Feeds:
Posts
Comments

Posts Tagged ‘Ελεύθερο Βήμα’

Διαταγή της Πλαταίας – Η εκτέλεση του Γεωργίου Μαυρομιχάλη


 

«Ελεύθερο Βήμα»

Από την Αργολική Αρχειακή Βιβλιοθήκη Ιστορίας και Πολιτισμού.

Η Αργολική Αρχειακή Βιβλιοθήκη Ιστορίας και Πολιτισμού, δημιούργησε ένα νέο χώρο, το «Ελεύθερο Βήμα», όπου οι αναγνώστες της θα έχουν την δυνατότητα να δημοσιοποιούν σκέψεις, απόψεις, θέσεις, επιστημονικά άρθρα ή εργασίες αλλά και σχολιασμούς επίκαιρων γεγονότων.

Δημοσιεύουμε σήμερα στο «Ελεύθερο Βήμα» σημείωμα του έγκριτου ιστορικού ερευνητή κ. Κώστα Δανούση, το οποίο εντάσσεται στη γνωστή σειρά δημοσιευμάτων του με τίτλο «Opuscula Argiva – X». Στο σημείωμα αυτό παρουσιάζεται ένα εξαιρετικής σημασίας ιστορικό τεκμήριο από τα Γενικά Αρχεία του Κράτους (Συλλογή Βλαχογιάννη). Η συγκεκριμένη πολύτιμη καταγραφή, η οποία είχε αρχικά δει το φως της δημοσιότητας στο περιοδικό «Αναγέννηση», τεύχος 318 του 1994, εντοπίστηκε εκ νέου από τον Γενικό Γραμματέα της Αργολικής Αρχειακής Βιβλιοθήκης, κ. Αναστάσιο Τσάγκο, ο οποίος ανέλαβε εξολοκλήρου την επιμέλεια, τη φροντίδα και την παρουσίαση της σημερινής δημοσίευσης.

Πρόκειται για την επίσημη «Διαταγή της Πλατείας» που εξέδωσε ο τότε Φρούραρχος Ναυπλίου, Συνταγματάρχης Αλμέιδας, στις 10 Οκτωβρίου 1831. Το έγγραφο αποτυπώνει με απόλυτη στρατιωτική ακρίβεια τις κινήσεις και τις θέσεις των στρατευμάτων της νεοσύστατης Ελληνικής Πολιτείας κατά την ημέρα εκτέλεσης του Γεωργίου Μαυρομιχάλη, ενός εκ των δολοφόνων του Κυβερνήτη Ιωάννη Καποδίστρια. Μέσα από την έρευνα και τη φροντίδα των δύο συντελεστών, προσφέρεται σήμερα στους αναγνώστες μας μια σπάνια ιστορική μαρτυρία για το κλίμα και τα δραματικά μέτρα ασφαλείας που επικρατούσαν στην περιοχή αμέσως μετά τη δολοφονία που συγκλόνισε το έθνος.

 

Κώστα Δανούση, Opuscula Argiva X – «Διαταγή της Πλαταίας»

 

Αntonios Figuerra d’ Almeida (Αλμέιντα Αντόνιο Φιγκέιρα ντ’). Ελαιογραφία – Εθνικό Ιστορικό Μουσείο.

Τελευταία ερευνώντας στα Γενικά Αρχεία του Κράτους (Συλλογή Βλαχογιάννη – Χειρόγραφα) εντόπισα πρωτόκολλο διαταγών (α/α χργφ 186) του Φρουράρχου Ναυπλίου Συνταγματάρχου Αλμέιδα, ο οποίος διεδραμάτισε πρωτεύοντα ρόλο στη διατήρηση της τάξης αμέσως μετά τη δολοφονία του Καποδίστρια.

Στο χειρόγραφο αυτό καταχωρούνται διαταγές σχετικές με την κίνηση, τη διάταξη κ.λπ. των στρατευμάτων της νεοσύστατης Ελληνικής Πολιτείας, οι οποίες διαφωτίζουν αρκετές πτυχές της στρατιωτικής ζωής στην πόλη του Ναυπλίου αλλά και αλλού. Ανάμεσα στις διαταγές αυτές ξεχωρίσαμε και τη διαταγή της «πλαταίας», η οποία αφορούσε τη διάταξη των στρατευμάτων κατά την εκτέλεση του εκ των δολοφόνων του Κυβερνήτη Γεωργίου Μαυρομιχάλη. Κρίνοντας, πως το ενδιαφέρον της διαταγής αυτής ξεπερνά τα στενά όρια του παρόντος (Opuscula Argiva), προβαίνουμε στη δημοσίευσή της:

(περισσότερα…)

Read Full Post »

Η μέριμνα της Γ’ Εθνοσυνέλευσης για την εγκατάσταση των Σουλιωτών στα χωριά της Επιδαύρου (1827) | Αντώνης Ξυπολιάς


 

«Ελεύθερο Βήμα»

Από την Αργολική Αρχειακή Βιβλιοθήκη Ιστορίας και Πολιτισμού.

Η Αργολική Αρχειακή Βιβλιοθήκη Ιστορίας και Πολιτισμού, δημιούργησε ένα νέο χώρο, το «Ελεύθερο Βήμα», όπου οι αναγνώστες της θα έχουν την δυνατότητα να δημοσιοποιούν σκέψεις, απόψεις, θέσεις, επιστημονικά άρθρα ή εργασίες αλλά και σχολιασμούς επίκαιρων γεγονότων.

Το «Ελεύθερο Βήμα» φιλοξενεί σήμερα μια ενδιαφέρουσα ιστορική ανακοίνωση του κ. Αντώνη Ξυπολιά, η οποία φωτίζει μια ιδιαίτερη αλλά και δραματική πτυχή της περιόδου του Αγώνα: τη μέριμνα της Γ’ Εθνοσυνέλευσης (1827) για την αποκατάσταση των ξεριζωμένων Σουλιωτών στην περιοχή της Επιδαύρου.

Μέσα από τη μελέτη αρχειακών τεκμηρίων, ο συγγραφέας αναδεικνύει τις προσπάθειες του επαναστατημένου Έθνους να στεγάσει τις προσφυγικές οικογένειες των Σουλιωτών ηρώων. Παράλληλα, το άρθρο προσφέρει στον αναγνώστη μια πολύτιμη ακτινογραφία της ιστορικής γεωγραφίας της Αργολίδας του 1827. Τα στοιχεία της πενταμελούς επιτροπής καταμέτρησης αποκαλύπτουν με ανάγλυφο τρόπο την οικονομική, δημογραφική και οικιστική αποσύνθεση των χωριών από την Επίδαυρο έως την Απάθεια, καταγράφοντας ερειπωμένους οικισμούς και εγκαταλελειμμένες εθνικές γαίες.

Μια σημαντική συμβολή στην τοπική ιστορία, που συνδέει τον ηρωικό ξεριζωμό του Σουλίου με την αργολική γη.

 

Η  Γ’ Εθνική Συνέλευση του 1827, που συνεδρίασε στην Τροιζήνα, κλήθηκε να αντιμετωπίσει ένα από τα πλέον κρίσιμα κοινωνικά ζητήματα της Επανάστασης: τη μέριμνα και την αποκατάσταση των ξεριζωμένων οικογενειών του Σουλίου. Είχαν ήδη παρέλθει πέντε έτη από τις 2 Σεπτεμβρίου 1822, όταν οι Σουλιώτες, εξαναγκασμένοι σε συνθηκολόγηση με τους Τουρκαλβανούς[1], εγκατέλειψαν την πατρίδα τους, τα σπίτια και τις περιουσίες τους[2].

 

Η περιοχή της Επιδαύρου στα τέλη του 19ου αιώνα: Τμήμα του χάρτη της Αργολιδοκορινθίας του Αντώνη Μηλιαράκη (1886). Στην ιστορική αυτή αποτύπωση εμφανίζονται οι οικισμοί και οι εκτάσεις που εξετάστηκαν από την Εθνοσυνέλευση του 1827 για την οικιστική αποκατάσταση των προσφύγων Σουλιωτών.

 

Οι Σουλιώτες, ένα «μαύρο καραβάνι σε μακριά γραμμή», πήραν τον δρόμο με ψυχικό θρήνο, μεταφέροντας μαζί τους τα ελάχιστα υπάρχοντά τους[3]. Αρχικά κατέφυγαν στα Επτάνησα και συγκεκριμένα στο νησί Κάλαμο, υπό βρετανική διοίκηση, όπου εγκαταστάθηκαν προσωρινά. Από εκεί επιχείρησαν επανειλημμένα να εξασφαλίσουν τόπο μόνιμης εγκατάστασης – από το Ζαπάντι και το Βραχοχώρι [Αγρίνιο] έως το Νεόκαστρο Μεσσηνίας – χωρίς επιτυχία[4].

Οι πολεμικές συνθήκες, σε συνδυασμό με τις αντιδράσεις των τοπικών κοινωνιών, δημιουργούσαν ανυπέρβλητα εμπόδια στην αποκατάστασή τους[5]. (περισσότερα…)

Read Full Post »

«Αφορμής δοθείσης…» | Γιάννης Μ. Σπετσιώτης


 

«Ελεύθερο Βήμα»

Από την Αργολική Αρχειακή Βιβλιοθήκη Ιστορίας και Πολιτισμού.

Η Αργολική Αρχειακή Βιβλιοθήκη Ιστορίας και Πολιτισμού, δημιούργησε ένα νέο χώρο, το «Ελεύθερο Βήμα», όπου οι αναγνώστες της θα έχουν την δυνατότητα να δημοσιοποιούν σκέψεις, απόψεις, θέσεις, επιστημονικά άρθρα ή εργασίες αλλά και σχολιασμούς επίκαιρων γεγονότων.

Με αφορμή το νέο λεύκωμα της Δημοτικής Βιβλιοθήκης Κρανιδίου για τα πηγάδια της Ερμιονίδας, ο Γιάννης Μ. Σπετσιώτης γράφει για τη σημασία των τοπικών πηγαδιών ως ζωντανών μνημείων πολιτιστικής κληρονομιάς. Αναφέρεται σε ένα ιδιαίτερο τοπόσημο της περιοχής, το «πηγάδι της Μιλίντρας» στο Κρανίδι, και θυμάται τις πρωτοβουλίες συντήρησης των τριών πηγαδιών της Ερμιόνης (Μεγαλοπήγαδο, Μικρό, Καλογερικό). Κλείνοντας, τονίζει ότι η προστασία, ο εξωραϊσμός και η διαρκής ανάδειξη αυτών των παραδοσιακών τοπόσημων αποτελεί χρέος και ευθύνη της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.

 

Η Δημοτική Βιβλιοθήκη Κρανιδίου παρέδωσε πρόσφατα στους δημότες της Ερμιονίδας και στους πολυάριθμους φίλους της μια εξαιρετική έκδοση: Ένα καλαίσθητο λεύκωμα αφιερωμένο στα δημοτικά και κοινοτικά πηγάδια της Ερμιονίδας.[1] Το αξιόλογο αυτό έργο αποτελεί έμπνευση και δημιουργία της δραστήριας βιβλιοθηκονόμου, κυρίας Δήμητρας Αξαρλή. Την επαινούμε θερμά και την ευχαριστούμε για την πολύτιμη προσπάθειά της να διασώσει την τοπική μας κληρονομιά.

 

Πηγάδια της Ερμιονίδας…

(περισσότερα…)

Read Full Post »

Η πρώτη προσπάθεια οργάνωσης του Α’ Σώματος Στρατού σε Πιάδα και Λυγουριό (1828)


 

«Ελεύθερο Βήμα»

Από την Αργολική Αρχειακή Βιβλιοθήκη Ιστορίας και Πολιτισμού.

Η Αργολική Αρχειακή Βιβλιοθήκη Ιστορίας και Πολιτισμού, δημιούργησε ένα νέο χώρο, το «Ελεύθερο Βήμα», όπου οι αναγνώστες της θα έχουν την δυνατότητα να δημοσιοποιούν σκέψεις, απόψεις, θέσεις, επιστημονικά άρθρα ή εργασίες αλλά και σχολιασμούς επίκαιρων γεγονότων.

Δημοσιεύουμε σήμερα στο «Ελεύθερο Βήμα» ανακοίνωση του κ. Αντώνη Ξυπολιά,  σχετικά με τις στρατιωτικές διεργασίες του Ιωάννη Καποδίστρια  τον Φεβρουάριο του 1828, στην περιοχή του Λυγουριού, για την αναδιοργάνωση του στρατού. Παράλληλα, αναδεικνύει το βαρύ τίμημα που κατέβαλε η τοπική κοινωνία, καθώς βρέθηκε αντιμέτωπη με καταστροφικές λεηλασίες από τα ίδια τα στρατεύματα, τις οποίες ακολούθησε μια φονική επιδημία πανώλης.

 

Αμέσως μετά την άφιξή του, ο Ιωάννης Καποδίστριας προσπάθησε να αντιμετωπίσει το σοβαρό στρατιωτικό πρόβλημα, ενσωματώνοντας τα άτακτα σώματα σε ημιτακτικούς σχηματισμούς με στόχο να τα μετατρέψει σταδιακά σε τακτικό στρατό [i].

Στο πλαίσιο αυτό, το κατακερματισμένο Α’ Σώμα Στρατού[ii] που εκείνη την περίοδο βρισκόταν στην Κορινθία, διατάχθηκε να συγκεντρωθεί στα χωριά Πιάδα (Νέα Επίδαυρος), Λυγουριό και Σοφικό, καθώς και στην τότε ακατοίκητη περιοχή της Αρχαίας Επιδαύρου. Εκεί έπρεπε να καταμετρηθεί και να οργανωθεί σε ημιτακτικές μονάδες, ενόψει της εκστρατείας στη Στερεά Ελλάδα.

 

Τμήμα χάρτη της Αργολιδοκορινθίας του Αντώνη Μηλιαράκη, 1886, με τη θέση του σημερινού Λυγουριού.

 

Στις 14 Ιανουαρίου 1828, η Γραμματεία των στρατηγών του Α’ Σώματος Στρατού, από τις Λίμνες, ενημέρωσε τους δημογέροντες της Πιάδας ότι, κατόπιν κυβερνητικής διαταγής, επρόκειτο να εγκατασταθούν στρατιώτες στο χωριό για μικρό χρονικό διάστημα. Για τον σκοπό αυτό, υπαξιωματικός, ο Ηλίας Γαλαξιδιώτης, θα μεριμνούσε για την εξεύρεση καταλυμάτων «με ευταξία», όπως είχε διαταχθεί από τον ίδιο τον Κυβερνήτη[iii].

Ωστόσο, ήδη από την επόμενη ημέρα, στις 15 Ιανουαρίου 1828, οι κάτοικοι της Πιάδας απηύθυναν επιστολή προς τον Καποδίστρια, διαμαρτυρόμενοι για τη συμπεριφορά των στρατιωτών, οι οποίοι, αριθμώντας περίπου ογδόντα, έσπασαν είκοσι επτά πόρτες σπιτιών και εξανάγκασαν οικογένειες να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους εν μέσω χειμώνα και να καταφύγουν στην ύπαιθρο. Την ίδια αγωνία μετέφερε και ο ιερέας Σακελλίωνας Οικονόμου, ο οποίος μετέβη στην Αίγινα, για να ενημερώσει τον Κυβερνήτη: «επειδή θέλουν να σταθούνε εις Πιάδα και Πίδαβρα δύο χιλιάδες στρατιώτες, τι θα γενούμε, δεν ηξεύρομεν »[iv]. (περισσότερα…)

Read Full Post »

Η «Ανταρσία» του Γαμπρού: Πώς ο γάμος του Γενναίου Κολοκοτρώνη παραλίγο να αιματοκυλήσει το Άργος


  

«Ελεύθερο Βήμα»

Από την Αργολική Αρχειακή Βιβλιοθήκη Ιστορίας και Πολιτισμού.

Η Αργολική Αρχειακή Βιβλιοθήκη Ιστορίας και Πολιτισμού, δημιούργησε ένα νέο χώρο, το «Ελεύθερο Βήμα», όπου οι αναγνώστες της θα έχουν την δυνατότητα να δημοσιοποιούν σκέψεις, απόψεις, θέσεις, επιστημονικά άρθρα ή εργασίες αλλά και σχολιασμούς επίκαιρων γεγονότων.

Δημοσιεύουμε σήμερα στο «Ελεύθερο Βήμα» σημείωμα του Γενικού Γραμματέα της Αργολικής Βιβλιοθήκης κ. Αναστασίου Τσάγκου που αφορά στον γάμο του Γενναίου Κολοκοτρώνη και της Φωτεινής Τζαβέλα στο Άργος, ο οποίος λίγο έλλειψε να μετατραπεί σε αιματηρή σύγκρουση. Το γεγονός μας περιγράφει, στα απομνημονεύματά του, ο Θεόδωρος Ρηγόπουλος αγωνιστής του 1821 και Γραμματικός του Πάνου και μετέπειτα του Γενναίου Κολοκοτρώνη.

Ο Θεόδωρος Ρηγόπουλος (1805-1881) ήταν βαφτισιμιός του ίδιου του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη. Λόγω της μόρφωσής του, υπηρέτησε ως έμπιστος προσωπικός γραμματέας του Πάνου Κολοκοτρώνη και, μετά τον πρόωρο θάνατο του Πάνου στον εμφύλιο, έγινε γραμματέας του αδελφού του, Ιωάννη (Γενναίου) Κολοκοτρώνη.

Επειδή βρισκόταν συνεχώς στο πλευρό της οικογένειας των Κολοκοτρωναίων (αλλά και του Νικηταρά), τα απομνημονεύματά του, «Απομνημονεύματα από των Αρχών της Επαναστάσεως μέχρι του Έτους 1881», εισαγωγή, επιμέλεια, ευρετήριον Αθ. Θ. Φωτοπούλου, Αθήνα, 1979, περιέχουν μοναδικές και άγνωστες πληροφορίες για τις παρασκηνιακές διαβουλεύσεις της Επανάστασης, τη δίκη τού Κολοκοτρώνη και τις δραματικές στιγμές των εμφυλίων συρράξεων.

 

Η «Ανταρσία» του Γαμπρού: Πώς ο γάμος του Γενναίου Κολοκοτρώνη παραλίγο να αιματοκυλήσει το Άργος

 

Μια κατάσταση κωμικοτραγική! Η εικόνα του σκληροτράχηλου οπλαρχηγού Γενναίου Κολοκοτρώνη να παθαίνει υστερία, να το σκάει πεζός μέσα στα χωράφια επειδή δεν του άρεσε η νύφη, και ο γραμματικός του να τον κυνηγάει  από πίσω στις μουριές να τον λογικέψει, για να προλάβει μια σύγκρουση.

Ο Θεόδωρος Ρηγόπουλος αγωνιστής του 1821 και Γραμματικός του Πάνου και μετέπειτα του Γενναίου Κολοκοτρώνη, μας περιγράφει τον περιπετειώδη γάμο του Γενναίου Κολοκοτρώνη και της Φωτεινής Τζαβέλα, στο Άργος, ο οποίος λίγο έλλειψε να μετατραπεί σε αιματηρή σύγκρουση.

 

Γενναίος Κολοκοτρώνης – Φωτεινή Τζαβέλα

 

Ας δούμε πως περιγράφει τα γεγονότα:

«Γύρω στις αρχές Μαΐου του 1828, ο Γενναίος παντρεύτηκε στο Άργος τη Φωτεινή, την αδελφή του Κίτσου Τζαβέλα. Όταν φτάσαμε στο Άργος με μεγάλη συνοδεία για να γίνουν οι γάμοι, ο Γενναίος είδε φευγαλέα τη νύφη, η οποία δεν του άρεσε καθόλου. Ήταν μικροκαμωμένη και δεν είχε ιδιαίτερη φυσική ομορφιά. Γι’ αυτό αποφάσισε να μην την παντρευτεί και, πολύ εκνευρισμένος, έφυγε προς τα Περιβόλια του Άργους.

Ο πατέρας του, ο Τσόκρης και άλλοι δεν κατάφεραν να τον μεταπείσουν. Απομακρύνθηκε, λοιπόν, από το Άργος με τα πόδια, σε απόσταση μεγαλύτερη από μισή ώρα δρόμο, και δεν ήθελε να τον ακολουθήσει κανείς. Και όλα αυτά συνέβαιναν την ημέρα που ήταν προγραμματισμένο να γίνει το στεφάνωμα. (περισσότερα…)

Read Full Post »

Επαναλειτουργία του Αρχαιολογικού Μουσείου Άργους


 

Μετά από 12 χρόνια σιωπής άνοιξε το Αρχαιολογικό Μουσείο Άργους. Η σιωπή αυτή έσπασε οριστικά την Δευτέρα 29 Ιουνίου 2026, με τα επίσημα εγκαίνια και την επαναλειτουργία του χώρου.

Τη Δευτέρα 29 Ιουνίου 2026 το Αρχαιολογικό Μουσείο Άργους άνοιξε ξανά επίσημα τις πύλες του στο κοινό, μετά από 12 ολόκληρα χρόνια αναμονής και εργασιών ανακαίνισης. Η πόλη απέκτησε ξανά τον εμβληματικό πολιτιστικό της πυρήνα, πλήρως εκσυγχρονισμένο και έτοιμο να υποδεχθεί ντόπιους και επισκέπτες.

 

Η κύρια είσοδος του Αρχαιολογικού Μουσείου Άργους.

 

Εξωτερική όψη και μέρος του προαύλιου χώρου του Αρχαιολογικού Μουσείου Άργους. Το ανακαινισμένο κτήριο συνδυάζει τον μοντέρνο σχεδιασμό με τον σεβασμό στον ιστορικό χαρακτήρα του συγκροτήματος. Οι μεγάλες τζαμαρίες επιτρέπουν στο φυσικό φως να εισέρχεται στο εσωτερικό κατά τη διάρκεια της ημέρας, ενώ ο νυχτερινός φωτισμός αναδεικνύει την καθαρότητα των γραμμών του. Ο προαύλιος χώρος έχει μεταμορφωθεί σε μια μικρή υπαίθρια έκθεση. Τα αρχιτεκτονικά μέλη, οι κίονες και οι επιγραφές που βλέπετε τοποθετημένα πάνω στο χαλίκι, προσφέρουν μια πρώτη επαφή με την πλούσια ιστορία της πόλης πριν ακόμα ο επισκέπτης περάσει το κατώφλι του μουσείου.

 

Το Μουσείο, που παρέμενε κλειστό από το 2014, άνοιξε ξανά τις πύλες του, πλήρως εκσυγχρονισμένο, έπειτα από ένα σύνθετο έργο κτηριακής επέκτασης και μουσειολογικής αναβάθμισης, προσφέροντας έναν υπερδιπλάσιο εκθεσιακό χώρο, συνολικής επιφάνειας 950 τ.μ., όπου παρουσιάζονται μοναδικά και εξαιρετικής σημασίας ευρήματα από εμβληματικά μνημεία.

 

1. Τριποδική πυξίδα με παλαιστές (750-730 π.Χ.). 2. Αμφορέας με γεωμετρικά κοσμήματα (730-690 π.Χ.). 3-4. Αμφορείς με παραστάσεις άλογων και ανδρικές μορφές (730-690 π.Χ.). 5. Κρατήρας με άλογα και ανδρικές μορφές (730-690 π.Χ.). 6. Τριποδική πυξίδα με πλοία (750-730 π.Χ.). Φωτογραφίες: Τσάγκος Αναστάσιος.

 

Μία από τις κεντρικές αίθουσες εκθεμάτων του Αρχαιολογικού Μουσείου Άργους.

 

Θραύσμα κρατήρα με παράσταση της τύφλωσης του Πολύφημου (Μέσα 7ου αιώνα π.χ.).

 

Το κτηριακό έργο του Αρχαιολογικού Μουσείου Άργους υλοποιήθηκε από τη Διεύθυνση Μελετών και Έργων Μουσείων και Πολιτιστικών Κτηρίων με χρηματοδότηση από το ΕΣΠΑ της Περιφέρειας Πελοποννήσου, ενώ ο εξοπλισμός των χώρων και η εγκατάσταση της έκθεσης υλοποιήθηκαν από την Εφορεία Αρχαιοτήτων Αργολίδας με πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. (περισσότερα…)

Read Full Post »

Μια Βραδιά Ιστορικής Μνήμης στην Παλαιά Βουλή – Η παρουσίαση του βιβλίου για τον Εμμανουήλ Ρέπουλη από τον Σύλλογο των Απανταχού Κρανιδιωτών «Εμμανουήλ Ρέπουλης»


 

«Ελεύθερο Βήμα»

Από την Αργολική Αρχειακή Βιβλιοθήκη Ιστορίας και Πολιτισμού.

Η Αργολική Αρχειακή Βιβλιοθήκη Ιστορίας και Πολιτισμού, δημιούργησε ένα νέο χώρο, το «Ελεύθερο Βήμα», όπου οι αναγνώστες της θα έχουν την δυνατότητα να δημοσιοποιούν σκέψεις, απόψεις, θέσεις, επιστημονικά άρθρα ή εργασίες αλλά και σχολιασμούς επίκαιρων γεγονότων.

Φιλοξενούμε σήμερα στο «Ελεύθερο Βήμα», τις εντυπώσεις της  εκπαιδευτικού – συγγραφέως και συνεργάτιδας της Αργολικής Αρχειακής Βιβλιοθήκης κυρίας Τζένης Δ. Ντεστάκου, που έχουν να κάνουν με την παρουσίαση του βιβλίου: «Εμμανουήλ Ρέπουλης – Αντιπρόεδρος της Κυβερνήσεως του Ελευθερίου Βενιζέλου (1917-1920)», που πραγματοποιήθηκε την Τετάρτη (13/05/2026) στο Εθνικό Ιστορικό Μουσείο (Μέγαρο Παλαιάς Βουλής στην οδό Σταδίου στην Αθήνα), στον ίδιο χώρο που πριν από πολλά χρόνια, αγόρευε ο Εμμανουήλ Ρέπουλης.

 

Εμμανουήλ Ρέπουλης

Η παρουσίαση του βιβλίου για τον Εμμανουήλ Ρέπουλη στην κατάμεστη αίθουσα της Παλαιάς Βουλής εξελίχθηκε σε μια κορυφαία πνευματική και ιστορική στιγμή. Μέσα από τον μεστό λόγο του εκπαιδευτικού και μελετητή της Τοπικής Ιστορίας κ. Γιάννη Σπετσιώτη, ο οποίος είχε τον άψογο συντονισμό, η «αύρα» του μεγάλου πολιτικού πλημμύρισε τον χώρο όπου κάποτε αγόρευε. Η σύμπτωση δε των επετείων θανάτου του Εμμανουήλ Ρέπουλη και του Ελευθερίου Βενιζέλου έδωσε μια ιδιαίτερη ιστορική βαρύτητα στην εκδήλωση.

Η έναρξη με το σπάνιο ηχητικό από τηλεοπτικό αφιέρωμα της ΕΡΤ (1983), λειτούργησε ως μια «μηχανή του χρόνου» αποδεικνύοντας τη διαχρονικότητα των μηνυμάτων του μεγάλου πολιτικού.

 

Στιγμιότυπο από την εκδήλωση. Φωτογραφία: Ειδησεογραφικός ιστότοπος «Πολίτης Αργολίδας».

 

Η εκδήλωση φωτίστηκε από τη σπουδαία προσφορά της κας Δήμητρας Φωστίνη – Δέμου (Αντιπροέδρου του Συλλόγου). Η ευγενική χορηγία για την έκδοση στη μνήμη των γονέων και του συζύγου της, Σταύρου Δέμου, ιδρυτή της φαρμακοβιομηχανίας DEMO, αποτελεί ένα λαμπρό παράδειγμα σύγχρονης ευεργεσίας με βαθιά ανθρώπινο πρόσωπο. Η αναφορά στα κοινά μαθητικά χρόνια της χορηγού με τον συντονιστή στο Γυμνάσιο Κρανιδίου πρόσθεσε μια νότα γνήσιας τοπικής συγκίνησης… (περισσότερα…)

Read Full Post »

Ομιλία του Αλέκου Παπαδόπουλου στην παρουσίαση βιβλίου «Βιώματα και Εξουσία» του Γιώργου Σταυρόπουλου, Επίτιμου Αντιπροέδρου του Συμβουλίου της Επικρατείας


 

«Ελεύθερο Βήμα»

Από την Αργολική Αρχειακή Βιβλιοθήκη Ιστορίας και Πολιτισμού.

Η Αργολική Αρχειακή Βιβλιοθήκη Ιστορίας και Πολιτισμού, δημιούργησε ένα νέο χώρο, το «Ελεύθερο Βήμα», όπου οι αναγνώστες της θα έχουν την δυνατότητα να δημοσιοποιούν σκέψεις, απόψεις, θέσεις, επιστημονικά άρθρα ή εργασίες αλλά και σχολιασμούς επίκαιρων γεγονότων.

Φιλοξενούμε σήμερα στο «Ελεύθερο Βήμα» την ομιλία του τέως υπουργού κ. Αλέκου Παπαδόπουλου,* που έκανε στην παρουσίαση του βιβλίου «Βιώματα και Εξουσία – Προσωπικές μνήμες και σκέψεις για θεσμικές αλλαγές» του Γιώργου Σταυρόπουλου, Επίτιμου Αντιπροέδρου του Συμβουλίου της Επικρατείας.

Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε τη Δευτέρα 11 Μαΐου 2026 στην αίθουσα εκδηλώσεων της ΕΣΗΕΑ, στην Αθήνα. Ήταν μια βραδιά με επίκεντρο τη Δικαιοσύνη, τις θεσμικές παθογένειες και τον δημόσιο λόγο του επίτιμου αντιπροέδρου του Συμβουλίου της Επικρατείας που επέλεξε να μιλήσει ανοιχτά για την εξουσία, το κράτος δικαίου και την πολιτική ευθύνη.

Την εκδήλωση συντόνισε ο δημοσιογράφος Αντώνης Καρακούσης, ενώ παρενέβησαν, μεταξύ άλλων, ο πρώην πρωθυπουργός Γιώργος Παπανδρέου, ο πρώην πρωθυπουργός Λουκάς Παπαδήμος, ο πρώην υπουργός Αλέκος Παπαδόπουλος και οι συνταγματολόγοι Γιώργος Σωτηρέλης και Σπύρος Βλαχόπουλος. Οι ομιλητές αναφέρθηκαν στη διαδρομή του Γιώργου Σταυρόπουλου στη Δικαιοσύνη και στη δημόσια ζωή, αλλά και στον προβληματισμό που αναπτύσσει στο βιβλίο του γύρω από τη λειτουργία των θεσμών και τη σχέση Δικαιοσύνης και εκτελεστικής εξουσίας.

Ο Αλέκος Παπαδόπουλος έδωσε πιο αιχμηρό θεσμικό τόνο στη δική του παρέμβαση, επιμένοντας στην ανάγκη προστασίας της ανεξαρτησίας της Δικαιοσύνης από πολιτικές επιρροές. Με αφορμή τις αναφορές του βιβλίου, μίλησε, μεταξύ άλλων, για τις «υπόγειες», όπως τις χαρακτήρισε, προσπάθειες επιρροής της ηγεσίας των ανωτάτων δικαστηρίων από την εκτελεστική εξουσία, ενώ υπογράμμισε ότι οι δικαστικοί λειτουργοί δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται ως απλοί δημόσιοι υπάλληλοι, αλλά ως θεσμικοί εγγυητές της δημοκρατικής λειτουργίας του κράτους.

 

 Η Ομιλία του κ. Αλέκου Παπαδόπουλου

 

«Βιώματα και Εξουσία – Προσωπικές μνήμες και σκέψεις για θεσμικές αλλαγές»

[…] Όλοι, νομίζω, γνωρίζουμε ότι κάθε σοβαρό βιβλίο, σαν αυτό που σήμερα παρουσιάζουμε, αξιολογείται βεβαίως από το περιεχόμενό του. Όταν, όμως, αφορά στο παρόν και στο μέλλον της χώρας κρίνεται, αν είναι χρήσιμο, σε μεγάλο βαθμό, και από το βάρος της υπογραφής του συγγραφέα. Και η υπογραφή του Δικαστή Γιώργου Σταυρόπουλου είναι βαριά και εγγυημένη.

Νιώθω όμως την ανάγκη να ξεκινήσω με μία εξομολόγηση.

Πριν διαβάσω το πρόσφατα δημοσιευμένο βιβλίο με τον τίτλο «Βιώματα και Εξουσία», μου γεννήθηκε κάποια αμφιβολία αν θα ήταν σκόπιμο ο συγγραφέας να επιλέξει και ν’ αναδείξει την μεταπολεμική θεσμική και διοικητική εξέλιξη της χώρας μας συνδυαστικά με τα βιώματά του ως πολίτης και ως διακεκριμένος Ανώτατος Δικαστικός.

Φοβήθηκα, προς στιγμήν, ότι πιθανόν να ελλοχεύει ο κίνδυνος να εκληφθεί από διάφορους κακόβουλους, καθ’ έξιν και κατ’ επάγγελμα «τιμητές της εύκολης κριτικής», ότι το βιβλίο αυτό είναι μια προσπάθεια «συγκεκαλυμμένης αυτοβιογραφίας».

Ήταν λάθος ο αρχικός φόβος μου. Γιατί το βιβλίο αυτό δεν είναι ούτε σύγγραμμα ούτε ιστόρημα που υπακούει σε κανόνες. Είναι η βιωματική καταγραφή μιας πορείας για την υπεράσπιση του δημοσίου συμφέροντος και της προστασίας των θεσμών της ελληνικής πολιτείας. Η όλη πορεία του Γιώργου Σταυρόπουλου ως διακεκριμένου και αδιαμφισβήτητου κύρους δικαστικού λειτουργού, εντός και εκτός Ελλάδος, δεν αφήνει κανένα περιθώριο κριτικής. (περισσότερα…)

Read Full Post »

Ομιλία του Γεωργίου Γιαννούση, στην Ετήσια εορτή του Συλλόγου Αργείων «Ο Δαναός», με θέμα: «Δημήτριος Κ. Βαρδουνιώτης – μια μεγάλη προσωπικότητα στο τιμόνι του Δαναού»


 

«Ελεύθερο Βήμα»

Από την Αργολική Αρχειακή Βιβλιοθήκη Ιστορίας και Πολιτισμού.

Η Αργολική Αρχειακή Βιβλιοθήκη Ιστορίας και Πολιτισμού, δημιούργησε ένα νέο χώρο, το «Ελεύθερο Βήμα», όπου οι αναγνώστες της θα έχουν την δυνατότητα να δημοσιοποιούν σκέψεις, απόψεις, θέσεις, επιστημονικά άρθρα ή εργασίες αλλά και σχολιασμούς επίκαιρων γεγονότων.

Διαβάστε σήμερα στο «Ελεύθερο Βήμα», την ομιλία του Γεωργίου Α. Γιαννούση, Πρόεδρου της Αργολικής Αρχειακής Βιβλιοθήκης Ιστορίας & Πολιτισμού, στην Ετήσια εορτή του Συλλόγου Αργείων «Ο Δαναός», Κυριακή 3 Μαΐου 2026, κατά την οποία τιμάται η μνήμη του Αγίου Πέτρου, πολιούχου του Άργους και προστάτη του «Δαναού», με θέμα:

«Δημήτριος Κ. Βαρδουνιώτης – μια μεγάλη προσωπικότητα στο τιμόνι του Δαναού».

  

[…] Στο «Αργειακόν Ημερολόγιον» των Γεωργ. Λογοθέτη και Ανδρέα Χριστόπουλου (Φοίβου), δημοσιεύεται με τον τίτλο  «μια δόξα του Άργους» η φωτογραφία και ένα αφιέρωμα στη ζωή και το έργο του Δημητρίου Βαρδουνιώτη, για πρώτη φορά μετά το θάνατό του. Το κείμενο γράφει και υπογράφει με το ψευδώνυμο «Ερασίνος» ο Γιώργος Λογοθέτης.

 

Δημήτριος Κ. Βαρδουνιώτης.

 

Ο Γ. Λογοθέτης, ιδρυτικό μέλος και πρώτος έφορος του Παναργειακού, ήταν και ποιητής, έχοντας εκδώσει δύο ποιητικές συλλογές. Γεννημένος στις Σπέτσες το 1900, έζησε στο Άργος, όπου υπηρέτησε ως Διευθυντής των 3 ΤΤΤ για δεκαετίες. Γράφει λοιπόν στο Αργειακόν Ημερολόγιο του 1930: (περισσότερα…)

Read Full Post »

Το μερίδιο των  Λυγουριατών από τα Λάφυρα της κατάκτησης του Ναυπλίου 1822 – Αντώνης Ξυπολιάς


 

«Ελεύθερο Βήμα»

Από την Αργολική Αρχειακή Βιβλιοθήκη Ιστορίας και Πολιτισμού.

Η Αργολική Αρχειακή Βιβλιοθήκη Ιστορίας και Πολιτισμού, δημιούργησε ένα νέο χώρο, το «Ελεύθερο Βήμα», όπου οι αναγνώστες της θα έχουν την δυνατότητα να δημοσιοποιούν σκέψεις, απόψεις, θέσεις, επιστημονικά άρθρα ή εργασίες αλλά και σχολιασμούς επίκαιρων γεγονότων.

Δημοσιεύουμε σήμερα στο «Ελεύθερο Βήμα» ανακοίνωση του κ.  Αντώνη Ξυπολιά,  σχετικά με το μερίδιο των  Λυγουριατών από τα Λάφυρα της κατάκτησης του Ναυπλίου 1822, την επέμβαση της Διοίκησης και τη διαμάχη για τα λάφυρα, η οποία δοκίμασε την αλληλεγγύη, την ενότητα και την αξιοπρέπεια της τοπικής κοινωνίας.

 

Ο Σταϊκόπουλος κυριεύει το Παλαμήδιον.

Μετά την άλωση του Ναυπλίου το 1822, τα λάφυρα της πολιορκίας κατανεμήθηκαν σε χίλια μερίδια. Από αυτά, τα εκατό αποδόθηκαν στο Εθνικό Ταμείο και τα υπόλοιπα διανεμήθηκαν στους αρχηγούς των στρατιωτικών σωμάτων, ανάλογα με τη δύναμη κάθε σώματος [1].

Μερίδιο έλαβαν και οι Λυγουριάτες, οι οποίοι, με αισθήματα υπερηφάνειας, τα μετέφεραν στο χωριό και τα εμπιστεύθηκαν για φύλαξη στον καπετάνιο τους, τον Δημήτρη Λιάτα [2].

«Ημείς όταν επήραμε τα λάφυρα του Αναπλιού δηλ. την αναλογία μας, τα φέραμε  εις το χωρίον όλη μας η συντροφιά ως είμεθα εις τον ιερόν Αγώνα της πατρίδος και τα βάλαμε εις του καπετάνιου το σπίτι, διά ναν τα μεράσωμεν, να πάρει την αναλογία του ο καθείς και σήμερον-αύριο να μας τα μεράση…»[3].

 

Για δύο και πλέον χρόνια, όσο ο Αγώνας συνεχιζόταν, τα λάφυρα αυτά συμβόλιζαν την κοινή προσπάθεια, την αλληλεγγύη και την ενότητα της τοπικής κοινωνίας, καθώς και τη συμμετοχή της σε μια περήφανη νίκη.

 

Η στρατιωτική κινητοποίηση του 1825 και το Μανιάκι

 

Τον Απρίλιο του 1825, εν μέσω της εισβολής του Ιμπραήμ πασά, η επαναστατική Διοίκηση ζήτησε από το Λυγουριό να συνεισφέρει 30 ενόπλους [4] – έναν εντυπωσιακό αριθμό για ένα χωριό μόλις 40 οικογενειών – υπό τον καπετάν Μητρολιάτα[5]. Η διαταγή όριζε ότι έπρεπε να ενσωματωθούν στην επαρχιακή δύναμη Ναυπλίου και να κινήσουν άμεσα με κατεύθυνση την  Μεσσηνία[6], όπου οι δυνάμεις του Ιμπραήμ πασά πολιορκούσαν το σημαντικό Νεόκαστρο[7].

Στις 20 Μαΐου 1825, στη μάχη του Μανιακίου, ο καπετάνιος και δώδεκα ακόμη Λυγουριάτες σκοτώθηκαν πολεμώντας υπό τον Παπαφλέσσα[8].

 

Η μάχη στο Μανιάκι

 

Η απώλεια συγκλόνισε την κοινότητα: η χήρα του καπετάνιου «εζουρλάθη διά  λύπην του άνδρός της», ένα παιδί της «εδαιμονίσθη» και τα άλλα δύο ασθένησαν[9].

Το χωριό βυθίστηκε σε συλλογικό πένθος. Όμως νέα διαταγή του Επαρχείου Ναυπλίου υπ.αρ. 495 /9 Ιουνίου 1825 διέταζε τη δημογεροντία Λυγουριού: «Κατά την Σ. Διαταγήν της Διοικήσεως όλοι οι φέροντες όπλα αναμεταξύ 24 ωρών να εισβάλωσι κατά του εχθρού του επαπειλούντος την Πατρίδα, χωρίς εξαίρεση πολιτικών και πολεμικών»[10].

Οικογένειες  βουτηγμένες στο πένθος για την πρόσφατη θυσία των παιδιών τους στα βουνά της Μεσσηνίας  έπρεπε, μέσα σε λίγες μόνο μέρες, να κατευοδώσουν και τ’ άλλα τους παιδιά, που έπαιρναν τον δρόμο προς το μέτωπο του πολέμου. (περισσότερα…)

Read Full Post »

Older Posts »