ΑΡΓΟΛΙΚΗ ΑΡΧΕΙΑΚΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ

Πάσχα στην Καθολική Εκκλησία του Ναυπλίου το 1841

Ο Δρ Μάρκος Ν. Ρούσσος – Μηλιδώνης, Επίτροπος της Καθολικής Εκκλησίας του Ναυπλίου, παρουσιάζει  στα Ναυπλιακά Ανάλεκτα VII (2009) δύο ενημερωτικές επιστολές των ετών 1841 του εφημ. Γεωργίου Δούναβη προς τον εκκλησιαστικό του προϊστάμενο Επίσκοπο Σύρου Αλούσιο Μ. Blancis.

Η πρώτη αφορά στον εορτασμό της Μεγάλης Εβδομάδας του έτους 1841, και η δεύτερη κάποιες διαφορές με τον επίτροπο Βονιφάτιο Bonafin.

Ας δούμε πως περιγράφει ο ιερέας τον εορτασμό του Πάσχα των Καθολικών στο Ναύπλιο του 1841.

Επιστολή της 16^ης Απριλίου 1841 του εφημερίου Γεωργίου Δούναβη προς τον Επίσκοπο Καθολικών Σύρου Αλούσιο Μ. Blancis

Σεβασμιότατε,

Θεωρώ υποχρέωσή μου να σας πληροφορήσω για τον τρόπο με τον οποίο γιορτάσαμε εδώ στο Ναύπλιο τη Μεγαλοβδομάδα και το Άγιον Πάσχα.*

L. Lange, Η Φραγκοκκλησιά.

Στις ιερές ακολουθίες της Μ. Πέμπτης, Παρασκευής και Σαββάτου, τους θρήνους και άλλους ύμνους του Αγίου Πάθους έψαλαν ο ιταλός μοίραρχος Αντώνιος Morandi και ο γάλλος συνταγματάρχης Ιλαρίων Αύγουστος Touret.

Μετά την ακολουθία της Μεγάλης Πέμπτης στις 10 το βράδυ, μετέφερα τον καθαγιασμένο Άρτο από το κεντρικό σε πλάγιο βωμό, κατάλληλα διακοσμημένο. Στην τελετή έλαβε μέρος πλήθος πιστών. Έως την Κυριακή του Πάσχα, η εκκλησία έμενε ανοικτή έως αργά τη νύχτα.

Ανήμερα του Πάσχα έψαλα τη λειτουργία της Αναστάσεως στις 10 το πρωί. Παρέστησαν ο στρατηγός D’ Almeida, οι καθολικοί αξιωματικοί και όλοι οι πιστοί. Η εκκλησία μας ήταν υπερπλήρης. Η χορωδία εξετέλεσε με μεγάλη επιτυχία τα ψαλτά μέρη της λειτουργίας. Όλοι είχαν να πουν τα καλύτερα για την λόγια τάξη και την σιωπή που επεκράτησαν κατά τη διάρκεια της τελετής.  

Το μεσημέρι με κάλεσε στη τράπεζα του ο συνταγματάρχης κ. Touret. Συνέφαγαν μαζί μας ανώτεροι γάλλοι αξιωματικοί και ο κ. Μorandi ο οποίος κάλεσε τους συνδαιτυμόνες να πιουν στην υγειά του καλού μας ποιμένα, του Σεβασμιότατου  Αλοϋσίου Blancis. Όλοι μαζί ευχηθήκαμε για τη μακροημέρευσή σας.

Τη Δευτέρα του Πάσχα προσκλήθηκα από το στρατηγό D’ Almeida ο οποίος μου ζήτησε να σας μεταφέρω τις ευχές του ιδίου, της συζύγου και του γιου του. Και οι τρεις παρακαλούν για την ευλογία σας.

Σας πληροφορώ, Σεβασμιότατε, ότι ένα ζευγάρι Βαυαρών που συζούν από έξι μήνες, μου ζήτησαν να τελέσω τους γάμους τους, για να απαλλαγούν από την κατάσταση της αμαρτίας. Μου παρουσίασαν τις βεβαιώσεις ότι δεν έχουν συνάψει μέχρι τώρα γάμο. Επειδή όμως ο άντρας είναι διαμαρτυρόμενος, τους είπα ότι οφείλω να έχω την άδεια σας.

Εγώ, Σεβασμιότατε, δε βλέπω άλλο τρόπο για να απαλλαγούν από την αμαρτία, παρά μόνο την άδεια σας να τελέσουν τους γάμους τους. Όσον αφορά στο θρήσκευμα των παιδιών, εφόσον βέβαια αποκτήσουν, με διαβεβαίωσαν ότι θα βαπτισθούν κατά το καθολικό τυπικό και δόγμα.  Με την ευκαιρία αυτή, επισυνάπτω στην επιστολή μου απόδειξη 90 δραχμών για επισκευές στη εκκλησία.

Σας πληροφορώ τέλος ότι ο ιταλός Συνταγματάρχης που είχα συστήσει στο κ. Touret, έφυγε σήμερα για την Αθήνα. Όσο ήταν εδώ έμενε μαζί μου άλλα έτρωγε στο σπίτι του κ. D’ Almeida.

Και μία παράκληση: Σας παρακαλώ να μου στείλετε 3 ή 4 από τα θαυματουργά μετάλλια της Παναγίας τα οποία ευλαβούνται οι Πατέρες Λαζαριστές. Ο Συνταγματάρχης Touret σας υποβάλει οικογενειακώς τα σέβη του και παρακαλεί για την ευλογία σας.

Γονατιστός ασπάζομαι τη δεξιά σας με πολύ σεβασμό.

Ο ταπεινός και ευπειθής δούλος σας

Γεώργιος Δούναβης, ιερέας.

Ναύπλιο (Nauplia), 16 Απριλίου 1841.

Υποσημείωση

* Οι παλαιοί Αναπλιώτες θυμούνται τη περιφορά του «φράγκικου» Επιτάφιου τη Μεγάλη Παρασκευή, για τον οποίο η εφημερίδα «ΑΡΓΟΝΑΥΠΛΙΑ» της 23^ης Σεπτεμβρίου 1973, δημοσίευσε το εξής έμμετρο του λαϊκού βάρδου Α. Αναπλιώτη:  

Δεν έχει πια πιστούς στ’ Ανάπλι

ο φράγκικος Χριστός.

Ούτε Ντομένικος, ούτε Τζαννίνος

ούτε Φουμέλης πια γονατιστός.

Δεν προσκυνιέται πια στ’ Ανάπλι

ο φράγκικος Χριστός.

Ούτε στα χέρια του νεκρό τον αγκαλιάζει

του Όθωνα ο παπάς ο σεβαστός.

Του Όθωνα ο παπάς τα μεγαλεία,

το Ντόμινους βαπτίσκουμ δε θα πει,

ούτε κι ο Νιόνιος πρόξενος ντυμένος

στον Επιτάφιο δε θα μπη.

Του Παναγιώτη ο γκρας δε θ’ αναστήση

ούτε και φέτος στη φραγκοκλησιά,

και μόνος πια ο Απρίλης θα στολήση

ολόκληρο ένα τάφο με δροσιά.

Δρ Μάρκος Ν. Ρούσσος – Μηλιδώνης

Επίτροπος  Καθολικής Εκκλησίας Ναυπλίου

Ναυπλιακά Ανάλεκτα VII, Έκδοση Δήμου Ναυπλιέων, Δεκέμβριος 2009.

Διαβάστε ακόμη:

•  Οι Καθολικοί στο Ναύπλιο
• Καθολική Εκκλησία Μεταμορφώσεως του Σωτήρος (ή «Φραγκοκλησιά»)

Read Full Post »

Σύλλογος Μαιών – Μαιευτών Περιφέρειας Εφετείου Ναυπλίου

Ο Σύλλογος Μαιών – Μαιευτών Περιφέρειας Εφετείου Ναυπλίου (ΣΕΜ Ναυπλίου) είναι Νομικό Πρόσωπο Δημοσίου Δικαίου που υπάγεται στο Υπουργείο Υγείας. Σε αυτόν περιλαμβάνονται Μαίες και Μαιευτές που εργάζονται στον Ιδιωτικό και Δημόσιο Τομέα στους Νομούς Αργολίδας, Κορινθίας, Μεσσηνίας, Αρκαδίας και Λακωνίας και αριθμούν σήμερα περισσότερα από 120 μέλη.

Οι Εφετειακοί Σύλλογοι Μαιών – Μαιευτών ιδρύθηκαν με το Βασιλικό Διάταγμα της 28 – 12 – 1955, το οποίο όριζε να συσταθεί Επιστημονικός Σύλλογος Μαιών με έδρα την πόλη όπου υπήρχε Εφετείο. Έτσι, δημιουργήθηκαν 9 Εφετειακοί Σύλλογοι, της σύστασης των οποίων προηγήθηκε η δημιουργία του Πανελλήνιου Συλλόγου Μαιών (1934), στον οποίο εγγράφονταν τόσο Μαίες που είχαν σπουδάσει όσο και πρακτικές Μαίες.

Σύμφωνα με τον εσωτερικό Κανονισμό λειτουργίας του ΣΕΜ Ναυπλίου (30 Απριλίου 1959), σκοπός της ίδρυσης του Συλλόγου είναι «η μέριμνα της από πάσης απόψεως ιδία δε επιστημονικής και ηθικής εξυψώσεως του Μαιευτικού επαγγέλματος, καθώς και η προσαρμογή των οικονομικών και ηθικών συμφερόντων των Μαιών προς το γενικότερο συμφέρον. Ο σκοπός αυτός επιδιώκεται ιδία:

• Δια της μερίμνης περί της αρτιοτέρας επιστημονικής καταρτίσεως των Μαιών.
• Δια της περιφρουρήσεως της αξιοπρεπείας των Μαιών και δια της ασκήσεως της πειθαρχικής εξουσίας
• Δια της καλλιεργείας και αναπτύξεως κοινού συναδελφικού πνεύματος μεταξύ των Μαιών, επί σκοπώ πληρεστέρας εκπληρώσεως της αποστολής των
• Δια του ελέγχου της ακριβούς τηρήσεως και εφαρμογής των Νόμων και κανονισμών, των αφορώντων τα καθήκοντα και δικαιώματα των Μαιών
• Δια της μελέτης των συνθηκών ασκήσεως του Μαιευτικού επαγγέλματος της παρακολουθήσεως των προς βελτίωσιν αυτών λαμβανομένων μέτρων ως και της υποβολής προτάσεως, πληροφοριών και γνωμών, αφορωσών την βελτίωσιν της εν γένει Νομοθεσίας»

Παναγιωτοπούλου Ευανθία, έτος εγράφης 1951.

Οι Εφετειακοί Σύλλογοι Μαιών συνεδριάζουν από κοινού δύο φορές το χρόνο ή συχνότερα επί σημαντικών ζητημάτων υπό την Προεδρία του ΣΕΜ Αθηνών, ο οποίος ασκεί εποπτεία, εκδίδει εδώ και 5 δεκαετίες το επιστημονικό περιοδικό «Ελευθώ» και εκπροσωπεί τη χώρα μας στην Ευρωπαϊκή και Παγκόσμια Συνομοσπονδία Μαιών και στους Διεθνείς Οργανισμούς, όπως είναι ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (WHO).

Όργανα Διοικήσεως του ΣΕΜ Ναυπλίου είναι το Διοικητικό Συμβούλιο και η Συνέλευση. Η Συνέλευση καλείται τακτικά μία φορά το χρόνο και εκτάκτως εφόσον το ζητήσει γραπτά το 1/10 των μελών. Το Διοικητικό Συμβούλιο του ΣΕΜ Ναυπλίου είναι 5μελές, αποτελούμενο από Πρόεδρο, Αντιπρόεδρο, Γενικό Γραμματέα, Ταμία και ένα Μέλος καθώς και από Πειθαρχικό Συμβούλιο. Πρώτη Πρόεδρος του ΣΕΜ Ναυπλίου ήταν η Αικατερίνη Ζερβού – Γκιώζου († 1961).  Οι εκλογές για την ανάδειξη του ΔΣ γίνονται ανά τριετία μεταξύ των μελών του ΣΕΜ Ναυπλίου, μήνα Φεβρουάριο και ημέρα Κυριακή και τα μέλη του προηγούμενου ΔΣ είναι επανεκλέξιμα. 

Σύμφωνα με το υπ. αριθμ 349/14-6-1989 άρθρο 2 Προεδρικό Διάταγμα και στην παράγραφο 2.1, τα καθήκοντα των πτυχιούχων των Τμημάτων Μαιευτικής των ΤΕΙ ορίζονται ως εξής: 

Γενικά Καθήκοντα 

1. εκτέλεση φαρμακευτικής αγωγής κατόπιν ιατρικής οδηγίας και παρασκευή παρεντερικών διαλυμάτων (από το στόμα, ορθό, κόλπο, ενέσεις υποδόριες, ενδομυικές, ενδοδερμικές, ενδοφλέβιες)
2. καθετηριασμός ουροδόχου κύστεως
3. τοποθέτηση καθετήρα Levain κατόπιν ιατρικής οδηγίας
4. περιποίηση τραύματος και χειρουργικών τομών σε περιπτώσεις ανάγκης
5. συρραφή μικροτραυμάτων σε περίπτωση ανάγκης
6. λήψη αίματος για εργαστηριακές εξετάσεις
7. λήψη επιχρισμάτων για έγκαιρη διάγνωση του Ca των γεννητικών (Pap Test) και κολπικού εκκρίματος για μικροβιολογική εξέταση
8. προετοιμασία και αποστείρωση εργαλείων και υγειονομικού υλικού
9. εξέταση ούρων εγκύου γυναίκας για την εξακρίβωση σακχάρου, οξόνης και λευκώματος κατά την εξέταση
10. λήψη και καταγραφή μαιευτικού ιστορικού
11. παροχή ολοκληρωμένης νοσηλευτικής φροντίδας της εγκύου, επιτόκου, λεχώνας και νεογέννητου στο νοσοκομείο και το σπίτι, σύμφωνα με το καθηκοντολόγιο
12. τήρηση απαραίτητων εγγράφων, διαγραμμάτων, μητρώων, ιστορικών και αρχείων και με χρήση σύγχρονης τεχνολογίας
13. συνταγογράφηση φαρμάκων βιταμίνη, σίδηρο, σπασμολυτικά, πεθιδίνη, μητροσυσταλτικά, μητροσυσπαστικά και τοπικά αναισθητικά
14. σωστή πληροφόρηση, παροχή οδηγιών σε θέματα οικογενειακού προγραμματισμού και εφαρμογή καθορισμένων μεθόδων αντισύλληψης
15. ενημέρωση της οικογένειας σε θέματα της αρμοδιότητάς τους
16. εκτέλεση γραπτών οδηγιών που έχουν ορισθεί από το γιατρό
17. λήψη μέτρων για την πρόληψη και καταστολή των ενδονοσοκομειακών λοιμώξεων
18. έκδοση πιστοποιητικού γέννησης (δήλωση) σε περίπτωση τοκετού από την ίδια

Ειδικά καθήκοντα 

1. κατά την εγκυμοσύνη
2. διάγνωση της εγκυμοσύνης και κλινική παρακολούθηση της φυσιολογικής εγκυμοσύνης
3. έγγραφη ή συμβουλευτική παροχή οδηγιών για τις απαραίτητες εργαστηριακές εξετάσεις με σκοπό την όσο γίνεται έγκαιρη διάγνωση κάθε εγκυμοσύνης υψηλού κινδύνου και τη μεταφορά στα ειδικά κέντρα ή κλήση του γιατρού
4. παροχή οδηγιών στον τομέα της υγιεινής και της διατροφής
5. κατάρτιση προγράμματος προετοιμασίας γονέων για το μελλοντικό τους ρόλο και εξασφάλιση πλήρους προετοιμασίας για τον φυσικό τοκετό (ψυχοπροφυλακτική)
6. παρακολούθηση, φροντίδα, προετοιμασία και βοήθεια της επιτόκου κατά τον τοκετό
7. έλεγχο της κατάστασης του εμβρύου και της λειτουργίας της μήτρας με όλα τα σύγχρονα τεχνολογικά μέσα (monitors κλπ) κατόπιν ιατρικής οδηγίας
8. εκτέλεση φυσιολογικού τοκετού, περιναιοτομίας μετά από τοπική αναισθησία και συρραφή περινέου όπου χρειάζεται και μέχρι ρήξεως ΙΙ βαθμού
9. εκτέλεση τοκετού επί ισχιακής προβολής σε περίπτωση ανάγκης και απουσίας μαιευτήρος
10. έγκαιρη διάγνωση παθολογικών συμπτωμάτων στην επίτοκο και το έμβρυο που απαιτούν παρέμβαση γιατρού, όπως είναι δακτυλική αποκόλληση πλακούντα και επισκόπιση μήτρας
11. επισκόπηση τραχήλου κόλπου
12. παρακολούθηση και νοσηλευτική φροντίδα λεχώνας στο νοσοκομείο και το σπίτι μέχρι 6 εβδομάδες
13. παρακολούθηση και νοσηλευτική φροντίδα του νεογέννητου μέχρι την 28η ημέρα
14. παροχή βοήθειας και καθοδήγησης για την εγκατάσταση και διατήρηση του μητρικού θηλασμού
15. παροχή οδηγιών για την τεχνητή διατροφή όπου χρειάζεται
16. φροντίδα του νεογέννητου αμέσως μετά τον τοκετό, λήψη όλων των μέτρων που επιβάλλονται σε περίπτωση ανάγκης
17. σε περίπτωση πρόωρου ή προβληματικού νεογέννητου αναλαμβάνει τη μεταφορά του στην κατάλληλη μονάδα
18. προετοιμασία για την υποδοχή προώρου ή προβληματικού νεογνού και νοσηλευτική φροντίδα αυτού στις Νοσηλευτικές Μονάδες

Πανελλήνιο Συνέδριο Μαιών, 1992.

Σύμφωνα με τα παραπάνω καθήκοντα προκύπτει ότι οι Μαίες και Μαιευτές είναι υπεύθυνοι για την εκτέλεση του Φυσιολογικού Τοκετού αλλά έχουν και το δικαίωμα της συνταγογράφησης φαρμάκων, μια υποχρέωση που ο Νόμος παρέχει σε αυτούς, στους γιατρούς, οδοντίατρους και κτηνίατρους. Γενικά, όμως, είναι αρμόδιοι για μια σειρά θεμάτων που αφορούν στη φροντίδα για την πρόληψη της υγείας της γυναίκας σε κάθε φάση του αναπαραγωγικού της κύκλου. 

Ο ΣΕΜ Ναυπλίου στον τομέα της επιστημονικής κατάρτισης των μελών του αλλά και στην ενημέρωση του πληθυσμού για θέματα υγείας έως τώρα έχει αναλάβει τις εξής δράσεις:  

• Διοργάνωση του 5^ου Πανελλήνιου Συνεδρίου Μαιευτικής (Ναύπλιο 5 – 8 Νοεμβρίου 1992)
• Διοργάνωση Ημερίδας για τον Φυσικό Τοκετό (Ναύπλιο 3 Μαΐου 2009)
• Διοργάνωση 1^ου Μετεκπαιδευτικού Σεμιναρίου για το Μητρικό Θηλασμό (Κόρινθος 6 – 7 Φεβρουαρίου 2010)

Ενώ συμμετέχει τακτικά σε συνέδρια και σεμινάρια που διοργανώνονται από άλλους φορείς. Παράλληλα τηρείται Μητρώο μελών (πρώτη καταχώρηση 1959), βιβλίο πρακτικών, πρωτόκολλο αλληλογραφίας, αρχείο, επιστημονικές ταυτότητες που ανανεώνονται ετησίως βάσει νόμου ενώ πλέον έχει δημιουργηθεί και ιστολόγιο στη διεύθυνση www.semnau.wordpress.com 

Το τωρινό Διοικητικό Συμβούλιο αποτελείται από: Παιδάκης Αγησίλαος (Πρόεδρος), Ψύλλα Μαρία (Αντιπρόεδρος), Μιχάλης Μώρος (Γεν. Γραμματέας), Βλαχοπούλου Χριστίνα (Μέλος) και Αγγέλαινα Γεωργία (Ταμίας). Η θητεία του ΔΣ θα λήξει το Φεβρουάριο του 2011.

Read Full Post »

Αργολίδα – Εναλλακτικές Διαδρομές (Με αφετηρία το Άργος)

Πεζοπορία –Ποδηλασία – Αυτοκίνητο

Σε μια πολλή ενδιαφέρουσα έκδοση της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Αργολίδας που έχει εκδοθεί με την αρωγή του Υπουργείου Τουριστικής Ανάπτυξης και κείμενα  του Δημοσιογράφου Άκη Ντάνου, εντοπίσαμε κάποιες εξορμήσεις που έχουν ως αφετηρία την πόλη του Άργους και οι οποίες προσφέρουν «Μαγικές διαδρομές στην ενδοχώρα της Αργολίδας, σε καταπράσινα δάση και σε γυμνές κορυφές, σε πλατανοσκέπαστες κοίτες χειμάρρων, σε φαράγγια και σε παραδοσιακά χωριά, σε αρχαιολογικούς χώρους, σε έναν τόπο με έντονες αντιθέσεις και με εξαιρετικά φυσικά τοπία…Πράσινοι αγροί, βοσκοτόπια, ελαιώνες, δάση, σπήλαια, κρυστάλλινες πηγές, ανάμεσα στους διάσπαρτους ορεινούς όγκους με σπάνια φυτά, αποτελούν πόλο έλξης των φυσιολατρών…»

Σ’ αυτούς τους όμορφους τόπους επιχειρεί να μας ξεναγήσει ο συγγραφέας αυτού του μικρού αλλά πολύτιμου οδηγού.

Με αφετηρία το Άργος

1^η Διαδρομή Προφήτης Ηλίας

Το Άργος είναι γνωστό ως η αρχαιότερη διαρκώς κατοικούμενη πόλη της Ευρώπης.

 Κάθε γωνιά του είναι και ένας ξεχωριστός αρχαιολογικός χώρος. Αρχαία Θέατρα,

Ασκληπιεία, μνημεία, και κάστρα όλων των εποχών, το Άργος είναι 

 » η χαρά του αρχαιολόγου».

Εκκλησάκι του Αη Λιά

Αφήστε το ΙΧ επί της πλατείας της λαϊκής αγοράς, η οποία τα πρωινά εκτός Τετάρτης και Σαββάτου χρησιμοποιείται και ως χώρος στάθμευσης. Βορεινά της βρίσκεται η νεοκλασική αγορά κατασκευασμένη στις αρχές του προηγούμενου αιώνα σε σχέδιο Τσίλερ. Νότιά της βρίσκεται το κτίριο των στρατώνων ιππικού του Καποδίστρια, ενώ ανατολικά βλέπετε το σπίτι του Καλλέργη, πρωτεργάτη της επανάστασης της Γ’ Σεπτεμβρίου, που διεκδίκησε «Σύνταγμα» από τον Όθωνα. Σήμερα χρησιμοποιείται ως συνέχεια του αρχαιολογικού Μουσείου του Άργους. Εμείς ακολουθούμε δυτική ή καλύτερα βορειοδυτική κατεύθυνση προς τον λόφο της Ασπίδας. Κινηθείτε βλέποντας μπροστά σας το Κάστρο του Άργους και το παλιό μοναστήρι της Παναγίας της Κατακεκρυμμένης.

Πλησιάζοντας στους πρόποδες του βουνού αριστερά ο δρόμος οδηγεί στην Παναγία. Στην άκρη του βράχου στην αρχαιότητα δέσποζε  ο ναός της προστάτιδας του Άργους, Θεάς Ήρας της Ακραίας. Στη δεξιά πλευρά του δρόμου αρχίζει ουσιαστικά η διαδρομή προς το λόφο της Ασπίδας ή προς τον Προφήτη Ηλία, όπως συνηθίζουν να τον αναφέρουν οι ντόπιοι.

Ένα ελικοειδές δρομάκι, ασφάλτινο, κατάλληλο για όλους τους ποδηλάτες ακόμα και τους αρχάριους, αφού οι ανηφοριές του είναι βατές, μας οδηγεί περιμετρικά στη κορυφή του λόφου χαρίζοντας στον επισκέπτη απέραντη θέα προς όλες τις πλευρές του αργολικού κάμπου. Στην απαρχή της διαδρομής στα δεξιά του δρόμου υψωνόταν ο ναός του Απόλλωνος της Δειράδος.

Λόφος της Ασπίδας

Φανταστείτε το μέγεθος των θυσιών που γινόταν προς τιμήν του πάνω στο λαξευμένο στον βράχο παραλληλόγραμμο βωμό του. Κάπου πίσω από κει υπήρχε και το μαντείο του Άργους παλαιότερο των Δελφών και της Δωδώνης, όπως το θέλουν οι αργείτικες  παραδόσεις, όπου η ιέρεια αφού απείχε από οποιαδήποτε σεξουαλική συνεύρεση, έπινε αίμα μαύρης κατσίκας και λαλούσε τα μελλούμενα.

Δίπλα από το όμορφο εκκλησάκι του Αη Λιά βρίσκεται το περίπτερο του Δήμου Άργους  με θέα προς τη θάλασσα και το Ναύπλιο. Αν προτιμάτε το ελεύθερο  πικνίκ, ξύλινα τραπεζάκια κάτω από πυκνά πεύκα σας προσφέρουν τη δυνατότητα ενός γεύματος μέσα στη φύση μακριά από τους θορύβους και τη μόλυνση των πόλεων.

Υπάρχουν όμως και σημεία, για τους γνώστες των extreme sport με ποδήλατο, που θα μπορούσατε να δοκιμάσετε τις δεξιότητές σας. Προσοχή όμως! Όλος ο λόφος είναι αρχαιολογικός χώρος και διάσπαρτος με αρχαιότητες όλων των χρονικών περιόδων, αφού εδώ και στους πρόποδες της Λάρισας πρωτοκατοίκησαν  οι Αργείοι πριν ο Ίναχος και ο Δαναός εκτρέψουν τους χειμάρρους που κατέκλυζαν το σημείο που απλώνεται η σημερινή πόλη.

Αν γυρίσατε, απολαύστε όλο το λόφο, γεμίσατε τα πνευμόνια σας με καθαρό οξυγόνο κι αν αισθάνεστε ακμαίοι και δυνατοί, μια ακόμα διαδρομή ανοίγεται μπροστά σας με κατεύθυνση τη Βρύση της Άκοβας και το γραφικό Κεφαλάρι.

2^η Διαδρομή – Στους πρόποδες της Λάρισας

Το σπήλαιο που βρίσκεται κάτω από την Παναγιά την Κατακεκρυμμένη.

Εύκολα μπαίνει κανείς στον πειρασμό να θελήσει να εξερευνήσει το σπήλαιο που βρίσκεται κάτω από την Παναγιά την Κατακεκρυμμένη. Φεύγοντας από το χώρο της λαϊκής αγοράς κατευθύνεται κανείς Δυτικά προς τις παρυφές της Λάρισας προς το σημείο που βρίσκεται το σπήλαιο. Αφού διασχίσει την Παπαλεξοπούλου ανεβαίνει προς τα πάνω κάθετα στην Φορονέως. Η είσοδος του σπηλαίου φράζεται από σάμπρια και φραγκοσυκιές και μόνο σκαρφαλώνοντας κανείς από την δεξιά πλευρά του σπηλαίου μπορεί να μπει μέσα.

Από πάνω του κρέμεται η εκκλησία της Παναγίας της Κατακεκρυμμένης ή Πορτοκαλούσας, χτισμένη πάνω από το ναό της Ήρας της Ακραίας, προστάτιδας του Άργους. Ίσως μέσα στη σπηλιά να κατοικούσε ο Άργος, ο σκύλος με τα πολλά μάτια που έλεγχε τα νυχτοπερπατήματα του Δία.

Πιθανόν πάνω στα απότομα βράχια της σπηλιάς οι Αρχαίοι Αργείοι  να διοργάνωναν το αγώνισμα ˝Ασπίδος˝ κατά τα Μεγάλα Ηραία. Η τοπική παράδοση θέλει το σπήλαιο να επικοινωνεί με τα υπόγεια κελιά της Παναγίας, αλλά και με τις δεξαμενές του κάστρου της Λάρισας. Όμως ο ασβεστόλιθος έχει κλείσει τις πιθανές διόδους που υπήρχαν, όπως έχει κλείσει και το σημείο από το οποίο έρεε νερό μέσα στο σπήλαιο, ένα προϊστορικό ποτάμι το οποίο  πότιζε τον τότε αργολικό κάμπο. Σήμερα στο βάθος του σπηλαίου υπάρχουν μόνο υπολείμματα λεκάνης μέσω της οποίας έρεε ποταμός.

Σπήλαιο - Αγιογραφίες πιθανόν του 16ου ή του 17ου αιώνα

Η οροφή του σπηλαίου, μαύρη από τη πολυκαιρία και τη μούχλα κρύβει τα δικά της μυστικά. Η είσοδός του είναι διακοσμημένη με αγιογραφίες πιθανόν του 16^ου ή του 17^ου αιώνα οι οποίες δεν έχουν ταυτοποιηθεί και ερευνηθεί επαρκώς από τους αρχαιολόγους. Αναξιοποίητες παρακολουθούν από κοντά τον επισκέπτη και περιμένουν και πάλι κάποια στιγμή να δουν το φως των κεριών να τις φωτίζει. 

Από το σπήλαιο έχει κανείς μια καταπληκτική θέα τόσο της πόλης όσο και του αργολικού κάμπου. Κατηφορίζοντας τη Φορονέως προς τα δεξιά και παράλληλα του Ανδριάνειου υδραγωγείου κατευθυνόμαστε προς το αρχαίο θέατρο.

Αρχαίο θέατρο

Περνάμε μέσα από τις λαϊκές γειτονιές της πόλης, απ’ τις ίδιες γειτονιές που έκαναν το Μάνο Χατζηδάκι να σιγοτραγουδά το ˝μια Παναγιά, μια Αγάπη˝.., κάθε φορά που τις επισκεπτόταν.

Ας μη ξεχνάμε, ότι ο Φορονέας στην Αργειακή Μυθολογία ήταν παλαιότερος του Προμηθέα και γενάρχης των ανθρώπων, οπότε ˝λογικό˝ είναι τα πάντα να περιστρέφονται γύρω από τον δρόμο που φέρει το όνομά του.

Κριτήριο ή Νυμφαίο

Λίγο πριν φθάσει κανείς στο αρχαίο Θέατρο της πόλης, μια πινακίδα σας προτρέπει να κατευθυνθείτε προς το Κριτήριο ή Νυμφαίο. Τα σκαλοπάτια στο τέλος του δρόμου σας οδηγούν σε ένα άπλωμα υποστηριζόμενο από κυκλώπεια τείχη. Η παράδοση το θέλει να ήταν δικαστήριο για τους στρατηγούς, όπου ανεξάρτητα από την έκβαση μιας μάχης δικάζονταν μετά το πέρας αυτής για το αν ήταν δίκαιος ο πόλεμος ή όχι.

Τα υδραυλικά έργα στο σημείο αυτό υπογραμμίζουν την προσπάθεια των Αρχαίων Αργείων να υδρεύσουν την πόλη τους. Από εδώ περνούσε το Ανδριάνειο υδραγωγείο το οποίο έφερνε νερό από την περιοχή της Στυμφαλίας. Εδώ, τα έργα μας θυμίζουν ότι από την εποχή των Δαναΐδων η πόλη του Άργους ήταν άνυδρη.

Παναγία Κατακεκρυμμένη ή Πορτοκαλούσα

Ένας διαμορφωμένος αρχαιολογικός δρόμος σας οδηγεί από το Νυμφαίο στο αρχαίο θέατρο. Στο μέσον περίπου της διαδρομής μια πινακίδα σας εξηγεί πως ήταν η πόλη την αρχαία εποχή. Από το σημείο εκείνο μπορεί κανείς να κάνει τη σύγκριση της σημερινής πόλης με την παλαιά αφού η θέα είναι απεριόριστη. 

Μορφή του Ιππέα

Λίγο πριν φτάσει κανείς στο αρχαίο θέατρο, συναντά στα δεξιά του έναν βράχο από τους πολλούς που υπάρχουν διάσπαρτοι με σκαλίσματα επάνω τους. Η μορφή του Ιππέα έκανε τους χριστιανούς κατοίκους τα περιοχής να τον ταυτίσουν με τον  Αη Γιώργη (Γιωργάκο), όπως τον αναφέρει η ντοπιολαλιά, και να του αφιερώσουν το παρακείμενο εκκλησάκι.   

3^η Διαδρομή – Άκοβα –Κεφαλάρι

Στο σημείο όπου ενώνονται οι ράχες της Λάρισας και της Ασπίδας ξεκινά δεξιά ένας δρόμος που οδηγεί προς την Άκοβα και την Χούνη. Πρόκειται για μια ακόμα ασφάλτινη διαδρομή χωρίς όμως ιδιαίτερη κίνηση από αυτοκίνητα. Με το που θα στρίψει κανείς από το διάσελο προς Άκοβα θα πρέπει να πάρει βαθιές ανάσες αφού μπροστά του θα έχει να αντιμετωπίσει μια μικρή ανηφοριά με μεγάλη όμως κλίση. Αυτό είναι το πιο δύσκολο σημείο όλης της διαδρομής. 

Βρύση της Άκοβας

Μένοντας στο αριστερό μέρος του δρόμου φτάνετε σε μια διασταύρωση όπου ο δρόμος ευθεία οδηγεί στην Χούνη και στο λημέρι των αγωνιστών του 1821 σκαλισμένο στην κυριολεξία πάνω στον απότομο βράχο. Αν όμως μείνετε στο αριστερό μέρος με κατεύθυνση τον προορισμό μας σε 400 μέτρα θα αντικρίσετε τη πολυτραγουδισμένη «βρύση της Άκοβας», με τα πλατάνια και τους πάγκους, όπου τις Απόκριες και το καλοκαίρι πραγματοποιούνται εκδηλώσεις.

Ο βράχος δίπλα στο μεγάλο πλάτανο μοιάζει να παρακολουθεί τον επισκέπτη με τα « δύο μεγάλα του μάτια». Πρόκειται για κοιλότητες που χρησιμοποιούνταν παλιά ως φούρνοι κατά τη διάρκεια των πανηγυριών. Στη σκιά του πλατάνου δεκάδες γενιές Αργείων και διερχόμενων διασκέδασαν, ξεκουράστηκαν και δροσίστηκαν  από το πηγαίο νερό της ˝ βρύσης της Άκοβας˝.

Φούρνοι

Από εκεί ο δρόμος αρχίζει σιγά σιγά να κατηφορίζει και ξαφνικά προβάλλει μπροστά μας ένα τμήμα του αργολικού κάμπου και φυσικά το γαλάζιο του αργολικού Κόλπου. Στο αριστερό μέρος του δρόμου συναντάμε ένα εικονοστάσι που πίσω του κρύβεται ένα πολύ στενό γεφυράκι που οδηγεί στο εκκλησάκι των Ταξιαρχών μέσα σε πυκνή βλάστηση.

Συνεχίζουμε να κατηφορίζουμε μένοντας πάντα επί του δρόμου δεξιά μας πάνω  σε αριστερή στροφή του δρόμου συναντάμε την ένδειξη προς Κόκλα (ένας μικρός οικισμός του Άργους που πιθανότατα πήρε το όνομα του από τα πολλά κόκαλα που βρίσκονταν στους θολωτούς μυκηναϊκούς τάφους μπροστά από το παλιό δημοτικό σχολείο). Μένοντας επί του κυρίου  δρόμου λίγο πιο κάτω συναντάμε τη διασταύρωση προς Κεφαλάρι.

Πρόκειται για έναν από τους πολλούς αρχαίους δρόμους του Άργους πάνω στους οποίους έχουν κατασκευαστεί σήμερα οι καινούριοι. Στα 3 χιλιόμετρα περίπου ο δρόμος σχηματίζει μια διχάλα. Συνεχίζουμε αριστερά και πριν περάσουμε το γεφυράκι του ποταμού Ερασίνου στρίβουμε δεξιά σχεδόν μέσα σε αυλές και βρισκόμαστε μπροστά από τις νεροτριβές, όπου εδώ και αιώνες οι κάτοικοι χρησιμοποιούν τα νερά της πηγής ως πλυντήριο για τα στρωσίδια το σπιτιού τους. Μερικά μέτρα αργότερα φτάνουμε στη πηγή του Ερασίνου, του ποτάμιου Θεού προστάτη του Άργους , όπως τον αποκάλεσε ο βασιλιάς της Σπάρτης Κλεομένης.

Το σπήλαιο και ο ναός της Ζωοδόχου Πηγής στο Κεφαλάρι

Ο Ερασίνος πηγάζει από μια σπηλιά κάτω ακριβώς από το ναό της Ζωοδόχου Πηγής. Ο Ναός άπτεται του σπηλαίου όπου στην αρχαιότητα λατρευόταν ο Πάνας στη συνέχεια ο Διόνυσος. Εδώ γινόταν μια μυστηριακή γιορτή που ονομαζόταν ˝Τύρβη˝, λόγω του θορύβου και της σκόνης του δημιουργούσαν οι συμμετέχοντες στα δρώμενα. Ορισμένοι μάλιστα υποθέτουν ότι η λέξη ˝τούρμπο˝ έχει τις ρίζες της στην ˝Τύρβη˝.

Δεξιά και αριστερά της πηγής θα βρείτε σίγουρα ένα μέρος στα εστιατόρια και τα αναψυκτήρια που θα σας προδιαθέσει να εστιαστείτε, ενώ στο παρακείμενο αλσύλλιο η παιδική χαρά θα κερδίσει τις καρδιές των μικρών.

Από το Κεφαλάρι αν κατευθυνθείτε ανατολικά κινούμενοι παράλληλα στις όχθες του Ερασίνου, μπορείτε εύκολα να βρεθείτε στην περιοχή του βάλτου του Άργους, ενώ αν κατευθυνθείτε προς τη Δύση, στο ένα χιλιόμετρο περίπου θα αντικρίσετε αριστερά σας να υψώνονται ερείπια της μοναδικής σωζόμενης πυραμίδας του Ελληνικού στον ελλαδικό χώρο.    

© Κείμενο – Φωτογραφίες

Άκης Ντάνος

Read Full Post »

Το Εμποροβιοτεχνικό Παρελθόν  του Ναυπλίου – Γιώργος Αντωνίου

Σημαντικές πτυχές της εμποροβιοτεχνικής, της βιομηχανικής αλλά και ευρύτερα της κοινωνικής ζωής του Ναυπλίου φέρνει στο φως το νέο βιβλίο – λεύκωμα με τίτλο «Το Εμποροβιοτεχνικό παρελθόν του Ναυπλίου», του δημοσιογράφου – ερευνητή Γιώργου Αντωνίου που κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις «ΙΚΟΝΑ – Ν. Γ. Χριστόπουλος».

Το Ναύπλιο, ενώ ανέκαθεν αποτελούσε το διοικητικό κέντρο του νόμου, ανέπτυξε και σημαντικές παραγωγικές – εμπορικές δραστηριότητες. Από τα τέλη του 19^ου αιώνα αλλά ιδιαίτερα από τις πρώτες δεκαετίες του 20^ου αιώνα, εκατοντάδες  μικρομεσαίες επιχειρήσεις αλλά και μεγαλύτερες εμποροβιοτεχνικές – παραγωγικές μονάδες εμφανίζονται με δυναμισμό.

Μέσα από τις 235 σελίδες του Λευκώματος, τις 300 κιτρινισμένες παλιές φωτογραφίες, τις δεκάδες επαγγελματικές διαφημίσεις της εποχής, την πληθώρα των παλαιών εγγράφων, των επαγγελματικών καταλόγων, των αρχειακών στοιχείων κ. λ. π., ο αναγνώστης θα νιώσει τη δημιουργική συμβίωση με το παρελθόν. Με το εικαστικό αυτό ταξίδι στο παρελθόν, ξαναέρχονται στο νου παραδοσιακά επαγγέλματα που έσβησαν ή σβήνουν στις μέρες μας, παλαιά καταστήματα της πόλης, εργαστήρια και εργοστάσια που έπαψαν πια να λειτουργούν, τέχνες και τεχνικές που ξεχάστηκαν, πλανόδιοι πωλητές ή τεχνίτες που χάθηκαν από τους δρόμους της πόλης.

Οι παλιές εικόνες αναβιώνουν επαγγελματικά στέκια όπως τα ψαράδικα και μανάβικα της οδού Αμαλίας, τις δεκάδες ταβέρνες της Πρόνοιας, τα χασάπικα της Δημοτικής αγοράς, τα μπακάλικα, τους καφενέδες, τα κουρεία, τα παπουτσάδικα και στιλβωτήρια της παλιάς πόλης και της Πρόνοιας, τα καφενεία της παραλίας.

Επίσης εργαστήρια και μικροβιοτεχνίες όπως ποτοποιίες, μαραγκούδικα και μηχανουργεία, καροποιεία, βαρελάδικα και πεταλωτήρια κ.α. που λειτουργούσαν έως τα μέσα του περασμένου αιώνα και σήμερα έχουν αφανιστεί. Ακόμα, τους πλανόδιους επαγγελματίες, όπως τους φωτογράφους, τους καραγωγείς, τους μανάβηδες με τα ζώα, το λατερνατζή, τους ψαράδες κ.ά.  

Πλούσιο φωτογραφικό υλικό υπάρχει και από τις βιομηχανικές δραστηριότητες της πόλης.

Ο «Κύκνος» με τους εκατοντάδες  εργάτες, το συσκευαστήριο «Ανθός», ο «Κρίνος», ο «Αργέας» και η «Αργέξ», ο Φραγκίστας, το σαπουνάδικο «ΕΛΒΙΝΑ» στο Συνοικισμό, οι καπναποθήκες και το Μεταξουργείο  της οδού Σιδηράς Μεραρχίας, το Μακαρονάδικο και το υφαντήριο της οδού Μπουμπουλίνας.

Ξεχωριστό ενδιαφέρον παρουσιάζει και το σχετικό ντοκιμαντέρ διάρκειας 50 λεπτών που συνοδεύει το νέο βιβλίο. Ντοκιμαντέρ στο οποίο οι εναπομείναντες παλαιοί παραδοσιακοί  επαγγελματίες της πόλης, θυμούνται και αφηγούνται στιγμιότυπα του παρελθόντος και μαρτυρούν μυστικά της τέχνης τους.

Το νέο βιβλίο – λεύκωμα απευθύνεται σε κάθε Ναυπλιώτη, και όχι μόνο, που νοσταλγεί και θέλει να επαναφέρει στη μνήμη εικόνες από το παρελθόν της πόλης  και στους νεώτερους, για να γνωρίσουν τη χθεσινή παραδοσιακή τοπική κοινωνία.

Οι Εκδόσεις «ΙΚΟΝΑ – Ν. Γ. Χριστόπουλος» και ο Γιώργος Αντωνίου προσφέρουν το νέο βιβλίο με την ελπίδα ότι το περιεχόμενο του θα συμβάλλει στη διατήρηση της ατομικής και συλλογικής μνήμης και στον κοινωνικό – οικονομικό πολιτισμό μας.  

Το βιβλίο πωλείται σε όλα τα κεντρικά βιβλιοπωλεία και τιμάται 25 ευρώ.

Read Full Post »