησε τον Στάϊκο σε όλες τις επιχειρήσεις. Ήταν από τους αρχηγούς της πολιορκίας του Ναυπλίου και συμμετείχε στην άλωση του Παλαμηδίου (1822), όπως και στην πολιορκία Ακροκορίνθου (1823). Τον Ιανουάριο του 1833 έγινε ταγματάρχης.

 

  

Πηγή

 

  • Δημητρίου Κ. Βαρδουνιώτου, « Καταστροφή του Δράμαλη », Εκ των τυπογραφείων Εφημερίδος ¨Μορέας¨, Εν Τριπόλει 1913.    

 

Διαβάστε ακόμη:

Read Full Post »

« Newer Posts - Older Posts »