Η μέριμνα της Γ’ Εθνοσυνέλευσης για την εγκατάσταση των Σουλιωτών στα χωριά της Επιδαύρου (1827) | Αντώνης Ξυπολιάς
«Ελεύθερο Βήμα»
Από την Αργολική Αρχειακή Βιβλιοθήκη Ιστορίας και Πολιτισμού.
Η Αργολική Αρχειακή Βιβλιοθήκη Ιστορίας και Πολιτισμού, δημιούργησε ένα νέο χώρο, το «Ελεύθερο Βήμα», όπου οι αναγνώστες της θα έχουν την δυνατότητα να δημοσιοποιούν σκέψεις, απόψεις, θέσεις, επιστημονικά άρθρα ή εργασίες αλλά και σχολιασμούς επίκαιρων γεγονότων.
Το «Ελεύθερο Βήμα» φιλοξενεί σήμερα μια ενδιαφέρουσα ιστορική ανακοίνωση του κ. Αντώνη Ξυπολιά, η οποία φωτίζει μια ιδιαίτερη αλλά και δραματική πτυχή της περιόδου του Αγώνα: τη μέριμνα της Γ’ Εθνοσυνέλευσης (1827) για την αποκατάσταση των ξεριζωμένων Σουλιωτών στην περιοχή της Επιδαύρου.
Μέσα από τη μελέτη αρχειακών τεκμηρίων, ο συγγραφέας αναδεικνύει τις προσπάθειες του επαναστατημένου Έθνους να στεγάσει τις προσφυγικές οικογένειες των Σουλιωτών ηρώων. Παράλληλα, το άρθρο προσφέρει στον αναγνώστη μια πολύτιμη ακτινογραφία της ιστορικής γεωγραφίας της Αργολίδας του 1827. Τα στοιχεία της πενταμελούς επιτροπής καταμέτρησης αποκαλύπτουν με ανάγλυφο τρόπο την οικονομική, δημογραφική και οικιστική αποσύνθεση των χωριών από την Επίδαυρο έως την Απάθεια, καταγράφοντας ερειπωμένους οικισμούς και εγκαταλελειμμένες εθνικές γαίες.
Μια σημαντική συμβολή στην τοπική ιστορία, που συνδέει τον ηρωικό ξεριζωμό του Σουλίου με την αργολική γη.
Η Γ’ Εθνική Συνέλευση του 1827, που συνεδρίασε στην Τροιζήνα, κλήθηκε να αντιμετωπίσει ένα από τα πλέον κρίσιμα κοινωνικά ζητήματα της Επανάστασης: τη μέριμνα και την αποκατάσταση των ξεριζωμένων οικογενειών του Σουλίου. Είχαν ήδη παρέλθει πέντε έτη από τις 2 Σεπτεμβρίου 1822, όταν οι Σουλιώτες, εξαναγκασμένοι σε συνθηκολόγηση με τους Τουρκαλβανούς[1], εγκατέλειψαν την πατρίδα τους, τα σπίτια και τις περιουσίες τους[2].
Η περιοχή της Επιδαύρου στα τέλη του 19ου αιώνα: Τμήμα του χάρτη της Αργολιδοκορινθίας του Αντώνη Μηλιαράκη (1886). Στην ιστορική αυτή αποτύπωση εμφανίζονται οι οικισμοί και οι εκτάσεις που εξετάστηκαν από την Εθνοσυνέλευση του 1827 για την οικιστική αποκατάσταση των προσφύγων Σουλιωτών.
Οι Σουλιώτες, ένα «μαύρο καραβάνι σε μακριά γραμμή», πήραν τον δρόμο με ψυχικό θρήνο, μεταφέροντας μαζί τους τα ελάχιστα υπάρχοντά τους[3]. Αρχικά κατέφυγαν στα Επτάνησα και συγκεκριμένα στο νησί Κάλαμο, υπό βρετανική διοίκηση, όπου εγκαταστάθηκαν προσωρινά. Από εκεί επιχείρησαν επανειλημμένα να εξασφαλίσουν τόπο μόνιμης εγκατάστασης – από το Ζαπάντι και το Βραχοχώρι [Αγρίνιο] έως το Νεόκαστρο Μεσσηνίας – χωρίς επιτυχία[4].
Οι πολεμικές συνθήκες, σε συνδυασμό με τις αντιδράσεις των τοπικών κοινωνιών, δημιουργούσαν ανυπέρβλητα εμπόδια στην αποκατάστασή τους[5]. (περισσότερα…)
