«Εμπορική Πανήγυρις» – Η πρώτη λαϊκή αγορά Ναυπλίου επί Καποδίστρια
Στην Γενική Εφημερίδα της Ελλάδος, 19 Απριλίου 1830, η οποία εκδιδόταν τότε στην Αίγινα, δημοσιεύεται προκήρυξη, του Διοικητή Ναυπλίας, Άργους και Κάτω Ναχαγιέ, Νικολάου Γ. Γερακάρη, η οποία θεσπίζει τη διεξαγωγή εβδομαδιαίας εμποροπανήγυρης (λαϊκής αγοράς) στο Ναύπλιο.
Ο Κυβερνήτης Ιωάννης Καποδίστριας, πρακτικός άνθρωπος, εμβληματικό υπόδειγμα πνεύματος διεθνούς εμβέλειας, καθιερώνει ένα σημαντικό θεσμό που φέρνει αλλαγές στα συναλλακτικά ήθη, καθώς περιορίζει την κερδοσκοπία των μεσαζόντων, προς όφελος των πολιτών.
Γενική Εφημερίς της Ελλάδος, έτος Ε’, φ. 31, 19.4.1830
Έτσι στις 19 Απριλίου 1830, ιδρύεται η πρώτη λαϊκή αγορά («εμπορική πανήγυρις») στην πρωτεύουσα του κράτους, το Ναύπλιο, και συγκεκριμένα στο προάστιο της Πρόνοιας.
Το έγγραφο είναι αξιοσημείωτο εξαιτίας του σκεπτικού της ίδρυσης ενός θεσμού που φέρνει αλλαγές στα συναλλακτικά ήθη. Με τη λειτουργία της αγοράς (στην πλατεία του προαστίου, κάθε Πέμπτη), οι κάτοικοι θα προμηθεύονται «τα προς το ζην αναγκαία από τας πρώτας χείρας των χωρικών, άφθονα, καθαρά, και εις ευθηνίαν» και θα προστατεύονται έτσι από «τα δολιώματα της αισχροκερδείας των μεταπρατών».
Καθιερώνεται η Πέμπτη, ώστε να μην συμπίπτει με την αντίστοιχη αγορά του Άργους που γινόταν κάθε Σάββατο
Στο έγγραφο τονίζεται ότι θα προκύψουν έτσι πολλαπλασιαστικά οφέλη για το εμπόριο και ακόμη ότι θα καλλιεργηθούν καλύτερες σχέσεις μεταξύ των κατοίκων.
Με το καθήκον της τήρησης των όσων ορίζονται παραπάνω, επιφορτίζονται η Αστυνομία και ο αγορανόμος της πόλης. Ορίζεται, τέλος, ότι οι μεσάζοντες δεν θα μπορούν να αγοράζουν τρόφιμα από την αγορά με σκοπό να τα εμπορευθούν, πριν το μεσημέρι.
Απόδοση του κειμένου, της Γενικής Εφημερίδας της Ελλάδος στη νεοελληνική γλώσσα.
Αρ. 647.
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΕΙΑ.
Ο Διοικητής Ναυπλίας, Άργους και Κάτω Ναχαγιέ.
Η διοίκηση αυτή, θεωρώντας ότι ένα από τα καθήκοντα και τις υποχρεώσεις της είναι η οργάνωση του εσωτερικού εμπορίου αυτών των επαρχιών·
Επειδή αναγνωρίζει πόσο πολύ συμβάλλει σε αυτό η διοργάνωση μιας εμπορικής αγοράς (πανήγυρης) για τις γύρω περιοχές και για την επαρχία αυτή, καθώς οι άνθρωποι προμηθεύονται όλα τα απαραίτητα για τη διαβίωσή τους απευθείας από τα χέρια των ίδιων των αγροτών – σε αφθονία, καθαρά και σε χαμηλές τιμές – και απαλλάσσει τους πολίτες από το να πέφτουν καθημερινά θύματα της αισχροκέρδειας και της εξαπάτησης των μεσαζόντων, ενώ παράλληλα εμψυχώνει το εμπόριο, πολλαπλασιάζει τα κέρδη, προλαμβάνει τις καταχρήσεις και βοηθά εξαιρετικά στη γνωριμία και την ανάπτυξη σχέσεων μεταξύ των ανθρώπων·
Έχοντας υπόψη και την έγκριση της Σεβαστής Κυβέρνησης για τη διάταξη αυτή, σύμφωνα με το διάταγμα υπ’ Αριθμόν 1097·
Προκηρύττει τα εξής:
Α. Καθιερώνεται εμπορική αγορά στο προάστιο της Πρόνοιας μία φορά την εβδομάδα.
Β. Η αγορά αυτή θα πραγματοποιείται στην πλατεία του συγκεκριμένου προαστίου.
Γ. Ως ημέρα διεξαγωγής της αγοράς ορίζεται η Πέμπτη κάθε εβδομάδας, επειδή στην πόλη του Άργους αντίστοιχη αγορά γίνεται κάθε Σάββατο.
Δ. Προσκαλείται ο καθένας να μεταφέρει στο προάστιο στο προάστιο της Πρόνοιας, κατά τη συγκεκριμένη αυτή ημέρα, τα εμπορεύματα που έχει προς πώληση.
Ε’. Σε αυτή την εμπορική πανήγυρη (παζάρι) απαγορεύεται αυστηρά σε κάθε κατηγορία μεσαζόντων και εμπόρων να αγοράζουν προϊόντα με σκοπό το μεταπρατικό εμπόριο πριν από το μεσημέρι.
ΣΤ’. Η Αστυνομία και ο αγορανόμος του Ναυπλίου θα επιβλέπουν την εφαρμογή και την εκτέλεση της παρούσας διάταξης, ανάλογα με τα καθήκοντα του καθενός. Η απόφαση αυτή θα δημοσιευθεί σε ολόκληρη την έκταση των επαρχιών αυτής της περιφέρειας, καθώς και μέσω της Γενικής Εφημερίδας.
Ναύπλιο, 3 Απριλίου 1830.
Ο Διοικητής
Νικόλαος Γ. Γερακάρης
Σήμερα η λαϊκή αγορά του Ναυπλίου πραγματοποιείται δύο φορές την εβδομάδα κάθε Τετάρτη και Σάββατο. Οι ντόπιοι παραγωγοί στήνουν τους πάγκους τους νωρίς το πρωί και «καλούν» τους περαστικούς να αγοράσουν τα προϊόντα τους. Ξεκινούν λίγο μετά από την Πυροσβεστική στην 25ης Μαρτίου και φτάνουν μέχρι την ενδεκάτη στην Κύπρου.
Πηγές
- Γενική Εφημερίς της Ελλάδος, έτος Ε’, φ. 31, 19.4.1830, σ. 123.
- Θεόδωρος Δεβενές, Καποδιστριακή Πολιτεία (1828-1831): Οι σχέσεις κράτους – πολίτη, εκδόσεις Ασίνη, Αθήνα, 2025.
Τσάγκος Αναστάσιος
Γενικός Γραμματέας Αργολικής Αρχειακής Βιβλιοθήκης
ΑΡΓΟΛΙΚΗ ΑΡΧΕΙΑΚΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ 
Σχολιάστε