Feeds:
Δημοσιεύσεις
Σχόλια

Posts Tagged ‘Αργολική Αρχειακή Βιβλιοθήκη Ιστορίας & Πολιτισμού’

Αφιέρωμα στον Μίκη Θεοδωράκη – Σύλλογος «Φίλοι του Δημοτικού Ωδείου Άργους»


 

Ο Μίκης Θεοδωράκης στο Παρίσι, 14 Σεπτεμβρίου 1957; Φωτογραφία από το φωτογραφικό πρακτορείο Anefo.

100 Χρόνια Μίκης Θεοδωράκης (1925-2025). Το Σάββατο 29 Νοεμβρίου 2025, στις 7.30 το βράδυ, στην αίθουσα «Μέγας Αλέξανδρος» στο Άργος, ο Σύλλογος «Φίλοι του Δημοτικού Ωδείου Άργους» συνδιοργανώνει με τον Δήμο Άργους-Μυκηνών τιμητική εκδήλωση για τον σπουδαίο Έλληνα δημιουργό.

 

100 Χρόνια Μίκης Θεοδωράκης.

(περισσότερα…)

Read Full Post »

Ο ταχυδρόμος δεν χτυπάει πια


 

«Ελεύθερο Βήμα»

Από την Αργολική Αρχειακή Βιβλιοθήκη Ιστορίας και Πολιτισμού.

Η Αργολική Αρχειακή Βιβλιοθήκη Ιστορίας και Πολιτισμού, δημιούργησε ένα νέο χώρο, το «Ελεύθερο Βήμα», όπου οι αναγνώστες της θα έχουν την δυνατότητα να δημοσιοποιούν σκέψεις, απόψεις, θέσεις, επιστημονικά άρθρα ή εργασίες αλλά και σχολιασμούς επίκαιρων γεγονότων.

Δημοσιεύουμε στο «Ελεύθερο Βήμα» επίκαιρο σημείωμα από το ιστολόγιο, «Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία», του κυρίου Νίκου Σαραντάκου, που αφορά στο ζήτημα, που προέκυψε, των Ελληνικών Ταχυδρομείων. Ζήτημα που προκάλεσε έντονο κύμα αντιδράσεων στις τοπικές κοινωνίες ανά την Ελλάδα.

 

Μεγάλη συζήτηση γίνεται μετά την αναγγελία ότι θα κλείσουν 204 καταστήματα των Ελληνικών Ταχυδρομείων σε όλη τη χώρα· υπήρξαν εντονότατες αντιδράσεις, και εξ ιδίων, που αιφνιδίασαν την κυβέρνηση – έτσι, έκανε μισό βήμα πίσω: έκλεισαν 58 καταστήματα στα αστικά κέντρα, ενώ τα άλλα 146 πήραν παράταση ζωής για ένα τρίμηνο.

 

Ελληνικά Ταχυδρομεία

 

Εμείς εδώ βεβαίως λεξιλογούμε. Η λέξη «ταχυδρόμος» υπάρχει από τα ελληνιστικά χρόνια, αλλά αρχικά σήμαινε αυτόν που τρέχει γρήγορα, τον γοργοπόδαρο. Στα βυζαντινά χρόνια παίρνει και τη σημασία του αγγελιοφόρου: ταῦτα ἀκούσας ὁ Ῥουφῖνος ἐμήνυσε διὰ ταχυδρόμου τῷ βασιλεῖ, γράφει ο Γεώργιος Μοναχός τον 9ο αιώνα. Τη λέξη την ανάστησαν οι λόγιοι του 19ου αιώνα, και μαζί έπλασαν και τη λέξη «ταχυδρομείο».

Τον καιρό της Τουρκοκρατίας, υπήρχε ο πεζοδρόμος: ήταν έκτακτος ταχυδρόμος, που πληρωνόταν για τον κόπο του από τα χωριά που εξυπηρετούσε, με το λεγόμενο ποδοκόπι. Συχνά ο πεζοδρόμος αναφέρεται ως «μαξούς πεζός», όπου μαξούς (τουρκ. mahsus) σήμαινε «επί τούτου». (περισσότερα…)

Read Full Post »

Βιβλιοπαρουσίαση: «Το Αλωνάκι» του Βασίλη Βαμβακά στο Ναύπλιο


 

«Στο Παλαμήδι εκόβανε θανατοδικασμένους

και αυτή τους περιλάβανε κοψοκεφαλιασμένους

Μετά απ’ το νόμο ερχότανε και δίπλα του καθότανε

Εκείνος τιμωρούσε και εκείνη συγχωρούσε…»

( Για τη γριά Μούκαινα, η οποία ήταν αυτή που είχε αναλάβει την περιποίηση των νεκρών, μετά την εκτέλεσή τους στο Αλωνάκι).

 

«Τούτο είναι το ξακουσμένο τ’ Ανάπλι. Εδώ είναι γραμμένο να σπαράσσονται στρατέμματα, να χτυπιούνται βασίλεια, να κόβουνται κεφάλια στην καρμανιόλα. Τούτος ο τόπος είναι φοβερός και τρομερός. Αίμα φωτιά και ντουμάνι… Κάτου στ’ Ανάπλι είχα δει το μαχαίρι με τα βαρύδια που βγαίνουν ένα καντάρι, τον ασφάλαντα που κλείδωνε το λαιμό και τον ντουρβά που πέφτανε μέσα τα κεφάλια κοκκαλιασμένων από τα αίματα…».

Φ. Κόντογλου

 

Το βιβλίο του Ναυπλιώτη Βασίλη Βαμβακά Το Αλωνάκι παρουσιάζεται στο Εργατικό Κέντρο Ναυπλίου την Κυριακή 16 Νοεμβρίου 2025 και ώρα 19:00.

Πρόκειται για μια ιστορική προσέγγιση στη λειτουργία της λαιμητόμου τα χρόνια της ληστοκρατίας στην Ελλάδα. Το αλωνάκι ήταν ο τόπος έξω από το κάστρο του Παλαμηδίου στο Ναύπλιο, που στήνονταν η «καρμανιόλα» και έκοβε τα κεφάλια των θανατοποινιτών.

 

«Το Αλωνάκι» του Βασίλη Βαμβακά

 

Θα προλογίσει ο φιλόλογος και δημοσιογράφος Ευάγγελος Μπουγιώτης. (περισσότερα…)

Read Full Post »

Αφιέρωμα στον Κ. Θ. Δημαρά (1904-1992): μορφή και μνήμη


 

Κωνσταντίνος Δημαράς του Θησέως (1904-1992).

Το Κέντρο Ελληνικών Σπουδών Ελλάδος του Πανεπιστημίου Harvard και ο Σύνδεσμος Φιλολόγων Αργολίδας διοργανώνουν από κοινού εκδήλωση-αφιέρωμα στον Κ. Θ. Δημαρά.

Η εκδήλωση έχει τίτλο «Κ. Θ. Δημαράς (1904-1992): μορφή και μνήμη» και ως στόχο να διερευνήσει τη σημασία του έργου και της επιρροής του Κ. Θ. Δημαρά στην ιστορία της ελληνικής εκπαίδευσης και της νεοελληνικής λογοτεχνίας, θα περιλαμβάνει εισηγήσεις, οι οποίες θα προσεγγίσουν διαφορετικές πτυχές του έργου, της δράσης και των επιδράσεών του. (περισσότερα…)

Read Full Post »

Σιατερλή Δήμητρα


 

Η Δήμητρα Σιατερλή είναι εικαστικός καλλιτέχνης (χαράκτρια, γλύπτρια, ζωγράφος) με έδρα την Αθήνα. Γεννήθηκε στο Άργος το 1952 όπου έζησε και μαθήτευσε σε δημοτικό και γυμνάσιο έως το 1969. Στην Αθήνα αποφοίτησε από το Λύκειο Φιλοθέης το 1970. Στα τέλη του 1971 μετακόμισε στην Ιταλία όπου ξεκίνησε σπουδές στην Ακαδημία Καλών Τεχνών της Bologna [Μπολόνια]. Το 1974 πήρε πτυχίο στη Ζωγραφική και το 1977 στη Διακόσμηση, από την ίδια Σχολή, με διπλωματική εργασία πάνω στην Ιστορία της Τέχνης με θέμα «Η γυναίκα, δημιουργός τέχνης», ενώ το 1975 έλαβε υποτροφία του ΕΟΜΜΕΧ (Ελληνικός Οργανισμός Μικρών-Μεσαίων Επιχειρήσεων και Χειροτεχνίας) για νέες τεχνικές της Χαρακτικής.

 

Η εικαστικός και χαράκτρια Δήμητρα Σιατερλή.

 

Το 1974 παντρεύτηκε με τον εικαστικό Pino Pandolfini [Πίνο Παντολφίνι]. Η εικαστική αλλά και εκπαιδευτική της δραστηριότητα ξεκίνησε από την πόλη της Faenza [Φαέντσα] όπου διέμεινε έως το 1977. Την περίοδο εκείνη υπήρξε μέλος του Πολιτιστικού Κέντρου Operatori Culturali del Centro Alzaia στην Ρώμη (1975-77) και συμμετείχε στα πειραματικά εικαστικά προγράμματα και τις εκδόσεις του. Παράλληλα, συνεργάστηκε με τον θίασο «Living Theatre» των Julian Beck & Judith Malina πραγματοποιώντας παραστάσεις σε εργοστάσια της περιοχής και στο Ψυχιατρείο της πόλης Imola (1974). Το 1973, μαζί με γυναίκες της πόλης συνίδρυσαν τον Φεμινιστικό Σύλλογο της Faenza, προωθώντας δραστηριότητες υποστήριξης των γυναικείων ζητημάτων και διεκδίκησης των δικαιωμάτων τους. Μεταξύ των δράσεων της ομάδας, υπήρξαν πολλές δημόσιες παρεμβάσεις στο κοινωνικό ιστό της πόλης της Faenza και της γύρω περιοχής.

 

Η Δήμητρα Σιατερλή χειρίζεται πιεστήριο χαλκογραφίας στην Ιταλική πόλη Faenza το έτος 1975. Δημοσιεύεται στο: Dimitra Siaterli, Έκδοση: Κέντρο Χαρακτικής Αθηνών Pandolfini & Σιατερλή, Σεπτέμβρης, 2025.

 

Από το 1977, εγκαταστάθηκε με τον Pino Pandolfini στην Αθήνα μοιράζοντας τον χρόνο και τις δραστηριότητές τους ανάμεσα στις δύο χώρες. Την ίδια χρονιά πραγματοποίησε την πρώτη ατομική της έκθεση με έργα ζωγραφικής και χαρακτικής στη γενέτειρά της στο Άργος [Παλιός Κινηματογράφος Ηλέκτρα]. Έκτοτε ακολούθησε μια έντονη εκθεσιακή δραστηριότητα σε Ελλάδα και εξωτερικό με σημαντικό αριθμό ατομικών εκθέσεων και ομαδικών συμμετοχών. (περισσότερα…)

Read Full Post »

Ο μεσαιωνικός θρήνος της Αθήνας και η σχέση του με το Λυγουριό  – Αντώνης Ξυπολιάς


 

Το 1881 στην Βιβλιοθήκη της Πετρούπολης στη Ρωσία, βρέθηκε από τον ομογενή καθηγητή  Γαβριήλ Δεστούνη[1], ένα έμμετρο ελληνικό κείμενο με αναφορά  σε [αχρονολόγητη] καταστροφή της Αθήνας από τους Τούρκους, που είχε τον τίτλο «περί της αναλώσεως και της αιχμαλωσίας ή γέγονεν υπό Περσών εις Αττικήν Αθήνα».[2] Στην συνέχεια, το θρηνητικό αυτό χρονικό των εξήντα εννέα στίχων, διχογνώμησε τους ιστορικούς της Αθήνας, οι οποίοι κατέθεσαν διαφορετικές απόψεις τόσο για τον χρόνο της καταστροφής της πόλης, όσο και για τους δύο «ακανθώδεις» στίχους  του: «Αρχήν αιχμαλωτίσασιν Λεγουρικού το μέρος/ δεύτερον τρίτον ήλθασι εις τον αυτόν τον τόπον» [17ο/18 στίχος] και  «εκόψασιν τους πόδας μου ήγουν τα Λεγουρία» [40ος στίχος].

Ένας τόπος με όνομα γνώριμο στην κοινωνία της Αθήνας «Λεγουρικό» που καταστράφηκε πριν από την πόλη, ενέπνευσε τον στιχουργό του 15ου αι., διχογνώμησε όμως τους ιστορικούς τον 20ον αι., αν ήταν ή όχι το Λυγουριό[3].

 

Τμήμα χάρτη της Αργολιδοκορινθίας του Αντώνη Μηλιαράκη, 1886, με τη θέση του σημερινού Λυγουριού.

 

Ο ίδιος ο Δεστούνης που δημοσίευσε το μεσαιωνικό χρονογραφικό ποίημα, στο Δελτίο της Ιστορικοφιλολογικής Σχολής του Πανεπιστημίου Πετρούπολης θεώρησε ως χρόνο εισβολής και καταστροφής της Αθήνας το 1456 και έγραφε ότι «Λεγουρικού το μέρος» είναι «το παλαιό και νέο Λυγουριό της Επιδαύρου»[4].

Τον ίδιο χρόνο -1881- και ο καθηγητής Σπυρίδωνας Λάμπρος το δημοσίευσε στην Φιλολογική Εβδομαδιαία Επιθεώρηση του Βερολίνου και στο περιοδικό Παρνασσός[5], όπου έκρινε ως πιθανή ημερομηνία καταστροφής της Αθήνας το 1460, όταν οι Τούρκοι κατέστρεψαν πελοποννησιακές πόλεις και στην συνέχεια εισέβαλαν στην Αθήνα. Έγραφε  ότι «Λεγουρικόν» είναι το Λυγουριό, αλλά ο στιχουργός εννοούσε με αυτό όλη την  Αργολίδα. Το μέρος δηλ. αντί του όλου, κάτι που του έμοιαζε ακατανόητο.[6] Το 1889 ο Γερμανός Φερδινάνδος Γρηγορόβιος, διατύπωσε την  πεποίθηση  του ότι πρόκειται περί της  εισβολής των Τούρκων στην Αθήνα την 4 Ιουνίου 1456, οι οποίοι  πολιόρκησαν στην συνέχεια  την Ακρόπολη[7]. (περισσότερα…)

Read Full Post »

Πολιτιστική Αργολική Πρόταση – «Ο πόλεμος και η κατοχή στο Άργος με την ματιά του Παναγιώτη Φίλη»


 

Οι αναμνήσεις ενός πλοιάρχου.

Η Πολιτιστική Αργολική Πρόταση διοργανώνει εκδήλωση για τον πόλεμο και την κατοχή στο Άργος με αφορμή τον εορτασμό της 28ης  Οκτωβρίου 1940.

Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί στην έδρα του συλλόγου, Οδυσσέα Ανδρούτσου 13 στο Άργος, στην αίθουσα «Νικόλας Ταρατόρης», το Σάββατο 1η Νοεμβρίου 2025 στις 7:30μ.μ., με θέμα «Ο πόλεμος και η κατοχή στο Άργος με την ματιά του Παναγιώτη Φίλη».

Μέσα από τις σελίδες του βιβλίου του «Οι αναμνήσεις ενός πλοιάρχου», δεύτερη έκδοση επαυξημένη, 2020, ο καπετάνιος Παναγιώτης Πέτρου Φίλης γράφει, για τις παιδικές αναμνήσεις του από τον ελληνοϊταλικό πόλεμο, την Κατοχή, την αντίσταση, και την απελευθέρωση, αναμνήσεις που θα παρουσιασθούν από τη θεατρική ομάδα της Πολιτιστικής Αργολικής Πρότασης και θα μας μεταφέρουν στο κλίμα της δύσκολης και ηρωικής εκείνης εποχής.

Την εκδήλωση θα προλογίσει ο πρόεδρος της Αργολικής Αρχειακής βιβλιοθήκης Ιστορίας και Πολιτισμού, Γιώργος Γιαννούσης.

Read Full Post »

Ομιλία στο Δαναό με θέμα: «Ανήλικοι παραβάτες: ένοχοι ίσως όλοι εμείς»


 

Ο Σύλλογος Αργείων «Ο Δαναός» ανακοινώνει την έναρξη των διαλέξεων για το έτος 2025-2026 που θα λαμβάνουν χώρα στο μέγαρό του, Αγγελή Μπόμπου 8, στο Άργος.

Το εναρκτήριο λάκτισμα θα δοθεί με την ομιλία της κυρίας Ξένης Δημητρίου, τέως Εισαγγελέως του Αρείου Πάγου, η οποία θα αναπτύξει το θέμα: «Ανήλικοι παραβάτες: ένοχοι ίσως όλοι εμείς».

Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί την Κυριακή 2 Νοεμβρίου 2025, στις 6.30μμ, στο μέγαρο του Συλλόγου Αργείων «Ο Δαναός». (περισσότερα…)

Read Full Post »

Εργαστήριο – «Η Πελοπόννησος και το Ναύπλιο πριν και κατά την Ελληνική Επανάσταση»


 

Το Κέντρο Ελληνικών Σπουδών Ελλάδος του Πανεπιστημίου Harvard και το Ινστιτούτο Ιστορικών Ερευνών του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών ανακοινώνουν την έναρξη υποβολής αιτήσεων στο εργαστήριο «Η Πελοπόννησος και το Ναύπλιο πριν και κατά την Ελληνική Επανάσταση».

 

Εργαστήριο – «Η Πελοπόννησος και το Ναύπλιο πριν και κατά την Ελληνική Επανάσταση»

 

Σε αυτό το εργαστήριο παίρνοντας αφορμή από τεκμήρια της εποχής θα αναδειχθούν όψεις της κοινωνικής και οικονομικής ζωής της πόλης του Ναυπλίου και ευρύτερα της Πελοποννήσου, της οργάνωσης του χώρου, των όρων και των συνθηκών διαβίωσης, των σχέσεων μεταξύ χριστιανών και μουσουλμάνων στα προεπαναστατικά και επαναστατικά χρόνια. (περισσότερα…)

Read Full Post »

Ο τορπιλισμός της «Έλλης» στην Τήνο –  Ζήσης Φωτάκης


 

Τον Αύγουστο του 1940, η Γερμανία είχε θέσει ήδη υπό τον έλεγχό της το μεγαλύτερο μέρος της Ευρώπης και η Luftwaffe   βομβάρδιζε ανηλεώς (αλλά χωρίς αποτέλεσμα) την τελευταία εστία αντίστασης που είχε απομείνει στις Βρετανικές Νήσους. Παράλληλα, ο Χίτλερ κατέστρωνε το πλέον μεγαλεπήβολο  από τα σχέδιά του – την εισβολή στη Σοβιετική Ένωση.

Το φασιστικό καθεστώς της Ιταλίας όμως δεν είχε αvάλογεs επιτυχίες να επιδείξει. Ο Μουσολίνι χρειαζόταν επειγόντως μια γρήγορη και αποφασιστική νίκη, ώστε να ενισχύσει το κύρος του. Η Ελλάδα φάνταζε ιδανικός στόχος, καθώς θα εξυπηρετούσε και τα ιταλικά σχέδια για απόλυτη κυριαρχία στη Μεσόγειο.

Εξάλλου, ουδέποτε σχεδόν κατά τη διάρκεια του 20ού αιώνα οι ελληνοϊταλικές σχέσεις υπήρξαν αρμονικές: από την κατάληψη των Δωδεκανήσων έως την αμφιλεγόμενη πολιτική της Ιταλίας έναντι της ελληνικής απόβασης στη Σμύρνη και από τον βομβαρδισμό της Κέρκυρας έως τη σταθερή υποστήριξη των αλβανικών θέσεων για την Ήπειρο, η Ρώμη δεν άφηνε καμία αμφιβολία ότι θεωρούσε την Αθήνα περιφερειακό της αντίπαλο.

 

Εφημερίδα «ΈΘΝΟΣ», 16 Αυγούστου 1940.

 

Για να ξεκινήσει όμως ο πόλεμος, που τόσο επιζητούσε ο Μουσολίνι, χρειαζόταν μία αφορμή. Έτσι, ήδη από το 1939, άρχισαν οι αλλεπάλληλες ιταλικές προκλήσεις, με την ελπίδα ότι η Ελλάδα θα αντιδράσει σπασμωδικά. Εντούτοις, ο δικτάτορας Ιωάννης Μεταξάς δεν σήκωνε το γάντι, φροντίζοντας να θωρακίσει πρώτα την άμυνα της χώρας απέναντι σε έναν αντίπαλο με αριθμητικά πολλαπλάσιες δυνάμεις. Στις 15 Αυγούστου του 1940, οι προκλήσεις ξεπέρασαν κάθε όριο, με τον απρόκλητο τορπιλισμό του καταδρομικού «Έλλη». Το γέρικο σκαρί υπέκυψε και όλα συνέτειναν πλέον στο συμπέρασμα ότι ο πόλεμος δεν θα αργούσε. Η «εκδρομή στην Ελλάδα», που προσδοκούσε όμως ο Μουσολίνι, θα κατέληγε σύντομα σε ναυάγιο… (περισσότερα…)

Read Full Post »

« Newer Posts - Older Posts »