Feeds:
Δημοσιεύσεις
Σχόλια

Posts Tagged ‘Αργολική Αρχειακή Βιβλιοθήκη Ιστορίας & Πολιτισμού’

Το Θερμήσι και το Κάστρο του στην Ιστορία, τις Παραδόσεις και τα Δημοτικά τραγούδια

Posted in Άρθρα - Μελέτες - Εισηγήσεις, Ερμιονίδα, Λαογραφικά Αργολίδας, tagged , , , , , , on 1 Απριλίου, 2026| Leave a Comment »

Το Θερμήσι και το Κάστρο του στην Ιστορία, τις Παραδόσεις και τα Δημοτικά Τραγούδια – Γιάννης Μ. Σπετσιώτης

 

Το Κάστρο της Θερμησίας στην Ερμιονίδα αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα μεσαιωνικά μνημεία της Ερμιονίδας και υπάγεται στην αρμοδιότητα της Εφορείας Αρχαιοτήτων Αργολίδας. Εμφανίζεται στις γραπτές πηγές το 1347 ως Trémis στη διαθήκη του Gautier II de Brienne κόμη του Lecce, de jure δούκα των Αθηνών και de facto κυρίου του Άργους και της Ναυπλίας.

Μετά την κατάληψη της Πελοποννήσου από τους Οθωμανούς το 1460, το Θερμήσι όπως και άλλες περιοχές, παρέμεινε σε ενετικά χέρια. Το Θερμήσι αναφέρεται σε πολλά έγγραφα των τελών του 15ου αιώνα μαζί με της αλυκές της περιοχής. Το 1537 το κάστρο παραδόθηκε στον Οθωμανό Κασίμ πασά.

 Η θέση του πάνω στον επιβλητικό βράχο ύψους 300 μέτρων του επέτρεπε να προστατεύει τις πολύτιμες αλυκές της περιοχής και να λειτουργεί ως παρατηρητήριο για επιδρομές. Το 1715, οι Ενετοί το ανατίναξαν πριν αποχωρήσουν, ώστε να μην πέσει στα χέρια των Οθωμανών…

 

Δύο παλαιότατες μαρτυρίες που αναφέρονται στο βιβλίο «Acta et Diplomata Craeca medii aevi sacra et profama collecta ediderunt» των Franciscus Miklosich και Josephus Muller με θέμα τις διαπραγματεύσεις μεταξύ Βενετών και Τούρκων για την καλοτυχία του κάστρου, εμπλουτίζουν τα πενιχρά στοιχεία της ιστορίας της Θερμησίας εκείνων των χρόνων και μαρτυρούν την παραχώρηση του κάστρου από τους Τούρκους στους Βενετούς.[1]

 

Κάστρο Θερμησίας. Φωτογραφία από τον ιστότοπο, «Περιήγηση στα Μνημεία της Αργολίδας». Εφορεία Αρχαιοτήτων Αργολίδας.

 

Στην πρώτη, με ημερομηνία 17 Μαρτίου 1480, σελ. 3, σημειώνεται:

 

«Του… σουλτάν Μουχαμέτ προς τους ευγενεστάτους άρχωντας και προβεδούρα του Ναυπλίου και της Μωνεμβασία… όταν επηήσαμεν συμφονίαν μετά την εκλαμπροτάτην αυθεντίαν της Βενετήας ή από τον δεσπότην του Μωρέως και εις τον καιρόν τις μάχης ενάρθησαν πάλην εκ της αυθεντίας μου, όλα να στρέφονται προς ημάς. εστέρχθηγουν και από τα δύο μέρη η τιαύτη συμφωνία. Νυν δε τα κάστρι τα λεγώμενα Θερμίς και Βάτηκα και Αμπερτόκαστρο ήταν πρότα εις την εξουσίαν τις αυθεντίας μου, και εις τον καιρόν τις μάχις επάρθησαν αφημών.  καθώς ήνε γνόριμων και φανερόν εις τους πάντες και «ουδέν αντιστράφησαν προς την αυθεντίαν μου, το ληπόν οι χρεοφειλέτε και οι χαρατζάρι της αυθεντίας μου φεύγουν και έρχοντε και κατοικούν εις τα ιρημένα κάστρι και ευγένουσιν και ζημιόνουν τον τόπον μου. επηδίκαι φάλεα της αγάπης μας διαλαμβάνουσιν, ότι να στρέφουντε τα ιριμένα κάστρι προς την αυθεντίαν μου και επιδί ουδέν αντιστράφηκαν να χαλαστούσιν, να ένε χαλαζμένα παντελός δια να μιδέν φεύγουν οι άνθρωποι της αυθεντίας μου…». (περισσότερα…)

Read Full Post »

Παρουσίαση του βιβλίου «Η μακρά νύχτα της Κατοχής – Ανθρώπινες απώλειες και υλικές καταστροφές στην κατεχόμενη Ελλάδα (1941-1944)»

Posted in Ειδήσεις - Πολιτισμός, tagged , , , , , , on 30 Μαρτίου, 2026| Leave a Comment »

Παρουσίαση του βιβλίου «Η μακρά νύχτα της Κατοχής – Ανθρώπινες απώλειες και υλικές καταστροφές στην κατεχόμενη Ελλάδα (1941-1944)»

 

Ο Σύνδεσμος Φιλολόγων Αργολίδας και το Φουγάρο παρουσιάζουν στη Βιβλιοθήκη του Φουγάρου το βιβλίο «Η μακρά νύχτα της κατοχής, Ανθρώπινες απώλειες και υλικές καταστροφές στην κατεχόμενη Ελλάδα (1941-1944)» των έγκριτων εκδόσεων Αλεξάνδρεια σε επιμέλεια των κ.κ. Στράτου Δορδανά και Μενέλαου Χαραλαμπίδη.

Συλλογικό έργο

Κείμενα: Αλίκη Αρούχ, Βαγγέλης Τζούκας, Βάιος Καλογρηάς, Βασίλης Γ. Μανουσάκης, Βιολέττα Χιονίδου, Γιώργος Λιμαντζάκης, Δήμητρα Πατρωνίδου, Δημήτρης Θρασυβούλου, Δημήτρης Μάντζαρης, Δημήτρης Σ. Κυπριώτης, Δήμος Μαυρίδης, Μενέλαος Χαραλαμπίδης, Παναγιώτα Γκάτσιου, Παντελής Μούτουλας, Στράτος Δορδανάς, Τάσος Χατζηαναστασίου, Τόνια Καραδήμα, Φίλιππος Κάραμποτ.

 

Η μακρά νύχτα της Κατοχής

 

Για το βιβλίο

Έχουν συμπληρωθεί ογδόντα χρόνια από τη λήξη του Β’ Παγκόσμιου Πολέμου, στον οποίο εκατομμύρια άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους, οι υλικές καταστροφές ήταν ανυπολόγιστες, και η βαρβαρότητα του γενοκτονικού Γ’ Ράιχ κορυφώθηκε με τη συστηματική εξόντωση του ευρωπαϊκού εβραϊσμού και άλλων πληθυσμιακών ομάδων όπως οι Ρομά και οι ανάπηροι. (περισσότερα…)

Read Full Post »

«Ζωηφόρος» – Έκθεση αφιερωμένη στο ζωγραφικό έργο της Ελένης Παυλοπούλου στην Εθνική Πινακοθήκη Ναυπλίου

Posted in Ειδήσεις - Πολιτισμός, tagged , , , , , , , on 26 Μαρτίου, 2026| Leave a Comment »

«Ζωηφόρος» – Έκθεση αφιερωμένη στο ζωγραφικό έργο της Ελένης Παυλοπούλου στην Εθνική Πινακοθήκη Ναυπλίου

 

Στο Παράρτημα Ναυπλίου της Εθνικής Πινακοθήκης-Μουσείου Αλεξάνδρου Σούτσου διοργανώνεται έκθεση αφιερωμένη στο ζωγραφικό έργο της Ελένης Παυλοπούλου με τίτλο Ζωηφόρος, στην αίθουσα περιοδικών εκθέσεων του Μουσείου.

 

«Ζωηφόρος»

 

Η έκθεση περιλαμβάνει είκοσι ένα έργα τέχνης, τα οποία αποτελούν μια ενδιαφέρουσα συνομιλία με τα έργα ιστορικής ζωγραφικής της μόνιμης συλλογής του Παραρτήματος Ναυπλίου της Εθνικής Πινακοθήκης-Μουσείου Αλεξάνδρου Σούτσου. Στόχος της έκθεσης δεν είναι η αναπαράσταση της οπτικής πραγματικότητας αλλά νέοι τρόποι όρασης και αναζήτησης σημασιών και ερμηνείας του παρελθόντος στο παρόν. Οι έννοιες της ελευθερίας και της διεκδίκησής της, όπως και οι αναφορές στα στοιχεία και τη διατήρηση του φυσικού μας περιβάλλοντος αποτελούν εικαστικές φόρμες του προσωπικού εικαστικού λεξιλογίου της ζωγράφου. (περισσότερα…)

Read Full Post »

Βασιλείου Ιωάννης (1828-1867)

Posted in Ερμιονίδα, Πρὀσωπα, tagged , , , , , , , , , , , on 12 Μαρτίου, 2026| Leave a Comment »

Βασιλείου Ιωάννης, Αναγν. (1828- 16/1/1867)

 

Βασιλείου Ιωάννης, λιθογραφία, «Εθνικόν Ημερολόγιον», τόμος Η’ (1868), μέρος Α’, σελ. 145, Βρετός-Παπαδόπουλος Μαρίνος. Ινστιτούτο Νεοελληνικών Ερευνών / ΕΙΕ.

Ο στρατιωτικός ιατρός Ιωάννης Βασιλείου γεννήθηκε στο Κρανίδι το 1828. Πατέρας του ήταν ο Δημήτριος – Αναγνώστης Βασιλείου αγωνιστής της Ελληνικής Επανάστασης του 1821 και Δήμαρχος Κρανιδίου και μητέρα του η Κρανιδιώτισσα Σταματίνα Ζέρβα.

Κατατάχθηκε στον στρατό το 1845 ως γιατρός Β’ τάξεως (ανθυπίατρος), ενώ το 1861 προήχθη σε υπίατρο. Το 1863 με εκπαιδευτική άδεια μετέβη  στη Γαλλία, όπου βρισκόταν ο αδελφός του, επίσης στρατιωτικός ιατρός, Αναστάσιος Βασιλείου.

Το 1866 με την έναρξη της Κρητικής Επανάστασης κατά των Τούρκων έφτασε στην Κρήτη ως εθελοντής μαζί με τους δύο μικρότερους αδελφούς του Ανδρέα και Κυριάκο. Έλαβε μέρος στις στρατιωτικές μάχες των Κυδωνιών, του Σελίνου, των Σφακιών, των Λάκκων καθώς και στην πολιορκία της Κισσάμου πολεμώντας με γενναιότητα και εκτελώντας τα ιατρικά του καθήκοντα με μεγάλη αυτοθυσία. Έπεσε στη μάχη του Αστερακίου κοντά στο χωριό Καμαργιώτη της επαρχίας Μυλοποτάμου στις 16 Ιανουαρίου 1867. (περισσότερα…)

Read Full Post »

Παρουσίαση του βιβλίου: «Η αυστριακή αρμάδα κατά την Ελληνική Επανάσταση. Διπλωματία και πόλεμος»

Posted in Ειδήσεις - Πολιτισμός, tagged , , , , , , , , , on 10 Μαρτίου, 2026| Leave a Comment »

Παρουσίαση του βιβλίου: «Η αυστριακή αρμάδα κατά την Ελληνική Επανάσταση. Διπλωματία και πόλεμος»

 

Με την ενεργό υποστήριξη του Ιδρύματος της Βουλής των Ελλήνων για τον Κοινοβουλευτισμό και τη Δημοκρατία, η Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη Ναυπλίου «Ο Παλαμήδης» και ο Σύνδεσμος Φιλολόγων Αργολίδας παρουσιάζουν το βιβλίο της κυρίας Όλγας Κατσιαρδή – Hering και του κυρίου Δημητρίου Μ. Κοντογεώργη «Η αυστριακή αρμάδα κατά την Ελληνική Επανάσταση. Διπλωματία και πόλεμος».

 

Η αυστριακή αρμάδα κατά την Ελληνική Επανάσταση

 

Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί το Σάββατο 14 Μαρτίου 2026 και ώρα 7:30 μ.μ. στον πάντοτε φιλόξενο χώρο της Δημόσιας Κεντρικής Βιβλιοθήκης Ναυπλίου «Ο Παλαμήδης». (περισσότερα…)

Read Full Post »

Ανοικτό Πανεπιστήμιο Ναυπλίου: «Διεθνείς Ανακατατάξεις και Παγκόσμια Ειρήνη»

Posted in Ειδήσεις - Πολιτισμός, tagged , , , , , on 3 Μαρτίου, 2026| Leave a Comment »

Ανοικτό Πανεπιστήμιο Ναυπλίου: «Διεθνείς Ανακατατάξεις και Παγκόσμια Ειρήνη»

 

Την Κυριακή 8 Μαρτίου 2026 και ώρα 11πμ θα διεξαχθεί η 4η εκδήλωση του Ανοικτού Πανεπιστημίου Ναυπλίου, στο 1ο Γυμνάσιο Ναυπλίου, με θέμα: «Διεθνείς Ανακατατάξεις και Παγκόσμια Ειρήνη».

 

Διεθνείς Ανακατατάξεις και Παγκόσμια Ειρήνη

 

Ομιλητές θα είναι οι:

– Χάρης Παπασωτηρίου, καθηγητής Διεθνών Σχέσεων και Στρατηγικών Σπουδών στο Τμήμα Διεθνών Ευρωπαϊκών και Περιφερειακών Σπουδών, διευθυντής του Ινστιτούτου Διεθνών Σχέσεων του Παντείου Πανεπιστημίου. (περισσότερα…)

Read Full Post »

Δημαρχείο Άργους – Παρακείμενα κτίσματα

Posted in Άργος, tagged , , , , on 19 Φεβρουαρίου, 2026| Leave a Comment »

Δημαρχείο Άργους – Παρακείμενα κτίσματα

 

Το δημαρχείο Άργους, Δαναού 2,  κτίστηκε το 1830. Ο Καποδίστριας κατέβαλε έντονη προσπάθεια, όχι μόνο για την πολεοδομική ανασυγκρότηση της πόλης, αλλά και για την ανέγερση δημόσιων καταστημάτων, προκειμένου να στεγαστούν κάποιες υπηρεσίες. Τα δυο παρακείμενα μακρόστενα κτίσματα, που είναι διώροφα και αυτά, συμμετρικά βαλμένα με το δημαρχείο και σε σχήμα Π, είναι της ίδιας εποχής.

 

Δημαρχείο Άργους, επιστολικό δελτάριο, 1936.

 

Το δημαρχείο στέγασε αρχικά το «πρωτόκλητον» δικαστήριο (ειρηνοδικείο, πρωτοδικείο) και το «ανέκκλητον» (εφετείο), καθώς και τη Δημογεροντία Άργους. Στο ισόγειο στεγάστηκαν αρχικά οι φυλακές. Αργότερα έγινε δημαρχείο, στην κατοχή στέγασε την ιταλική διοίκηση (Presidium Commando). (περισσότερα…)

Read Full Post »

Βρέτος Κώστας (1947-2002)

Posted in Πρὀσωπα, Υγεία, tagged , , , , , , , on 16 Φεβρουαρίου, 2026| Leave a Comment »

Βρέτος Κώστας (1947-2002)

 

Κώστας Βρέτος (1947-2002)

Κώστας Βρέτος (1947-2002): διακεκριμένος ορθοπεδικός του νοσοκομείου Άργους. Γεννήθηκε στο Ναύπλιο. Ο πατέρας του Αλέξανδρος Βρέτος ήταν Σπαρτιάτης, στο επάγγελμα γεωπόνος του Δημοσίου, διορισμένος στη Νέα Κίο. Η μητέρα του Ελένη ήταν Τριπολιτσιώτισσα.

Αποφοίτησε από το Δημοτικό της Νέας Κίου και από το Γυμνάσιο Άργους το 1965 και περάτωσε τις σπουδές του στην Αθήνα το 1972. Τα τελευταία χρόνια των σπουδών του είχε την ευκαιρία να γνωρίσει στην πράξη την ιατρική επιστήμη ως εργαζόμενος στο ΚΑΤ. Μετά το πέρας της στρατιωτικής του θητείας – σε μια περίοδο μάλιστα δύσκολη λόγω της δικτατορίας (1972-74) – επανήλθε για ειδικότητα στο ΚΑΤ και κατόπιν ήλθε στο νοσοκομείο Άργους για το αγροτικό του (1977). Στη συνέχεια ειδικεύτηκε στη μικροχειρουργική του χεριού δίπλα σε διαπρεπείς καθηγητές του ΚΑΤ και του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων και στο Στρασβούργο, καθώς επίσης και στη χειρουργική του ισχίου στο αγγλόφωνο πανεπιστημιακό νοσοκομείο του Homburg της Γερμανίας. Εκεί είχε την ευκαιρία να ολοκληρώσει τις γνώσεις του στην πληροφορική. (περισσότερα…)

Read Full Post »

Από το μπακάλικο στο σούπερ μάρκετ: Αλλαγές στο λιανικό εμπόριο στην Ελλάδα κατά τον 20ό αιώνα

Posted in Άρθρα - Μελέτες - Εισηγήσεις, Οικονομία, tagged , , , , , , , on 21 Ιανουαρίου, 2026| Leave a Comment »

Από το μπακάλικο στο σούπερ μάρκετ: Αλλαγές στο λιανικό εμπόριο στην Ελλάδα κατά τον 20ό αιώνα – Ευφροσύνη Ρούπα και Ευάγγελος Χεκίμογλου

 

Στην έρευνα αυτή εξετάζουμε τη μετάβαση από το «παραδοσιακό παντοπωλείο» στις σύγχρονες μορφές πώλησης που βασίζονται στην αυτοεξυπηρέτηση του καταναλωτή σε μεγάλα, οργανωμένα σε διαμερίσματα, καταστήματα τύπου «σούπερ μάρκετ». Συγκεκριμένα, ορίζουμε τη μετάβαση αυτή ως τη διαδικασία επικράτησης των βασικών χαρακτηριστικών που διέπουν τα σούπερ μάρκετ σε ολόκληρο τον κλάδο του λιανικού εμπορίου τροφίμων, διαδικασία που είναι ταυτόσημη με την επικράτηση του καπιταλιστικού τρόπου οργάνωσης του κλάδου πάνω στη μικρή οικογενειακή επιχείρηση.

Για το «σούπερ μάρκετ», που εμφανίστηκε και εδραιώθηκε στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής στην περίοδο του Μεσοπολέμου, έχουν διατυπωθεί ποικίλοι ορισμοί, αλλά χάριν συντομίας θα αναφερθούμε στις κύριες συστατικές έννοιες:[1] (α) Μεγάλο μέγεθος καταστήματος. (β) Ενιαία ιδιοκτησία του καταστήματος. (γ) Μεγάλος όγκος πωλήσεων. (δ) Πώληση τυποποιημένων προϊόντων. (ε) Καταμερισμός των προϊόντων σε ξεχωριστά διαμερίσματα. (στ) Διευθέτηση των εμπορευμάτων κατά τρόπο που να επιτρέπει την πρόσβαση του πελάτη σε αυτά και την εκ μέρους του επιλογή. (ζ) Αυτοεξυπηρέτηση του πελάτη. (η) Μείωση του λειτουργικού κόστους λόγω της αυτοεξυπηρέτησης. (θ) Επιθετική πολιτική αγορών, δηλαδή εξαναγκασμός των προμηθευτών σε μεγάλες εκπτώσεις υπό την απειλή αποκλεισμού τους από τη λιανική αγορά. (ι) Προσπελασιμότητα αυτοκινήτων και συγκεκριμένα επαρκής χώρος στάθμευσης για μεγάλο αριθμό πελατών.

Όπως θα διαπιστωθεί στη συνέχεια, στην Ελλάδα αρκετά από τα προαναφερθέντα χαρακτηριστικά παρουσιάστηκαν, αν και αποσπασματικά, από τις αρχές του 20ού αιώνα, οπότε και λειτούργησαν σε κεντρική θέση στην Αθήνα μεγάλα παντοπωλεία ενιαίας ιδιοκτησίας, χωρισμένα σε διαμερίσματα, τα οποία εξυπηρετούσαν μεγάλο αριθμό πελατών.

Στην παρούσα μελέτη ως «παραδοσιακό παντοπωλείο» ορίζουμε το μικρό κατάστημα, συνήθως με έναν ή και περισσότερους πωλητές, που διαθέτει στο κοινό βασικά τρόφιμα, ποτά και είδη πρώτης ανάγκης. Η λέξη παντοπωλείο χρησιμοποιήθηκε στην ελληνική για να αντικαταστήσει την τουρκογενή λέξη «μπακάλικο» και η λέξη παντοπώλης για να αντικαταστήσει την αντίστοιχη λέξη «μπακάλης» (bakkal)[2] ̇ η τελευταία στην ελληνική απαντά συχνά ως «βακάλης» και «πακάλης», με την τροπή του «μπ» σε «β» ή «π».[3]

 

Κατάστημα Τροφίμων και Τυροκομικών προϊόντων, Αφοί Ν. Πετρόπουλοι, Άργος 1956.

 

Ελληνικές πηγές των μέσων του 19ου αιώνα δίνουν έμφαση στα παστά ψάρια, το λάδι και τις ελιές ως εμπορεύματα προσδιοριστικά του επαγγέλματος του μπακάλη. Ένα δημοτικό άσμα από την Αδριανούπολη λέει:[4] (περισσότερα…)

Read Full Post »

Ιατρικές σκέψεις για τη νεκροψία του πτώματος του Προέδρου της Ελλάδας, τον Κόμη Ι. Καποδίστρια

Posted in Άρθρα - Μελέτες - Εισηγήσεις, Υγεία, tagged , , , , , , , on 17 Ιανουαρίου, 2026| Leave a Comment »

Ιατρικές σκέψεις για τη νεκροψία του πτώματος του Προέδρου της Ελλάδας, τον Κόμη Ι. Καποδίστρια – Διδακτορική του διατριβή του Pierviviano Zecchini (1802-1882)

 

Pierviviano Zecchini (Πιερβιβιάνο Τζεκίνι, 1802-1882)

Ο Pierviviano Zecchini (Πιερβιβιάνο Τζεκίνι) ήταν Ιταλός γιατρός και συγγραφέας. Ολοκλήρωσε τις σπουδές του στην ιατρική στο Πανεπιστήμιο της Πάδοβα, όπως και ο Καποδίστριας. Όταν ο Zecchini ήρθε στην Ελλάδα, οι Έλληνες πολεμούσαν για να απελευθερωθούν από τους Τούρκους. Βίωσε από κοντά τις συνήθειες του ελληνικού λαού και απέκτησε φιλίες με ήρωες της Επανάστασης.

Ήταν στο Ναύπλιο, όταν οι Μαυρομιχαλαίοι δολοφόνησαν τον Ιωάννη Καποδίστρια. Μετά από πρόσκληση της Ελληνικής Κυβέρνησης πραγματοποίησε τη νεκροψία του πτώματος του Έλληνα Προέδρου. Όταν επέστρεψε στην πατρίδα του, κατέγραψε τις εμπειρίες και τις αναμνήσεις του από την Ελλάδα σε διάφορα έργα του.

Στο πρώτο έργο του με τίτλο, Riflessioni mediche nulla necroscopia del cadavere del Presidente della Grecia, il Conte G. Capodistria (Ιατρικές σκέψεις για τη νεκροψία του πτώματος του Προέδρου της Ελλάδας, τον Κόμη Ι. Καποδίστρια), το οποίο αποτέλεσε τη διδακτορική του διατριβή, αναφέρεται στις νέες ανακαλύψεις του σχετικά με τη λειτουργία της σπλήνας. Οι διαπιστώσεις του για την σπλήνα έλαβαν πολύ μεγάλη απήχηση και δημοσιεύτηκαν σε ιταλικά και διεθνή περιοδικά. (περισσότερα…)

Read Full Post »

Older Posts »