Feeds:
Δημοσιεύσεις
Σχόλια

Αδελφοποίηση Άργους – Abbeville

10 Οκτωβρίου, 2023 από Αργολική Αρχειακή Βιβλιοθήκη Ιστορίας & Πολιτισμού

Αδελφοποίηση Άργους – Abbeville

 

«Ελεύθερο Βήμα»

Από την Αργολική Αρχειακή Βιβλιοθήκη Ιστορίας και Πολιτισμού.

Η Αργολική Αρχειακή Βιβλιοθήκη Ιστορίας και Πολιτισμού, δημιούργησε ένα νέο χώρο, το «Ελεύθερο Βήμα», όπου οι αναγνώστες της θα έχουν την δυνατότητα να δημοσιοποιούν σκέψεις, απόψεις, θέσεις, επιστημονικά άρθρα ή εργασίες αλλά και σχολιασμούς επίκαιρων γεγονότων.

Φιλοξενούμε σήμερα στο «Ελεύθερο Βήμα» το ιστορικό της αδελφοποίησης του  Άργους με τη Γαλλική πόλη – Abbeville, όπως το αποτυπώνει η κυρία Λιάνα Λημνιούδη, η οποία το έζησε από κοντά και δραστηριοποιήθηκε σε όλη την εξέλιξή του.

 

«Αδελφοποίηση Άργους – Abbeville – Ιστορικό»

 

Η αδελφοποίηση του Άργους με την Abbeville θεσμοθέτησε την ήδη υπάρχουσα συνεργασία του  παραρτήματος του Γαλλικού Ινστιτούτου στο Άργος, και του κολλεγίου Millevoye της Abbeville.

Δεδομένων των κοινών  που υπήρχαν ανάμεσα στο Άργος και στην Αbbeville,[1] όπως ο περίπου ίδιος αριθμητικά πληθυσμός, ίδιοι επαγγελματικοί τομείς, όπως η υφαντουργία που ήκμασε και στις δύο πόλεις, σημαντικό ιστορικό παρελθόν και άλλα, ακόμα και ίση απόσταση από την πρωτεύουσα με όσα αυτό συνεπάγεται, αλλά κυρίως με τις θετικές εμπειρίες των ανταλλαγών οι οποίες είχαν προηγηθεί, αποφασίσθηκε από τους δύο Δήμους να προχωρήσουν σε μια πιο οργανωμένη μορφή των σχέσεων, όπως αυτή της αδελφοποίησης.

 

Διοικητικός χάρτης της Γαλλίας, η Αμπεβίλ (με τη σήμανση).

 

Η Abbeville ως μια πόλη, που βρίσκεται σε κομβικό σημείο της Γαλλίας ιστορικά  και εμπορικά, και με ανάπτυξη περίπου όμοια μ’ αυτή του Άργους, αποτελούσε εξαιρετική ευκαιρία για να γνωρίσουν οι πολίτες των δύο πόλεων – κυρίως οι νέοι – μια άλλη μορφή της Ευρωπαϊκής κουλτούρας, όπως αυτή εκφράζεται σε μια επαρχιακή πόλη.

Με το σκεπτικό ότι πολλά θα είχε να συνεισφέρει στη  δημιουργία,

– μιας σωστής  αντίληψης για την καταγωγή και την εξέλιξη του Ευρωπαϊκού πολιτισμού

– κοινών και αναγνωρίσιμων κωδίκων σκέψης

– ανοιχτών οριζόντων σε αντιλήψεις και νεωτερισμούς,

– διόδων επικοινωνίας και ανταλλαγής εμπειριών και δεξιοτήτων, αλλά κυρίως

– ενός πνεύματος αλληλεγγύης και φιλίας

προχώρησε η αδελφοποίηση με τη σύσταση της Επιτροπής Αδελφοποίησης στην οποίας συμμετείχαν εκπρόσωποι από τους σημαντικότερους φορείς του Άργους.

 

Η κεντρική πλατεία της Αμπεβίλ.

 

Η Δημοτική βιβλιοθήκη της Αμπεβίλ.

Διαβάστε τη συνέχεια »

Αναρτήθηκε στις Άργος, Ελεύθερο Βήμα | Με ετικέτα , , , , , , , , , , | Leave a Comment »

Παρουσίαση του βιβλίου: «Το Ναύπλιο τον 19° αιώνα – Μαρτυρίες και Μαρτυρούμενα από τα Τοπικά Έντυπα Μέσα».

18 Σεπτεμβρίου, 2023 από Αργολική Αρχειακή Βιβλιοθήκη Ιστορίας & Πολιτισμού

Παρουσίαση του βιβλίου: «Το Ναύπλιο τον 19° αιώνα – Μαρτυρίες και Μαρτυρούμενα από τα Τοπικά Έντυπα Μέσα». Έκδοση: Αργολική Αρχειακή Βιβλιοθήκη Ιστορίας και Πολιτισμού.

 

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ

Η Αργολική Αρχειακή Βιβλιοθήκη Ιστορίας & Πολιτισμού σας προσκαλεί στην παρουσίαση του βιβλίου «Το Ναύπλιο τον 19° αιώνα – Μαρτυρίες και Μαρτυρούμενα από τα Τοπικά Έντυπα Μέσα» της Αγγελικής Μάρκου, στον αύλειο χώρο του Παραρτήματος Ναυπλίου (Σιδηράς Μεραρχίας 23) της Εθνικής Πινακοθήκης – Μουσείου Αλεξάνδρου Σούτσου, την Κυριακή 24 Σεπτεμβρίου 2023 και ώρα 7.00 μ.μ.

 

Για την έκδοση θα μιλήσουν:

 

Η κα Άντζελα Καραπάνου, Προϊσταμένη του τμήματος Κοινοβουλευτικών Αρχείων της Βιβλιοθήκης της Βουλής και ο κος Γεώργιος Τασσιάς, Φιλόλογος.

Τη εκδήλωση συντονίζει η κα Λαμπρινή Καρακούρτη – Ορφανοπούλου, Ιστορικός Τέχνης Εθνικής Πινακοθήκης – Μουσείου Αλεξάνδρου Σούτσου.

 

Το Ναύπλιο τον 19° αιώνα

 

«Το Ναύπλιο τον 19° αιώνα – Μαρτυρίες και Μαρτυρούμενα από τα Τοπικά Έντυπα Μέσα»

 

Ἡ Α.Μ. παραιτοῦσα τὴν πόλιν τὴν ὁποίαν πρώτην διὰ τῆς παρουσίας της ἐτίμησε, πατήσασα τὸ ἕδαφος τοῦ Βασιλείου της, δὲν ἐδέχθη ἐπίσης τὸν δἰ ἑνὸς καὶ ἑκατὸν κανονοβολισμὸν συνήθη χαιρετισμὸν· δὲν ἡθέλησε νὰ δείξῃ ἡ Μεγαλειότης του τὸ ἐλάχιστον σημεῖον χαρᾶς, ἀπομακρυνομένη ἀπὸ μίαν πόλιν, διὰ τῆν ὁποίαν θέλει διατηρήσει εὐαρέστους ἐνθυμήσεις. Ἀπὸ ταύτης τῆς στιγμῆς ἡ πόλις αὕτη ἔχασε τὰς καλονὰς της, ἡ κίνησις καὶ ἡ ἐνέργεια ἐξέλιπον· εἰς κάθε βῆμα παρατηρεῖ τὶς ὅτι δὲν εἶναι πλέον εἰς τὴν καθἐδραν τοῦ Βασιλείου· καὶ ὡς νὰ μὴν ἔχασεν ἀρκετα τὸ Ναὐπλιον, ἀντί πρωτευούσης καταντῆσαν Ἐπαρχιακὴ πόλις…

Η Εποχή, αρ. 19, 29 Νοεμβρίου 1834, σελ. 74

 

[…] Μια έρευνα σε βάθος, της Αγγελικής Μάρκου, που αποσκοπεί να αναδείξει την τοπική ιστορία του 19ου αιώνα χωρίς χρονολογικούς περιορισμούς, οι οποίοι δυσκολεύουν την κατανόηση των διασυνδέσεων ανάμεσα στα ιστορικά γεγονότα. Η συχνά τμηματική ανάλυση της ναυπλιακής ιστορίας εμβαθύνει μεν σε πρόσωπα και καταστάσεις, αλλά δεν μπορεί να καταδείξει με σαφήνεια πώς η κάθε περίοδος επηρέασε τις ενέργειες των επόμενων γενεών…

Η μελέτη, σελίδες 432,  ολόκληρου του αιώνα μέσα από την  αξιοποίηση του ναυπλιακού τύπου ως βασική ιστορική πηγή προσφέρει τη δυνατότητα της ανασύστασης της Ναυπλίας υπό διαφορετικό πρίσμα.

Μέσα από τις μαρτυρίες των συντακτών εκτίθεται η συλλογική αντίληψη της πόλης για την ιστορία της. Πρόκειται για τη μνήμη όσων διαδραματίστηκαν, με τον τρόπο που καταγράφηκαν στη συνείδηση των κατοίκων…

Ο πλούτος της ύλης και τα θέματα που συμπεριλαμβάνονται σε αυτόν τον τόμο διερευνούν διάφορους τομείς της πόλης του Ναυπλίου, όπως η αυτοδιοίκηση, η εκπαίδευση, η δικαστική εξουσία, οι στρατιωτικές δομές, ο τύπος, τα πολιτισμικά γνωρίσματα και οι πολιτιστικές εκδηλώσεις, οι υποδομές, τα πεδία οικονομικής δραστηριότητας (γεωργία), η βιοτεχνία και το εμπόριο, αποβλέποντας στην ευρύτερη αναγνώριση των ιδιοτήτων που συνέθεσαν τη ναυπλιακή ταυτότητα στις διάφορες περιόδους της τοπικής ιστορίας…

 

Το Ναύπλιο τον 19° αιώνα – Μαρτυρίες και Μαρτυρούμενα από τα Τοπικά Έντυπα Μέσα

 

Η Αργολική Αρχειακή Βιβλιοθήκη Ιστορίας και Πολιτισμού, παρά τις αντιξοότητες και τη ρευστότητα της εποχής, συνεχίζει να προσφέρει στην υπόθεση της τοπικής ιστορίας, με ακόμη μία σημαντική έκδοση που αφορά στην ιστορία του τόπου μας, πολύτιμο οδηγό για κάθε ερευνητή και ιστορικό, με υποστηρικτή και αρωγό την Περιφέρεια Πελοποννήσου.

Διοργάνωση:

Αργολική Αρχειακή Βιβλιοθήκη Ιστορίας και Πολιτισμού

Εθνική Πινακοθήκη – Μουσείο Αλεξάνδρου Σούτσου.

Η Εκδήλωση τελεί υπό την αιγίδα της Περιφέρειας Πελοποννήσου.

Θεωρούμε ότι η παρουσία σας επιδαψιλεύει τιμή στους ομιλητές και τους διοργανωτές της εκδήλωσης.

Αναρτήθηκε στις Αργολική Αρχειακή Βιβλιοθήκη Ιστορίας & Πολιτισμού | Leave a Comment »

Το Ναύπλιο τον 19° αιώνα – Μαρτυρίες και Μαρτυρούμενα από τα Τοπικά Έντυπα Μέσα

1 Σεπτεμβρίου, 2023 από Αργολική Αρχειακή Βιβλιοθήκη Ιστορίας & Πολιτισμού

«Το Ναύπλιο τον 19° αιώνα – Μαρτυρίες και Μαρτυρούμενα από τα Τοπικά Έντυπα Μέσα», μια έκδοση της Αργολικής Αρχειακής Βιβλιοθήκης Ιστορίας και Πολιτισμού 

 

Ἡ Α.Μ. παραιτοῦσα τὴν πόλιν τὴν ὁποίαν πρώτην διὰ τῆς παρουσίας της ἐτίμησε, πατήσασα τὸ ἕδαφος τοῦ Βασιλείου της, δὲν ἐδέχθη ἐπίσης τὸν δἰ ἑνὸς καὶ ἑκατὸν κανονοβολισμὸν συνήθη χαιρετισμὸν· δὲν ἡθέλησε νὰ δείξῃ ἡ Μεγαλειότης του τὸ ἐλάχιστον σημεῖον χαρᾶς, ἀπομακρυνομένη ἀπὸ μίαν πόλιν, διὰ τῆν ὁποίαν θέλει διατηρήσει εὐαρέστους ἐνθυμήσεις. Ἀπὸ ταύτης τῆς στιγμῆς ἡ πόλις αὕτη ἔχασε τὰς καλονὰς της, ἡ κίνησις καὶ ἡ ἐνέργεια ἐξέλιπον· εἰς κάθε βῆμα παρατηρεῖ τὶς ὅτι δὲν εἶναι πλέον εἰς τὴν καθἐδραν τοῦ Βασιλείου· καὶ ὡς νὰ μὴν ἔχασεν ἀρκετα τὸ Ναὐπλιον, ἀντί πρωτευούσης καταντῆσαν Ἐπαρχιακὴ πόλις…

Η Εποχή, αρ. 19, 29 Νοεμβρίου 1834, σελ. 74

 

Κυκλοφόρησε  το βιβλίο «Το Ναύπλιο τον 19° αιώνα – Μαρτυρίες και  Μαρτυρούμενα από τα Τοπικά Έντυπα Μέσα», άλλη μια έκδοση της Αργολικής Αρχειακής Βιβλιοθήκης Ιστορίας και Πολιτισμού. 

 

Το Ναύπλιο τον 19° αιώνα – Μαρτυρίες και Μαρτυρούμενα από τα Τοπικά Έντυπα Μέσα

 

Μια έρευνα σε βάθος, της Αγγελικής Μάρκου, που αποσκοπεί να αναδείξει την τοπική ιστορία του 19ου αιώνα χωρίς χρονολογικούς περιορισμούς, οι οποίοι δυσκολεύουν την κατανόηση των διασυνδέσεων ανάμεσα στα ιστορικά γεγονότα. Η συχνά τμηματική ανάλυση της ναυπλιακής ιστορίας εμβαθύνει μεν σε πρόσωπα και καταστάσεις, αλλά δεν μπορεί να καταδείξει με σαφήνεια πώς η κάθε περίοδος επηρέασε τις ενέργειες των επόμενων γενεών…

Η μελέτη, σελίδες 432,  ολόκληρου του αιώνα μέσα από την  αξιοποίηση του ναυπλιακού τύπου ως βασική ιστορική πηγή προσφέρει τη δυνατότητα της ανασύστασης της Ναυπλίας υπό διαφορετικό πρίσμα. Διαβάστε τη συνέχεια »

Αναρτήθηκε στις Αργολική Αρχειακή Βιβλιοθήκη Ιστορίας & Πολιτισμού, Βιβλία - Αργολίδα, Ειδήσεις - Πολιτισμός, Ναύπλιο | Με ετικέτα , , , , , , , , , | Leave a Comment »

Γραμματικού Κατερίνα

29 Αυγούστου, 2023 από Αργολική Αρχειακή Βιβλιοθήκη Ιστορίας & Πολιτισμού

Γραμματικού Κατερίνα

 

Κατερίνα Γραμματικού

Η Κατερίνα Γραμματικού γεννήθηκε στο Αργολικό Ναυπλίου. Σπούδασε Οικονομικά στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και Διοίκηση Επιχειρήσεων στο Πανεπιστήμιο της Πάτρας. Επιπρόσθετες γνώσεις απόκτησε στα εργαστήρια κινηματογράφου, φωτογραφίας, θεάτρου, πεζού λόγου και δημιουργικής γραφής. Εργάστηκε για χρόνια στην εκπαίδευση ενηλίκων (KEE μετέπειτα ΚΔΒΜ).

Η επίσημη συγγραφική της πορεία ξεκίνησε με ένα βιβλίο για την εκπαίδευση ενηλίκων, τομέας όπου εργάστηκε και κατόπιν με τον εναλλακτικό ταξιδιωτικό οδηγό για την Πελοπόννησο «Στα βήματα του Φειδιππίδη με ξεναγό τον Παυσανία».

Έργα της είναι:

Η εκπαίδευση ενηλίκων στο πλαίσιο της δια βίου μάθησης, Εκδόσεις Bookstar, 2015.

Η συλλογή διηγημάτων ΡΟΜΠΕΝ, Εκδόσεις Όστρια, 2018.

Μικρές Πλάνες, Εκδόσεις Κομνηνός, 2020.

Λέξεις που συνθέτουν ένα γράμμα, Εκδόσεις Άπαρσις, 2020.

Συμμετείχε στην έκδοση συλλογικών βιβλίων:

Αργειακή γη τ.5, «Μικρός ερωτικός», Κέντρο Ελληνικών Σπουδών – Πανεπιστήμιο Harvard, «Τα διηγήματα του εγκλεισμού» εκδ. Άπαρσις, «Ταξίδια», εκδ. ΙΑΝΟΣ, «Μικρές ιστορίες ετεροτοπίας», Ανοικτή Βιβλιοθήκη.

Έχει γράψει θεατρικά έργα και αρθρογραφεί κατά καιρούς στον τοπικό τύπο. Φωτογραφίζει οτιδήποτε της κεντρίζει το ενδιαφέρον.

Αναρτήθηκε στις Λογοτέχνες - Ιστορικοί, Πρὀσωπα | Με ετικέτα , , , , , , , | Leave a Comment »

Η Παναγία στην Νεοελληνική Ποίηση 

22 Αυγούστου, 2023 από Αργολική Αρχειακή Βιβλιοθήκη Ιστορίας & Πολιτισμού

Η Παναγία στην Νεοελληνική Ποίηση 

 

«Ελεύθερο Βήμα»

Από την Αργολική Αρχειακή Βιβλιοθήκη Ιστορίας και Πολιτισμού.

 Η Αργολική Αρχειακή Βιβλιοθήκη Ιστορίας και Πολιτισμού, δημιούργησε ένα νέο χώρο, το «Ελεύθερο Βήμα», όπου οι αναγνώστες της θα έχουν την δυνατότητα να δημοσιοποιούν σκέψεις, απόψεις, θέσεις, επιστημονικά άρθρα ή εργασίες αλλά και σχολιασμούς επίκαιρων γεγονότων.

Φιλοξενούμε σήμερα στο «Ελεύθερο Βήμα» ομιλία του κυρίου  Ηλία Γιαννικόπουλου με τίτλο:

 

«Η Παναγία στην Νεοελληνική Ποίηση»

 

Είναι ακόμα νωπές στη μνήμη μας οι εξαίσιες μελωδίες με τις οποίες η Εκκλησία μας έψαλε την Κοίμηση της Υπεραγίας Θεοτόκου. Στα χωριά και στις πόλεις, σε μεγαλοπρεπείς ναούς και ταπεινά ξωκκλήσια, σε πλούσια ή ταπεινά μοναστήρια, χιλιάδες λαού συνέρρευσαν για να τιμήσουν το Άγιο πρόσωπο της Παναγίας και να προσευχηθούν στη χάρη Της. Όπως εκ περάτων της γης μαζεύτηκαν οι απόστολοι και οι άγγελοι για να συνοδεύσουν τη μετάσταση της Παρθένου από την επίγεια ζωή στην αιώνια, έτσι και οι πιστοί σε όλες τις γωνιές της πατρίδας μας μαζεύτηκαν για να ανυμνήσουν με κατάνυξη και ευλάβεια την «Πλατυτέρα των Ουρανών».

Η Παναγία, το αγλάϊσμα της Ορθοδοξίας, η τιμιωτέρα των Χερουβείμ και ενδοξοτέρα ασυγκρίτως των Σεραφείμ, το αμάραντο ρόδο της πίστης μας, έχει καταστεί η σημαντικότερη και προσφιλέστερη μορφή και παρουσία στην ψυχή του πιστού λαού μας. Όχι μόνο ως «σκεύος εκλογής» του Θεού, η οποία με άκρα ταπεινοσύνη βοήθησε στην πραγματοποίηση του σχεδίου της θείας οικονομίας για τη σωτηρία των ανθρώπων με τη Γέννηση του Χριστού, αποτελώντας έτσι την ιερή κλίμακα που ενώνει τα επίγεια με τα ουράνια, αλλά και ως μεσίτρια και πρέσβειρα στο μονογενή Της, καθώς επίσης ως σκέπη, καταφυγή και βοηθός κάθε πιστού χωριστά και του ελληνισμού γενικότερα. Από τα παλιά χρόνια μέχρι σήμερα, η Παναγία ήταν η Υπέρμαχος Στρατηγός του ελληνικού Γένους.

Η εικόνα της Παναγίας του Ακάθιστου Ύμνου (1700), «του εν ιεροδιακόνοις ελαχίστου Στεφάνου Τζανκαρόλου Κρητός κόπος».

Η Παναγία είναι η αγαπημένη του λαού μας, γιατί είναι προστάτιδα των φτωχών, των κατατρεγμένων και των ορφανών, η παρηγορήτρα των ασθενών, των πονεμένων και των θλιμμένων. Η Παναγία είναι η πρόθυμη αποδέκτρια των αυθόρμητων ικεσιών και επικλήσεων των ανθρώπων σε κάθε στιγμή ανάγκης και κινδύνου. «Παναγία μου», αναφωνούμε σχεδόν όλοι από ένστιχτο σε τέτοιες περιστάσεις και σ’ αυτήν προστρέχουμε, ως μεγάλη και στοργική Μητέρα.

Ως Θεοτόκο και Αειπάρθενο, ως μητέρα των όλων, ως προστάτιδα των αδυνάτων, ως Υπέρμαχο στρατηγό και ως σκέπη της πατρίδας μας, δηλαδή όπως ακριβώς τη βλέπει και την «βιώνει» καθημερινά ο απλός λαός, έτσι είδαν και τραγούδησαν την Παναγία και οι Έλληνες ποιητές. Αμέτρητα είναι τα ποιητικά αριστουργήματα που αφιέρωσαν στην Παναγία οι θεόπνευστοι ψαλμωδοί της Εκκλησίας μας. Αυτά όμως δεν θα μας απασχολήσουν εδώ. Εδώ θα ασχοληθούμε μόνο με την έντεχνη προσωπική «κοσμική» ελληνική ποίηση.

Ήδη από τις αρχές του 18ου αιώνα νεοέλληνες ποιητές αφιερώνουν ποιητικές δημιουργίες τους στην Παναγία. Μάλιστα η πρώτη συλλογή προσωπικής ποίησης που διαθέτουμε, φέρει το χαρακτηριστικό τίτλο «Άνθη ευλαβείας» και είναι αφιερωμένη στη Θεοτόκο. Εκδόθηκε στη Βενετία το 1708 και οφείλεται στους φοιτητές του περίφημου Φλαγγινιανού Ελληνομουσείου, που είχε ιδρυθεί στη Βενετία το 1664. Είναι το σονέτο «Εις την μετάστασιν της Πανάγνου» του σπουδαστή του Ελληνομουσείου Φραγκίσκου Κολομπή. Διαβάστε τη συνέχεια »

Αναρτήθηκε στις Εκκλησιαστική Ιστορία αφορώσα στην Αργολίδα, Ελεύθερο Βήμα | Με ετικέτα , , , , , , , , , , , , , , , | Leave a Comment »

Ο Αργείος αγιογράφος Γεώργιος Μάρκου στο πλαίσιο της Μεταβυζαντινής παράδοσης

31 Ιουλίου, 2023 από Αργολική Αρχειακή Βιβλιοθήκη Ιστορίας & Πολιτισμού

Ο Αργείος αγιογράφος Γεώργιος Μάρκου στο πλαίσιο της Μεταβυζαντινής παράδοσης

 

Προϋπόθεση αναφοράς στον αγιογράφο Γεώργιο Μάρκου είναι η ιχνηλάτηση του χωροχρονικού του στίγματος, δηλαδή της εποχής και του ευρύτερου χώ­ρου όπου γεννήθηκε και έδρασε.

Χρονικά ο Μάρκου εντάσσεται στο τέλος σχεδόν της εποχής της μεταβυζα­ντινής τέχνης. Πώς, όμως, προσδιορίζεται η τέχνη αυτή; Μεταβυζαντινή ονομάζεται η ορθόδοξη χριστιανική τέχνη όχι μόνο στον ελλαδικό, αλλά και τον ευρύτερο βαλκανικό χώρο, που αναπτύχθηκε μετά την άλωση της Πόλης και η οποία στην ελλαδική περιοχή τελειώνει το 1830 με την ίδρυση του ελληνικού κράτους, όταν πλέον αλλάζουν ριζικά σ’ αυτό οι συνθήκες που επέβαλαν την επιβίωση της μεσαιωνικής παράδοσης[1].

Η νέα κατάσταση, που δημιουργείται για τον Ελληνισμό με τη διάλυση της Αυτοκρατορίας και, τελικά, την άλωση της Πόλης έχει άμεσες επιπτώσεις και στην τέχνη. Οι βυζαντινές παραδόσεις συνεχίζονται κάτω από συνθήκες πενίας, φθοράς, δυσπραγίας και τρόμου. Οι πνευματικές και καλλιτεχνικές δυνάμεις κα­ταφεύγουν σε περιοχές έξω από τον έλεγχο του οθωμανικού σαρικιού (Κρήτη, Επτάνησα, Βενετία, κλπ.) και ξαναδημιουργούν. Παράδειγμα η κρητική λογοτε­χνία, το θέατρο, η κρητική σχολή ζωγραφικής και ξυλογλυπτικής στο Ηράκλειο κοκ.

Ο Μωάμεθ Β΄ ο Πορθητής παραχωρεί τα προνόμια του Πατριαρχείου στον Πατριάρχη Γεννάδιο Σχολάριο. Ψηφιδωτό από τον Πατριαρχικό Οίκο στην Κωνσταντινούπολη, έργο του Σωτήρη Βάρβογλη (1944-2023).

Το γενικό χαρακτηριστικό της μεταβυζαντινής τέχνης, κυρίως της ζωγρα­φικής, κατά τους 15ο έως και το 17ο αιώνες – την περίοδο δηλαδή της Ανα­γέννησης και του Μπαρόκ – είναι ο αυστηρός συντηρητισμός της, μια στάση που πηγάζει από τη θέση της επίσημης Εκκλησίας, όπως τη χάραξε ο πρώτος μεταβυζαντινός Πατριάρχης, ο Γεώργιος Σχολάριος, φανατικός πολέμιος του ανακαινιστή Γεωργίου Γεμιστού, δηλαδή απόλυτη αντίδραση στην Καθολική Εκκλησία και σε ό,τι την εκπροσωπούσε. Αυτό, όμως, σήμαινε και αντίδραση σ’ ό,τι προερχόταν από τη δυτική Ευρώπη σ’ οποιοδήποτε τομέα της πνευματική ζωής κι αν αναφερόταν.

Από τη γενική αυτή αρχή της δογματικά αδιάφθορης συντήρησης προήλθε κατά καιρούς και η ανάγκη επιστροφής σε παλιότερα ζωγραφικά πρότυπα, βυ­ζαντινά (της Μακεδονικής Σχολής ή της Παλαιολόγειας περιόδου) ή και μεταβυ­ζαντινά (π.χ. ζωγραφική του Θεοφάνη Στρελίτζα ή Μπαθά).

Εδώ θα πρέπει να τονισθεί ότι αυτή η φανατικά συντηρητική τάση δεν είχε μόνο την αρνητική της διάσταση, αλλά εξυπηρετούσε και τη ζωτική ανάγκη ενός έθνους να διατηρήσει την ταυτότητά του κάτω από άκρως αντίξοες συν­θήκες, συνθήκες που δεν επέτρεπαν την πολυτέλεια των υψιπετών τολμημάτων μιας καλλιτεχνικής πρωτοπορίας. Η μεταβυζαντινή τέχνη μέσα από τη φθίνουσα καλλιτεχνική πορεία της ταυτίζεται με το χειμαζόμενο αλλά ζωντανό Ελληνισμό και επηρεάζεται από τις ιστορικές του τύχες.

Η μεταβυζαντινή, λοιπόν, τέχνη διακρίνεται από τους επιστήμονες σε τέσσε­ρις περιόδους[2]:

Η πρώτη, από την άλωση έως το 1527 περίπου, σημαδεύεται από τη διαμόρ­φωση της Κρητικής Σχολής. Στο Ηράκλειο της Κρήτης την περίοδο αυτή εντο­πίζονται 120 ζωγράφοι. Οι ζωγράφοι της Κρήτης καλούνται να ικανοποιήσουν τις απαιτήσεις μιας ευρύτατης γεωγραφικά, θρησκευτικά και εθνικά πελατείας – κυρίως σε φορητές εικόνες – και έτσι ταλαντεύονται ανάμεσα στην ιταλική τέχνη του 14ου-15ου αιώνα και την τελευταία φάση της Παλαιολόγειας τέχνης. Παρά τα κάποια δυτικά δάνεια παραμένουν βασικά πιστοί στην ορθόδοξη παρά­δοση και διαμορφώνουν την περίφημη Κρητική Σχολή. Διαβάστε τη συνέχεια »

Αναρτήθηκε στις Άργος, Άρθρα - Μελέτες - Εισηγήσεις | Με ετικέτα , , , , , , , , , , , | Leave a Comment »

Η δυνατότητα στρατιωτικής ενίσχυσης της Κύπρου από την Ελλάδα τον Ιούλιο και Αύγουστο του 1974

27 Ιουλίου, 2023 από Αργολική Αρχειακή Βιβλιοθήκη Ιστορίας & Πολιτισμού

Η δυνατότητα στρατιωτικής ενίσχυσης της Κύπρου από την Ελλάδα τον Ιούλιο και Αύγουστο του 1974

 

 «Ελεύθερο Βήμα»

Από την Αργολική Αρχειακή Βιβλιοθήκη Ιστορίας και Πολιτισμού.

Η Αργολική Αρχειακή Βιβλιοθήκη Ιστορίας και Πολιτισμού, δημιούργησε ένα νέο χώρο, το «Ελεύθερο Βήμα», όπου οι αναγνώστες της θα έχουν την δυνατότητα να δημοσιοποιούν σκέψεις, απόψεις, θέσεις, επιστημονικά άρθρα ή εργασίες αλλά και σχολιασμούς επίκαιρων γεγονότων.

Φιλοξενούμε σήμερα στο «Ελεύθερο Βήμα»  ανακοίνωση, του διδάκτορα Ιστορίας, Τάσου Χατζηαναστασίου, στο 45ο Ετήσιο Συνέδριο της Πανελλήνιας Ένωσης Φιλολόγων με τίτλο, «Κύπρος: Ιστορία και Πολιτισμός», (Αθήνα, 8-10 Νοεμβρίου 2018), με θέμα:

«Η δυνατότητα στρατιωτικής ενίσχυσης της Κύπρου από την Ελλάδα τον Ιούλιο και Αύγουστο του 1974».

 

Με το θέμα της παρούσας εργασίας ξεκίνησα να ασχολούμαι πριν από πολλά χρόνια και σε μία πρώτη της μορφή αποτέλεσε ξεχωριστό κεφάλαιο δευτερεύουσας μεταπτυχιακής εργασίας που κατατέθηκε στον Τομέα Νεότερης και Σύγχρονης Ιστορίας της Φιλοσοφικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης το καλοκαίρι του 1993.[1] Εκείνη η μελέτη, μετά τη σχετική βιβλιογραφική ενημέρωση και την απαραίτητη επιμέλεια και τις διορθώσεις, πήρε τη μορφή βιβλίου που κυκλοφόρησε το 2004 και μετά την εξάντληση του στο εμπόριο, σήμερα διατίθεται ελεύθερα στο διαδίκτυο.[2]

Στα 14 χρόνια που μεσολάβησαν από την έκδοση του βιβλίου έως σήμερα δημοσιεύτηκαν κι άλλα σχετικά έργα, κυρίως αναμνήσεις πρωταγωνιστών που φωτίζουν περισσότερο τα γεγονότα. Στις διαθέσιμες για τον μελετητή πηγές πρέπει να προστεθούν επίσης το Πόρισμα για τον Φάκελο της Κύπρου που δημοσιεύτηκε από την κυπριακή Βουλή των Αντιπροσώπων το 2011[3] ενώ μόλις πριν από λίγες εβδομάδες δημοσιεύτηκε το τελικό κοινό πόρισμα για τον ίδιο φάκελο της Κυπριακής και Ελληνικής Δημοκρατίας.[4]

 

31 ΜΚ – Η ηρωικότερη Μοίρα Καταδρομών της Κύπρου. Στη φωτογραφία άνδρες της 31 ΜΚ, μετά τις επιχειρήσεις Τηλλυρίας. Ο οπλισμός τους περιλαμβάνει STEN, Μ1 Garand, MG 42 και Μ20 Super Bazooka.

 

Οι δύο τελευταίες πηγές, παρά το γεγονός ότι στηρίζονται σχεδόν αποκλειστικά σε μαρτυρικές καταθέσεις και λιγότερο σε γραπτές πρωτογενείς πηγές, έγγραφα, διαταγές, πρακτικά συνεδριάσεων κτλ, και παρά το ότι, όπως έχει επισημανθεί: «τα κυπριακά» αρχεία στην Ελλάδα και στην Κύπρο έχουν υποστεί παρεμβάσεις και αφαιρέσεις, πέραν από τις συνήθεις ανά τον κόσμο «εθνικές προστασίες»[5], έχουν αδιαμφισβήτητη αξία και δεν μπορούν να αγνοηθούν από τον Ιστορικό. Είναι επομένως ευτυχής η συγκυρία του συνεδρίου καθώς σήμερα ύστερα από 44 χρόνια είμαστε σε θέση να έχουμε μια όσο το δυνατόν πληρέστερη εικόνα του ζητήματος.

 

Α’ Περίοδος: Η Κύπρος υπό τον έλεγχο της ελληνικής Χούντας

  

Μετά την απόσυρση της μεραρχίας του Ελληνικού Στρατού από την Κύπρο το 1967, η επίσημη στρατιωτική παρουσία της Ελλάδας περιορίστηκε στις δυνάμεις της ΕΛΔΥΚ, 1000 άντρες περίπου, όπως προβλεπόταν από τις ιδρυτικές συμφωνίες Ζυρίχης – Λονδίνου και τις Συνθήκες Εγγυήσεως και Συμμαχίας.[6] Παράλληλα, στην κυπριακή Εθνοφρουρά, που στις 15 Ιουλίου του 1974 πραγματοποίησε το Πραξικόπημα εναντίον του Μακαρίου, υπηρετούσαν δεκάδες Ελλαδίτες αξιωματικοί στους οποίους ανήκε και ο Αρχηγός της, και επομένως τελούσε κι αυτή υπό τον έλεγχο της Χούντας των Αθηνών. Η Χούντα όμως, παρά τις πληροφορίες για ασυνήθιστες κινήσεις που φανέρωναν πολεμική προετοιμασία στους τουρκικούς θύλακες της Κύπρου αλλά και τον απόπλου τουρκικών πολεμικών πλοίων από τα νότια τουρκικά παράλια με κατεύθυνση την Κύπρο ήδη από το μεσημέρι της Παρασκευής 19 Ιουλίου[7], δεν έλαβε κανένα μέτρο απόκρουσης μιας πιθανής τουρκικής εισβολής. Ακόμη κι όταν οι πληροφορίες πλήθαιναν μέσα στη νύχτα και η τουρκική αποβατική ενέργεια ήταν προ των πυλών, και πράγματι πολλοί αξιωματικοί διαφόρων βαθμίδων είχαν σπεύσει στο Αρχηγείο της Εθνικής Φρουράς ανάστατοι, έλαβαν τη χαρακτηριστική απάντηση: «κύριοι, πηγαίνετε για ύπνο» και πως επρόκειτο για τουρκικά στρατιωτικά γυμνάσια. Διαβάστε τη συνέχεια »

Αναρτήθηκε στις Ελεύθερο Βήμα | Με ετικέτα , , , , , , , , , , | Leave a Comment »

Μνήμες και βιώματα – Δημόσια Βιβλιοθήκη Ναυπλίου «Ο Παλαμήδης»

20 Ιουλίου, 2023 από Αργολική Αρχειακή Βιβλιοθήκη Ιστορίας & Πολιτισμού

Μνήμες και βιώματα – Δημόσια Βιβλιοθήκη Ναυπλίου «Ο Παλαμήδης»

 

Η Δημόσια Βιβλιοθήκη του Ναυπλίου που φέρει το όνομα του σο­φού Παλαμήδη, γιου του Ναυπλίου, συστάθηκε το 1951 σύμφωνα με την Υπουργική Απόφαση «ΥΑ 104842 ΦΕΚ 223/Β/12-11-1951» του τότε Υπουργού Παιδείας Ν. Μπακόπουλου. Η απόφαση αυτή λήφθηκε κατόπιν σχετικής αναφοράς του Προοδευτικού Συλλόγου «Ο Παλαμήδης» να υπαχθεί η ήδη υπάρχουσα βιβλιοθήκη του Συλλόγου στις διατάξεις του άρθρου 20, παραγ. 2 του Α. Ν. 1362/1949, για τις Δημόσιες Βιβλιοθήκες, προσφέροντας εκτός από τα βιβλία, τα υπάρ­χοντα έπιπλα και σημαντικό χρηματικό ποσό. Παράλληλα καθοριστι­κής σημασίας υπήρξε η παραχώρηση από το Δήμο Ναυπλιέων, υπό το Δήμαρχο Δ. Σαγιά, πτέρυγας του δημοτικού οικήματος της πρώην Αστικής Σχολής Κορασίδων και πολυϊατρείου στη συνέχεια, όπου ήδη στεγαζόταν ο Προοδευτικός Σύλλογος «Ο Παλαμήδης», προκειμένου να στεγασθεί εις το διηνεκές η Δημόσια Βιβλιοθήκη Ναυπλίου «Ο Παλαμήδης». Η ίδρυση της Δημόσιας Βιβλιοθήκης «Ο Παλαμήδης» στην πόλη του Ναυπλίου, στην αρχή της μεταπολεμικής περιόδου, αποτέλεσε μία «πολιτιστική επανάσταση».

Ωστόσο πρέπει να επισημάνουμε ότι η ευοίωνη αυτή εξέλιξη για την πόλη και την πατρίδα μας έχει την αφετηρία της το έτος 1946, όταν στην καθημαγμένη πόλη του Ναυπλίου, ένα χρόνο μετά το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου μία μικρή ομάδα φιλοπρόοδων πολιτών αποτελούμενη από τους Τ. Τούμπα, Π. Σπυροπούλου, Α. Αναγνωστόπουλο, Α. Σταυρόπουλο, Β. Χαραμή, Κ. Κατσίγιαννη, Σ. Κωστούρου, Δ. Βασιλείου, Ρ. Γραικό, Α. Λεκάκη, Ευαγ. Μπακέα ίδρυσαν τον Προ­οδευτικό Σύλλογο Ναυπλίου «Ο Παλαμήδης». Σκοπός του Συλλόγου ήταν ο εξωραϊσμός της πόλης και η διατήρηση της ιστορικής πόλης και των κτιρίων της πόλης, η διοργάνωση εκδηλώσεων καθώς και η ίδρυση βιβλιοθήκης.

Ο Σύλλογος αρχικά, πριν να μεταστεγασθεί στο νεοκλασικό κτίριο της Βιβλιοθήκης, στεγάσθηκε στην ανατολική πλευρά της πλατείας Συ­ντάγματος, αμέσως νοτιότερα του παλιού μεγάλου τζαμιού, γνωστού ως Τριανόν, σ’ ένα μικρό ισόγειο δωμάτιο υστερονεοκλασικού κτιρίου, με ένα τραπέζι και δύο καρέκλες[1]. Το νεοκλασικό αυτό κτίριο κατεδαφίσθηκε στο τέλος της δεκαετίας του 1950 και στη θέση του ανοικοδομή­θηκε το υπάρχον παρακείμενο, άκομψο ξενοδοχείο, που δεν εναρμονί­ζεται με τα κτίρια της παλιάς πόλης.

Η Δημόσια Βιβλιοθήκη Ναυπλίου στεγάζεται σ’ ένα λαμπρό, ισό­γειο, ελαφρώς ανυψωμένο με τρία σκαλοπάτια υστερονεοκλασικό κτί­ριο, που κτίσθηκε αμέσως εσωτερικά των ενετικών τειχών της βόρειας πλευράς, μετά την κατεδάφισή τους το 1866-1868, σε χώρο που αρχι­κά προοριζόταν για την ανοικοδόμηση της αγοράς της πόλης.

Το 1874 η Δημοτική Αρχή αποφάσισε την κατασκευή της «Δημοτικής Σχολής Κορασίδων» (Σχολείο Θηλέων) και το κτίριο κατασκευάσθηκε γύρω στα 1876[2]. Πρόκειται για ένα χαρακτηριστικό ισόγειο υστερονεοκλα­σικό κτίριο, με μνημειακή προεξέχουσα αετωματική κύρια είσοδο και έξι συμμετρικά εκατέρωθεν παράθυρα διακοσμημένο με ανοιχτά χρώ­ματα, διακοσμητικές κορνίζες και κατακόρυφους διακοσμητικούς πεσ­σούς που τονίζουν την αρχιτεκτονική διάρθρωση του κτιρίου. Κάτω από τη στέγη φέρει χαρακτηριστική διακόσμηση από ιωνικούς, υστερονεοκλασικούς γεισίποδες (δόντια), ενώ λίγο χαμηλότερα η πλατειά οριζόντια ταινία, ζωφόρος, που είναι διακοσμημένη με το γαλάζιο χρώ­μα του ουρανού, που έλκει την καταγωγή της από την ανάλογη γαλάζια διακόσμηση των επιστύλιων των αρχαίων ναών αλλά και πολυτελών αρχαίων κλασικών κατοικιών. Η κύρια πρόσοψη της βιβλιοθήκης απει­κονίζεται στον έγχρωμο πίνακα της επτανήσιας ζωγράφου από την Κεφαλλονιά, Ντιάνας Αντωνακάτου, που απεικόνισε και αποθανά­τισε με το χρωστήρα της την πόλη του Ναυπλίου αλλά και την Αργολί­δα κατά την μεταπολεμική περίοδο.

 

Η Δημόσια Βιβλιοθήκη Ναυπλίου «Ο Παλαμήδης» (πίνακας Ντ. Αντωνακάτου).

 

Ο ευρύχωρος αύλειος χώρος φυτευμένος με πορτοκαλιές και λε­μονιές με χαμηλό περίβολο, με λιτή μεταλλική πόρτα και χαμηλά κι­γκλιδώματα σε μαύρο χρώμα, διακριτά από την ανοιχτόχρωμη ήρεμη διακόσμηση του κτιρίου αποτελεί ένα άλσος σε απαράμιλλο ανάλαφρο συνδυασμό με το πρόσχαρο, λαμπρό κλασικιστικό μνημείο της αρχιτε­κτονικής. Μέσα στο άλσος εκατέρωθεν του διαδρόμου υπάρχουν προ­τομές των ποιητών της πόλης, Α. Λεκόπουλου – Αναπλιώτη και του Θ. Κωστούρου. Ο παλιός φοίνικας που εικονίζεται στον πίνακα, δίνει την έννοια του ύψους και το όλο σκηνικό αποπνέει μία διάχυτη ηρεμία και γαλήνη για τους μαθητές, τους πολίτες και τους επισκέπτες. Διαβάστε τη συνέχεια »

Αναρτήθηκε στις Άρθρα - Μελέτες - Εισηγήσεις, Ναύπλιο | Με ετικέτα , , , , , , , , , | Leave a Comment »

Το πραξικόπημα της 15ης Ιουλίου 1974 στην Κύπρο – Κριτική αξιολόγηση γραπτών μαρτυριών και καταθέσεων

17 Ιουλίου, 2023 από Αργολική Αρχειακή Βιβλιοθήκη Ιστορίας & Πολιτισμού

Το πραξικόπημα της 15ης Ιουλίου 1974 στην Κύπρο – Κριτική αξιολόγηση γραπτών μαρτυριών και καταθέσεων

 

«Ελεύθερο Βήμα»

Από την Αργολική Αρχειακή Βιβλιοθήκη Ιστορίας και Πολιτισμού.

Η Αργολική Αρχειακή Βιβλιοθήκη Ιστορίας και Πολιτισμού, δημιούργησε ένα νέο χώρο, το «Ελεύθερο Βήμα», όπου οι αναγνώστες της θα έχουν την δυνατότητα να δημοσιοποιούν σκέψεις, απόψεις, θέσεις, επιστημονικά άρθρα ή εργασίες αλλά και σχολιασμούς επίκαιρων γεγονότων.

Φιλοξενούμε σήμερα στο «Ελεύθερο Βήμα»  ανακοίνωση, του διδάκτορα Ιστορίας, Τάσου Χατζηαναστασίου, στο Διεθνές Επιστημονικό Συνέδριο «Στρατιωτικές Επεμβάσεις και δικτατορίες στην Ελλάδα», (Άργος, 16-17 Δεκεμβρίου 2017), με θέμα:

«Το πραξικόπημα της 15ης Ιουλίου 1974 στην Κύπρο – Κριτική αξιολόγηση γραπτών μαρτυριών και καταθέσεων».

 

Οι πηγές και η βιβλιογραφία

 

Αρχιεπίσκοπος Κύπρου Μακάριος Γ΄ (1913-1977).

Μπορεί να ακούγεται περίεργο αλλά είναι γεγονός ότι ενώ έχουν ήδη παρέλθει 43 [σήμερα 49] χρόνια, δεν υπάρχει έως τώρα μία κατά το δυνατόν πλήρης επιστημονική μονογραφία που να έχει ως θέμα το Πραξικόπημα της Χούντας κατά του Μακαρίου της 15ης Ιουλίου 1974. Ακόμη και η συγκέντρωση της βιβλιογραφίας, των δημοσιευμένων μαρτυριών και των ελάχιστων εργασιών[1], που αφορούν στο πραξικόπημα ή αναφέρονται σε αυτό στο πλαίσιο της εξιστόρησης των γεγονότων του Ιουλίου και του Αυγούστου 1974 στην Κύπρο, αποτελεί ένα ιδιαίτερα δύσκολο εγχείρημα.

Πολλές από τις δημοσιευμένες μαρτυρίες αποτελούν ιδιωτικές εκδόσεις που κυκλοφόρησαν σε έναν μικρό κύκλο και είναι δυσεύρετες, ειδικά όσες κυκλοφόρησαν το πρώτο διάστημα μετά τα γεγονότα. Το γεγονός αντισταθμίζεται κάπως από την αύξηση το τελευταίο διάστημα των δημοσιεύσεων σχετικών μαρτυριών, ίσως γιατί οι άνθρωποι πλέον μεγάλωσαν και αισθάνονται την ανάγκη να «μιλήσουν» ενώ και η χρονική απόσταση επιτρέπει μία πιο ψύχραιμη προσέγγιση. Ωστόσο, όλες αυτές οι μαρτυρίες θα πρέπει να εξεταστούν κριτικά και να διασταυρωθούν με άλλες πηγές καθώς είναι λογικό κάθε πρόσωπο που πήρε μέρος στα γεγονότα να επηρεάζεται στην κρίση του από τη στάση που κράτησε τότε αλλά και απ’ όσα μεσολάβησαν από τότε, ειδικά σε ό,τι αφορά τη δική του συμμετοχή και ευθύνη. Έπειτα, κάθε προσωπική μαρτυρία αποτελεί ένα κομμάτι του συνολικού παζλ καθώς είναι λογικό όποιος βρίσκεται μέσα στη δίνη των γεγονότων να έχει αντίληψη του περιορισμένου χώρου που κινήθηκε ο ίδιος. Ακόμη κι αν δηλαδή επιθυμία του είναι να αποδώσει τα γεγονότα όπως πραγματικά έγιναν, αναπόδραστα η οπτική του γωνία θα είναι περιορισμένη και θα εστιάζει σε ένα τμήμα μόνο των γεγονότων που έλαβαν χώρα. Παρόλα αυτά, οι μαρτυρίες αυτές, ακόμη και οι πιο υποκειμενικές και μεροληπτικές, αποτελούν πολύτιμες πηγές καθώς αποκαλύπτουν την ιδεολογική διάσταση του φαινομένου και επιτρέπουν στον Ιστορικό να εξαγάγει χρήσιμα για την κατανόηση των γεγονότων συμπεράσματα.

Σε ό,τι αφορά στον «Φάκελο της Κύπρου» και γενικότερα τις αρχειακές αδημοσίευτες πηγές, ο έγκυρος Ιστορικός Πέτρος Παπαπολυβίου και μέλος της Επιστημονικής Επιτροπής της κυπριακής Βουλής για τον Φάκελο της Κύπρου, σε πρόσφατη συνέντευξή του δήλωσε χαρακτηριστικά ότι «τα «κυπριακά» αρχεία στην Ελλάδα και στην Κύπρο έχουν υποστεί παρεμβάσεις και αφαιρέσεις, πέραν από τις συνήθεις ανά τον κόσμο «εθνικές προστασίες», ενώ ειδικά οι υποκειμενικές προσωπικές καταθέσεις είναι σε πολλά σημεία εμφανέστατα αναληθείς».[2] Διαβάστε τη συνέχεια »

Αναρτήθηκε στις Ελεύθερο Βήμα | Με ετικέτα , , , , , , , , , | Leave a Comment »

Από τον τάφο του Φορωνέος στο Άργος

11 Ιουλίου, 2023 από Αργολική Αρχειακή Βιβλιοθήκη Ιστορίας & Πολιτισμού

Από τον τάφο του Φορωνέος στο Άργος – Όλγα Ψυχογυιού, Αρχαιολόγος Δ’ ΕΚΠΑ

 

Φορωνεύς: Η νομοθεσία, περ.1348-50, Andrea and Nino Pisano. Ο Αντρέα Πιζάνο (Andrea Pisano) ήταν Ιταλός γλύπτης και αρχιτέκτονας. Museo dell’ Opera del Duomo Φλωρεντία.

Από τα τριάντα περίπου ιερά και ναούς και τα άλλα τόσα μνημεία μικρότερων διαστάσεων (μνημειακών τάφων και άλλων) που αναφέρει ο περιηγητής Παυσανίας κατά την περιήγησή του στο Άργος, στο 2ο μισό του 2ου αιώνα μ.Χ., ελάχιστα έχουν εντοπιστεί. Από τα μνημεία που παρέμειναν ορατά από την αρ­χαιότητα έως τις μέρες μας, το μεγάλο Θέατρο, τα ρωμαϊκά λουτρά, γνωστά ως «Θέρμες Α» και το «Κριτήριο»-Νυμφαίο της Λάρισας, μόνο το πρώτο ταυτίστηκε άμεσα με το θέατρο που αναφέρει ο Παυσανίας. Για τα δύο άλλα υπάρχει διαφωνία απόψεων. Τα υπόλοιπα μνημεία τα κάλυψε ο χρόνος και χάθηκαν τα ίχνη τους. Από τότε που άρχισαν οι ανασκαφικές έρευνες για την αναζήτηση της αρχαίας πόλης, στις αρχές του 20ου αιώνα, η σκαπάνη των αρχαιολόγων έχει φέρει στο φως αρκετά τους τμήματα. Άγνωστη όμως ακόμη παραμένει η θέση του ιερού του πολιούχου θεού της αρχαίας πόλης, του Απόλλωνος Λυκείου, που ο Παυσανίας περιγράφει ως επιφανέστερο και που το αναφέρει πρώτο, όταν φτάνει στην πόλη από το Ηραίο.

Σε δύο περιπτώσεις, την αποκάλυψη του ιερού του Απόλλωνος Δειραδιώτη στη βορειοδυτική πλευρά του λόφου του Προφήτη Ηλία και του ιερού της Αφροδίτης στα νότια της πόλης, η ταύτιση ήταν άμεση, γιατί τα ανασκαφικά στοιχεία συμ­βάδιζαν, με τις πληροφορίες που οι επιστήμονες μπόρεσαν να αντλήσουν από άλλες πηγές, κυρίως την ίδια την περιήγηση του Παυσανία. Για άλλα μνημεία όπως η λεγόμενη «Υπόστυλη αίθουσα» και το «Νυμφαίο» στην αρχαία Αγορά, τα αρχαιολογικά δεδομένα δεν είναι επαρκή και υπάρχει και σ’ αυτά διαφωνία α­πόψεων. Τέλος, σε αρκετές περιπτώσεις, η ύπαρξη συγκεκριμένων μνημείων είναι τεκμηριωμένη από λίθους, κυρίως ενεπίγραφους, που βρέθηκαν αποκομμένα από το μνημείο στο οποίο ανήκαν, όπως τον περίβολο των «Επτά επί Θήβας»[1], το λίθο με επιγραφή από το ναό της Αθηνάς Σάλπιγγος και τα θραύσματα δωρικών ημικιόνων από την αφετηρία του αρχαίου Σταδίου.

Σ’ αυτήν την κατηγορία προστέθηκε ο ενεπίγραφος λίθος που ήρθε στο φως τον Ιούλιο του 1994, κατά τη διάνοιξη χάνδακα για την τοποθέτηση αποχετευτικού αγωγού λυμάτων στην οδό Γούναρη. Πρόκειται για ένα ορθογώνιο λίθο από λευ­κό ασβεστόλιθο, μεγάλων διαστάσεων και σχήμα τραπεζοειδές. Στην πρόσθια κύρια του όψη φέρει χαραγμένο το παρακάτω επιτύμβιο επίγραμμα με τίτλο «Φορωνέος». Το αποτελούν τέσσερα κανονικά ελεγειακά δίστιχα, δηλαδή με ένα εξάμετρο και ένα πεντάμετρο αντίστοιχα το καθένα.[2] Διαβάστε τη συνέχεια »

Αναρτήθηκε στις Άργος, Άρθρα - Μελέτες - Εισηγήσεις, Μυθολογία | Με ετικέτα , , , , , , , , , | Leave a Comment »

« Newer Posts - Older Posts »