ΑΡΓΟΛΙΚΗ ΑΡΧΕΙΑΚΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ

Ιερό Προσκύνημα Αγίου Ιγνατίου του Θεοφόρου Ζόγκα Άργους

Το Ιερό Προσκύνημα είναι κτισμένο σε υψόμετρο 350 μ. και βρίσκεται μέσα σ’ ένα ωραιότατο τοπίο κατάφυτο από ελαιόδενδρα. Απέχει από την πόλη του Άργους 13 χιλ. και από το Κεφαλάρι του Άργους 7 χιλ.. Η πρόσβασή του είναι άνετη. Πρόκειται για ένα τοπίο εξαιρετικού φυσικού κάλλους.

Πρόκειται για ένα σύγχρονο κτιριακό συγκρότημα, κτισμένο στον ημιορεινό οικισμό Ζόγκα Ελληνικού, επαρχίας Άργους, Νομού Αργολίδος.

Ο Ιερομόναχος Ιγνάτιος Γρηγοριάτης, καταγόμενος από τον παρακείμενο μικρό και αραιοκατοικημένο οικισμό Ζόγκα Άργους, ξεκίνησε την ανέγερση του κεντρικού Ιερού Ναού του Αγἰου Ιγνατίου του Θεοφόρου από αγάπη για την γενέτειρά του προκειμένου να εξυπηρετηθούν οι εκκλησιαστικές ανάγκες των συγχωριανών του, οι οποίοι μάλιστα και βοήθησαν στο αρχικό στάδιο ανεγέρσεως του Ιερού Ναού, τόσο με τα πενιχρά οικονομικά τους, όσο και με προσωπική τους εργασία. Ακολούθως και μέχρι της περατώσεως του όλου Ιερού Συγκροτήματος, το βάρος της οικονομικής δαπάνης του έργου, καλύφθηκε από δωρεές χριστιανών κυρίως εξ Αθηνών και εκ Θεσσαλονίκης.

Ο Ιερός Ναός θεμελιώθηκε κατά το έτος 1983 από τον τότε Μητροπολίτη Αργολίδος κυρό Χρυσόστομο Β´ (Δεληγιαννόπουλο) και τιμάται επ’ ονόματι του Αγ. Ιγνατίου του Θεοφόρου. Τα ιερά εγκαίνιά του ετέλεσε κατά το έτος 1986 ο Μητροπολίτης Αργολίδος κ.κ. Ιάκωβος Β´ (Παχής). Μετά την ανέγερση του Ιερού Ναού του Αγίου Ιγνατίου, ανηγέρθη ξενώνας για την εξυπηρέτηση των ευλαβών προσκυνητών του Ιερού Προσκυνήματος.

Για την μεγαλύτερη αξιοποίησι του προϋπάρχοντος έργου καθώς και για την ευρύτερη εκκλησιαστική, κοινωνική και πολιτιστική προσφορά του προς την αγία μας Εκκλησία και τον ευσεβή λαόν μας, ανηγέρθη Συνεδριακό Κέντρο, του οποίου τα εγκαίνια έγιναν επίσημα στις 30 Απριλίου, του έτους 2003, υπό του οικείου Μητροπολίτου Αργολίδος κ.κ. Ιακώβου Β´.

Σχεδόν ταυτόχρονα ανηγέρθη το περικαλλέεστατο παρεκκλήσιο του Απ. Παύλου και της Αγ. Αναστασίας της Ρωμαίας, προς τιμήν του μεγάλου Δωρητού του Ι. Προσκυνήματος Θεσσαλονικέα κ. Παύλο Λαδένη και της Ιεράς Mονής Γρηγορίου, όπου ιδιαιτέρως πανηγυρίζεται η μνήμη της Αγ. Αναστασίας της Ρωμαίας. Το έτος 2009 ανηγέρθη δεύτερος ξενώνας με ενσωματωμένο ναΐσκο, αφιερωμένο στους εν Άθω διαλάμψαντας Οσίους Πατέρες.

Το Ιερό Συγκρότημα του Αγίου Ιγνατίου του Θεοφόρου εκκλησιαστικά ανήκει στην Ιερά Μητρόπολη Αργολίδος. Αναγνωρίστηκε επίσημα ως Ιερόν Προσκύνημα από την Ιερά Σύνοδο της Εκκλησίας της Ελλάδος και, με βάσι τον υπ’ αριθμόν 129/1999 Κανονισμό, δημοσιευθέντα στο υπ’αριθμόν 228 φύλλο της Εφημερίδας της Κυβερνήσεως της 3 Νοεμβρίου 1999, διοικείται από επταμελή Διαχειριστική Επιτροπή με πρόεδρο τον εκάστοτε οικείο Μητροπολίτη.

Στο εν λόγω Ιερό Προσκύνημα τελούνται κατ’ έτος οι ακόλουθες εκκληστιαστικές πανηγύρεις:

α) στις 29 Ιανουαρίου· μνήμη της ανακομιδής των λειψάνων του Αγ. Ιγνατίου του Θεοφόρου

β) στις 29 Ιουνίου· μνήμη του Αγ. Παύλου

γ) στις 17 Ιουλίου· μνήμη της Αγ. Mαρίνης

δ) στις 26 Σεπτεμβρίου· μνήμη του Αγ. Ιωάννου του Θεολόγου

ε) στις 29 Οκτωβρίου· μνήμη της Αγ. Αναστασίας της Ρωμαίας και

στ) στις 20 Δεκεμβρίου· μνήμη του Αγ. Ιγνατίου του Θεοφόρου (κύρια πανήγυρις)

Επίσης ο Σύλλογος Ποντίων Αργολίδος έχει καθιερώσει να τιμά πανηγυρικά κατ’ έτος στο Ι. Προσκύνημα του Αγ. Ιγνατίου:

α) την εορτή της Κοιμήσεως της Θεοτόκου (Παναγίας Σουμελά) κατά την πρώτη Κυριακή μετά την απόδοσιν της εν λόγω εορτής και

β) την μνήμη του Αγ. Mεγαλομάρτυρος Ευγενίου, προστάτου των Ποντίων, στις 21 Ιανουαρίου.

Το όλον Ιερό Συγκρότημα περιλαμβάνει:α) τον κεντρικό Ι. Ναό του Αγίου Ιγνατίου του Θεοφόρου.

β) το πετρόκτιστο παρεκκλήσιο του Απ. Παύλου και της Αγ. Αναστασίας της Ρωμαίας.

γ) το μικρό προσκυνητάρι του Αγ. Ιγνατίου του Θεοφόρου.

δ) το υψηλό κωδωνοστάσιο.

ε) μία «φιάλη» αγιασμού.

στ) «κιόσκια».

ζ) συντριβάνια.

η) το Αρχονταρίκι (αίθουσα υποδοχής).

θ) τον Ξενώνα, δυνάμεως 88 κλινών. (2 οκτάκλινα, 13 πεντάκλινα, 2 δίκλινα και 3 μονόκλινα, με εσωτερικούς χώρους υγιεινής το κάθε δωμάτιο) με μία μεγάλη κουζίνα και με μία ευρύχωρη και καλαίσθητη τραπεζαρία, εστιάσεως 150 ατόμων.

ι) το Συνεδριακό Κέντρο 360 αναπαυτικών καθισμάτων με τον προθάλαμό του, το κυλικείο του και το Γραφείο του.

ια) το Λαογραφικό Μουσείο.

ιβ) αποθηκευτικούς και άλλους βοηθητικούς χώρους.

ιγ) μεγάλους υπαίθριους χώρους σταθμεύσεως αυτοκινήτων.

ιδ) ξενώνα για επίσημα πρόσωπα, με ενσωματωμένο εκκλησάκι αφιερωμένο στη μνήμη των εν Άθω διαλαμψάντων Οσίων Πατέρων.

Πηγή

•  Διαδικτυακός οίκος Εκκλησίας της Ελλάδος

Read Full Post »

Αργείτικη αποκριά

Ένα χρονογράφημα του Κώστα Δανούση στην Εφημερίδα Αναγέννηση (τ.326/1995. Άργος).

Απόκριες στο Άργος (1936)-Αρχείο: Βασίλη Τουφεξιάδη

Διέφερε η αργείτικη αποκριά απ’ εκείνη άλλων πελοποννησιακών και ευρύτερα ελληνικών πόλεων; Φαίνεται πως η απάντηση θα πρέπει να είναι αρνητική, αφού η εντοπιζόμενες ιδιαιτερότητες δεν αρκούν για να τη διαφοροποιήσουν ουσιαστικά. Υπάρχει όμως μια μαρτυρία του Π. Τημελή, που η αξιοπιστία της δεν έχει διασταυρωθεί, σύμφωνα με την οποία “οι χοροί του Άργους κατά πολύ διαφέρουσι ως προς τον ρυθμόν και τον τρόπον καθ’ ον διεξάγονται. Οι ενταύθα χοροί δεν ομοιάζουσι προς τους των Μεγάρων, της Ελευσίνος, των χωρίων της Αττικής και εν γένει προς όλους τους χορούς”.

Ενώ στην εκκλησιαστική παράδοση «Απόκρεω» καλείται η προτελευταία πριν τη Καθαρή  Δευτέρα Κυριακή, εντούτοις επεκράτησε να ονομάζονται «Αποκριές» και οι τρεις εβδομάδες πριν απ’ αυτήν, δηλαδή πριν τη νηστεία του Πάσχα. Οι απόκριες αρχίζουν την Κυριακή του Τελώνου και του Φαρισαίου, κατά την οποία «άρχεται το Τριώδιον». Και αυτό επειδή από τη μέρα αυτή – και μέχρι το Μ. Σάββατο – αρχίζει στην εκκλησία η χρήση του Τριωδίου, του λειτουργικού βιβλίου που ονομάσθηκε έτσι γιατί για κάθε γιορτή περιέχει αρχικά τρεις ωδές.

Στο Άργος, όπως και σ’ όλη την ελληνική επαρχία, ο λαός γιόρταζε την περίοδο αυτή με ευθυμία, τραγούδια, χορούς, μεταμφιέσεις και οικογενειακές και φιλικές συνεστιάσεις. Η πρώτη εβδομάδα ονομαζόταν και «α(μ)πολυτή», γιατί καταλύονταν και η Τετάρτη και η Παρασκευή. Τις πρώτες μέρες της εβδομάδας αυτής σφάζονταν συνήθως οι οικόσιτοι χοίροι, η σφαγή και προετοιμασία των οποίων αποτελούσε μια μικρή τελετή πολλές φορές με συγκεκριμένο τυπικό.

Η επόμενη εβδομάδα, που αρχίζει  με την Κυριακή  του Ασώτου,  ονομαζόταν «Κρεατινή» και ήταν η  κατ’ εξοχήν εβδομάδα, της  Αποκριάς. Κορύφωση της η Τσικνοπέμπτη.  

Τέλος η τρίτη εβδομάδα, την Κυριακή των Απόκρεω, ονομαζόταν “Τυρινή”, καθόσον κατ’ αυτήν δεν  έτρωγαν(;) κρέας αλλά αυγά, γιαούρτι, τυρί και φτιαχτά μακαρόνια (λευκή νηστεία). Τα τελευταία, διανθισμένα με τις «γκόκες» (τυλιγμένα μικρά τεμάχια ζύμης), πασπαλισμένα με τριμμένη μυζήθρα και ζεματισμένα με βούτυρο ή λάδι, ήσαν το αντιπροσωπευτικό πιάτο της εβδομάδας αυτής. Με το τελευταίο δείπνο των αποκριών  (της Τυρινής) συνδέονταν διάφορες προλήψεις και δεισιδαιμονίες (φτερνίσματα, λευκή λαμπρή, ωομαντεία κ.α.).

Στο Άργος το  βράδυ τα κορίτσια έπαιρναν κρυφά από το βραδινό τραπέζι ένα μακαρόνι και το έβαζαν  κάτω από το μαξιλάρι τους λέγοντας » όποιος είναι της μοίρας μου  και του ριζικού μου να έλθει να το φάμε μαζί», προσμένοντας φυσικά την εμφάνιση του νυμφίου στο όνειρο τους. Το τραπέζι έμενε ασήκωτο με τα φαγητά που περίσσευαν, για να ‘ρθουν να φάνε οι ψυχές των πεθαμένων του σπιτιού.

Η περίοδος των αποκριών, όπως και η αρχαιοελληνική προκάτοχος της, ήταν στενά δεμένη με τη  λατρεία των νεκρών. Έτσι τα Ψυχοσάββατα κάθε οικογένεια πήγαινε στην εκκλησία ένα πιάτο με κόλλυβα στολισμένο – συνήθως σε σχήμα σταυρού- με σπόρους ροδιού, σταφίδες (ξανθές και μαύρες) και ζάχαρι που συνοδευόταν από το ψυχοκέρι ( δέσμη νημάτων εμποτισμένων σε λιωμένο κερί).

Την Καθαρή Δευτέρα ήταν  το αποκορύφωμα των εορταστικών εκδηλώσεων της αποκριάς. Οι λαγάνες, τα  σαρακοστιανά και η περίφημη φάβα του «Νταούτσου» (γνωστότατου μπακάλη στην οδό Τσώκρη)  είχαν την τιμητική τους. Η ευθυμία, οι χοροί και οι μεταμφιέσεις έκαναν το Άργος πόλο έλξης για τους κατοίκους των γύρω χωριών και του Ναυπλίου, σε τέτοιο σημείο ώστε σχεδόν να διπλασιάζεται ο πληθυσμός του.

Η μέρα αυτή με τις συνήθεις παραβιάσεις της νηστείας (ο λαός ευφυώς σύνδεσε  το «Καθαρή» με το καθάρισμα των υπολοίπων εδεσμάτων της προηγούμενης εβδομάδας), τα άσεμνα άσματα, τα υπονοούμενα φαλλικών παραστάσεων ( πράσα, μεγάλα γουλιά, αγγινάρες, κ.α.) αλλά και της «χαρούμενες» απειλές ομάδων μασκαράδων, με ψαλίδια στα χέρια, ότι θα προβούν στην κουρά («ξεγούλιασμα») απόκρυφων σημείων των γυναικών, κάθε άλλο παρά – κατά την άποψη της Εκκλησίας – καθαρή ήταν.

Οι χοροί και οι μεταμφιέσεις ήσαν τα πλέον αντιπροσωπευτικά στοιχεία της αποκριάς. Χοροί βέβαια στο παλιό Άργος, τουλάχιστον ως τα τέλη του ΙΘ’ αιώνα δε γίνονταν μόνον τις αποκριές αλλά και τα Χριστούγεννα, του Αγίου Βασιλείου, τις μεγάλες γιορτές και το Πάσχα, κατά το οποίο γίνονταν οι «σοβαρότεροι πανηγυρική χοροί«.

Το νταούλι έδινε το σύνθημα για το ξεφάντωμα. «Με την πρώτη ημέρα του Τριωδίου» , γράφει ο Ίδμων ( Γ. Λογοθέτης), «το πάτριο νταούλι σκονισμένο και άφωνο στον καπνισμένο τοίχο τινάζεται από την νάρκη του και αρχίζει την περιοδεία του. Από τα στενοσοκάκια του Κραβασαρά  και τα χαμόσπιτα των Γεφυριών ξεκινάει για την αποστολή του και ακούραστο δεν σταματάει πειά καμιά νύχτα, μέχρις ότου τα χαράματα της Καθαράς Τρίτης παραδώσουν στην ηδονική αγκαλιά του ύπνου του Βάκχους της αποκρηάς…., από τα τρεσάκια του Ξεριά και της ανηφοριές της Αρβανιτιάς!  Κι όπου περάσει κάνει το θάμμα του. Σε κάθε πλατεία, σε κάθε σταυροδρόμι, σε κάθε γούβα ανοίγει κι ένας χορός».

Πρόσκληση για το χορό του Μουσικού Ομίλου Άργους το 1946. Αρχείο, Νίκου Πετρόπουλου.

 

Νταούλι λοιπόν και καλάμι (φλογέρα) σε μόνιμη περιοδεία ανά της γειτονιές της πόλης. Αργότερα θα προστεθούν και άλλα όργανα, κλαρίνα, λατέρνες, καθώς και τμήματα της μαντολινάτας της «Νέας Ζωής« τα τελευταία χρόνια του Μεσοπολέμου. Οι παλαιότεροι θυμούνται τον περίφημο κλαρινιτζή Φέκα που άκμασε από τα τέλη του περασμένου αιώνα ως το Μεσοπόλεμο.

Οι χοροί αναρίθμητοι. «Εξέρχεται της οικίας σου και  εν αυτή σου τη συνοικία «, γράφει ο Π. Τημελής, εις δύο και τρεις χοροί εστημένοι. Τον μόνιμον πυρήνα εκάστου  χορού αποτελούσιν αι νεανίδες της συνοικίας, αίτινες ποικίλουσι κατά την ηλικίαν, το κάλλος, το ένδυμα και την κοινωνικήν τάξιν… Προβαίνεις περαιτέρω και έχεις  ενώπιον σου  τα αυτά. Περιέρχεσαι τέλος όλον το Άργος και συναντάς περί τους εκατόν τοιούτους χορούς».

Στις αρχές του αιώνα μας, το 1902, φαίνεται πως οι χοροί μειώθηκαν αισθητά. Η εφημερίδα «Μυκήναι»  γράφει πως  «χοροί  όμως δεν γίνονται όπως εγένοντο. Κάθε πέρυσι και καλήτερα. Κινδυνεύει να σβήσει το ωραίον αυτό και μεγαλοπρεπές έθιμον των πανηγυρικών ελληνικών χορών… Συγκριτικώς όμως οι μεγαλύτεροι και ωραιότεροι χοροί έγειναν εφέτος ένας εις του Καρμίρη, ο άλλος εις του Ανατολίτη και ο τρίτος και ο  τρίτος εις την πλατεία του Πηττά. Μερικοί όμως μικρότεροι χοροί είχον ωραιοτέρας χορευτρίας».

Η παράδοση εκτός απ’ εκείνους της πλατείας του Αγίου Πέτρου, διέσωσε χορούς:

•  Στην απλά του Ξεριά, εκεί που σήμερα έχει κτισθεί ο ναός του Αγίου Νικολάου (αλώνι του Σμυρνιωτάκη, κ.α.).
• Στην «Κουνουπίτσα» , έξω από του Αθανασάκου (στην οδό Ινάχου).
• Στα Ταμπάκικα (συμβολή οδών Φείδωνος και Θεάτρου), έξω από την ταβέρνα του Κορομίχη.
• Στου Μαρίνου (την ταβέρνα που κάηκε σχετικά πρόσφατα), παρά το πηγάδι του Δημοβάση  (παρά τη συμβολή οδών Ηρακλέους και Διομήδους).
• Στα αλώνια του Πούλου, στο δρόμο για τις Πορτίτσες ( προς τον αυχένα Δειράδας), και
• Στα Γεφύρια, έξω από την περίφημη ταβέρνα του Παρασκευά. Ο χορός στα γεφύρια ήταν από τους ξεχωριστούς χορούς της πόλης.

Οπωσδήποτε χοροί γίνονταν και σε άλλα σημεία της πόλης. Την τελευταία Κυριακή της αποκριάς οι περισσότεροι χοροί των συνοικιών συγκεντρώνονταν στην πλατεία του Αγίου Πέτρου, όπου το κέφι έφτανε στο απόγειό του.

Στο χορό έδινε το παρόν και ο Δήμαρχος της πόλης Κωστής Μπόμπος (1928 – 1941, 1945 – 1950) άδοντας το προσφιλές του Τουμπουρλού μωρή το σαλβάρι σου / Και το άσπρο το ποδάρι σου / είδα ΄γώ της Άκοβας τη βρύση.

Ο Παναγιώτης Δ. Σεφερλής, που στις αρχές του αιώνα κατέγραψε πολλά δημοτικά τραγούδια της πόλης αλλά και της ευρύτερης περιοχής της, αναφερόμενος  σ’ αυτά γράφει:»

«και τα μεν δια γραμμάτων ΒΧ επισημειούμενα έγραψα καθ’ υπαγόρευσιν της γραίας Βασιλικής Χρυσικοπούλου, μαίας, πάντα δε τα υπόλοιπα ήκουσα εις τους δημοσίους χορούς, οι οποίοι γίνονται εις όλας τας συνοικίας του Άργους κατά τας Κυριακάς των Αποκρέω. Τους χορούς αυτούς,συρτούς πάντοτε, απαρτίζουν επί το πλείστον κόραι άδουσαι συγχρόνως, λαμβάνουσι όμως μέρος είς αυτούς και ύπανδροι γυναίκες οι δε άνδρες και οι νέοι περιερχόμενοι τας συνοικίας βλέπουν τους χορούς και συμμετέχουν αυτών “σέρνουν τον χορόν» τιθέμενοι επικεφαλής των χορευτριών κατ’ έθιμον δε επικρατούν, ουδείς θεωρεί ότι προσβάλλεται το φιλότιμόν του εάν μόλις αρχίση να σύρη τον χορόν και προτού κάμη έναν ολόκληρον γύρον μετά των χορευτριών άλλος χορευτής έλθη και τεθή επικεφαλής του χορού…” Άλλη όμως είναι η καταγραφή του Γ. Λογοθέτη (Ίδμωνος), ο οποίος αναφέρει ρητά “Αλίμονο σ’ εκείνον που θα τον κόψη ( τον επικεφαλής του χορού) πριν το φέρη τουλάχιστον δύο βόλτες».

Αποκριάτικος χορός στην αίθουσα Θηβαίου, δεκαετία 1960.

Ο ευσεβιστής ( Μακρακιστής) της εποχής εκείνης Π. Τημελής μας πληροφορεί, ότι, εκτός από τα γνωστά αποκριάτικα τραγούδια, χορευτές και χορεύτριες απήγγελαν εναλλάξ δίστιχα. “Λαμβάνομεν δε εκ της μνήμης”, γράφει, “και δίστιχα τινά εκ των αναριθμήτων, ίνα δ’ αυτών ( ως όνυχος) κατανοήσωμεν οποίον πνεύμα διήκει εν τοις χοροίς τούτοις και τα οποία τα εκ τούτου ολέθρια αποτελέσματα:

 Περνάς και δε μας χαιρετάς, βαριέσσα να μιλήσης,

Δυο λόγια απ’ τ’ αχειλάκι σου, να μας παρηγορήσης.

***

Αναστεναγμοί μ’ ως πότε

την καρδούλα μου θα τρώτε.

***

 Ο έρωτας δεν είν’ ανθί να μαραθή, να πέση

παρά ‘ναι βάτος και κλαδί  κι αλοίμον’ όπου μπλέξη.

 ***

Έρωτα πανάθεμά ‘σαι

τυραννείς και δε λυπάσαι”.

Ένα από τα πλέον προσφιλή αποκριάτικα τραγούδια του Άργους είναι  “Στης Άκοβας τη βρύση”:

Τουμπουρλού μωρή

 Το σαλβάρι σου

κι από μακριά είδα το ποδάρι σου,

άσπρο ποδάρι που ‘δα ‘γώ

 στης Άκοβας τη βρύση

λιγοθυμιά με βάρεσε

ώσπου να ξερυπήσει

ωχ αλίμονο και πάλι

 πάρε μου – το το κεφάλι,

ωχ αλίμονο και τόσο

πάρέμε με να γλυτώσω

Παράλληλα με τους συνεχώς αυξανόμενους ρυθμούς αστικής συγκρότησης της πόλης επέρχονται και αλλαγές στους χορούς· και στον τρόπο διασκέδασης γενικότερα. Έτσι ταυτόχρονα με τις κραυγές των ευσεβιστών για τα “ολέθρια”  αποτελέσματα των χορών παρατηρείται στο χώρο  της αστικής τάξης μια προοδευτικά ενισχυόμενη τάση προτίμησης ευρωπαϊκών σε βάρος των εθνικών χορών.

“Νομίζουν αι υπερφονούσαι δεσπινίδες και μερικοί γονείς” γράφει η εφημερίδα“ Μυκήναι” το 1902, ότι οι ηθικότατοι και αγνότατοι αυτοί χοροί είναι χυδαίοι!! Μάθετε λοιπόν, ω αγαθαί, ότι αυτός είναι ο εθνικός μας χορός, ότι  αν είναι άτεχνος είναι διότι δεν τον φέρομεν εις την πρόοδον αλλ’ απεναντίας τον παραιτούμεν, ότι αντιθέτως οι μέν ελληνικοί χοροί είναι οι λαμπρότεροι και υπέρ της ηθικής και της αγνότητος οι δε ευρωπαϊκοί είναι επίτηδες ανήθικοι και τεχνική μέθοδος προς διαφθοράν”.

Η αστική τάξη της πόλης από τα χρόνια του Μεσοπολέμου άρχισε να διοργανώνει χορούς  σε σπίτια αλλά και στο καφενείο του Θηβαίου. Ακολούθησαν το εστιατόριο Σαγκανά και το καφενείο “Ηραίον”. Σ’ αυτό καθοριστική θα είναι η συμβολή της “Νέας Ζωής”, του “ΜΟΑ” και άλλων μουσικών σωματείων. Με το πέρασμα του χρόνου  ο αστικός τρόπος διασκέδασης  θα επικρατήσει και οι χοροί  των συνοικιών θα σβήσουν τα αμέσως μεταπολεμικά χρόνια.

Αποκριές 1964. Σε πρώτο πλάνο ο Κώστας Πετρόπουλος χορεύει με τη σύζυγό του Δήμητρα, στην αίθουσα Θηβαίου. Αρχείο, Νίκου Πετρόπουλου.

Οι μεταμφιέσεις, οι μασκαράδες, ήσαν αναπόσπαστο στοιχείο της αργείτικης αποκριάς. Οι άνδρες ντύνονταν γυναίκες και το αντίστροφο. Ποικίλα εφευρήματα επιστρατεύονταν για την επιτυχημένη μεταμφίεση χωρίς αυτό να αποκλείει και τα πλέον πρωτόγονα: τη μουτζούρα από τα τσουκάλια, το φούμο, το λουλάκι αλλά και τη φάβα. Συνεχεία παλαιοτέρων εθίμων, που απαιτούσαν οι μεταμφιέσεις  να έχουν και εθνικές αναφορές, ήσαν και οι φουστανελοφόροι. Χασάπηδες κυρίως, που ανάμεσά τους ξεχώριζαν οι Μαρλαγκούτσοι, ντυμένοι με φουστανέλες γύριζαν από χορό σε χορό, πεζοί ή καβαλάρηδες σε άλογα.

Δεν ήταν λίγες οι φορές που έφιπποι έμπαιναν στου Θηβαίου ή στου Σαγκανά, σκορπίζοντας νότες άκρας ευθυμίας. Σούστες, αραμπάδες και κάρα επιστρατεύονταν στο αποκριάτικο ξεφάντωμα. Τα τελευταία μάλιστα, για  να ταιριάζουν με το τρελό πνεύμα των ημερών, τα γύριζαν ανάποδα, βγάζοντας τον πείρο της ανατροπής. Οι φωτιές ή τα αναμμένα δεμάτια κλαδιά που έσερναν τα κάρα, τα φαλλικά σύμβολα, οι άσεμνες χειρονομίες και τα τολμηρά άσματα συμπλήρωναν τον οργιαστικό χαρακτήρα των ημερών. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι τα περισσότερα αποκριάτικα τραγούδια είχαν σεξουαλικά υπονοούμενα. Ακόμη και το προσφιλέστατο «Λεμονάκι μυρουδάτο», μιλώντας· για την καταγωγή του παλικαριού τραγουδάει:

Του σειστή του λυγιστή ‘μαι

του ταβερνογυριστή ‘μαι

που γυρίζει τις ταβέρνες

και φιλεί τις παντρεμέναις

που στραγγίζει τις κανάταις

και φιλεί τις μαυρομάταις

που γυρίζει τα σοκκάκια

 και φιλεί τα κοριτσάκια

 και τους πιάνει τα βυζάκια.

Στις αρχές του αιώνα έκανε την εμφάνισή του στην πόλη και ο χαρτοπόλεμος. “Το ωραίον το παίγνιον του  χαρτοπολέμου”, γράφει η εφημερίδα «Μυκήναι», «εγενικεύθη και ενταύθα τόσον πολύ, ώστε δεν έμεινε νέος ή νέα, μικρός ή μεγάλος, όστις να μην έρρανε και να μη ερράνθη δια του ανθοειδούς τούτου ράσματος. Ωραίαν μάλιστα ευκαρίαν και αφορμήν ευρίσκουσι δια τούτου οι γυναικοθήρες…«

Αποκριάτικος χορός στην αίθουσα Θηβαίου, Πλατεία Αγίου Πέτρου.

Αυτή ήταν αργείτικη αποκριά. Περίοδος ξεφάντωσης αλλά και στενής συναναστροφής των ανθρώπων. Οπωσδήποτε η καταγραφή μας είναι πρόχειρη. Αξίζει όμως τον κόπο τα έθιμα της αποκριάς στον τόπο μας να απολέσουν αντικείμενο εμβριθέστερης μελέτης κα ελπίζουμε αυτό να μην αργήσει.

Βιβλιογραφία:

• Π. Τημελή, «Αι αποκρέω και οι χοροί του Άργους », εφημερίδα Αγαμέμνων, αρ. φ. 21/1889, σ. 2.
• «Αποκριάτικα», εφημερίδα Μυκήναι, αρ. φ. 46/1902, σ. 2.
• Παναγ. Δ. Σεφερλή, «Τραγούδια της Αιγίνης, του Άργους άλλων τόπων», λαογραφία, Δ’ (1913), σσ. 12 – 13.
• Σεραφείμ Κώστα, «Λαογραφικά Αργολίδος», Αθήνα 1981, σσ. 266 – 274.
• Γεωργίου Χρ. Θωμόπουλου (Έρασμου), «Αφιέρωμα …», Άργος 1994, σσ. 137 – 140.

Διαβάστε επίσης:

• Αργείτικες Αποκριές
• Απόκριες στο Άργος (1930)
• Απόκριες στον Άγιο Αδριανό ( Κατσίγκρι)
• Απόκριες στο Κρανίδι

Read Full Post »

Μητροπολίτης Μαντινείας & Κυνουρίας Θεόκλητος (1918-1995)

Μητροπολίτης Μαντινείας & Κυνουρίας Θεόκλητος

Ο κατά κόσμον Νικόλαος Φιλιππαίος γεννήθηκε στον Πειραιά το 1918 από γονείς καταγομένους εκ Ναυπλίου. Σπούδασε Νομική και Θεολογία στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Εκάρη Μοναχός στη Μονή Ταξιαρχών Επιδαύρου την 4^η Δεκεμβρίου 1941 και χειροτονήθηκε Διάκονος στις 6 Δεκεμβρίου 1941 υπό του Μητροπολίτου Αργολίδος Ιωάννου Παπασαράντου και υπηρετήσας από το 1941 έως το 1945 ως Διάκονος, ιεροκήρυξ και υπάλληλος στα Γραφεία της Μητροπόλεως Αργολίδος εχειροτονήθη Πρεσβύτερος τον Απρίλιο του 1945 υπό του Μητροπολίτου Αργολίδος Αγαθονίκου Παπασταματίου.

Υπηρέτησε ως Εφημέριος, στρατιωτικός Ιεροκήρυκας, Γραμματέας και Αρχιγραμματέας της Ιεράς Συνόδου. Μετεξεπαιδεύθη επί τριετίαν εις Παρισίους στο Κανονικό Δίκαιο. Στις 21 Νοεμβρίου 1965 στον Ιερό Ναό Αγίου Αλεξάνδρου Παλαιού Φαλήρου χειροτονήθηκε Μητροπολίτης Μαντινείας και Κυνουρίας. Εκοιμήθη στις 9 Ιανουαρίου 1995 στην Τρίπολη, όπου και ετάφη. Εκτός από το ποιμαντικό και το διοικητικό άφησε και σημαντικό συγγραφικό έργο.

Πηγή

• Θρησκευτική και Ηθική Εγκυκλοπαίδεια, τόμ. 11^ος, Αθήναι 1967, στήλη 1076.

Read Full Post »

Μητροπολίτης Θηβαΐδος Πορφύριος, (Πατριαρχείο Αλεξανδρείας)

Μητροπολίτης Θηβαΐδος Πορφύριος

Ο κατά κόσμον Κωνσταντίνος Σκίκος γεννήθηκε στον Ίναχο Αργολίδος το 1940. Διάκονος χειροτονήθηκε το 1966 και Πρεσβύτερος το 1969. Το 1970 έλαβε το οφίκιο του Αρχιμανδρίτη. Υπηρέτησε ως Ηγούμενος της Ιεράς Μονής Αγίου Γεωργίου Παλαιού Καΐρου από το 1985 μέχρι το 1990.

Στις 17 Ιουνίου 1990 χειροτονήθηκε τιτουλάριος Επίσκοπος Βαβυλώνος. Στις 23 Σεπτεμβρίου 1997 εξελέγη Επίσκοπος Μπουκόμπας. Στις 23 Νοεμβρίου 1999 παραιτήθηκε. Στις 14 Μαρτίου 2003 τοποθετήθηκε τιτουλάριος Επίσκοπος Συΐνης. Στις 27 Οκτωβρίου 2004 προήχθη σε τιτουλάριο Μητροπολίτη Θηβαΐδος.

Πηγές

Ιστοσελίδα Μάρκου Μάρκου, Θεολόγου.

Ιστοσελίδα Ιδιωτική οδός, Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος,

Read Full Post »

Πολιτιστική Αργολική Πρόταση  

Ο σύλλογος Πολιτιστική Αργολική Πρόταση έχει συνεχή παρουσία στα πολιτιστικά δρώμενα της Αργολίδας από το Αύγουστο του 1995 που ιδρύθηκε. Με τα τμήματα θεάτρου, χορωδίας, κουκλοθέατρου, οργάνωσης και παρουσίασης πολιτιστικών εκδηλώσεων (παρουσιάσεις συγγραφέων, ποιητών, μουσικών σχημάτων κ.λ.π.) που διαθέτει, έχει δώσει το παρόν με εκατοντάδες παραστάσεις, συναυλίες και παρουσιάσεις σε πολιτιστικές εκδηλώσεις δήμων, πνευματικών κέντρων, συλλόγων, πανελλήνιων και διεθνών φεστιβάλ.  

Η Χορωδία του Συλλόγου

Σκοποί  

• Η Διατήρηση της πνευματικής και πολιτιστικής κληρονομιάς και η ανάπτυξη του πολιτιστικού επιπέδου και των καλών τεχνών στην Αργολίδα.
• Η συγκέντρωση, προβολή και διάδοση της πνευματικής κληρονομιάς της Αργολίδας καθώς και η διατήρηση, καλλιέργεια και συνέχιση της πολιτιστικής Παράδοσης.
• Η προαγωγή και βελτίωση του πολιτιστικού, μορφωτικού και πνευματικού επιπέδου των κατοίκων της Αργολίδας.
• Η ανάπτυξη πνεύματος αλληλεγγύης και συναδελφοσύνης, ανάμεσα στα μέλη του συλλόγου και άλλων συλλόγων, φορέων και κατοίκων της Αργολίδας με σκοπό την προαγωγή και πραγμάτωση κάθε πολιτιστικής και πνευματικής ιδέας.

Τμήματα  

Θέατρο   

Από το 1995 έχει ανεβάσει τις παρακάτω παραστάσεις:  Άρθουρ Μίλλερ : ¨Ήταν όλοι τους παιδιά μου¨, Εντουάρντο Ντε Φίλιππο: ¨Φιλουμένα Μαρτουράνο¨, Γρηγορίου Ξενόπουλου: ¨Ο πειρασμός¨, Μάρως Λοΐζου: ¨Η πολιτεία του βυθού¨, Μποστ: ¨Μήδεια¨, Σωτήρη Πατατζή: ¨Δον Καμίλλο¨, Βασιλικής Πιπέρου-Λάμπα: ¨Γκόλφω¨*, Πάνου Αναστασόπουλου: ¨Τα Αναδρομικά¨*, Κώστα Πρετεντέρη: ¨Ο κουνενές¨, Άντον Τσέχοφ: ¨Η Αρκούδα¨, Ευγένιου Ιονέσκο: ¨Το Μάθημα¨*, Σεραφείμ & Ιωακείμ Κιντέρο: ¨Ένα ηλιόλουστο πρωινό¨, Παύλου Μάτεσι: ¨Το φάντασμα του κυρίου Ραμόν Νοβάρο¨, Ιάκωβου Καμπανέλλη: ¨Γράμμα στον Ορέστη¨*, Δημήτρη Ψαθά: ¨Ζητείται ψεύτης¨, Κώστα Μουρσελά: ¨Το Αυγό¨* (από το έργο ¨Εκείνος και Εκείνος¨) Ουίλλιαμ Σαίξπηρ: ¨Ερωτική ιστορία¨** (από το ¨΄Ονειρο καλοκαιρινής νύχτας¨), Νικολάϊ Γκόγκολ: ¨Παντρολογήματα¨*.  Διασκευή: *Νικόλας Ταρατόρης, **Νίκος Κλησιάρης.  

Ευγένιου Ιονέσκο:¨Το Μάθημα¨

Με τα θεατρικά έργα που έχει ανεβάσει μέχρι σήμερα το θεατρικό τμήμα του συλλόγου, προσπαθεί να καλύψει ένα όσο το δυνατό μεγαλύτερο φάσμα του ελληνικού και ξένου ρεπερτορίου, μέσα πάντα στις δυνατότητες της θεατρικής του ομάδας και του κοινού που απευθύνεται. Κάθε θεατρικό έργο εκτός από 2 με 3 μήνες που παίζεται στο θέατρο του συλλόγου, κάθε σαββατοκύριακο το καλοκαίρι, σε συνεργασία με τη Νομαρχία Αργολίδας, Δήμους και Συλλόγους, από την Αργολίδα, Αρκαδία, Ηλεία, Αττική κ.λ.π. (έχει συμμετάσχει και σε πανελλήνια και διεθνή φεστιβάλ των Δήμων Ζακύνθου και Λουτρών Αιδηψού), κάνει περιοδεία με αποτέλεσμα να το παρακολουθούν πάνω από 7.000 θεατές.  

Θεατρική ομάδα

Χορωδία  

Από το 1997 που ξεκίνησε δίνει συνεχώς παραστάσεις σε πόλεις και χωριά της Αργολίδας, Κορινθίας, Αρκαδίας, Αχαΐας, Αττικής, Εύβοιας κ.λ.π. Έχει συμμετοχή στις εκδηλώσεις της Ναυτικής Εβδομάδας, στο Διεθνές Φεστιβάλ των Λουτρών Αιδηψού, στις γιορταστικές εκδηλώσεις του δήμου Άργους, του συλλόγου Αργείων ¨Ο ΔΑΝΑΟΣ¨ και στα εγκαίνια της διεθνούς έκθεσης του Εμπορικού Επιμελητηρίου Αργολίδας ενώπιον του  Προέδρου της Δημοκρατίας, του Αρχιεπισκόπου Αθηνών & πάσης Ελλάδος και πλήθους ξένων επισήμων.  

Χορωδία

Έχει διοργανώσει σαν σύλλογος τέσσερα πανελλήνια φεστιβάλ χορωδιών και σε συνεργασία με την Πολιτιστική Επιτροπή Δήμου Λέρνας διοργάνωσε το 1^ο και 2^ο πανελλήνιο φεστιβάλ του δήμου.  

Χορωδία & Θέατρο   

 Θεατρικά δρώμενα: Δήμητρας Στεφανοπούλου: ¨Θέλω να ζήσω¨, Ελένης Σκούμπη-Καρδαράκου: ¨Το Θαύμα¨.  

Δήμητρας Στεφανοπούλου: ¨Θέλω να ζήσω¨

Διαλέξεις  

Θάνου Κορομπόκη: ¨Το τρελοβάπορο του ελληνισμού και η περιπέτεια του ΄21¨, Παπαγγελόπουλου Τρύφωνα: ¨Πολυτεχνείο¨, Κουμαδωράκη Οδυσσέα: ¨Αφιέρωμα στα 100 χρόνια από τη γέννηση του Γιώργου Σεφέρη¨, Ζαχαράκη Μανώλη: ¨Οι ελληνικές ¨ελίτ¨στη δίνη της επανάστασης του 21¨Καραμάνου Γιώργου: ¨Έχουν χιούμορ οι Έλληνες;¨, Μαρίας Βελιζιώτη – Κώνστα: ¨Η Γυναίκα μέσα από τα κείμενα της Ν. Ελληνικής Λογοτεχνίας, παραδοσιακοί τύποι και ρόλοι¨.*  

*Σε συνεργασία με το Σύλλογο Αργείων ¨Ο ΔΑΝΑΟΣ¨.  

Αναλόγιο   

Άλκη Τροπαιάτη: ¨Ο Άι Βασίλης του κυρ Πολύδωρου¨, Πέτρου Πικρού: ¨Πρωτοχρονιάτικο ρομάντζο¨, Γιώργου Σταυρακάκη: παρουσίαση – αναλόγιο από τις ποιητικές συλλογές του ¨Οινομαγειρεία¨ και ¨80+1 ποιήματα¨, στο Άργος και στο Ναύπλιο, Μαρίας Βελιζιώτη: παρουσίαση – αναλόγιο από την ποιητική συλλογή ¨λάμδα¨*, Δέσποινας Πενέση: ¨Το ταξίδι του Ελατάκη¨**, Κώστα Γιαννόπουλου: παρουσίαση – αναλόγιο του ποιητικού του έργου*.  

*Σε συνεργασία με το Πνευματικό Κέντρο Δήμου Άργους.  

**Σε συνεργασία με την Παιδική Βιβλιοθήκη Δήμου Άργους  

Γιώργου Σταυρακάκη, «Οινομαγειρεία και 80+1 ποιήματα».

 

  

Παρουσιάσεις  

 

---

  

Καρακάση Κώστα: ¨ΑΘΗΝΑ, ευτυχώς που δεν γεννήθηκα όμορφη¨, Γουμενοπούλου Μαρίας: ¨Το χαμόγελο στις ανθρώπινες σχέσεις¨, Καρακάση Κώστα: ¨Πορτραίτα σε θρυμματισμένο καθρέφτη¨, Έφης Δημοπούλου: ¨Πρώτες ώρες¨*.  

*Σε συνεργασία με το Πνευματικό Κέντρο Δήμου Άργους.  

  

Παύλου Μάτεσι: ¨Το φάντασμα του κυρίου Ραμόν Νοβάρο¨

 

  

  

Αφιερώματα  

 

---

  

Εκδήλωση – αφιέρωμα στη στιχουργό – ποιήτρια Λίνα Νικολακοπούλου με τη μουσικοθεατρική παράσταση: ¨Μια Πίστα Από…Φώσφορο¨*, το μουσικό συγκρότημα ¨Γραφή Δεύτερη¨ του Φώντα Δαγρέ στο Μπούρτζι, το μουσικό συγκρότημα ¨Ένα βήμα μπροστά¨ στο ΜΟΥΣΙΚΟ ΚΟΥΤΙ – Άργος, μουσική βραδιά – αναλόγιο με τον Κώστα Θωμαΐδη και το συγκρότημά του -αφιέρωμα στο Νίκο Καββαδία**.  

*Συνδιοργάνωση με τη Δημοτική Επιχείρηση Πολιτισμού Άργους.  

**Παραγωγή του ραδιοφωνικού σταθμού ΑΡΓΕΙΑΚΗ ΡΑΔΙΟΦΩΝΙΑ ¨101 FM¨.  

 

  

Δημήτρη Ψαθά: ¨Ζητείται ψεύτης¨

 

  

Κουκλοθέατρο   

 

---

  

Μία προσπάθεια που ξεκίνησε από την ανάγκη των μικρών μας φίλων τον Αύγουστο του ΄99 και αριθμεί ήδη αρκετές παραστάσεις στο Κυβέρι,  στον Αχλαδόκαμπο, στο Κουτσοπόδι, στον Πολιτιστικό Αύγουστο Κρανιδίου και στο θέατρο του συλλόγου στα Άργος.  

Τέλος, εκτός από τα παραπάνω τμήματα που εκτός από την προσωπική ευχαρίστηση των ανθρώπων που συμμετέχουν σ΄ αυτά προσφέρουν και ψυχαγωγία ιδιαιτέρα στους κατοίκους της Αργολίδας, ο σύλλογος συνδιοργανώνει και συμμετέχει σε πλήθος πολιτιστικά δρώμενα του τόπου μας όπως: παραστάσεις Καραγκιόζη, και συναυλίες, πολιτιστικές εκδρομές στην Αθήνα για την παρακολούθηση θεατρικών παραστάσεων και ενημερωτικών επισκέψεων (Μουσεία, Πλανητάριο κ.λ.π.), συνεστιάσεις πλαισιωμένες με πολιτιστικές εκδηλώσεις για τη σύσφιξη των σχέσεων μεταξύ των φίλων και των μελών του συλλόγου κλπ.  

Ο σύλλογος Πολιτιστική Αργολική Πρόταση, σ΄ αυτή την προδρομική προσπάθεια που κάνει όλα αυτά τα χρόνια, έχει καταφέρει να συσπειρώσει ανθρώπους που δε βολεύονται στο εγώ αλλά παθιάζετε με το εμείς. Άνθρωποι που δεν υπολογίζουν στο δόσιμο αλλά στην προσφορά, που δεν εξαρτιόνται από την επιβεβαίωση αλλά τη χαρά της δημιουργίας.  

Μία προσπάθεια που έδωσε ώθηση στη γένεση ενός θεσμού, να γυρίζουμε τα χωριά της Αργολίδας -πολλές φορές σε θεατές που δεν είχαν ξαναδεί θέατρο ή χορωδία- να μας καλούνε και σ΄ άλλους νομούς να δούνε τη δουλειά μας και να γυρίζουμε περήφανοι για τη διαφήμιση που κάναμε στον τόπο μας.  

Γνωρίσαμε κάθε χωριό της Αργολίδας και η αρωγή του συλλόγου μας σε οποιοδήποτε πολιτιστικό γεγονός μας έχει ζητηθεί από δήμους, συλλόγους κ.λ.π. είναι αυτονόητη.  

Ο χώρος που δημιουργούμε – το ¨θέατρο της οδού Ατρέως¨–  έχει φιλοξενήσει αρκετές φορές εκδηλώσεις άλλων φορέων – Γαλλικό Ινστιτούτο, δήμος Άργους, σεμινάρια της Νομαρχιακής Επιτροπής Λαϊκής Επιμόρφωσης – και είναι πάντα ένα πρόσφορο βήμα για κάθε καλλιτεχνική δημιουργία.  

     

Χορωδία

 

  

Τι είναι η Πολιτιστική Αργολική Πρόταση;  

 

---

  

• ένας πολιτιστικός σύλλογος μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα.
• Που δημιουργήθηκε από το μεράκι κατοίκων της Αργολίδας το 1995 που υπολογίζουν όχι στο δόσιμο αλλά στην προσφορά
• για να στεγάσει και να δώσει διέξοδο στις ανησυχίες τους
• για να δημιουργήσει στην κατ΄ εξοχή αντιπνευματική εποχή που ζούμε βήμα σε κάθε καλλιτεχνική δημιουργία
• για να φωτίσει πράγματα που μπορούν να δώσουν άλλο τόνο και νόημα στην καθημερινότητα
• για να καταγράψει οπτικές και ακουστικές συγκινήσεις
• για να δημιουργήσει ένα περιβάλλον με άλλες αξίες
• ………………….
• ………………….
• ………………….

 Η λίστα των ορισμών θα μπορούσε να συμπληρωθεί. Το ζητούμενο, όμως, είναι πως θα πετύχουμε να κινητοποιήσουμε έστω και για ένα μόνο λόγο όποιον απευθύνεται στο σύλλογο για να μάθει μέσα από τις δραστηριότητές του. Ο λόγος, η κίνηση, το χρώμα, η μουσική, το σχέδιο, οι τεχνικές, τα υλικά και τα εργαλεία, είναι απαραίτητα μέσα για να μάθουμε να βλέπουμε, να σκεφτόμαστε και να ακούμε. Η Πολιτιστική Αργολική Πρόταση απευθύνεται σε όλους όσους έχουν αυτή την περιέργεια. 

Read Full Post »