Feeds:
Δημοσιεύσεις
Σχόλια

Archive for the ‘Άργος’ Category

Το μεσοβυζαντινό Άργος: Ιστορικά δεδομένα και νομισματική κυκλοφορία – Παναγιώτης Γιαννόπουλος


 

Η μεσοβυζαντινή Αργολίδα σπάνια αναφέρεται στις γραπτές πηγές. Σύμφωνα με ένα Σχόλιο του Αρέθα Καισαρείας στη Σύντομη Ιστορία του πατριάρχη Νικηφόρου, κατά το έκτο έτος της βασιλείας του Μαυρικίου (587/588) αβαροσλαβικά φύλα εισέβαλαν στην Πελοπόννησο.

Οι Αργείοι, προ του κινδύνου, επιβιβάστηκαν σε πλοία και κατέφυγαν στη νήσο Ρόβη.[1] Την πληροφορία αυτή του Σχολίου του Αρέθα αντιγράφουν το πολύ νεότερο Χρονικό της Μονεμβασίας[2] και ο πατριάρχης Νικόλαος Γ’ ο Γραμματικός (1084-1111) σε επιστολή του προς τον αυτοκράτορα Αλέξιο Α’ Κομνηνό.[3] Αποτελεί συνεπώς μεθοδολογικό λάθος, που διαιωνίζεται από πολλούς ιστορικούς, η παραπομπή στο Χρονικό της Μονεμβασίας για την καταστροφή του Άργους από τους Αραβοσλάβους. Είναι ορθότερο οι παραπομπές να γίνονται στον Αρέθα, η επιστημονικότητα και η πελοποννησιακή καταγωγή του οποίου προσδίδουν ιδιαίτερο βάρος στα γραφόμενά του.[4]

 

Άγιος Αρέθας Καισαρείας, έργο του αγιογράφου Κωνσταντίνου Δημητρέλου, 2015. Ο Αρχιεπίσκοπος Καισαρείας Αρέθας θεωρείται ένας από τους διαπρεπέστερους λογίους της Μεσοβυζαντινής περιόδου και από τους πρωτεργάτες της αναβίωσης των κλασικών σπουδών στο Βυζάντιο. Γεννήθηκε στην Πάτρα γύρω στο 850.

 

Η χρονολόγηση του Αρέθα για την πρώτη αβαροσλαβική εισβολή στην Πελοπόννησο ελέγχεται ως ανακριβής. Ο συντάκτης του Σχολίου στηρίζεται προφανώς σε προφορικές ή οικογενειακές παραδόσεις και περιέχει αρκετές ιστορικές ανακρίβειες.[5] Ενδελεχής και επισταμένη έρευνα των παράλληλων πηγών απέδειξε ότι οι Αβαροσλάβοι διέσπασαν την αμυντική γραμμή του Ισθμού στα τέλη του 584 ή στις αρχές του 585, ενώ το νησί στο οποίο κατέφυγαν οι Αργείοι ήταν η Πλατιά (που ενίοτε αναφέρεται και ως Ρόβη), στις νότιες ακτές της Αργολίδας.[6] Νομίσματα και αργυρά σκεύη της εποχής που βρέθηκαν στο σήμερα ακατοίκητο νησί επιρρωνύουν αυτό το συμπέρασμα.[7] Τα αβαρικής και σλαβικής καταγωγής αντικείμενα και θραύσματα αγγείων που βρέθηκαν στην Αργολίδα υποδεικνύουν ότι οι εισβολείς ελάχιστα παρέμειναν στις καταστραμμένες περιοχές.[8]

 

Η Πλατειά είναι νησίδα του Αργοσαρωνικού η οποία βρίσκεται κοντά στις ανατολικές ακτές του Αργολικού κόλπου, απέναντι από το χωριό Κάντια. Η νησίδα αυτή, όπως και οι παρακείμενές της κατά μήκος της βόρειας ακτογραμμής του Αργολικού κόλπου, χρησίμευαν ως καταφύγια των πληθυσμών σε περιπτώσεις βαρβαρικών επιδρομών, βλ. Α. Κυρου, «Νησιώτικα καταφύγια στον Αργολικό κόλπο κατά τους Πρωτοβυζαντινούς αιώνες», στο Πρακτικά ΣΤ΄ Διεθνούς Συνεδρίου Πελοποννησιακών Σπουδών (2000), τόμ. Β΄ (2002).

 

Μολονότι με το θέμα έχω ασχοληθεί επισταμένως, θεωρώ σκόπιμες δύο παρατηρήσεις. Η πρώτη αφορά στη χρονολόγηση της πρώτης εισβολής. Ορισμένοι ιστορικοί υιοθετούν άκριτα τη χρονολόγηση του Χρονικού της Μονεμβασίας, του οποίου ταυτόχρονα απορρίπτουν την ιστορική αξιοπιστία. Προς επίρρωση της άποψής τους φέρουν τα νομισματικά ευρήματα, στα οποία περιέχονται χάλκινες κοπές του 4ου έτους του Μαυρικίου (585/586) και τα οποία τοποθετούν στην προ της εισβολής περίοδο. (περισσότερα…)

Read Full Post »

Ιστορική – Αρχαιολογική ημερίδα: «Το Άργος στην 3η και 2η χιλιετία π.Χ


 

Το Σάββατο 20 Απριλίου 2024 και ώρα 18:00, ο Σύλλογός Αργείων «Ο Δαναός» στα πλαίσια των επετειακών εκδηλώσεων του για τα 130 χρόνια απ’ την ίδρυσή του, διοργανώνει στο μέγαρό του, Αγγελή Μπόμπου 8, στο Άργος, μια ιδιαίτερα σημαντική ιστορική – αρχαιολογική ημερίδα με τον τίτλο: «Το Άργος στην 3η και 2η χιλιετία π.Χ.».

 

«Το Άργος στην 3η και 2η χιλιετία π.Χ.»

 

Η ημερίδα αφορά στην σύγχρονη αρχαιολογική έρευνα για το αργειακό πεδίο και τις σχέσεις των Αργείων με τους πολιτισμούς του Αιγαίου και της νοτιοανατολικής Μεσογείου. (περισσότερα…)

Read Full Post »

«Ο 13ος Άθλος του Ηρακλή» – Η τοπική ιστορία ως μηχανισμός ανάπτυξης κατά τα εθνικά και παγκόσμια πρότυπα πλην Άργους


 

«Ελεύθερο Βήμα»

Από την Αργολική Αρχειακή Βιβλιοθήκη Ιστορίας και Πολιτισμού.

Η Αργολική Αρχειακή Βιβλιοθήκη Ιστορίας και Πολιτισμού, δημιούργησε ένα νέο χώρο, το «Ελεύθερο Βήμα», όπου οι αναγνώστες της θα έχουν την δυνατότητα να δημοσιοποιούν σκέψεις, απόψεις, θέσεις, επιστημονικά άρθρα ή εργασίες αλλά και σχολιασμούς επίκαιρων γεγονότων.

Δημοσιεύουμε σήμερα στο «Ελεύθερο Βήμα» άρθρο του Δρ. Γεωργίου Κόνδη που αφορά στα εξαφανισθέντα ιστορικά αρχεία του Δήμου Άργους, με τίτλο:

«Ο 13ος Άθλος του Ηρακλή»

Η τοπική ιστορία ως μηχανισμός ανάπτυξης κατά τα εθνικά και παγκόσμια πρότυπα πλην Άργους

 

Θα ήταν άδικο να φορτώσουμε, με το καλημέρα της ανάληψης καθηκόντων, τη νέα Δημοτική Αρχή Άργους με τα «θέλω» μας και τα «πρέπει» μας. Όμως οι ενεργοί πολίτες έχουν την υποχρέωση και το δικαίωμα να υπενθυμίζουν, ιδιαίτερα για μια πόλη με την ιστορία του Άργους, την ύπαρξη μέσων και μηχανισμών που δεν δημιουργούν οικονομικό κόστος αλλά, αντίθετα, παράγουν πλούτο και ανυπολόγιστη θετική επήρεια στην προσωπικότητα της πόλης και συνολικά του Δήμου. Μετά από μια δεκαπενταετή περίοδο κατά την οποία η προσωπικότητα της πόλης έχασε και τα ελάχιστα ψήγματα πολιτιστικής ακμαιότητας που διέθετε κάτω από το βάρος της μικροαστικής απαιδευσίας και του πολιτιστικού αχταρμά που υποβίβασαν την πόλη σε επίπεδο… πανελλήνιου ανέκδοτου, χρειάζεται επειγόντως να θυμηθούμε τα αντίδοτα!

Αν μερικοί επιμένουμε να θεωρούμε τον πολιτισμό ως την κινητήρια δύναμη της αστικής/αυτοδιοικητικής ανάπτυξης (πράγμα αυτονόητο για κάθε σύγχρονη κοινωνία), είναι γιατί πρόκειται για το πεδίο από το οποίο εκκινούν όλα τα υπόλοιπα: κοινωνία, οικονομία, εκπαίδευση, τουρισμός.

 

Κωνσταντοπούλειο Μέγαρο. Όταν παραχωρήθηκε το 2012 στην Τουριστική Σχολή ΙΕΚ Πελοποννήσου «εξαφανίστηκαν» τα εναπομείναντα ιστορικά αρχεία της πόλης και η βιβλιοθήκη του δύσμοιρου Π. Κολιαλέξη που την είχε κληροδοτήσει στην πόλη του.

 

Η πόλη του Άργους, η αρχαιότερη πόλη της Ελλάδας και μια από τις αρχαιότερες στην Ευρώπη και τον κόσμο, στάθηκε διαχρονικά άτυχη! Κι αυτό γιατί όλες οι «διευθύνσεις» αυτού του ιστορικού χρυσορυχείου αποδείχτηκαν ανίκανες να μετατρέψουν τον χρυσό της πόλης, σε προϊόν ικανό να πλουτίσει πολιτισμικά, παιδευτικά, αισθητικά και οικονομικά τον κόσμο της.

Ένα από τα στοιχεία αυτού του χρυσού είναι τα Ιστορικά Αρχεία της πόλης. Γίνεται διεθνώς μεγάλη προσπάθεια και αποδίδεται μεγάλη σημασία στην ανάπτυξή τους. Δείτε το ρόλο που παίζουν τα δημοτικά ιστορικά αρχεία στην αδελφοποιημένη πόλη Abbeville, από την οποία δεν έχουμε αντιγράψει το παραμικρό, πέρα από τα ταξιδάκια αναψυχής των αυλικών του Αρχηγού.

Το Άργος, παρά το ιστορικό του βάθος και τη σημασία, είναι η μοναδική πόλη στην υφήλιο η οποία δεν διαθέτει ούτε μια σελίδα ιστορικού αρχείου. Όποιες υπάρχουν, οφείλονται σε ηρωικούς ρομαντικούς ερευνητές που συλλέγουν τεκμήρια της ιστορίας της πόλης και στο αποθετήριο της σημαντικής Αργολικής Αρχειακής Βιβλιοθήκης Ιστορίας και Πολιτισμού. Στο Άργος, το έχω γράψει πολλές φορές τεκμηριωμένα, έγινε συνειδητή προσπάθεια καταστροφής κάθε τεκμηρίου της νεότερης και σύγχρονης ιστορίας της πόλης. (περισσότερα…)

Read Full Post »

Η Εκκλησιαστική ιστορία του Άργους κατά τη δεύτερη Βενετοκρατία – Δέσποινα Στεφ. Μιχάλαγα


 

Παρότι είναι άγνωστος ο χρόνος διάδοσης του χριστιανισμού στο Άργος, βέβαιο είναι ότι η πόλη αυτή, ίσως εξαιτίας της εγγύτητάς της με την αποστολική εκκλησία της Κορίνθου, ήδη από τα τέλη του 4ου αιώνα ήταν οργανωμένη επισκοπή, αφού ο επίσκοπος Αργείων Γενέθλιος μνημονεύεται, το 448, στην τοπική σύνοδο της Κωνσταντινούπολης. Αντίθετα το Ναύπλιο, το οποίο τότε βρισκόταν στην περιφέρεια της επισκοπής Άργους, εμφανίζεται μόλις το 539.

Η επισκοπή Άργους υπαγόταν στη μητρόπολη Κορίνθου, η οποία έως τον 8ο αιώνα, ανήκε στη δικαιοδοσία του πάπα της Ρώμης. Ο μεγάλος αριθμός ελλαδικών επισκοπών πριν την εικονομαχία συρρικνώθηκε μετά την υπαγωγή τους στον πατριάρχη της Κωνσταντινούπολης. Ανάλογα λοιπόν, μετά διάφορες περιπέτειες και των δύο πόλεων (Άργους και Ναυπλίου), ως συνενωμένων ή χωριστών επισκοπών, τελική ένωσή τους τοποθετείται λίγο μετά το 879 και πρώτος επίσκοπος της ενωμένης επισκοπής (ή καλύτερα των ενωμένων πόλεων) Άργους και Ναυπλίου θεωρείται ο άγιος Πέτρος, ο οποίος μετείχε σε σύνοδο στην Κωνσταντινούπολη το 920.

 

Άποψη του φρουρίου και της πόλεως του Άργους, V. Coronelli, «Universus Terrarum Orbis», Εκδότης, A. Lazor, Padova, 1713.

 

Το Ναύπλιο έκτοτε αποτελούσε περιφέρεια της επισκοπής Άργους, αν και συχνά δεν μνημονευόταν επίσημα στον τίτλο του επισκόπου, πιθανώς ως δευτερεύουσα πόλη. Από το 1144 εμφανίζεται και αυτό στα έγγραφα και σε μερικά, μάλιστα, προηγείται.

Το Άργος αποσπάσθηκε από τη μητρόπολη Κορίνθου το 1189 και ανυψώθηκε σε μητρόπολη, χωρίς όμως υποκείμενες επισκοπές. Κατά τη διάρκεια της φραγκοκρατίας στο Άργος έδρευε λατίνος επίσκοπος και η ορθόδοξη ιεραρχία είχε απομακρυνθεί, ενώ στην πρώτη βενετοκρατία τους Ορθόδοξους ποίμαιναν πρωτοπαπάδες.

Η έδρα του ορθόδοξου ιεράρχη έως το 1212 ήταν το Άργος, το οποίο συνέχισε να αποτελεί έδρα και του λατίνου επισκόπου. Μετά την οθωμανική επίθεση του 1397 η έδρα του προκαθήμενου της εκκλησίας μεταφέρθηκε στο Ναύπλιο.

Η τοπική εκκλησία, παρά την έλλειψη ποιμενάρχη και τις καταπιέσεις του λατινικού κλήρου, παρέμεινε σταθερή στην Ορθοδοξία και δεν αφομοιώθηκε από τους ετερόδοξους. Η μητρόπολη Άργους και Ναυπλίου ανασυστήθηκε το 1541 από τον πατριάρχη Ιερεμία Α’ (β’ 1537-1545) και ο ιεράρχης της Δωρόθεος (1541-1547) έδρευε στο Ναύπλιο. (περισσότερα…)

Read Full Post »

Η ιστορία του κινηματογράφου στο Άργος – † Γιώργος Αντωνίου


 

Η εμφάνιση του κινηματογράφου στην Αργολίδα – κάπου μετά το 1925 – ή­ταν ένα πρωτόγνωρο γεγονός, όπως και στις υπόλοιπες πόλεις της χώρας εκείνη την περίοδο. Οι Αργείτες ξαφνιάστηκαν! Ήταν η εποχή κατά την ο­ποία το θέαμα που κυριαρχούσε ήταν ο Καραγκιόζης. Λαϊκός ήρωας, οι­κείος, με φθηνό εισιτήριο, διασκέδαζε τους θεατές στην πόλη.

Οι παράξε­νες φωτοσκιάσεις του σινεμά παραξένεψαν και αντιμετωπίστη­καν με δυσπιστία. Λιγοστοί και οι πρώτοι θεατές. Εκεί στη «μά­ντρα», πίσω από το καφενείο «Ηραίον», ο θρυλικός καμπούρης δε φαίνεται αρχικά να απειλείται από τη «δαιμονική οθόνη», όπως είχε χα­ρακτηριστεί το σινεμά στα πρώτα του βήματα. Τη μάχη όμως τελικά την κέρδισε η νέα τέχνη. Ο κινηματογράφος, που τον εφηύραν οι αδελφοί Λυ­μιέρ στο Παρίσι το Δεκέμβριο του 1895, πολύ σύντομα εξελίχτηκε στην πιο λαϊκή τέχνη του περασμένου αιώνα.

 

Οι κινηματογράφοι στην Αργολίδα

 

Στην Αργολίδα, από τις αρχές της δεκαετίας του 1930 έως και το 1990 λειτούργησαν 55 κινηματογράφοι. Οι περισσότεροι στα αστικά κέντρα του νομού – Ναύπλιο, Άργος, Κρανίδι – αλλά και σε χωριά. Υπήρξαν χωριά, όπου κατά διαστήματα λειτούργησαν δύο κινηματογράφοι (Νέα Κίος, Το­λό, Αγία Τριάδα, Άγιος Αδριανός).

 

Η τελευταία προβολή του κινηματογράφου «Ορφέας» στο Άργος, με τη βραβευμένη Ιταλική ταινία «Σινεμά ο παράδεισος», που είχε ως περιεχόμενο το… κλείσιμο των κινηματογράφων (1990).

 

Ξεχωριστή σελίδα στην ιστορία του τοπικού κινηματογράφου κατείχαν οι πλανόδιοι κινηματογραφιστές, οι οποίοι έδιναν τις προβολές των ται­νιών σε καφενεία και σχολεία, σε αυλές σπιτιών και αποθήκες ή σε… χωράφια! Οι γνωστότεροι είναι οι αδελφοί Φιλίνη και ο Κατσούρης από τον Άγιο Αδριανό, ο Καραμάνος από το Μάνεση, οι αδελφοί Γκιόλα από το Δρέ­πανο, ο Καρανικόλας από το Κρανίδι, ο Δρούξας από τα Ίρια, ο Γκουριώτης α­πό την Πουλακίδα, ο Ταμπάκης από το Αραχναίο και ο Κρητικός από το Άργος. (περισσότερα…)

Read Full Post »

Αργο-πορεία


 

«Ελεύθερο Βήμα»

Από την Αργολική Αρχειακή Βιβλιοθήκη Ιστορίας και Πολιτισμού.

Η Αργολική Αρχειακή Βιβλιοθήκη Ιστορίας και Πολιτισμού, δημιούργησε ένα νέο χώρο, το «Ελεύθερο Βήμα», όπου οι αναγνώστες της θα έχουν την δυνατότητα να δημοσιοποιούν σκέψεις, απόψεις, θέσεις, επιστημονικά άρθρα ή εργασίες αλλά και σχολιασμούς επίκαιρων γεγονότων.

Δημοσιεύουμε σήμερα στο «Ελεύθερο Βήμα» μια πραγματικά ενδιαφέρουσα ανακοίνωση – πρόταση που αφορά στην πόλη του Άργους. Ένα στρατηγικό σχέδιο για τα επόμενα 50 χρόνια, μια μακροχρόνια Στρατηγική, που θα αλλάξει το πρόσωπο της και θα την καταστήσει πόλη ευρωπαϊκής αναγνωρισιμότητας  με ενεργειακή, περιβαλλοντική και κοινωνική προστιθέμενη αξία για τους κατοίκους, τους εργαζόμενους και τους επισκέπτες.

 

 Δήμος Άργους – 50 χρόνια ζωής

 

 Οι τελευταίες δημοτικές εκλογές έγιναν με τη συμπλήρωση 50 χρόνων από τη μεταπολίτευση του 1974. Στα 50 αυτά χρόνια στο δήμο Άργους αναδείχτηκαν με δημοκρατικές διαδικασίες 7 συνολικά δήμαρχοι. Καθένας απ’ αυτούς υπηρέτησε την πόλη  και προσπάθησε να την κάνει καλύτερη με βάση τις φιλοδοξίες και το πρόγραμμά του. Χρήσιμο είναι με τη συμπλήρωση μισού αιώνα να αποτυπωθεί το αποτέλεσμα αυτών των προσπαθειών και η προσφορά του κάθε δημάρχου. Μόνο έτσι μπορεί κανείς να εκτιμήσει αν η πόλη του Άργους προόδευσε, οπισθοδρόμησε ή έμεινε στάσιμη. Και, κυρίως, να βάλλει τους στόχους και να καταστρώσει τη στρατηγική για την πορεία της πόλης για τα επόμενα 50 χρόνια.

Πρώτος Δήμαρχος Άργους μετά τη μεταπολίτευση την τετραετία 1975-78 διετέλεσε ο Δημήτριος Μπόνης. Εκείνο που άφησε παρακαταθήκη στην πόλη ήταν το Πάρκο «Μπόνη», ένα άλσος έκτασης ενός οικοδομικού τετραγώνου απέναντι από τα Δικαστήρια και ανατολικά των Στρατώνων Καποδίστρια με όργανα παιδικής χαράς, που αποτελεί μέχρι σήμερα  έναν από τους μεγαλύτερους χώρους πρασίνου στο κέντρο της πόλης. Είναι σημαντικό να σημειώσουμε ότι το συγκεκριμένο έργο δημιουργήθηκε το 1982 με προσωπική δωρεά του συγκεκριμένου ανθρώπου. Το προσέφερε, δηλαδή, ως ευεργέτης της πόλης μετά τη θητεία του και δεν το δημιούργησε ως Δήμαρχος.

Ακολούθησε ο Γεώργιος Πειρούνης (1979-1986). Επί δημαρχίας του ιδρύθηκε το ΚΑΠΗ στην οδό Τημένου, που λειτουργεί μέχρι σήμερα. Λειτούργησαν οι κατασκηνώσεις Φαρμακά («Κατασκηνώσεις Πειρούνη»), που μερικά χρόνια αργότερα εγκαταλείφθηκαν και τα τελευταία χρόνια γίνεται μια μεγάλη προσπάθεια εκσυγχρονισμού και επαναλειτουργίας τους από το σημερινό μητροπολίτη Αργολίδας Νεκτάριο. Δημιουργήθηκε το «γήπεδο Πειρούνη» δίπλα στο Νέο Κόσμο, που σήμερα έχει εγκαταλειφθεί, ασφαλτοστρώθηκαν πολλοί αγροτικοί δρόμοι και επεκτάθηκε το δίκτυο ύδρευσης στο Ν. Κόσμο και στα Κατσικάνια με τη δημιουργία δεξαμενής στο Κάστρο του Άργους.

Ακολούθησε ο Δημήτριος Παπανικολάου, που εξελέγη Δήμαρχος το 1986, επανεξελέγη το 1990 και το 1994 και υπήρξε από τους μακροβιότερους Δημάρχους της πόλης. Στη διάρκεια της θητείας του δημιούργησε το βιολογικό καθαρισμό, που εξυπηρετεί την πόλη μέχρι σήμερα. Αποκατέστησε το κτίριο των στρατώνων Καποδίστρια και άλλα διατηρητέα κτίρια, έκανε ανάπλαση της κεντρικής πλατείας και του εμπορικού κέντρου της πόλης με πεζοδρομήσεις οδών (Ελ. Βενιζέλου, Παν. Τσαλδάρη και Μιχ. Στάμου) και ανάπλασε την παραλία Τημενίου. Σημαντικό έργο του ήταν η δημιουργία της κεντρικής λαχαναγοράς στο δρόμο της Ν. Κίου, όπου μεταφέρθηκε το χονδρεμπόριο αγροτικών προϊόντων, που μέχρι τότε γινόταν στον αύλειο χώρο των στρατώνων, και λειτουργεί μέχρι σήμερα με 35 καταστήματα και προαύλιο χώρο 20 στρεμμάτων. Δεν υποστήριξε όμως και δεν υλοποίησε τον πολεοδομικό σχεδιασμό του νόμου «Τρίτση»το 1983. Συμμερίστηκε τις αντιδράσεις των ιδιοκτητών οικοπέδων, γιατί ο νόμος αφαιρούσε το 38% του συνολικού εμβαδού των οικοπέδων, που θα εντάσσονταν στο σχέδιο πόλης, για τη χάραξη νέων δρόμων και κοινόχρηστων χώρων.

Τις επόμενες τρεις τετραετίες εξελέγησαν Δήμαρχοι στο Άργος ο Νικόλαος Κολιγλιάτης (1998-2002), ο Δημήτρης Πλατής (2002-2006) και ο Βασίλειος Μπούρης (2006-2010) με μια τετραετία ο καθένας. Κανένας από τους τρεις όμως δεν κατόρθωσε να αφήσει ως παρακαταθήκη στην πόλη αξιομνημόνευτο και σημαντικό έργο. Παρά τις φιλοδοξίες τους περιορίστηκαν στη διαχείριση των προβλημάτων του Δήμου και δεν κατάφεραν να κάνουν ένα έργο, που να φέρει τη σφραγίδα τους.

Τις  εκλογές του 2010, του 2014 και του 2019 κέρδισε ο Δημήτριος Καμπόσος και με 3 συνεχόμενες θητείες αναδείχτηκε ο μακροβιότερος δήμαρχος του Άργους των τελευταίων 50 χρόνων. Έργο της θητείας του ήταν η ανάπλαση του κέντρου της πόλης, που άλλαξε εν πολλοίς την ανάπλαση του Παπανικαλάου και, πιθανότατα, θα αλλάξει από κάποιον επόμενο δήμαρχο τα επόμενα χρόνια. Προσπάθησε να εξωραΐσει την πόλη με την προσθήκη κάποιων αγαλμάτων, τα οποία κάποια στιγμή μπορούν να αντικατασταθούν. Άφησε όμως και δύο σημαντικά έργα. Την αίθουσα εκδηλώσεων «Μέγας Αλέξανδρος» και το κολυμβητήριο στην οδό Κορίνθου έξω από την πόλη. Αυτά τα έργα θα μείνουν ως παρακαταθήκη στην πόλη και δύσκολα θα τα αμφισβητήσει κάποιος.

 

Άργος, Μάρτιος, 2018. Φωτογραφία: Jana Janina.

 

Ο απολογισμός της 50ετίας

 

 Ποιος είναι ο ουσιαστικός απολογισμός της 50ετίας; Η πόλη του Άργους έμεινε στάσιμη, αν δεν υποβαθμίστηκε, πληθυσμιακά. Στην απογραφή του 1971 ο Δήμος Άργους με τα κοντινά χωριά (Άκοβα, κεφαλάρι, Κόκλα, Τημένιο) είχε 19.878 κατοίκους, ενώ ο Δήμος Ναυπλίου 9.320 κατοίκους. Στην απογραφή του 2021 η δημοτική κοινότητα Άργους μαζί με το Κεφαλάρι εμφανίζουν πληθυσμό 22.730 κατοίκων και η δημοτική ενότητα Ναυπλίου 19.375 κατοίκους. Το Ναύπλιο δηλαδή υπερδιπλασίασε τον πληθυσμό του, ενώ ο πληθυσμός του Άργους αυξήθηκε μόνο κατά 1,14%! Δεν αναπτύχθηκε τουριστικά σε αντίθεση με το γειτονικό Ναύπλιο, που η τουριστική του ανάπτυξη εκτοξεύτηκε. Βασική αιτία της πληθυσμιακής καχεξίας του Άργους η επιλογή του δημάρχου Δημήτρη Παπανικολάου να συνταχθεί με τους ιδιοκτήτες οικοπέδων το 1983 και να μην επεκτείνει το σχέδιο πόλης στο νότιο τμήμα του Άργους. Αποτέλεσμα αυτής της κομβικής επιλογής του ήταν να ανακοπεί η πολεοδομική ανάπτυξη της πόλης και από τη δεκαετία του 1990 μεγάλος αριθμός Αργείων να εγκατασταθεί στο γειτονικό Ναύπλιο, όπου επί δημαρχίας Γεωργίου Τσούρνου εφαρμόστηκε ο νόμος Τρίτση, δημιουργήθηκε η νέα πόλη δίπλα στην παλαιά, που διατηρήθηκε και εξωραΐστηκε, με αποτέλεσμα το Ναύπλιο να γνωρίζει μέχρι σήμερα μεγάλη οικιστική, τουριστική και οικονομική ανάπτυξη. (περισσότερα…)

Read Full Post »

Η Αργείτισσα Ιώ: Οι περιπέτειες μιας γυναίκας, μιας λατρείας και η λογοτεχνική πραγμάτευσή τους στην τοπική μυθολογία


 

Εάν δοκιμάζαμε να αποτυπώσουμε με αφηγηματικό τρόπο τον αριστοτελικό ορισμό της περιπέτειας – Ποιητική, 1452a 22-23 «Ἔστι δὲ περιπέτεια μὲν εἰς τὸ ἐναντίον τῶν πραττομένων μεταβολὴ» και να δώσουμε ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα από την αρχαία γραμματολογία, θα καταλήγαμε στον μύθο της Ιούς, της Αργείτισσας βασιλοπούλας, και στις περιπλανήσεις της. Ενδεχομένως θα συμψηφίζαμε στην εννοιολόγηση της λέξης και τις ατέλειωτες αυτές περιπλανήσεις της, που λανθάνουν σε τοπωνύμια όπως Ιόνιο Πέλαγος, Εύβοια, Βόσπορος, και που προσδίδουν μεγάλη γεωγραφική διάσταση στον μύθο,[1] αναβαθμίζοντάς τον από στοιχείο τοπικής μυθολογίας σε μυθολογικό πρότυπο – αντικείμενο πανελλήνιας εμβέλειας. Σαφώς ο μύθος της Ιούς, όπως και κάθε μεμονωμένος μύθος, αποτελεί μια και μόνο ψηφίδα στο μωσαϊκό της αρχαίας ελληνικής μυθολογίας. Ωστόσο, η ιδιαιτερότητα που παρουσιάζει και η γεωγραφική έκταση που αφορά, τον καθιστά μοναδικό και αξιοσημείωτο.

Ο Δίας και η Ιώ, 1550. Έργο του Ιταλού ζωγράφου, Paris Bordone, Gothenburg Museum of Art (Μουσείο Τέχνης Γκέτεμποργκ), Σουηδία.

Η Ιώ στον μύθο προβάλλεται ως γυναίκα, ιέρεια, ερωτική σύντροφος και μητέρα άλλα και ως αποδέκτης λατρείας. Συγκεντρώνει δηλαδή στο πρόσωπό της μια σειρά ιδιοτήτων, που αποδίδουν κυριολεκτικά και μεταφορικά συνάμα το πεδίο ζωής μιας γυναικείας φύσης, που υπάρχει και σπένδεται χάριν της ύπαρξης των λοιπών ανθρώπων.

Θεωρούμε σκόπιμο να αναφερθούμε αρχικά στη γενεαλογία της ηρωίδας μας. Οι παραδόσεις που διαθέτουμε διαφέρουν σχετικά με το πρόσωπο του πατέρα της. Άλλοτε η Ιώ έχει για πατέρα της τον Ίασο ή Ιάσιο, βασιλιά του Άργους – κατά τον μυθογράφο Απολλόδωρο -, άλλοτε έχει τον ίδιο τον Ίναχο, τον θεό ποταμό που ρέει στην αργείτικη πεδιάδα – και αυτή είναι η εκδοχή που προτιμούν οι τραγικοί ποιητές -, άλλοτε, τέλος, έχει για πατέρα της τον Πει­ρήνα ή Πείραντα – πιθανόν τον αδελφό του Βελλεροφόντη – στην τελευταία εκδοχή βέβαια η Ιώ θα ανήκε στον βασιλικό οίκο της Κορίνθου, κάτι που αποτελεί και την ασθενέστερη μυθολογική περίπτωση. (περισσότερα…)

Read Full Post »

Τα θύματα των αεροπορικών βομβαρδισμών του Άργους κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο και η ιατρική περίθαλψη των τραυματιών – Δημήτρης Κ. Κεραμίδας, Καθηγητής Παιδοχειρουργικής


 

Το Άργος υπήρξε στόχος δύο αεροπορικών βομβαρδισμών τη χρονική περίοδο του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου (1939-1945). Ο πρώτος έγινε τον Απρίλιο του 1941 και ο δεύτερος τον Οκτώβριο του 1943. Την πρώτη φορά βομβαρδίστηκε από τους Γερμανούς ενώ τη δεύτερη από τους συμμάχους. Την εποχή εκείνη υπήρχε στρατιωτικό αεροδρόμιο βορειοδυτικά της πόλης σε απόσταση περίπου τριών χιλιομέτρων από το κέντρο της. Το αεροδρόμιο αυτό ήταν το νοτιότερο της ηπειρωτικής χώρας. Σε αυτό είχε μεταφερθεί η Σχολή Ικάρων πριν καταλάβουν την Ελλάδα οι Γερμανοί. Ακολούθως χρησιμοποιήθηκε περιστασιακά από βρετανικά μαχητικά αεροπλάνα και στη συνέχεια από τη γερμανική πολεμική αεροπορία καθ’ όλη τη διάρκεια της γερμανικής κατοχής (Απρίλιος 1941-Οκτώβριος 1944).

Το Άργος, μια μικρή πόλη περίπου 12.000 κατοίκων, ήταν το μεγαλύτερο αστικό κέντρο της Αργολίδας με αξιόλογη εμπορική κίνηση και παραγωγή προϊόντων ελαφράς βιομηχανίας, κυρίως στον τομέα της υφαντουργίας με υφαντήρια μέσα στην πόλη και κονσερβοποιίας γεωργικών προϊόντων στην πέριξ της πόλης γεωργική περιοχή. Στον τομέα της παιδείας λειτουργούσαν τέσσερα δημοτικά σχολεία (μεταξύ αυτών το πρώτο δημοτικό σχολείο που ίδρυσε στην Ελλάδα ο Ιωάννης Καποδίστριας το 1831) και ένα εξατάξιο γυμνάσιο, δωρεά του Ελληνοαμερικανού Σ. Μπουσουλόπουλου, με προδιαγραφές για λειτουργία εργαστηρίων Φυσικής και Χημείας, αίθουσας για θεατρικές παραστάσεις και γυμναστηρίου. (περισσότερα…)

Read Full Post »

Έγγραφα Επιστράτευσης της Επαρχίας Ναυπλίου το 1825 και η θυσία στο Μανιάκι  – Αντώνης Δ. Ξυπολιάς, Ιστοριοδίφης, Εταιρεία Πελοποννησιακών Σπουδών, τόμος ΛΒ’ – 2022.


 

Γρηγόριος Δικαίος (Παπαφλέσσας). Έργο του Διονυσίου Τσόκου, Αθήνα, Εθνικό Ιστορικό Μουσείο.

Το καλοκαίρι του 1824 κυκλοφορούσαν έντονα οι φήμες ότι ο αιγυπτιακός στόλος του Μεχμέτ Αλή με 200 πλοία και 12.000 οπλίτες ήταν έτοιμα να αποπλεύσουν από την Αλεξάνδρεια με προορισμό τα νησιά των Σπετσών και της Ύδρας. Αρχές Ιουλίου 1824 η Διοίκηση εν μέσω εμφυλίων διαιρέσεων και συγκρούσεων υποχρεώθηκε να λάβει μέτρα ασφαλείας των Σπετσών και ο Υπουργός Εσωτερικών Γρηγόριος Δικαίος διέταξε στρατιωτικά σώματα από τις επαρχίες Άργους και Κυνουρίας με αρχηγούς τους Δημήτρη Τσώκρη και Παναγή Ζαφειρόπουλο, αντίστοιχα με 200 οπλίτες ο καθένας, να κινήσουν προς το νησί των Σπετσών.

Διατάχθηκε επίσης και η επαρχία Ναυπλίου με 200 στρατιώτες υπό την ηγεσία των Μήτρου Λυγουριάτη, Αναγνώστη Κακάνη και Αναγνώστη Τασόπουλου να κινήσουν για τις Σπέτσες και υπό τις οδηγίες του Νικηταρά να προκαταλάβουν κατάλληλες θέσεις, που θα εμπόδιζαν την αναμενόμενη εχθρική απόβαση στο νησί. Ανάλογες διαταγές εκδόθηκαν και για την Ύδρα. Οι διαταγές όμως της Διοίκησης συνάντησαν δυσκολίες στην υλοποίησή τους και δεν εκτελέσθηκαν. Οι εμφύλιες διαιρέσεις είχαν δηλητηριάσει την υπακοή και την συνοχή στις τάξεις των στρατιωτικών.

[…] Ο αναμενόμενος στόλος των Αιγυπτίων υπό τον Ιμπραήμ πασά – γιό του Μεχμέτ Αλή – είχε φθάσει ανενόχλητος στον Μεσσηνιακό κόλπο και ξημερώματα της 10ης Φεβρουαρίου 1825 εμφανίσθηκε ανοικτά της Σαπιέντζας, απέναντι από τα φρούρια της Μεθώνης και Κορώνης. Ένα ψαροκάικο από την Κορώνη μέτρησε πενήντα δύο εχθρικά πλοία και ενημέρωσε τις αρχές. Οι πληροφορίες έφθασαν αμέσως και στην Διοίκηση στο Ναύπλιο, που έστειλε ταχέως σειρά διαταγών για να κινηθούν κατάλληλα στρατεύματα προς τον Μεσσηνιακό κόλπο.

Την 12η Φεβρουαρίου το Εκτελεστικό έγραφε στο Υπουργείο Πολέμου ότι ο εχθρικός στόλος έφθασε στον Μοθοκόρωνα και ήταν ενδεχόμενο η απόβαση να γίνει στα εκεί παράλια η ακόμη και στην περιοχή της Πάτρας, αφού δεν υπήρχε κάποια σίγουρη πληροφορία. Το Υπουργείο έπρεπε να διαβιβάσει αμέσως ανάλογες διαταγές στους αρχηγούς των στρατευμάτων, που θα έπρεπε να αποτρέψουν την απόβαση του εχθρού, προκαταλαμβάνοντας τις αναγκαίες θέσεις.

Προσωπογραφία του αγωνιστή Βάσου Μαυροβουνιώτη (1797-1847). Λάδι σε μουσαμά, έργο του Νικηφόρου Λύτρα, Μουσείο Μπενάκη.

Διαταγές των πρώτων ημερών στάλθηκαν από τον Πρόεδρο του Εκτελεστικού Γεώργιο Κουντουριώτη στους στρατηγούς αδελφούς Νικόλαο και Παναγιώτη Γιατράκο και στον Βάσο Μαυροβουνιώτη στα Κοντοβούνια, οι οποίοι έπρεπε να αποτρέψουν την εχθρική απόβαση στα παράλια του Μοθοκόρωνα. Στους στρατηγούς αυτούς έγραφε ότι είχαν ήδη ενημερωθεί και οι πρόκριτοι Ύδρας και Σπετσών να βάλουν στα πανιά των πολεμικών «τις προσδιορισθείσες μοίρες» και να κινήσουν αμέσως με κατεύθυνση τον Μεσσηνιακό κόλπο.

Έγγραφα στάλθηκαν τις ίδιες ημέρες και στους δημογέροντες του Νεοκάστρου με σκοπό να τους καθησυχάσουν από την παρουσία των εχθρικών δυνάμεων, υπογραμμίζοντάς τους το αξιόμαχο των πελοποννησιακών στρατευμάτων και ιδιαίτερα των 12.000 Ρουμελιωτών, που θα ματαίωναν τα σχεδια του εχθρού.

Επιστολή επίσης του Προέδρου Κουντουριώτη τους έγραφε ότι 4.000 στρατιώτες «από την αρμάδα της Κυβερνήσεως» υπό την οδηγία των έμπειρων στρατηγών Βάσου Μαυροβουνιώτη, Κίτσου Τζαβέλα και Γιατράκου είναι έτοιμοι να κινηθούν προς την περιοχή, όπως και τα ελληνικά πλοία, που «θέλει εξολοθρευθούν καθώς και άλλοτε αυτοί οι αράπηδες καθότι ετόλμησαν να πατήσουν τα ιερά εδάφη…».

Ακολούθησε η απόβαση των Αιγυπτίων στη Μεθώνη, όπου και εκτός του φρουρίου στήθηκαν τουλάχιστον εξακόσιες σκηνές. Οι πρώτες πληροφορίες από τον Γενικό Αστυνόμο Νεοκάστρου και Μεθώνης Ν. Τζικλητήρα ανέφεραν ότι αποβιβάστηκαν «4.000 στρατιώτες, από τους οποίους τετρακόσιοι ιππείς» με 18 κανόνια μπρούτζινα του κάμπου και 3 η 4 «μουρτάρια», ενώ τα καράβια του Ιμπραήμ κίνησαν για την Κρήτη για να φέρουν 12.000 ακόμη στρατιώτες. Ο ίδιος ο Ιμπραήμ φώναξε έναν Κεφαλλονίτη καραβοκύρη και τον ρώτησε που είναι ο Κολοκοτρώνης, ο Οδυσσέας και άλλοι και απόρησε όταν έμαθε ότι είναι στο Ναύπλιο. Την 3η ώρα της ίδιας ημέρας και υπό ραγδαία βροχή μονάδα του εχθρικού ιππικού κινήθηκε προς διερεύνηση της περιοχής μέχρι τον Άγιο Ηλία στα Χίλια Χωριά, όπου προέβη και στην αρπαγή τροφίμων, «επήραν μία στάνην και δύο βόδια…». Τα χωριά άδειασαν, ο κόσμος έφυγε. (περισσότερα…)

Read Full Post »

Αδελφοποίηση Άργους – Abbeville


 

«Ελεύθερο Βήμα»

Από την Αργολική Αρχειακή Βιβλιοθήκη Ιστορίας και Πολιτισμού.

Η Αργολική Αρχειακή Βιβλιοθήκη Ιστορίας και Πολιτισμού, δημιούργησε ένα νέο χώρο, το «Ελεύθερο Βήμα», όπου οι αναγνώστες της θα έχουν την δυνατότητα να δημοσιοποιούν σκέψεις, απόψεις, θέσεις, επιστημονικά άρθρα ή εργασίες αλλά και σχολιασμούς επίκαιρων γεγονότων.

Φιλοξενούμε σήμερα στο «Ελεύθερο Βήμα» το ιστορικό της αδελφοποίησης του  Άργους με τη Γαλλική πόλη – Abbeville, όπως το αποτυπώνει η κυρία Λιάνα Λημνιούδη, η οποία το έζησε από κοντά και δραστηριοποιήθηκε σε όλη την εξέλιξή του.

 

«Αδελφοποίηση Άργους – Abbeville – Ιστορικό»

 

Η αδελφοποίηση του Άργους με την Abbeville θεσμοθέτησε την ήδη υπάρχουσα συνεργασία του  παραρτήματος του Γαλλικού Ινστιτούτου στο Άργος, και του κολλεγίου Millevoye της Abbeville.

Δεδομένων των κοινών  που υπήρχαν ανάμεσα στο Άργος και στην Αbbeville,[1] όπως ο περίπου ίδιος αριθμητικά πληθυσμός, ίδιοι επαγγελματικοί τομείς, όπως η υφαντουργία που ήκμασε και στις δύο πόλεις, σημαντικό ιστορικό παρελθόν και άλλα, ακόμα και ίση απόσταση από την πρωτεύουσα με όσα αυτό συνεπάγεται, αλλά κυρίως με τις θετικές εμπειρίες των ανταλλαγών οι οποίες είχαν προηγηθεί, αποφασίσθηκε από τους δύο Δήμους να προχωρήσουν σε μια πιο οργανωμένη μορφή των σχέσεων, όπως αυτή της αδελφοποίησης.

 

Διοικητικός χάρτης της Γαλλίας, η Αμπεβίλ (με τη σήμανση).

 

Η Abbeville ως μια πόλη, που βρίσκεται σε κομβικό σημείο της Γαλλίας ιστορικά  και εμπορικά, και με ανάπτυξη περίπου όμοια μ’ αυτή του Άργους, αποτελούσε εξαιρετική ευκαιρία για να γνωρίσουν οι πολίτες των δύο πόλεων – κυρίως οι νέοι – μια άλλη μορφή της Ευρωπαϊκής κουλτούρας, όπως αυτή εκφράζεται σε μια επαρχιακή πόλη.

Με το σκεπτικό ότι πολλά θα είχε να συνεισφέρει στη  δημιουργία,

– μιας σωστής  αντίληψης για την καταγωγή και την εξέλιξη του Ευρωπαϊκού πολιτισμού

– κοινών και αναγνωρίσιμων κωδίκων σκέψης

– ανοιχτών οριζόντων σε αντιλήψεις και νεωτερισμούς,

– διόδων επικοινωνίας και ανταλλαγής εμπειριών και δεξιοτήτων, αλλά κυρίως

– ενός πνεύματος αλληλεγγύης και φιλίας

προχώρησε η αδελφοποίηση με τη σύσταση της Επιτροπής Αδελφοποίησης στην οποίας συμμετείχαν εκπρόσωποι από τους σημαντικότερους φορείς του Άργους.

 

Η κεντρική πλατεία της Αμπεβίλ.

 

Η Δημοτική βιβλιοθήκη της Αμπεβίλ.

(περισσότερα…)

Read Full Post »

« Newer Posts - Older Posts »