ΑΡΓΟΛΙΚΗ ΑΡΧΕΙΑΚΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ

Η Δολοφονία του Δημητρίου Περρούκα (Άργος, 1851)

Τη νύχτα της 12ης προς 13η Νοεμβρίου 1851, το Άργος συγκλονίστηκε από την άγρια δολοφονία του Δημητρίου Περρούκα, ενός από τους πιο σημαντικούς και μορφωμένους πολιτικούς της τότε Ελλάδας. Αν και η δικαιοσύνη έστειλε στην γκιλοτίνα τους τρεις φυσικούς αυτουργούς (εκτελεστές), η ιστορική έρευνα και οι μαρτυρίες της εποχής αποκάλυψαν αργότερα και τον τέταρτο συνένοχο, ο οποίος μάλιστα ήταν εκείνος που τον αποτελείωσε.

Ποιος ήταν ο Δημήτριος Περρούκας

Ο Δημήτριος Περρούκας (1792-1851) ήταν άνδρας μορφωμένος και γνώριζε άριστα, εκτός από την ελληνική γλώσσα, την τουρκική, τη γαλλική και την ιταλική. Σπούδασε νομικά και κυρίως πολιτικές επιστήμες. Ήταν προεστός της Πελοποννήσου και διετέλεσε μάλιστα από το 1812 έως το 1821 βεκίλης του Μοριά (επίσημος  αντιπρόσωπος της Πελοποννήσου)  στην Υψηλή Πύλη στην Κωνσταντινούπολη. Υπηρέτησε τον Αγώνα ως πολιτικός στην Ελλάδα και στην Ευρώπη.

Τον Δεκέμβριο του 1821 εκλέχθηκε μέλος της Α’ Βουλής του Έθνους. Επί Κυβερνήτη (Καποδίστρια) έφτασε στο απόγειο της καριέρας του, καθώς έγινε μέλος του Πανελληνίου και πρώτος Γραμματέας του (Υπουργός) επί των Εσωτερικών και των Δικαστικών, μέλος του Υπουργικού Συμβουλίου, Πρόεδρος του Θαλασσίου Δικαστηρίου, Γερουσιαστής και νομοθέτης του νεοσύστατου έθνους. Σε αυτόν οφείλονται οι νόμοι του Δημοσίου Δικαίου, η δικαστική και η διοικητική διαίρεση της Πελοποννήσου και πολλά άλλα.

Ο βασιλιάς Όθωνας τον ανέδειξε και Σύμβουλο της Επικρατείας το 1843. Ο διάσημος άνδρας υπήρξε μέλος της Δ’ και Ε’ Εθνικής Συνέλευσης (1829 και 1831), καθώς και της Συνέλευσης του 1843. Ανέλαβε πολλά ακόμη αξιώματα και απολάμβανε τη φιλία και την εκτίμηση όλων των εξεχουσών προσωπικοτήτων της Ελλάδας, της Ανατολής και πολλών της Ευρώπης. Επιπλέον, διατήρησε μέχρι τον θάνατό του ολόκληρη και χωρίς καμία έλλειψη την τεράστια αλληλογραφία του κ.τ.λ., ως ένα μεγάλο ιστορικό αρχείο, το οποίο αποτέλεσε πλούσια πηγή ιστορικού υλικού.

Η Ιστορική Έρευνα και τα Έγγραφα

Η πλήρης αποκάλυψη αυτής της σκοτεινής υπόθεσης ήρθε στο φως μέσα από δύο διαφορετικές πηγές:

Η Ερευνήτρια – Ιστορικός Μαίρη Οικονόμου εντόπισε στα αρχεία του Εφετείου Ναυπλίου το επίσημο παραπεμπτικό βούλευμα του 1852. Στο άρθρο της (περιοδικό «Αναγέννηση», τεύχος 317, 1994) ξεκαθαρίζει ότι το ανακριτικό υλικό στέλνει στο δικαστήριο τους εκτελεστές, αλλά αφήνει νύξεις για ηθικούς αυτουργούς και πολιτικά κίνητρα. Η ίδια σημειώνει ότι η καταδικαστική απόφαση θα παρουσιαστεί σε επόμενη συνέχεια της έρευνάς της.

Από την άλλη πλευρά, πολύτιμα στοιχεία προέρχονται από το αρχείο του σπουδαίου ιστοριοδίφη και ερευνητή Αναστάσιου Τσακόπουλου: Ένα σπάνιο αντίγραφο αυτού του βουλεύματος (το οποίο είχε αντιγράψει το 1901 ο ιστορικός Δημήτριος Βαρδουνιώτης) είχε περιέλθει στα χέρια του Τσακόπουλου. Το 1953, ο ίδιος το δώρισε στη Βιβλιοθήκη του Συλλόγου «Ο Δαναός» στο Άργος, εμπλουτίζοντάς το με τις δικές του κρίσιμες σημειώσεις. Αυτές οι παρατηρήσεις συμπλήρωσαν το «κενό» της επίσημης δικαστικής έρευνας, αποκαλύπτοντας τις μαρτυρίες για τον Κολιαλέξη (ή «Κική») και τα τελευταία λόγια του Καμπίτη πάνω στη λαιμητόμο. Το αντίγραφο του βουλεύματος έφερε στο φως ο έγκριτος ιστορικός ερευνητής Κώστας Δανούσης με άρθρο του στο περιοδικό «Αναγέννηση» (τεύχος 318), 1994.

Πρωτοσέλιδο της ιστορικής εφημερίδας «Αιών», με ημερομηνία 17 Νοεμβρίου 1851, όπου και η νεκρολογία του Περρούκα.

Ωστόσο, μια διαφορετική επιστημονική προσέγγιση φέρνει στο φως το 2007 ο Ηλίας Γιαννικόπουλος, δικηγόρος και διδάκτωρ του Πανεπιστημίου του Εδιμβούργου. Στην ανακοίνωσή του με τίτλο «Πολύχρονοι δικαστικοί και εξώδικοι αγώνες Δημ. Περρούκα για την απόδοση παρακαταθήκης» (η οποία δημοσιεύτηκε στα Πρακτικά του Ζ’ Διεθνούς Συνεδρίου Πελοποννησιακών Σπουδών, τόμ. Γ’, Αθήνα 2007), αναφέρει ότι έχει γίνει αποδεκτό πως ο Δημήτριος Περρούκας έπεσε θύμα δολοφονικής επίθεσης από κακοποιούς του κοινού ποινικού δικαίου και όχι από πολιτικούς ή δικαστικούς αντιπάλους του. Για όσους αναζητούν περισσότερες λεπτομέρειες, ο ερευνητής παραπέμπει στα δημοσιεύματα της εποχής και συγκεκριμένα στα φύλλα της εφημερίδας «Αιών» με αριθμό 1210 (17 Νοεμβρίου 1851), όπου υπάρχει και η νεκρολογία του, 1211 και 1216 του 1851.

Κρίνουμε σκόπιμο, προκειμένου να διευκολυνθεί η ανάγνωση πριν από τη δημοσίευση του βουλεύματος – του οποίου η γλώσσα περιέχει εξειδικευμένους νομικούς όρους – αλλά και των συνοδευτικών σημειώσεων του Τσακόπουλου, να παραθέσουμε μια σύντομη περίληψη της υπόθεσης:

Η άγρια δολοφονία του Δημητρίου Περρούκα, κορυφαίου πολιτικού, νομικού και Υπουργού της Ελληνικής Επανάστασης, διαπράχθηκε τη νύχτα της 12ης προς 13η Νοεμβρίου 1851 μέσα στο σπίτι του,  στην όδο Λάμπρου Λαμπρυνίδου αριθ. 7, στο Άργος.

Οι δράστες είχαν μεγάλο μίσος για τον Περρούκα, αλλά και οικονομικό κίνητρο, καθώς ήθελαν να του κλέψουν χρήματα και ασημικά. Το βράδυ του φόνου, έστησαν μια καλά οργανωμένη παγίδα, με τον 20χρονο Πέτρο Καμπίτη, ο οποίος δούλευε παλαιότερα ως υπηρέτης στο σπίτι και είχε απολυθεί, να ξέρει καλά τα κατατόπια. Εκείνος πήδηξε τον τοίχο του γείτονα, μπήκε στο οικόπεδο και, επειδή τον γνώριζε ο σκύλος του σπιτιού, τον περιποιήθηκε για να μην γαβγίζει και τον έκλεισε στην μπροστινή αυλή. Στη συνέχεια άνοιξε την πίσω πόρτα του κήπου και έβαλε μέσα τους άλλους δύο συνεργούς του, τον 53χρονο Γεώργιο Μπατζάκα και τον γιο του, τον 20χρονο Αθανάσιο Μπατζάκα. Μπήκαν στο σπίτι από την κουζίνα, έφτασαν στο δωμάτιο του Περρούκα και τον μαχαίρωσαν 12 φορές την ώρα που κοιμόταν, με το θύμα να παλεύει σκληρά πριν ξεψυχήσει.

Το παραπεμπτικό βούλευμα του Συμβουλίου Πλημμελειοδικών Ναυπλίου, στις 31 Ιανουαρίου 1852, βασίστηκε σε ακλόνητα στοιχεία για να στείλει τους τρεις φυσικούς αυτουργούς σε δίκη στο Κακουργιοδικείο. Αρχικά, οι μαχαιροποιοί του Άργους αναγνώρισαν ότι το μαχαίρι που βρέθηκε στον τόπο του εγκλήματος το είχε παραγγείλει κρυφά και το είχε αγοράσει ο Καμπίτης λίγο καιρό πριν. Παράλληλα, τα παπούτσια του Καμπίτη ταίριαζαν απόλυτα με τα ίχνη λάσπης που άφησαν οι δολοφόνοι στον τοίχο, ενώ βρέθηκαν κηλίδες αίματος στα ρούχα του. Επειδή ο Περρούκας αμύνθηκε, άφησε φρέσκες νυχιές στο μάγουλο του Καμπίτη και στο στήθος του Αθανάσιου Μπατζάκα, του οποίου βρέθηκε και το πουκάμισο σκισμένο στον λαιμό. Ο Καμπίτης ισχυρίστηκε ότι το πρωί του φόνου βρισκόταν σε έναν μύλο έξω από την πόλη, αλλά ο μυλωνάς τον διέψευσε κατηγορηματικά, καταρρίπτοντας το ψεύτικο άλλοθί του. Τέλος, υπήρξε μια μαρτυρία-κλειδί από έναν ντόπιο, τον Γ. Μπακαλικό, ο οποίος κατέθεσε ότι η συμμορία είχε προσπαθήσει να τον στρατολογήσει λίγες μέρες πριν, περιγράφοντάς του ακριβώς το σχέδιο που τελικά εφάρμοσαν με σκοπό τη ληστεία και τον φόνο.

Στο επίσημο βούλευμα, ένας τέταρτος ύποπτος, ο Δημήτριος Κολιαλέξης ή «Κικής», αφέθηκε ελεύθερος λόγω έλλειψης αποδείξεων, όμως οι ιστορικές σημειώσεις αποκαλύπτουν ότι αυτός κινούσε τα νήματα.

Την νύχτα του φόνου, ο Κολιαλέξης δανείστηκε ένα άλογο και έφυγε αμέσως για τα Μέγαρα Αττικής, ώστε να δημιουργήσει ένα ψεύτικο άλλοθι και να αποδείξει ότι έλειπε μακριά. Επίσης, οι δολοφόνοι έφαγαν στο μαγαζί του το βράδυ του εγκλήματος, ενώ όταν συνελήφθησαν, ο Κολιαλέξης τους πλήρωνε τα έξοδα στη φυλακή και τους υποσχόταν ότι θα τους εξασφαλίσει βασιλική χάρη για να μην εκτελεστούν. Η αλήθεια έλαμψε την ημέρα της εκτέλεσης πάνω στη λαιμητόμο, καθώς λίγο πριν πέσει το μαχαίρι της γκιλοτίνας, ο Πέτρος Καμπίτης φώναξε μπροστά σε όλο τον κόσμο ότι φταίει ο Κικής που τους πήρε στον λαιμό του, ενώ υπήρχαν μάλιστα έντονες φήμες ότι ο Κολιαλέξης ήταν παρών στο έγκλημα και αποτελείωσε ο ίδιος το θύμα.

Η αποκάλυψη της υπόθεσης βασίστηκε, όπως αναφέρουμε και παραπάνω, στο παραπεμπτικό βούλευμα του 1852, το οποίο εντόπισε η ιστορικός Μαίρη Οικονόμου στα αρχεία του Εφετείου Ναυπλίου και ένα πολύτιμο αντίγραφό του με κρίσιμες σημειώσεις διασώθηκε στο αρχείο του Αναστάσιου Τσακόπουλου στον «Δαναό» Άργους, σώζοντας έτσι την ιστορία ολοκληρωμένη μέχρι τις μέρες μας.

Παρακάτω δημοσιεύεται αυτούσιο το βούλευμα, μαζί με τις πολύτιμες σημειώσεις που διασώθηκαν στο αρχείο του Αναστάσιου Τσακόπουλου:

Η δολοφονία του Δημητρίου Περρούκα – Μαίρη Οικονόμου,
Ερευνήτρια – Ιστορικός

Ερευνώντας τα αρχεία του Εφετείου Ναυπλίου βρέθηκα μπροστά στο βούλευμα του Συμβουλίου των εν Ναυπλίω Πλημμελειοδικών σχετικά με την παραπομπή στο Κακουργιοδικείο της ίδιας πόλης των δολοφόνων του Αργείτη πρόκριτου Δημητρίου Περρούκα, ανθρώπου που έπαιξε σημαντικό ρόλο στη ζωή του επαναστατικού και μετεπαναστατικού Άργους.

Η δολοφονία διαπράχθηκε τη νύχτα της 12/13 Νοέμβρη του 1851. Το ανακριτικό υλικό, που συγκεντρώθηκε, έστειλε στο ακροατήριο τους φυσικούς αυτουργούς, όμως αφήνει κάποιες νύξεις και για ηθικούς αυτουργούς. Σίγουρα οι δράστες, με όποιους λόγους κι αν είχαν, θα ήταν δύσκολο να φτάσουν στην πράξη τους χωρίς καμιά ηθική ενίσχυση. Δεν είμαστε σε θέση να αποφανθούμε με βεβαιότητα γι’ αυτό, τολμούμε όμως να θέσουμε το ενδεχόμενο και των πολιτικών κινήτρων.

Σε επόμενη συνέχεια θα παρουσιάσουμε και την καταδικαστική απόφαση. Ελπίζουμε όμως, ότι η έρευνα θα μας οδηγήσει και στον εντοπισμό του συνόλου του ανακριτικού υλικού, το οποίο ίσως επιτρέψει τη διευκρίνιση των πραγματικών αιτίων της δολοφονίας του Δημητρίου Περρούκα. Ως τότε αφήνουμε τους αναγνώστες μας να βγάλουν τα δικά τους συμπεράσματα.

Αρ. 4

Βούλευμα του Συμβουλίου των

εν Ναυπλίω Πλημμελειοδικών

Το Συμβούλιον των εν Ναυπλίω Πλημμελειοδικών συγκείμενον από τους δικαστάς Ποθ. Πάγκαλον, Πρόεδρον, Δημ. Μαρούδην και Ιω. Κ. Φεγγαράν.

Συνελθόν εν τω προς διάσκεψιν αυτού δωματίω την 1 Ιανουαρίου 1852, παρόντος του τ’ Αντεισαγγελέως Αλεξ. Νικοπούλου και του Γραμματέως Γεωρ. Παναγιώτου, ίνα αποφανθή επί της εξής υποθέσεως:

Ο Αστυνόμος Άργους δια του υπ’ αριθ. 2070 της 13 Ν.βρίου 1851 εγγράφου του προς τον παρά τω δικαστηρίω τούτω Εισαγγελέα ανέφερεν, ότι κατά την μίαν και ημίσειαν ώραν π.μ. της 12-13 Ν.βρίου 1851, άγνωστοι δολοφόνοι εισελθόντες εις την οικίαν του Δημ. Περρούκα, εφόνευσαν αυτόν επί της κλίνης του δια μαχαιρίων, επενεγκόντες αυτώ αρκετά τραύματα.

Συνεπεία της αναφοράς ταύτης διετάχθη και ενεργήθη επιτόπιος και τακτική ανάκρισις, διαρκούσης της οποίας συνελήφθησαν και προεφυλακίσθησαν δι’ εντάλματος του προσωρινού ανακριτού Ιωάννου Φεγγαρά, υπ’ αρ. 3, 12, 2303 και 2353 π.ε. οι Πέτρος Καμπίτης, Αθαν. Μπατζάκας, Γεώργιος Μπατζάκας, Νικόλ. Ι. Καμπίτης, Κωνσταντίνα Μπέη και Αντών. Καζάκος, κατά δε του Δημ. Κολιαλέξη και Δημ. Φωτοπούλου ηγέρθησαν υπόνοιαι ενοχής. Μετά δε το πέρας της ανακρίσεως ο Εισαγγελεύς υποβαλών την σχηματισθείσαν δικογραφίαν εις το Συμβούλιον τούτο δια της υπ’ αριθ. 1064 ε.έ. εγγράφου του προτάσεως, εξέθεσε τα εξής:

Επειδή καθόσον αφορά τον Πέτρον Καμπίτην προκύπτει εκ της γενομένης ανακρίσεως, ότι ούτος, ων υπηρέτης παρά τω δολοφονηθέντι Δημ. Περρούκα, απεβλήθη υπ’ αυτού ένεκα κακής διαγωγής, ότι καταγγελθείς υπό τούτου ένεκεν κλοπής ωρολογίου τινός χρυσού, εφυλακίσθη και απελύθη δι’ έλλειψιν αποδείξεων.

Ότι η περίστασις αύτη αφενός και αφετέρου η καθυστέρησις της μισθοδοσίας του ερέθισαν τον ειρημένον Καμπίτην, όστις ευρών τον Γ. Μπακαλικόν το πρώτον, απειλάς κατά τούτου απήθυνεν.

Ότι ακολούθως ήρχισε να συχνάζη και έρχεται εις συνεντεύξεις μετά των Αθαν. Μπατζάκα μεταβάντος εις την οικίαν του Μπακαλικού προ 20 ημέρας της δολοφονίας, κατά την κατάθεσιν τούτου και της συζύγου σαυτού.

Ότι ο ρηθείς Μπατζάκας, παραλαβών τον Γεώργ. Μπακαλικόν και τον ειρημένον Πέτρον Καμπίτην, ισταμένου έξωθι της οικίας τούτου, διηυθύνθησαν πέριξ του Γαλαρίου του Θανασάκου και επί παρουσία του γέροντος Αθαν. Μπατζάκα, ο Π. Καμπίτης, αφού έδωσε ο Αθ. Μπατζάκας προς τον Μπακαλικόν μίαν κουμπούραν, είπεν προς αυτόν να υπάγωσι να φονεύσωσι τον Δημ. Περρούκα και να κλέψωσι χρήματα και αργυρά σκεύη, εισερχόμενοι εκ της οικίας του Τενεκέ, θέσεως γνωστής εις τον Π. Καμπίτην, και εμβαίνοντες εις την οικίαν του δολοφονηθέντος Δημ. Περρούκα εκ της θύρας της μαγειρικής, κειμένης προς το περιβόλιον.

Ότι η ευρεθείσα εις το πτώμα του δολοφονηθέντος μάχαιρα ανεγνωρίσθη υπό του μαχαιροποιού Νικόλ. Κοσμοπούλου και του θετού υιού αυτού Δημητρίου, ομολογησάντων ότι τη παραγγελία τούτου κατεσκευάσθη προ ενός μηνός περίπου της δολοφονίας και επωλήθη προς τον ειρημένον Π. Καμπίτην.

Ότι ευρέθησαν εις τα κατασχεθέντα ενδύματα τούτου, άμα συλληφθέντος, στίγματα αίματος και εκδοραί (γριτζανίσματα) επί του προσώπου του.

Ότι η αυτή μάχαιρα ανεγνωρίσθη ως ανήκουσα εις τον ειρημένον Καμπίτην και από τον Γ. Μπακαλικόν, ο δε μάρτυς ούτος επαλήθευσεν, διότι διά της αυτοψίας ευρέθησαν τα ίχνη των βημάτων των δολοφόνων, εισελθόντων εκ του τοίχου, του διαχωρίζοντος τας οικίας του Δημ. Περρούκα και Τενεκέ. Ότι ληφθέντων των σανδαλίων (παπουτζίων) των υποδίκων Π. Καμπίτου και Αθ. Μπατζιάκα και γενομένης παρατηρήσεως επί των ιχνών των βημάτων των τυπωθέντων επί του ως είρηται τοίχου των δολοφόνων εβεβαιώθη, ότι τα σανδάλια του Π. Καμπίτη ήρχοντο καταλλήλως εις τα ως είρηται ίχνη. Ότι ο ρηθείς Π. Καμπίτης, ερωτηθείς υπό του ανακριτού, ποίαν εργασίαν μετά των δολοφόνων του Δημ. Περρούκα έκαμον, δηλονότι την επιούσαν της πράξεως, ήτοι την 13 Ν.βρίου π.έ. είπεν, ότι υπήγεν εις τον υδρόμυλον του Ματθαίου Γιαννοπούλου δια να αλέση τροφήν των χοίρων και μη ευρών ευκαιρίαν παρήτησε το άλεσμα. Αλλ’ ο μυλωνάς Ματθ. Γιαννόπουλος εξετασθείς είπεν ότι τον άνθρωπον τούτον είδε κατ’ αυτάς εις τον υδρόμυλον του αλλ’ όχι πρωΐαν.

Επειδή τα πραγματικά περιστατικά ταύτα βεβαιούμενα αποτελούν αρκούσας αποδείξεις δια να παραπεμφθή εις το ακροατήριον του κακουργιοδικείου ο ειρημένος Πέτρος Καμπίτης ως υπαίτιος της ειρημένης στυγεράς ανθρωποκτονίας.

Επειδή, καθόσον αφορά τον Αθ. Μπατζιάκαν και τον πατέρα τούτου, προκύπτει εκ της γενομένης ανακρίσεως και των καταθέσεων του Γεωργίου Μπακαλικού και της συζύγου τούτου, ότι ο πρώτος, ήτοι ο Αθ. Μπατζιάκας συχνάζει εις την οικίαν του Γ. Μπακαλικού και προσεπάθει να πείση αυτόν, ίνα λάβη μέρος εις την ως είρηται ανθρωποκτονίαν. Ότι προ 20 ημερών ως έγγιστα της δολοφονίας του Δ. Περρούκα, νυκτός ούσης, υπήγεν εις την αυτήν οικίαν, αφού εκάθισεν εξήλθον ομού. Ότι η σύζυγος του Γ. Μπακαλικού, εξελθούσα και ιδούσα έξωθεν άνθρωπόν τινά ιστάμενον ενόμισεν ότι κλοπήν προέθεντο να πράξωσι και επροσπάθησε να εμποδίση τον σύζυγόν της, αλλ’ ούτος δεν υπήκουσεν. Ότι διηυθύνθησαν εις την θέσιν Γαλάρι του Θανασάκου παρακολουθούμενοι και υπό του ετέρου των κατηγορουμένων Γεωργ. Μπατζιάκα. Ότι ο Αθ. Μπατζιάκας έδωσε μίαν πιστόλαν του αποθανόντος γαμβρού του εις τον Γεώργ. Μπακαλικόν και ακολούθως ο Π. Καμπίτης είπεν εις τον Μπακαλικόν να υπάγωσι να εκτελέσωσι την μετά ταύτα πραχθείσαν δολοφονίαν και να κλέψωσι χρήματα και ασημικά, εισερχόμενοι δια του τοίχου του Τενεκέ, πλησιεστού της οικίας του δολοφονηθέντος και εμβαίνοντες εις την οικίαν από της θύρας της μαγειρικής. Ότι πραγματικώς οι δολοφόνοι εκ του μέρους τούτου εισήλθον. Ότι ο Αθ. Μπατζιάκας το πρώτον ηρνήθη, ότι πώποτε δεν εισήλθεν εις την οικίαν του Γ. Μπακαλικού, αλλά γενομένης αντιπαραστάσεως συνεφώνησεν εν μέρει με την κατάθεσίν του, ηρνήθη τα περί της μεταβάσεώς των εις το Γαλάρι του Θανασάκου, την δόσιν της πιστόλας και των ομολογηθέντων υπό του Μπακαλικού.

Επειδή η κατάθεσις του ειρημένου Γ. Μπακαλικού, ενισχυομένη από την γενομένην αυτοψίαν, εξ ης προέκυψεν, ότι πραγματικώς οι δολοφόνοι εισήλθον εκ του τοίχου, του διαχωρίζοντος τας τας οικίας του Τενεκέ και το περιβόλιον του Περρούκα, προς δε και από τας ενδείξεις τας επιβαρυνούσας τον Π. Καμπίτην, καθίσταται πιστευτή και από τας καταθέσεις του Πέτρου Βύρλου, Δ. Ψαροπούλου και λοιπών, εις το εργαστήριον των οποίων την 13 Ν.βρίου 1851 είπε την επιούσαν της δολοφονίας, ότι αυτός γνωρίζει, τινες εφόνευσαν τον Δημ. Περρούκαν, ότι ήσαν τέσσαρες.

Επειδή εκτός τούτου εξεταζόμενος παρετηρήθη, ότι περί το αριστερόν μέρος του στήθους του Αθαν. Μπατζιάκα ευρέθησαν εκδοραί τινές, εκ δε των παρατηρήσεων, τας οποίας εκάμαμεν επί του πτώματος του δολοφονηθέντος Περρούκα, επεισθήμεν, ότι ο ατυχής αυτός πολίτης αντέστη κατά των δολοφόνων και εικάζεται ότι τας εκδοράς ταύτας ούτος επέφερε, καθόσον δεν αποδεικνύεται ότι άλλως πως έγιναν.

Επειδή εκ της αυτοψίας του πτώματος του φονευθέντος, προς δε και της ιατροδικαστικής εκθέσεως προκύπτει, ότι η προκειμένη δολοφονία επράχθη υπό πολλών, ο δε Γεώργ. Μπατζιάκας εχθρός άσπονδος του Δ. Περρούκα, αφού έλαβεν ομιλίαν προ της εκτελέσεως του φόνου μετά του Γ. Μπακαλικού και εγίγνωσκε την μελετωμένην ταύτην μιαράν πράξιν, εις ην προκύπτει ότι έλαβε μέρος και ο υιός του, έπεται ότι και ούτος έλαβε μέρος, καθόσον ως είρηται, κατά τη σύστασιν προκύπτει, ότι ήτο παρών, ουδέ εγνωστοποίησεν εις την αρχήν την παραίτησιν του ταύτην δια να κατασταθή ανεύθυνος ενώπιον του νόμου, αν υποτεθή ότι δεν έλαβε μέρος.

Επειδή, αφού εκ της ανακρίσεως προκύπτει, ότι οι δολοφόνοι εισήλθον δια του τοίχου και ουχί δια της θύρας της οικίας, αλλ’ απ’ εκείνην της μαγειρικής, ήτις προέκυψεν κατά την αυτοψίαν, ότι δύναται να ανοιχθή εάν αφαρεθώσι καρφιά, ο δε Π. Καμπίτης εγίνωσκε, καθό υπηρέτης του Περρούκα ταύτα πάντα, έπεται, ότι οι Αντ. Μ. Καζάνης και Κωνσταντίνα Μπέη δεν έλαβον μέρος εις την προκειμένην δολοφονίαν, εν ω άλλως τε η τελευταία ευρίσκετο εις ευνοϊκήν κατάστασιν μετά του δολοφονηθέντος. Αν δε εκτελουμένης της στυγεράς και απανθρώπου ταύτης πράξεως, νομίζεται απίστευτον πως δεν ήκουσαν τας κραυγάς του βροντοφώνου Περρούκα, η περίστασις αύτη δεν επιβαρύνει αυτούς. Εν δε τοιαύτη περιπτώσει κατ’ αμφοτέρων δεν υπάρχει η ελαχίστη ένδειξις και πρέπει ν’ αποφανθή, ότι δεν υπάρχει αφορμή προς κατηγορίαν κατά τούτων.

Επειδή, αν κατά του Νικολ. Καμπίτη δεν υπάρχει άλλη υπόνοια, ειμή εκείνη του μαχαιρίου, του ευρεθέντος εις την πατρικήν του οικίαν, εν η κατοικεί, όπερ και αιματωμένον εθεωρήθη, μόλα ταύτα και το μαχαίριον τούτο χαρισθέν προ ετών, αν θεωρηθή αιματωμένον κατείχετο υπό του Π. Καμπίτου, ώστε αι κατά τούτου ενδείξεις ενοχής δεν υπάρχουν, αλλά πρέπει το πολύ να παύση προς καιρόν η περαιτέρω καταδίωξις.

Επειδή κατά του Δημ. Κολιαλέξη και Δ. Φωτοπούλου, κατά τούτων ουδεμία ένδειξις ενοχής προκύπτει και εν τοιαύτη περιπτώσει πρέπει ν’ αποφανθή ότι δεν υπάρχει αφορμή προς κατηγορίαν, προέτεινε:

(α) Να παραπέμψη εις το ακροατήριον του κατά την περιφέρειαν των εν Ναυπλίω Εφετών κακουργιοδικείου τον Πέτρον Καμπίτην, Αθ. Μπατζάκαν και Γεώργιον Μπατζάκαν ως υπαιτίους του ότι υπό κοινού συμφέροντος κινούμενοι και συνομολογήσαντες προς αλλήλους αμοιβαίαν συνδρομήν, την νύκτα της 12 – 13 Ν.βρίου 1851 εν Άργει εκ προμελέτης απεφάσισαν και εσκεμμένως εξετέλεσαν δια μαχαιρίων ανθρωποκτονίαν κατά του Δ. Περρούκα, επενεγκόντες εις αυτόν δώδεκα (12) πληγάς εις διάφορα μέρη του σώματός του, ήτοι επί παραβάσει του άρθρου 288 και 57 του Ποινικού Νόμου.

(β) Να διατάξη την διάρκειαν της φυλακίσεώς των.

(γ) Να παύση προς καιρόν την περαιτέρω καταδίωξιν κατά του Νικολάου Καμπίτου, ως υπαιτίου της προεκτεθείσης πράξεως κατηγορουμένου.

(δ) Να αποφανθή, ότι δεν υπάρχει αφορμή προς κατηγορίαν των Αντων. Αντ. Καζάζη, Κωνσταντίνας Μπέη, Δημ. Κολιαλέξη και Δημ. Φωτοπούλου δια την αυτήν πράξιν, και

(ε) Να διατάξη την εκ της φυλακής απόλυσιν του Νικόλ. Καμπίτου, Κωνσταντίνας Μπέη και Αντων. Αντ. Καζάκου.

Ακούσαν και την προφορικήν ανάπτυξιν της ανωτέρω προτάσεως.
Διελθόν απόντος αυτού την δικογραφίαν.
Σκεφθέν κατά νόμον

Επειδή εκ της ενεργηθείσης ανακρίσεως και ιδίως από τας καταθέσεις των Αναγν. Πιτσιδοπούλου, Πέτρου Π. Βύρλου, Πάνου Παπανικολάου, Π. Αθανασοπούλου, Αθ. Λουλούκου, Π. Παζιώτου, Αθ. Λιτσοπούλου ή Χατζαρούλα, Β. Γιαννάκου, Ιω. Βασιλείου, Αντ. Παυλοπούλου, Παύλου Καλιοντζή και Ανδρ. Μπάκα εξάγονται τα εξής:

Ότι ο Πέτρος Καμπίτης διατελέσας υπηρέτης εις τον Δ. Περρούκαν κατά το 1851 έτος περί τους τέσσαρας μήνας απεβλήθη παρ’ αυτού και δυσαρεστηθέντος, κατά τα τέλη Αυγούστου ένεκα κλοπής της σταφίδος του, κατά δε τας αρχάς 8βρίου, μεταβάς ούτος εις την οικίαν του Περρούκα δια να απαιτήση δήθεν τας οποίας τω καθυστέρει 25 δραχμάς απεβλήθη αύθις παρ’ αυτού με οργήν και κατεμηνύθη ότι κατ’ εκείνην την ημέραν του έκλεψε το ωρολόγιον του και επροφυλακίσθη.

Ότι ο Γ. Μπατζάκας δικαζόμενος μετά του Δ. Περρούκα ως εναγόμενος περί διαταράξεως κατοχής αγρών τινων και αποδόσεως προβάτων, κατεδικάσθη δια την πρώτην απαίτησιν και δια την δευτέραν ολίγας ημέρας προ του φόνου εξεδόθη απόφασις υποχρεούσα τον Μπατζάκαν εις απόδοσιν μεγάλης ποσότητος.

Ότι ούτος καθώς και ο υιός του Αθανάσιος και ο Πέτρος Καμπίτης, έχοντες σχέσεις μεταξύ των, όντες ποιμένες πρότερον, διέκειντο εχθρικώς κατά του Δ. Περρούκα.

Ότι την νύκτα της 12 – 13 Ν.βρίου 1851 μετά το μεσονύκτιον ο Δ. Περρούκας εφονεύθη εντός της εν Άργει οικίας του, επενεχθέντων αυτώ υπνώττοντι 12 τραύματα κατά το σώμα δια ξίφους (μαχαιρίου).

Ότι την αυτήν ώραν ευρέθη εντός του δωματίου, όπου εφονεύθη ο Δ. Περρούκας εν ξίφος (μαχαίριον) καθημαγμένον.

Ότι ερεύνης γενομένης υπό της ανακριτικής αρχής, ευρέθησαν επί του τοίχου του περιβολίου ίχνη, τα οποία ως εκ του χειμώνος κατ’ εκείνην την νύκτα και τας προτεραίας ήτο εντυπωμένα βαθέως επί του χώματος, το οποίον ήτο επί των ρικίων αντί κεράμων, από το οποίον μέρος φαίνεται, ότι εισήλθεν εις άνθρωπος εντός του περιβολίου, ανέωξε την προς το δυτικόν μέρος θύραν, ήτις και ευρέθη μετά τον φόνον ανοικτή, αφ’ όπου εισήλθον και οι λοιποί και δια της θύρας του μαγειρίου, ήτις ηνοίγετο ευκόλως, εισήλθον εις την οικίαν και επομένως εις το δωμάτιον, όπου εκοιμάτο ο Δ. Περρούκας και του οποίου η θύρα εκλείετο μεν απλώς, χωρίς όμως και να τίθεται έσωθέν τι δια να μην ανοίγεται έξωθεν, τον οποίον και ευρόντες κοιμώμενον τω επήνεγκον 12 τραύματα και ότι ήλθεν εις χείρας μετ’ αυτού, καθόσον ευρέθη χαμαί εις την θύραν του δωματίου ερριμμένος έχων δήγμα και εις την χείρα.

Ότι η εις το πλησίον δωμάτιον κοιμωμένη υπηρέτρια Κωνσταντίνα Μπέη, συναισθανθείσα ταραχήν τινά και εξελθούσα ήκουσε κρότον πολλών φευγόντων και είδε τον ένα έχοντα κοντόν ανάστημα και μαυροενδεδυμένον. Ότι δε ήτο περισσότεροι του ενός εξάγεται και από την κατάθεσιν της Παναγιώτας Ν. Βασιλείου ή Αγκόντου, ήτις ευρεθείσα κατ’ εκείνην την νύκτα εκτός της οικίας της, ήκουσε τους δολοφόνους φεύγοντας εκτός του περιβολίου του Δ. Περρούκα.

Επειδή από τας καταθέσεις των μαρτύρων Ν. Κοσμοπούλου και Δημ. Σπ. Μπάρδη, μαχαιροποιών, και του Παπανικολάου εξάγεται, ότι το ευρεθέν εις το δωμάτιον του Δ. Περρούκα ξίφος (μαχαίριον) είναι του Πέτρου Καμπίτη, διότι οι πρώτοι δύο μαχαιροποιοί όντες κατεσκεύασαν αυτό δύο μήνας σχεδόν προ του φόνου κατά παραγγελίαν του ρηθέντος Καμπίτη, ο οποίος τοις έδωκε δι’ αρραβώνα ήμισειαν δραχμήν και τοις παρήγγειλε να γίνη καλόν και στερεόν.

Επειδή γενομένης αυτοψίας εβεβαιώθη τα επί του τοίχου ίχνη ήσαν του Π. Καμπίτη, ο οποίος φαίνεται ως γνωρίζων και τον κύνα του Δ. Περρούκα, εισήλθεν εκείθεν, έθεσεν αυτόν κατά το έμπροσθεν μέρος της οικίας, έκλεισεν την διαχωρίζουσαν το προαύλιον με το περιβόλιον θύραν δια να μη βλέπη και ακούη ο κύων τους αγνώστους και υλακτή και ανοίξας την κατά το δυτικόν θύραν του περιβολίου εισήλθον και οι έτεροι συνωμόται και έπραξαν τον φόνον, καθόσον μάλιστα ούτος δεν ηδυνήθη ν’ αρνηθή, ότι εξήλθε την νύκτα της οικίας του, αλλ’ επί τω σκοπώ να περιποιηθή την όνον του, ενώ απενναντίας οι συγκάτοικοί του απέφυγον τούτο, του ότι εξήλθεν ούτος.

Επειδή γενομένης ερεύνης εις την οικίαν του Π. Καμπίτου και του Γεωργ. Αθ. Μπατζάκα ευρέθη εις τον πρώτον εν ξίφος (μαχαίριον) ικανού μεγέθους καθημαγμένον, το οποίον κατά την ομολογίαν απάντων είχε και έφερε ούτος ο Πέτρος άνευ θήκης, εις δε την του Μπατζάκα, αν και εγένετο ικανή έρευνα, ουδέν τοιούτον ευρέθη, εμή εν το οποίον επαρουσίασεν αυτός και του οποίου δεν δύναται η παραμικρά χρήσις, εν ω από τας καταθέσεις των Αντ. Παυλοπούλου, Πέτρου Π. Βύρλου και Αδριαν. Μπάκα και άλλων εξάγεται ότι ούτοι είχον και έφερον μαχαίρια. Κατά δε την κατάθεσιν του Θεοδ. Κυριαζάκη ή Κουτσοδημήτρακη, προ είκοσι ημερών προ του φόνου ούτος ήλλαξεν με τον Αθ. Μπατζάκαν εις τον οποίον έδωκε το εδικόν του, έχον μιας σπιθαμής και δύο δακτύλων μέγεθος, περιστατικόν το οποίον, γενομένης αντιπαραστάσεως, ωμολόγησαν ο Αθ. Μπατζάκας, μη δυνηθέντες ούτε πατήρ και υιός να δικαιολογήσωσι την απώλειαν των ξιφών τα οποία πάντοτε συνήθως έφερον. Ότι αμφότεροι ο τε Π. Καμπίτης και Αθ. Μπατζάκας είχον εκδοράς προξενηθείσας από όνυχας, ο μεν δύο κατά την παρειάν ο δε μίαν κατά το στήθος, έχων και το υποκάμισόν του ο τελευταίος περί το περιλαίμιον διερρηγμένον κατά το αυτό μέρος, όπου υπήρχε και η εκδορά και εν ω ούτοι διασχυρίζοντο ότι αύτη εγένετο προ είκοσι ημερών και το υποκάμισον ήτο ξεσχισμένον, πριν το φορέση, από την περί τούτου έκθεσιν του ιατρού και των πραγματογνωμόνων εβεβαιώθη το εναντίον, ότι η εκδορά και η διάρρηξις του υποκαμίσου ήσαν πρόσφαται και συμπίπτοντα, ως γενόμενα κατά την ημέραν του φόνου του Δ. Περρούκα και ότι αμφοτέρων αι εκδοραί διεκρίθησαν καλώς, ότι ήσαν του αυτού μεγέθους και της αυτής εποχής, προς δε ο Π. Καμπίτης έφερε και διαφόρους κηλίδας αίματος κατά τα φορέματα και τους πόδας, μολονότι ούτος μετά τον φόνον εξήλθε του Άργους επί σκοπώ του να μεταβή εις τον μύλον ν’ αλέση τροφήν των χοίρων και επλύθη, καθόσον, εν ω καταθέτει ούτος ότι μετέβη εις τον μύλον, εύρε τον μυλωθρόν, ο οποίος τον ηρώτησε περί του φόνου, ο μυλωθρός Ματθ. Γιαννόπουλος καταθέτει ότι ανεχώρησε την πρωΐαν δι’ Άργος, ότι μέχρις εκείνης της ώρας ουδείς υπήγεν εις τον μύλον του και ότι καθ’ οδόν πλησίον του Άργους ήκουσε τον γενόμενον φόνον.

Επειδή εκ των καταθέσεων των Γ. Μπακαλικού και της συζύγου του εξάγεται, ότι και οι τρεις αυτοί, ο τε Π. Καμπίτης, Γ. και Αθ. Μπατζάκας και άλλοτε προέτρεψαν αυτόν δια την πράξιν αυτήν επί σκοπώ κλοπής και ολίγας ημέρας προ του φόνου εζήτησαν την συνδρομήν και σύμπραξίν του αλλά την ηρνήθη και ότι ο Καμπίτης ηπείλει ότι θα φονεύση τον Περρούκαν.

Επειδή εξ όλης της ανακρίσεως εξάγεται ότι μεταξύ τούτων και του Δ. Περρούκα υπήρχε μεγίστη έχθρα και ότι ούτοι είναι κακής διαγωγής.

Επειδή εκ των εκτεθέντων εξάγεται, ότι ένεκα έχθρας, την οποίαν είχον οι Π. Καμπίτης, Γεώργιος Μπατζάκας και Αθανάσιος Μπατζάκας κατά του Δ. Περρούκα, την νύκτα της 12 προς 13 Ν.βρίου 1851 μετέβησαν εις την εν Άργει οικίαν του και ο πρώτος διατελέσας παρ’ αυτώ υπηρέτης γνωρίζων τον κύνα αυτού, εισήλθεν δια του τοίχου, όπου έμειναν τα ίχνη των παπουτσιών αυτού, εις το περιβόλιον, έκλεισε την μεταξύ του περιβολίου και του προαυλίου θύραν, έθεσε τον κύνα εις το προαύλιον δια να μη βλέπη και ακούη τους Γ. και Αθ. Μπατζάκαν, τους οποίους δεν εγνώριζεν, και να υλακτή και ανοίξας την προς το δυτικόν θύραν του περιβολίου εισήλθον και οι Γ. και Αθ. Μπατζάκας και μετ’ αυτού εισελθόντες από την προς το μαγειρείον θύραν και επομένως εις το δωμάτιον του Δ. Περρούκα, εφόνευσαν αυτόν επενεγκόντες δια ξίφους δώδεκα τραύματα, κατά των οποίων ο Δ. Περρούκας αντέστη και προξένησε δια των ονύχων του τας εκδοράς εις την παρειάν του Π. Καμπίτου και εις το στήθος του Αθ. Μπατζάκα, καθώς και την διάρρηξιν του υποκαμίσου του τελευταίου εις το περιλαίμιον.

Επειδή εκ τούτων εξάγεται, ότι οι ανωτέρω υπό κοινού συμφέροντος κινούμενοι και συνομολογήσαντες προς αλλήλους αμοιβαίαν συνδρομήν, εσκεμμένως και εκ προμελέτης έπραξαν την πράξιν αυτήν.

Επειδή αν και εξάγονται ενδείξεις τινές και κατά του Ν. Καμπίτου, αύται δεν θεωρούνται αποχρώσαι δια να στηριχθή κατηγορία και επομένως πρέπει να παύση προς καιρόν κατ’ αυτού η περαιτέρω καταδίωξις.

Επειδή καθόσον αφορά τον Αντων. Καζάκον, Ν. Φωτόπουλον, Δ. Α. Κολιαλέξην και Κωνσταντίνα Μπέη δεν εξαγεται τι κατ’ αυτών.

Επειδή η πράξις αύτη προβλέπεται και τιμωρείται από τα άρθρα 288 και 57 του Ποινικού Νόμου, ορίζοντα:

Άρθρον 288

Άρθρον 57

Δια ταύτα

Το Συμβούλιον

Ιδόν και το άρθρον 251, παρ. 1, 2 & 4, της Ποινικής Δικονομίας

Παραπέμπει εις το ακροατήριον του κατά την περιφέρειαν των εν Ναυπλίω Εφετών κακουργιοδικείου τον Πέτρον Καμπίτην, ηλικίας ετών 20, γεννηθέντα και κατοικούντα εις Άργος, σχοινάν, Γεώργιον Μπατζάκαν ή Μπακινέζον, ηλικίας ετών 53, γεννηθέντα και κατοικούντα εις Άργος, γεωργόν, και Αθανάσιον Γ. Μπατζάκαν, γεννηθέντα και κατοικούντα εις Άργος, ετών 20, εργάτην ημερομίσθιον, δια να δικασθώσιν, ως υπαίτιοι ότι υπό κοινού συμφέροντος κινούμενοι και συνομολογήσαντες προς αλλήλους αμοιβαίαν συνδρομήν, την νύκτα της 12 προς 13 Ν.βρίου 1851 εκ προμελέτης απεφάσισαν και εσκεμμένως εξετέλεσαν ανθρωποκτονίαν κατά του Δ. Περρούκα, αποκτείναντες αυτόν δια μαχαιρίων.

Παύει προς καιρόν την περαιτέρω καταδίωξιν κατά του Ν. Καμπίτου δια την αυτήν πράξιν.
Αποφαίνεται, ότι δεν υπάρχει αφορμή προς κατηγορίαν κατά του Αντων. Καζάκου, Ν. Φωτοπούλου, Δημ. Α. Κολιαλέξη και Κωνσταντίνας Μπέη δια την αυτήν πράξιν.
Διατάσσει την διάρκειαν της φυλακίσεως του Π. Καμπίτου, Γεωργ. και Αθαν. Μπατζάκα και την εκ της φυλακής απόλυσιν του Ν. Καμπίτου, Α. Καζάκου και Κωνσταντίνας Μπέη, αν δι’ άλλην αιτίαν δεν κρατούνται.

Ανατίθησι την εκτέλεσιν εις τον Εισαγγελέα.

Απεφασίσθη και εγένετο εν Ναυπλίω.

Την 31 Ιανουαρίου 1852 εκδοθέν αυθημερόν.

Ο Πρόεδρος

Ποθ. Πάγκαλος

Δ. Μαρούδης

Ιω. Κ. Φεγγαράς

Δολοφονίας Περρούκα συνέχεια…

Στο προηγούμενο τεύχος της «Αναγέννησης» (317, σσ. 15 – 18), γράφει ο Κώστας Δανούσης, δημοσιεύθηκε από την κ. Μαίρη Οικονόμου το παραπεμπτικό βούλευμα για τη δολοφονία του Αργείου πρόκριτου Δημητρίου Περρούκα (12/13 Νοεμβρίου 1851). Όπως ισχυρίζεται η συγγραφέας εντόπισε το κείμενο στα αρχεία του Εφετείου Ναυπλίου. Αντίγραφο όμως του βουλεύματος απόκειται στη Βιβλιοθήκη του Συλλόγου «Ο Δαναός» Άργους.

Πρόκειται για τετράδιο από 17 συρραμμένα φύλλα διαστάσεων 30,5 Χ 20 cm με εξώφυλλο, από άλλης ποιότητας χαρτί, μάλλον ντοσιέ. Οι σελίδες 1, 16 και 17 είναι λευκές. Στο εξώφυλλο και τη σελίδα 1 υπάρχει η σημείωση, προφανώς δια χειρός Αναστασίου Π. Τσακόπουλου:

«Η δολοφονία του Δημητρίου Περρούκα (12-13 Νοεμβρίου 1851). Το περί αυτής βούλευμα των εν Ναυπλίω Πλημμελειοδικών. Δια την βιβλιοθήκην του Δαναού, Άργος 2.9.1953, Α.Π. Τσακόπουλος».

Στις σελίδες 2-14 καταχωρίζεται το κείμενο του βουλεύματος δια χειρός Δημητρίου Βαρδουνιώτη, όπως αυτό δημοσιεύθηκε από την κ. Οικονόμου. Στο τέλος της σελίδας 14 υπάρχει η σημείωση: «Ακριβές αντίγραφον εκ του εν τω αρχείω του Πρωτοδικείου Ναυπλίου πρωτοτύπου. Ναύπλιον 13 Ιουλίου 1901. Δ. Κ. Βαρδουνιώτης».

Δείγματα γραφής του Δ. Βαρδουνιώτη (πάνω) και Αν. Τσακόπουλου (κάτω). Στις σελίδες 2 και 14 υπάρχει σημείωση του Τσακόπουλου στο περιθώριο της σελίδας: «Δια την βιβλιοθήκην του Δαναού. Α. Τσακόπουλος. 2.9.1953».

Στις σελίδες 15 καταχωρίζεται κείμενο του Τσακόπουλου με τίτλο «Δημήτριος Περρούκας», ενώ στη σελίδα 16 άλλο κείμενο του ιδίου σχετικά με την ηθική αυτουργία στη δολοφονία του Περρούκα. Παρουσιάζουμε στη συνέχεια τα κείμενα αυτά, τα οποία αποτελούν αναγκαία συνέχεια του δημοσιευθέντος βουλεύματος:

 -1-

 «Δημήτριος Περρούκας

Ο ανήρ ούτος ήτο πεπαιδευμένος και εγνώριζε κάλλιστα, εκτός της ελληνικής γλώσσης, και την τουρκικήν, γαλλικήν και ιταλικήν. Εσπούδασε τα νομικά και ιδίως πολιτικάς επιστήμας. Ήτο προεστώς της Πελοποννήσου και διετέλεσε μάλιστα από του 1812-1821 βεκίλης του Μορέως (είδος βουλευτού) παρά τη Υψηλή Πύλη εν Κωνσταντινουπόλει. Υπηρέτησε δε τον αγώνα ως πολιτικός ανήρ εν Ελλάδι και εν Ευρώπη.

Τον Δεκέμβριον του 1821 εψηφίσθη μέλος της Α’ Βουλής του Έθνους. Επί Κυβερνήτου υψώθη εις το κατακόρυφον της περιωπής, γενόμενος μέλος του Πανελληνίου και πρώτος Γραμματεύς αυτού επί των Εσωτερικών και Δικαστικών, μέλος του Υπουργικού Συμβουλίου, Πρόεδρος του Θαλασσίου Δικαστηρίου, Γερουσιαστής και νομοθέτης του αρτισυστάτου έθνους. Εις αυτόν οφείλονται οι νόμοι του Δημοσίου Δικαίου και η δικαστική και η διοικητική διαίρεσις της Πελοποννήσου και πολλά άλλα.

Ο βασιλεύς Όθων ανέδειξεν αυτόν και Σύμβουλον της Επικρατείας εις τα 1843. Ο διάσημος ανήρ υπήρξε μέλος της Δ’ και Ε’ Εθνικής Συνελεύσεως (1829 και 1831), ως και της του 1843, περιεβλήθη και πολλά άλλα αξιώματα και ετιμάτο δια φιλίας και υπολήψεως παρ’ όλων των εξοχοτήτων της Ελλάδος, Ανατολής και πολλών της Ευρώπης. Επί πλέον διετήρησε μέχρι του θανάτου του όλην ανελλιπώς την απέραντον αλληλογραφίαν του κ.τ.λ., ως μέγα ιστορικόν αρχείον, όπερ εγένετο πλουσία πηγή ιστορικής ύλης κ.τ.λ.

Προς δυστυχίαν όμως του τόπου ο μέγας Αργείος ανήρ εδολοφονήθη εν τη εν Άργει οικία αυτού τη 13 Νοεμβρίου 1851 εις την ακμήν έτι της πολυπράγμονος ζωής του (τα περί οικογενείας Περρούκα όρα εις το περισπούδαστον βιβλίον «Η καταστροφή του Δράμαλη» του αειμνήστου Δημητρίου Βαρδουνιώτου).

Η ιστορική και ένδοξος οικία Περρούκα, εν η έλαβεν χώραν η στυγερά και αποτρόπαιος δολοφονία του Δημητρίου Περρούκα, ανήκει ήδη εις τον έμπορον της πόλεώς μας Τρύφωνα Καρυώτην (οδός Λάμπρου Λαμπρυνίδου αριθ. 7).

Εν αυτή σώζεται και διατηρείται εν αρίστη καταστάσει το δωμάτιον, εν ω εδολοφονήθη αγρίως τας 12-13 Νοεμβρίου του 1851 ο μέγας Αργείος Δημήτριος Περρούκας.

Η προς τα εργοστάσια Ρόκα και Μπόνη οδός φέρει το τιμημένον και δοξασμένον όνομα της μεγάλης και ιστορικής οικογενείας Περρούκα δια τας πολλαπλάς υπηρεσίας τας οποίας προσέφερεν η αρχαία αύτη οικογένεια εις το Έθνος.

– 2 –

«Περί του ηθικού αυτουργού Δημητρίου Α. Κολιαλέξη ή Κική της στυγεράς δολοφονίας του Δημητρίου Περρούκα, ο Δήμαρχος Κωνσταντίνος Μπόμπος μου είπε το εξής σοβαρώτατον:

Ότι την ιδίαν νύκτα της δολοφονίας ο Κικής επήγε εις το σπίτι τους και εζήτησε το άλογό τους και ιππεύσας ανεχώρησεν, ως λέγεται, δια τα Μέγαρα της Αττικής, δια να αποδείξη το άλλοθι της εγκληματικής ενοχής του.

Παραδίδεται και τούτο, ότι ο Δημ. Α. Κολιαλέξης ή Κικής ήτο πράγματι συνένοχος και ότι ούτος τον αποτελείωσεν. Εις το μαγαζείον του έφαγον την νύκτα εκείνην οι δολοφόνοι και ότι τους συνετήρει εις τας φυλακάς μέχρι της ημέρας της καρατομήσεως, υποσχόμενος και βεβαιών, ότι θα φροντίση να δοθή εις αυτούς β(ασιλική) χάρις.

Ο εκ των δολοφόνων Πέτρος Καμπίτης επί της λαιμητόμου μεγαλοφώνως είπε τα εξής:

– Ας όψεται ο Κικής, αυτός μας επήρε στο λαιμό του. Τώρα είναι αργά.

Το χειρόγραφον του βουλεύματος της δολοφονίας του Περρούκα το είχον ζητήσει από τον μακαρίτην Δημ(ήτριον) Βαρδουνιώτην να το μελετήσω, μετά τον θάνατον τούτου έμεινεν έκτοτε εις χείρας μου. Ήδη το προσφέρω εις την βιβλιοθήκην του Δαναού.

Ο Κολιαλέξης ή Κικής ήτο πενθερός του ιατρού Ανδρ(έα) Παπαδημητρίου ή Παπαμήτσου.

Η κηδεία του Δημ(ητρίου) Περρούκα έγινε μεγαλοπρεπώς την 13.11.1851 Μ.Μ. μετά του Αρχιεπισκόπου Γερασίμου Παγώνη. Ετάφη δε εις τον εν τη πλατεία του Άργους (νυν Αγ. Πέτρου) ναΐσκον του Αγίου Νικολάου, όπισθεν του ιερού (Όρα «Συμβολαί εις την ιστορίαν της Εκκλησίας Αργολίδος», τεύχος Α’, Α. Π. Τσακοπούλου). Άργος 2.9.1953.

Α. Π. Τσακόπουλος

(Χειρόγραφο κείμενο στο κάτω μέρος της σελίδας):

Επειδή, καθόσον αφορά τους Αντ. Καζάκον, Ν. Φωτόπουλον, Δ. Α. Κολιαλέξην, Κωνσταντίναν Μπέη δεν υπά-

Παραδίδεται και τούτο, ότι ο Δημ. Α. Κολιαλέξης ή Κικής ήτο πράγματι συνένοχος και ότι ούτος τον αποτελείωσε.

Επιμέλεια

Τσάγκος Αναστάσιος

Γενικός Γραμματέας Αργολικής Αρχειακής Βιβλιοθήκης.

Διαβάστε ακόμη:

• Περούκας ή Μπερούκας Ιωάννης 
• Περρούκα Αγγελική (1756-1836)
• Περρούκας Αποστόλης
• Περρούκας Δημήτριος (1792- 1851)
• Περρούκας Δημήτριος (Πολύχρονοι δικαστικοί αγώνες)
• Περρούκα Οικογένεια
• Περούκα Οικογένεια (Εκτενής έρευνα)
• Περρούκας Χαραλάμπης (1793-1824)