Feeds:
Δημοσιεύσεις
Σχόλια

Archive for the ‘Εκπαίδευση’ Category

Το κτίριο του Αλληλοδιδακτικού Σχολείου Άργους (Καποδιστριακού)

Posted in Άργος, Άρθρα - Μελέτες - Εισηγήσεις, Εκπαίδευση, tagged , , , , , , , , , on 19 Μαΐου, 2025| Leave a Comment »

Το κτίριο του Αλληλοδιδακτικού Σχολείου Άργους – Συμβολές στην ιστορία της Κτιριοδομίας της Καποδιστριακής εποχής (1828-1833) |Βασίλης Δωροβίνης – Δικηγόρος, Πολιτικός επιστήμονας, Ιστορικός.

 

Όπως και για τα άλλα καποδιστριακά δημόσια κτίρια του Άργους, έτσι και για την οικοδόμηση του Αλληλοδιδακτικού Σχολείου διαθέτουμε αρκετά στοιχεία, ώστε να μπορούμε να παρακολουθήσουμε τόσο την πορεία της κατασκευής του όσο και βασικές τεχνικές λεπτομέρειες. Εκτός από αυτά, – και αν βέβαια δεν υπολογίσουμε την περίπτωση των Στρατώνων του Καποδίστρια, για τους οποίους ό,τι ήδη έχει γραφεί και ό,τι επιπλέον έχει πρόσθετα εντοπισθεί ξεπερνά κατά πολύ τα στοιχεία που έχουν δημοσιευθεί μέχρι σήμερα για τα δημόσια κτίρια της εποχής αυτής – , θα πρέπει να σημειώσω ευθύς εξαρχής ότι το Αλληλοδιδακτικό του Άργους είναι εκείνο από τα καποδιστριακά κτίρια της πόλης για το οποίο έχουν γραφεί τα περισσότερα άρθρα και σημειώματα.[1] Όπως έχουν γραφεί και διαφωτιστικά άρθρα για την εκπαίδευση στο Άργος, από το τέλος του 18ου αιώνα έως την εποχή του Καποδίστρια.

 

Καποδιστριακό.

Καποδιστριακό (Α΄Δημοτικό Σχολείο Άργους), πιθανότατα αρχές της δεκαετίας του 1960.

 

Δεν είναι περιττό να πούμε, ευθύς εξαρχής, ότι η οικοδόμηση του σχολείου αυτού, από λάθη και ατυχίες, κράτησε πολύ περισσότερο από εκείνη μεγαλύτερων και ευρυχωρότερων κτιρίων της εποχής, αλλά και το ότι τα εγκαίνιά του, μόλις δύο μήνες πριν από τη δολοφονία του Καποδίστρια και σε εποχή που η αντιπολίτευση εναντίον του βρισκόταν σε παροξυσμό, ενώ στο Άργος είχαν συγκεντρωθεί, και μάλιστα είχαν κτίσει και σπίτια, επιφανείς προσωπικότητες του αντικαποδιστριακού στρατοπέδου (Σπ. Τρικούπης, Τσερτς, Ντώκινς κ.ά.), έδωσαν αφορμή για μιαν επίδειξη σταθερότητας και δύναμης του καθεστώτος, αλλά και για ένα «λουτρό στο πλήθος» του ίδιου του Καποδίστρια.

Θεωρώ, λοιπόν, ότι πέρα από τη γενικότερη και προσωπική πολιτική του Κυβερνήτη υπέρ της οργάνωσης και γενίκευσης της στοιχειώδους εκπαίδευσης στη χώρα, η ολοκλήρωση του Αλληλοδιδακτικού του Άργους αποτέλεσε και ένα πολιτικό γεγονός, για τους λόγους που αναπτύξαμε αλλά και για όσα ειδικότερα θα εκθέσουμε με λεπτομέρειες στη δεύτερη ενότητα αυτού του άρθρου. (περισσότερα…)

Read Full Post »

Τα πρώτα βήματα της Εκπαίδευσης τον 19ο αιώνα σε Λυγουριό, Επίδαυρο

Posted in Άρθρα - Μελέτες - Εισηγήσεις, Εκπαίδευση, tagged , , , , , , , on 14 Ιανουαρίου, 2025| Leave a Comment »

Τα πρώτα βήματα της Εκπαίδευσης τον 19ο αιώνα σε Λυγουριό, Επίδαυρο – Αντώνης Ξυπολιάς

 

Δώδεκα δικαιοπρακτικά έγγραφα του Λυγουριού  έχουν γραφτεί με φτερό χήνας και μελάνι από ντόπιους και ιδιαίτερα ιερείς του χωριού, την περίοδο 1745-1821. Εκατοντάδες επίσης έγγραφα της επαναστατικής περιόδου με πολεμικές αναφορές, διαμαρτυρίες, διεκδικήσεις, απόψεις έχουν συνταχθεί από κατοίκους του χωριού. Είναι τεκμήρια που μαρτυρούν ότι κάποιοι από τους κατοίκους είχαν διδαχτεί την γραφή και ανάγνωση τα δύσκολα εκείνα χρόνια της δουλείας.

Οι  πηγές τις ιστορίας μαρτυρούν  ότι  τότε κατά τόπους  σε μοναστήρια και εκκλησίες είχαν λειτουργήσει ως παιδευτικά κέντρα της εποχής, όπου μαθητές μάθαιναν το «οχταήχι», το «Ψαλτήρι», τα κοινά γράμματα. Αλλά και δάσκαλοι, ιδιαίτερα ιερομόναχοι,  μετά από πρόσκληση τοπικών κοινωνιών δίδασκαν τα κοινά γράμματα, την προκαταρκτική δηλαδή και δημώδη αγωγή από την οποία μπορούσε κάποιος να μάθει να διαβάζει, να γράφει, να λογαριάζει.

 

Έλληνικόν Σχολείον έν καιρώ δουλείας – Νικόλαος Γύζης

 

Στις Σπέτσες  δίδασκε αρχές του 19ου αι. τα κοινά γράμματα ο «εκ Λιγουρίου ιερομόναχος Γρηγόριος ο και εν Κρανιδίω διδάξας τω 1804». Ο Λυγουριάτης γέρο Γρηγόριος «ο περί τα  γραμματικά ικανός» δίδαξε στην συνέχεια και στα Ψαρά.

Στο Λυγουριό λειτούργησε την δεύτερη δεκαετία του 1800 ένα μικρό  υπαίθριο σχολείο. Ο Γάλλος περιηγητής A. F. Didot  που περιπλανήθηκε στις δύο τότε γειτονιές του χωριού περιέγραφε ότι οι μαθητές καθισμένοι σε πέτρες, κάτω από τον ίσκιο ενός δένδρου, συμμετείχαν στο μάθημα, όπου ένας μαθητής διάβαζε μεγαλόφωνα  μία φράση, την οποία επαναλάμβαναν οι συμμαθητές του σαν ψαλμωδία και αυτό έδινε την δυνατότητα στον δάσκαλο να τους διορθώνει…. (περισσότερα…)

Read Full Post »

Η «ιδιωτική» Προσχολική Αγωγή στην Ερμιόνη

Posted in Ερμιονίδα, Εκπαίδευση, tagged , , , , , , , on 26 Οκτωβρίου, 2024| Leave a Comment »

Η «ιδιωτική» Προσχολική Αγωγή στην Ερμιόνη – Παρασκευή Δημ. Σκούρτη

 

Η πρώτη ιδιωτική πρωτοβουλία στην Ελλάδα που αφορά την εκπαίδευση των μικρών παιδιών καταγράφεται στα 1904. Στην Ερμιόνη, σύμφωνα με τις γραπτές μαρτυρίες του αειμνήστου δασκάλου μας Μιχάλη Παπαβασιλείου, το 1906 ιδρύεται με ιδιωτική πρωτοβουλία το πρώτο σχολείο, προκειμένου να καλύψει τις κοινωνικές ανάγκες της εποχής και να προσφέρει ωφέλιμη και κατάλληλη αγωγή στα μικρά παιδιά της πόλης μας. Σίγουρα οι συμπατριώτισσές μας δε γνώριζαν τις θεωρίες των παιδαγωγών Froebel, Montessori, Freine, Decroly, όμως με βάση τις συνθήκες της ζωής του τόπου, οργάνωσαν και τη ζωή του «σχολείου» τους, ώστε να είναι δημιουργική και αποδοτική.

Παραθέτω τα κείμενα από το βιβλίο του «κυρ Μιχαλάκη» – όπως τον λέγαμε- «Θρύλοι και Παραδόσεις της Ερμιόνης» που υπήρξε και η αφορμή της έρευνάς μου:

«…του μεγάλου νοικοκυρόσπιτου της οικογένειας μπάρμπα Γιώργη Δεδάκη, που ήτανε το πρώτο ιδιωτικό Νηπιαγωγείο της Ερμιόνης και το οποίο διατηρούνε μέχρι σήμερα πεντακάθαρο οι δυο τελευταίες που απομείνανε θυγατέρες της οικογένειας..».

Αργυρώ Δεδάκη – Μέξη.

Και παρακάτω: «…Την ιδέα της ίδρυσης του Νηπιαγωγείου την συνέλαβε και αμέσως το σκάρωσε η δεύτερη θυγατέρα της οικογένειας Αργυρώ, το 1906 και το διατήρησε μέχρι το 1910 που παντρεύτηκε και ο άντρας της δεν ήθελε να εξακολουθήσει να εργάζεται. Σ’ αυτό μαζευόντουσαν τα παιδιά που είχανε προσχολική ηλικία και μαθαίνανε να κάνουνε σωστά το σταυρό τους, να μετράνε ίσαμε το δέκα, να γράφουνε τα πιο εύκολα γράμματα του αλφαβήτου, να ζωγραφίζουνε κουλουρίτσες, τετράγωνα και σταυρουλάκια, να τραγουδάνε πατριωτικά τραγούδια, ν’ ακούνε από τη δασκάλα τους διάφορα όμορφα παραμύθια και να τα λένε στους γονιούς τους στο σπίτι και χίλια δυό χρήσιμα για την ηλικία τους πράγματα.

Όλα τους καθόντουσαν σε χαμηλά ξύλινα σκαμνάκια, που φέρνανε από το σπίτι τους και η κυρία τους, όπως την λέγανε, σε αψηλή καρέκλα πίσω από το ξύλινο τραπεζάκι της, πάνω στο οποίο υπήρχανε ο κατάλογος (ένα τετράδιο με γραμμένα Αργυρώ Δεδάκη – Μέξη τα ονόματα των παιδιών), μια μποτίλια με μελάνι από σουπιά, άλλη μια με γόμα από ταλαμ(ού)γκα αμυγδαλιάς {Ταλαμ(ού)γκα: το δάκρυ της αμυγδαλιάς που χρησίμευε ως κόλα}, ένας χάρακας, ένας δείχτης κι ένα κονσερβοκούτι, που χρησίμευε να βάζει τα αγριολούλουδα που τα παιδιά γι αυτήν μαζεύανε στα χωράφια. (περισσότερα…)

Read Full Post »

Η Πανεπιστημιακή Εκπαίδευση στην Ελλάδα –  Τα Ελληνικά Πανεπιστήμια

Posted in Εκπαίδευση, tagged , , , , , , , , , on 28 Φεβρουαρίου, 2024| Leave a Comment »

Η Πανεπιστημιακή Εκπαίδευση στην Ελλάδα –  Τα Ελληνικά Πανεπιστήμια

  

  1. Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Το λογότυπο του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών είναι το πρότυπο της κεφαλής της θεάς Αθηνάς (κοιτάζει δεξιά), όπως απεικονίζεται σε εγχάρακτο δακτυλιόλιθο από ερυθρό ίασπι στη συλλογή νομισμάτων του Μουσείου Ιστορίας της Τέχνης της Βιέννης. Τα έργο είναι εμπνευσμένο από την Αθηνά του Φειδία στον Παρθενώνα και φέρει την υπογραφή του Ασπασίου (1ος αιώνας π.Χ.)

Το πρώτο πανεπιστήμιο της Ελλάδας είναι το Πανεπιστήμιο Αθηνών, το οποίο αναφέρεται και ως Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών (ΕΚΠΑ). Το διάταγμα για την ίδρυση του πανεπιστημίου εκδόθηκε από την αντιβασιλεία στις 31 Δεκεμβρίου του 1836 (παλαιό ημερολόγιο) και όριζε ότι το πανεπιστήμιο θα άρχιζε να λειτουργεί επισήμως την τρίτη ημέρα του Πάσχα του 1837 και ότι θα φέρει την ονομασία «Πανεπιστήμιον του Όθωνος». Θα είχε τέσσερις σχολές, Θεολογίας, Νομικής, Ιατρικής και Τεχνών, στο γνωστικό πεδίο της οποίας συγκαταλέγονταν οι εφαρμοσμένες επιστήμες και τα μαθηματικά. Η ίδρυση του πανεπιστημίου επιβεβαιώθηκε με δεύτερο βασιλικό διάταγμα του Όθωνα στις 14 (26) Απριλίου του 1837 και ορίστηκε ως ημέρα έναρξης των εργασιών του η 3 (15) Μαΐου του 1837. Είναι το παλαιότερο ανώτατο εκπαιδευτικό ίδρυμα της σύγχρονης Ελλάδας και το πρώτο πανεπιστήμιο ολόκληρης της βαλκανικής χερσονήσου και της ευρύτερης περιοχής της Ανατολικής Μεσογείου.

Το Πανεπιστήμιο Αθηνών αρχικά στεγάσθηκε στην κατοικία του αρχιτέκτονα Σταμάτη Κλεάνθη στην Πλάκα, στη βορειοανατολική πλευρά της Ακρόπολης, που σήμερα φιλοξενεί το Μουσείο του ιδρύματος. Ονομάστηκε «Οθώνειο Πανεπιστήμιο» από το όνομα του πρώτου βασιλιά της Ελλάδας Όθωνα.

Στο πρώτο έτος λειτουργίας του το ίδρυμα στελέχωναν 33 καθηγητές, ενώ μαθήματα παρακολουθούσαν 52 φοιτητές και 75 μη εγγεγραμμένοι ακροατές. Το 1841 οι διοικητικές υπηρεσίες και τα εκπαιδευτικά τμήματα μεταφέρθηκαν στο σημερινό ευρέως γνωστό ως «κεντρικό κτήριο» του Πανεπιστημίου Αθηνών. Το Κεντρικό Κτήριο του Πανεπιστημίου Αθηνών, σχεδιασμένο από το Δανό αρχιτέκτονα Χανς Κρίστιαν Χάνσεν και διακοσμημένο από το ζωγράφο Karl Rahl, αποτελεί μαζί με τα κτίρια της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Ελλάδος (αριστερά), και της Ακαδημίας Αθηνών (δεξιά) την περίφημη «Αθηναϊκή Τριλογία». (περισσότερα…)

Read Full Post »

Πανελλήνιες Εξετάσεις – Η Μεγάλη Παγίδα | Αλέξης Τότσικας

Posted in Βιβλία - Αργολίδα, Εκπαίδευση, tagged , , , , , , , , , , , , on 5 Φεβρουαρίου, 2024| Leave a Comment »

Πανελλήνιες Εξετάσεις – Η Μεγάλη Παγίδα | Αλέξης Τότσικας

 

Με τον παραπάνω τίτλο κυκλοφόρησε από την Αργολική Αρχειακή Βιβλιοθήκη Ιστορίας & Πολιτισμού, το νέο βιβλίο του Φιλολόγου – Συγγραφέα Αλέξη Τότσικα, με θέμα τις πανελλήνιες εξετάσεις, μια δύσκολη και στρεσογόνο δοκιμασία των μαθητών  επιφορτισμένη με όνειρα και επιθυμίες τόσο των ίδιων όσο και των γονιών τους.

Ο συγγραφέας ήταν μαθητής της Γ’ γυμνασίου, όταν καθιερώθηκαν οι Πανελλήνιες εξετάσεις το 1964. Από τις πρώτες γενιές μαθητών που πέρασαν στο πανεπιστήμιο μ’ αυτές.

Υπηρέτησε τις Πανελλήνιες ως επιτυχημένος φροντιστής μια 5ετία.

Βίωσε την απαξίωση της εκπαίδευσης ως καθηγητής σε δημόσιο Λύκειο μια δεκαετία.

Συμμετείχε στη διαδικασία των Πανελληνίων ως βαθμολογητής, αναβαθμολογητής και μέλος Επιτροπής Βαθμολογικού Κέντρου.

Προσπάθησε να δημιουργήσει ένα αξιόπιστο ιδιωτικό Γυμνάσιο – Λύκειο, αλλά διαπίστωσε πως οι πανελλήνιες εξετάσεις αλλοτριώνουν κάθε υγιή προσπάθεια στην εκπαίδευση.

Χρειάστηκε να ξεκινήσει από το νηπιαγωγείο, για να χτίσει ένα ολοήμερο Δημοτικό σχολείο και Γυμνάσιο – Λύκειο με μαθητές που δεν χρειάζονται εξωσχολική βοήθεια για τη διδασκαλία και τη μάθησή τους.

Στο βιβλίο αυτό, με βιώματα και εμπειρίες 50 χρόνων στην εκπαίδευση, προσπαθεί να αξιολογήσει τις επιπτώσεις των Πανελληνίων εξετάσεων στην εκπαίδευση και την κοινωνία και προτείνει ένα δρόμο, για να αναγεννηθεί η ελληνική εκπαίδευση – πρωτοβάθμια, δευτεροβάθμια και τριτοβάθμια – και να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις του 21ου αιώνα.

 

Πανελλήνιες Εξετάσεις – Η Μεγάλη Παγίδα

 

Παραθέτουμε ορισμένα χαρακτηριστικά αποσπάσματα  του βιβλίου: 

 

Το πτυχίο είναι το απωθημένο του νεοέλληνα. Από την ώρα που το παιδί του πάει στο σχολείο φαντάζεται πόσα πτυχία μπορεί να πάρει. Πρώτα – πρώτα στις ξένες γλώσσες. Δεν έχει γι’ αυτόν σημασία αν μάθει να μιλάει μια ξένη γλώσσα. Θέλει πτυχίο. Αν είναι δυνατόν proficiency στα αγγλικά από τη Β’ γυμνασίου. Και μετά πτυχίο σε δεύτερη και τρίτη ξένη γλώσσα. Γαλλικά, γερμανικά, ό,τι να ‘ναι. Αρκεί ως την Α’ λυκείου να έχει πάρει τουλάχιστον δύο πτυχία. Γιατί από τη Β’ λυκείου αρχίζει η προσπάθεια για το μεγάλο πτυχίο, του πανεπιστημίου… (περισσότερα…)

Read Full Post »

Η εκπαίδευση στην Αργολίδα – Ματιές σε μαρτυρίες χρόνων και σε εικόνες τόπων

Posted in Άρθρα - Μελέτες - Εισηγήσεις, Εκπαίδευση, tagged , , , , , , , , , , on 8 Μαΐου, 2023| Leave a Comment »

Η εκπαίδευση στην Αργολίδα – Ματιές σε μαρτυρίες χρόνων και σε εικόνες τόπων

 

«Υπάρχουν κάποιες περιπτώσεις, στις οποίες ο άνθρωπος χωρίς τη θέλησή του αναγκάζεται να δίνει προσοχή  σε πράγματα τα οποία θα έπρεπε να περιφρονεί ως παράλογα και παιδαριώδη και όχι μόνο να μην τους δίδει σημασία αλλά να τα προσπερνά όταν καταλαβαίνει πως πρόκειται για διαστροφή της αλήθειας και για κακό παραδειγματισμό των νέων και των απλών ανθρώπων.

Στην ανάγκη αυτή βρεθήκαμε κι εμείς όταν παραθέτοντας στο αριθ. 39 φύλλο μας το 1ο άρθρο του Βασιλικού Διατάγματος της 30ης Απριλίου, αποδείξαμε σε πολλούς ότι τα περί καταργήσεως των Ελληνικών Σχολείων και τα περί κατατάξεως των μαθητών στο Σχολαρχείο που διαδίδονταν, ήταν ανυπόστατα και ψευδή. Τα όσα γράψαμε στο 39ο φύλλο μας ήταν τα όσα ακριβώς περιλαμβάνουν οι νόμιμες διατάξεις∙ εμείς επομένως, δεν κάναμε τίποτα άλλο παρά να αποδείξουμε χρησιμοποιώντας τους ίδιους τους νόμους στους παραπλανηθέντες μαθητές και τους γονείς και κηδεμόνες τους, ότι οι διαδόσεις αυτές ήταν ανυπόστατες.

 Κι ενώ δεν κάναμε τίποτα περισσότερο από το καθήκον μας να ενημερώσουμε εξαπατημένους ανθρώπους, προσκρούσαμε στην φιλοτιμία του Διευθυντή του εδώ Πλήρους Δημοτικού Σχολείου, ο οποίος μετέβη για τον σκοπό αυτόν στο Ναύπλιο, θεωρώντας πως από εκεί θα μας αποστομώσει με την αρθογραφία του. Έγραψε λοιπόν ολόκληρη διατριβή στο «Σύνταγμα» του Ναυπλίου, στην οποία όμως δεν έλεγε και δεν απεδείκνυε  τίποτα περισσότερο εκτός από αυτά που εμείς καταγγείλαμε ότι διέδιδε ψευδώς, δηλαδή ότι «τα Ελληνικά σχολεία έχουν ζωή μερικών μόνο μηνών, κλπ». Η προσβεβλημένη δε φιλοδοξία του τον έκανε είρωνα και ψευτοευφυή∙ δυστυχώς όμως δεν ωφελήθηκε καθόλου  από αυτά, διότι έχοντας άδικο και μη μπορώντας να πείσει για το αληθές και το λογικό των επιχειρημάτων του, μετέτρεψε το ζήτημα σε προσωπικό. (…)

Η αλήθεια είναι πικρή και πίκρανε την φιλοδοξία του εν λόγω προσώπου ο οποίος πήγε και πάλι στο Ναύπλιο για να μας κεραυνοβολήσει με νέους κεραυνούς∙ και να το νέο φύλλο του «Συντάγματος» βαρύτερο κατά μια σελίδα γεμάτη προκλήσεις σχετικά με προσωπικά θέματα και καμία σχέση με το λογικώς τιθέμενο ζήτημα. Επανάληψη των προφητειών του, αυθαίρετοι συλλογισμοί σχετικά με τις σκέψεις της Σεβαστής Κυβερνήσεως για τα Ελληνικά Σχολεία, νέα όνειρα, νέοι θρίαμβοι και τόσα άλλα, τα οποία ανακοινώθηκαν βεβαίως εδώ μέσω των δωρεάν διανεμηθέντων φύλλων και δια του εφημεριδοπώλη των «Νέων του Άργους». Ο καθένας μπορούσε να δει εκεί την γραμματική σκοτωμένη, το συντακτικό ντουφεκισμένο, εκεί πλίνθοι και κέραμοι και ξύλα ατάκτως ερριμένα, απειλές που προκαλούσαν γέλιο και τόσα άλλα που τιμούν από όλες τις απόψεις το συγγραφέα τους.

Απέναντι στο νέο αυτό συνονθύλευμα,  στη νέα αυτή βαβέλ, δεν μπορεί να υπάρξει η λογική συζήτηση, διότι κινδυνεύει όποιος επιχειρήσει να συζητήσει να παρασυρθεί στο βάραθρο του παραλογισμού, από το οποίο ευχόμαστε να διασωθούν όσοι έχουν πέσει».

 (Εφημερίδα  «Δαναός», 7-10-1896)

 

Συνέδριο Διδασκάλων. Ναύπλιο 1924.

 

Η ένταση και το πάθος με το οποίο η εφημερίδα «Δαναός» συμμετέχει με το κύριο άρθρο της με τίτλο «Εκπαιδευτικής αταξίας παραλειπόμενα» στις διαμάχες της εποχής για τις μεταρρυθμίσεις στο εκπαιδευτικό σύστημα του νεοελληνικού κράτους, μας δίνει μια πρώτη γεύση του ρόλου και της σημασίας της εκπαίδευσης στην Αργολίδα σε αντιστοιχία με τις υπόλοιπες περιοχές της χώρας. Το άρθρο της εφημερίδας γράφεται σε μια περίοδο πολιτικής αβεβαιότητας που θα οδηγήσει στην οδυνηρή ήττα του ελληνοτουρκικού πολέμου του 1897. (περισσότερα…)

Read Full Post »

Το Παλαιό Σχολείο από την εποχή της Τουρκοκρατίας διατηρείται στην πόλη του Άργους – Προτάσεις για την ανάδειξή του

Posted in Άρθρα - Μελέτες - Εισηγήσεις, Εκπαίδευση, Ελεύθερο Βήμα, tagged , , , , , , , , , on 18 Νοεμβρίου, 2022| Leave a Comment »

Το Παλαιό Σχολείο από την εποχή της Τουρκοκρατίας διατηρείται στην πόλη του Άργους – Προτάσεις για την ανάδειξή του

 

«Ελεύθερο Βήμα»

Από την Αργολική Αρχειακή Βιβλιοθήκη Ιστορίας και Πολιτισμού.

Η Αργολική Αρχειακή Βιβλιοθήκη Ιστορίας και Πολιτισμού, δημιούργησε ένα νέο χώρο, το «Ελεύθερο Βήμα», όπου οι αναγνώστες της θα έχουν την δυνατότητα να δημοσιοποιούν σκέψεις, απόψεις, θέσεις, επιστημονικά άρθρα ή εργασίες αλλά και σχολιασμούς επίκαιρων γεγονότων.

Διαβάστε σήμερα στο «Ελεύθερο Βήμα» άρθρο του κ. Χρήστου Πιτερού,  αρχαιολόγου, μέλους του Δ.Σ. Ιδρύματος Ιωάννης Καποδίστριας, πρώην αναπληρωτή Δ/ντή της Δ. ΕΠΚΑ, πτυχιούχου Κλασσικής Φιλολογίας ΕΠΚΑ, Αρχαιολογίας και Τέχνης ΑΠΘ και Επίτιμου  Προϊστάμενου αρχαιολογικών χώρων, μνημείων και αρχαιογνωστικής έρευνας  με θέμα:

«Το Παλαιό Σχολείο από την εποχή της Τουρκοκρατίας διατηρείται στην πόλη του Άργους – Προτάσεις για την ανάδειξή του».

 

Το παλαιό σχολείο του Άργους της ύστερης Τουρκοκρατίας, που λειτούργησε και κατά την Ελληνική Επανάσταση, αλλά και κατά την Καποδιστριακή περίοδο, όπως διαπιστώσαμε μετά από διεξοδική έρευνα, διατηρείται ως κατοικία. Πρόκειται για το μόνο προεπαναστατικό σπίτι, από την μέχρι τώρα έρευνα, που διατηρείται στην πόλη του Άργους.

Ως γνωστόν το προεπαναστατικό σχολείο[1] του Άργους άρχισε να λειτουργεί γύρω στα 1798 με την φροντίδα του Δημογέροντα και Βεκίλη στην Κωνσταντινούπολη Νικόλαου Περρούκα[2] και αρχικά λειτούργησε στην Ιερά Μονή της Παναγίας Κατακρυμμένης. Στο σχολείο αυτό δίδαξαν σημαντικοί διδάσκαλοι της εποχής και διευθυντής διατέλεσε ο σοφολογιώτατος διδάσκαλος Ησαΐας Καλαράς από το Αγιονόρι. Στο σχολείο αυτό φοίτησε και ο επίσκοπος Παλαιών Πατρών Γερμανός.

Η άποψη ότι στην Παναγία Κατακρυμμένη λειτουργούσε «κρυφό σχολείο» σύμφωνα με την εντοιχισμένη επιγραφή, είναι εσφαλμένη:[3] «Εντάυθα το έτος 1798 συνεστήθη και ελειτούργει Ελληνικό κρυφό/σχολείο, εις τούτο εφοίτησε και ο επίσκοπος Παλαιών Πατρών Γερμανός, ο υψώσας τη σημαία της Επανάστασεως του 1821».

Η λέξη «κρυφό» πρέπει να απαλειφθεί, όπως έχουμε ήδη επισημάνει. Η μεταγενέστερη αυτή άποψη δεν γίνεται δεκτή από την επιστημονική ιστορική έρευνα. Λίγα χρόνια αργότερα στα 1804-1805, όπως προκύπτει από τη σχετική αλληλογραφία, για το σχολείο αυτό στα 1834-1836 που δημοσίευσε ο Κ. Δανούσης,[4] το σχολείο μεταφέρθηκε στην πόλη του Άργους, στον τουρκικό Μπεκίρ-μαχαλά, αμέσως νοτιότερα της προϋπάρχουσας μικρής εκκλησίας της Αγίας Παρασκευής, στη θέση της οποίας άρχισε να κτίζεται κατά την Ελληνική Επανάσταση ο Αγιάννης[5] (εικ.1) και στεγάστηκε σε οικία-μετόχι της Παναγίας Κατακρυμμένης, που δώρισε η μητέρα του Ιωάννη Χούρδη-Χούτρη.[6]

 

Εικ. 1: Αεροφωτογραφία του Αγιάννη, περιβάλλοντος χώρου, και το προεπαναστατικό επαναστατικό, καποδιστριακό σχολείο Άργους. αρ.1.

 

Όπως είναι γνωστό τα προεπαναστατικά σχολεία συνήθως λειτουργούσαν στους υπάρχοντες χώρους των εκκλησιών. (περισσότερα…)

Read Full Post »

«Τα Γραμματοσχολεία στην Επαρχία Ερμιονίδας» (Θερμήσι – Ηλιόκαστρο – Κοιλάδα – Πορτοχέλι – Φούρνοι)

Posted in Ερμιονίδα, Εκπαίδευση, Ψηφιακά Βιβλία, tagged , , , , , , , , , , , , , , , , , on 22 Μαρτίου, 2022| Leave a Comment »

«Τα Γραμματοσχολεία στην Επαρχία Ερμιονίδας» (Θερμήσι – Ηλιόκαστρο – Κοιλάδα – Πορτοχέλι – Φούρνοι)

 

Με τον παραπάνω τίτλο κυκλοφόρησε το δέκατο και τελευταίο βιβλίο της σειράς «Η εκπαίδευση στην Ερμιονίδα κατά την πρώτη 100/ετία του Ελεύθερου Ελληνικού Κράτους (1829 – 1929)». Στο βιβλίο αυτό, που οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να αναζητήσουν στη βιβλιοθήκη Κρανιδίου και στην Αργολική Αρχειακή Βιβλιοθήκη, περιγράφεται η σύσταση των πέντε Γραμματοσχολείων που λειτούργησαν στην επαρχία Ερμιονίδας.

Τα Γραμματοσχολεία στην Επαρχία Ερμιονίδας

Μετά από μια δεκαετή κοπιώδη ερευνητική προσπάθεια σε πρωτογενείς πηγές, βιβλιογραφικές αναφορές και νεώτερα τεκμήρια κατορθώσαμε να καταγράψουμε την Ιστορία της Εκπαίδευσης της επαρχίας Ερμιονίδας, μιας εξαιρετικά ταραγμένης 100/ετίας για τη Χώρα και την Εκπαίδευσή της.

Ταυτόχρονα, όμως, με την παρουσίαση του εκπαιδευτικού χάρτη της επαρχίας μας προβλήθηκαν και πολλά στοιχεία της Ιστορίας και της Λαογραφίας καθώς και του κοινωνιογράμματος του τόπου. Τα ανωτέρω συμπληρώθηκαν με τις προσωπικές απόψεις της γέννησης και της εξελικτικής πορείας γεγονότων, καταστάσεων, ιδεών και κάθε ανθρώπινης δραστηριότητας εκείνων των χρόνων. (περισσότερα…)

Read Full Post »

Το «Νέο» 5/τάξιο Μικτό Σχολείο Ερμιόνης

Posted in Ερμιονίδα, Εκπαίδευση, tagged , , , , , , , , on 18 Μαρτίου, 2022| Leave a Comment »

Το «Νέο» 5/τάξιο Μικτό Σχολείο Ερμιόνης

 

Ήδη από τη δεύτερη 10/ετία του 20ου αιώνα το διδακτήριο του Σχολείου Αρρένων (Καποδιστριακό) ήταν φανερό πως δεν επαρκούσε να καλύψει τις ανάγκες των διακοσίων (200) μαθητών, κατά μέσο όρο, που φοιτούσαν σ’ αυτό. Για τον λόγο αυτό είχε επεκταθεί και στο διπλανό κτήριο στους «Στρατώνες», όπου στεγάζονταν συνήθως οι τάξεις Ε’ και Στ’, όταν η Δημοτική Εκπαίδευση έγινε εξαετής.

Τα γεγονότα αυτά προβλημάτιζαν έντονα το Δημοτικό Συμβούλιο της πόλης, το οποίο αποφάσισε στην ιστορική συνεδρίαση της 23ης Μαΐου 1913 «να παραχωρηθεί δωρεάν εις το δημόσιον, οικόπεδον εκτάσεως ενός και ημίσεως στρέμματος εκ των εν θέσει Μπίστι της πρωτευούσης του δήμου τούτου κείμενον… προς κατασκευήν εν αυτώ Δημοτικού Σχολείου Αρρένων του Δήμου μας».

Τότε ήταν Δήμαρχος ο Άγγελος Παπαβασιλείου, (πατέρας του δασκάλου Μιχαήλ Παπαβασιλείου), ενώ Πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου ο Μιχαήλ Παπαμιχαήλ (Γιαταγάνας). Να σημειώσουμε πως ήταν ο τελευταίος χρόνος που η Ερμιόνη αποτέλεσε Δήμο.

Έτσι στις 16 Οκτωβρίου 1914 ενώπιον του Συμβολαιογράφου Κρανιδίου Γεωργίου Μπόλμπου παρουσιάστηκαν ως μάρτυρες ο Πρόεδρος της Κοινότητας (πλέον) Ερμιόνης Ευάγγελος Παπαμιχαήλ (ο κυρ Άγγελος ο φαρμακοποιός) και ο οικονομικός έφορος Ερμιονίδας Δημήτριος Πετρίδης και συντάχθηκε η υπ’ αρ. 398 «πράξις δωρεάς» με την οποία «αμετακλήτως» παραχωρείται από την Κοινότητα Ερμιόνης προς το Δημόσιο «εν γήπεδον εκτάσεως ενός και ημίσεως στρέμματος κείμενον εν θέσει Μπίστι… συνορευόμενον γύρωθεν με Γυμναστήριον της Κοινότητος και οικόπεδα αυτής έτερα…».

Επειδή, όμως, οι εργασίες ανέγερσης του διδακτηρίου καθυστερούσαν και ήδη είχε παρέλθει 4/ετία από την παραχώρηση του οικοπέδου, το Κοινοτικό Συμβούλιο Ερμιόνης συνήλθε σε συνεδρίαση στις 2 Νοεμβρίου 1917, με πρόεδρο τον Μιχάλη Δεληγιάννη «και αποφαίνεται παμψηφεί»:

Παρακαλεί την Κυβέρνηση όπως διατάξει την ταχεία ανέγερση του 4/τάξιου Δημοτικού Σχολείου Αρρένων Ερμιόνης στο «παραχωρηθέν» οικόπεδο. Ψηφίζει δε πίστωση τριών χιλιάδων (3.000) δραχμών από το αποθεματικό κεφάλαιο του προϋπολογισμού της Κοινότητας ως συνεισφορά της προς το Δημόσιο με σκοπό την ανέγερση του διδακτηρίου.

 

Το «Νέο» 5/τάξιο Μικτό Σχολείο Ερμιόνης

 

Το 1920, με Υπουργό Παιδείας τον Θρασύβουλο Ζαΐμη ξεκίνησαν οι εργασίες για τη δημιουργία του νέου διδακτηρίου. Το έργο κατασκευής του 4/ταξίου Σχολείου, καθώς φαίνεται σε σχετικά έγγραφα με ημερομηνία 31 Μαρτίου 1921 και 29 Μαΐου 1923, το ανέλαβε ο εργολάβος Γεώργιος Σκρεπετός. (περισσότερα…)

Read Full Post »

Το Σύγγρειο Σχολείο Θηλέων Ερμιόνης (Συγγρού)

Posted in Ερμιονίδα, Εκπαίδευση, tagged , , , , , , , , on 28 Φεβρουαρίου, 2022| Leave a Comment »

Το Σύγγρειο Σχολείο Θηλέων Ερμιόνης (Συγγρού)

 

Το σχολείο Θηλέων στα τέλη του 19ου αιώνα και τα πρώτα χρόνια της νέας 10ετίας του 20ου αιώνα στεγαζόταν, καθώς φαίνεται, σε δημοτικό κτήριο που βρισκόταν στην ίδια θέση όπου στη συνέχεια οικοδομήθηκε το Σχολείο του Συγγρού για να στεγαστεί εκεί, από το έτος 1904, το Δημοτικό Σχολείο Θηλέων Ερμιόνης.

Η απόφαση της κατασκευής του πάρθηκε στις 6 Σεπτεμβρίου 1900 από το Εποπτικό Συμβούλιο του Νομού Αργολίδας, το οποίο στην 37η πράξη του §2 αναφέρει προς τον Υπουργό επί των Εκκλησιαστικών και Δημοσίας Εκπαιδεύσεως να ενεργήσουν για την κατασκευή διδακτηρίου στην Ερμιόνη γιατί «το υπάρχον δημοτικόν διδακτήριον του Σχολείου Θηλέων όπερ κείται εν θέσει καταληφθησομένη υπό του νέου διδακτηρίου, δεν δύναται να μετασκευασθή ούτως ώστε να επαρκέση εις τας ανάγκας του 2/ταξίου Σχολείου Θηλέων».[1]

Μετά την έκδοση δύο υπουργικών αποφάσεων για τη διενέργεια των μειοδοτικών δημοπρασιών που δημοσιεύτηκαν η πρώτη (υπ’ αρ. 19605/24-10-1900) στο Φ.Ε.Κ. 331/28 Οκτωβρίου 1900 και κατέστη άγονη, η δε δεύτερη (υπ’ αρ. 23373/4-12-1900) στο Φ.Ε.Κ. 385/8 Δεκεμβρίου 1900 επί υπουργίας Σ. Στάη. Τα κείμενα και των δύο δημοπρασιών είναι ακριβώς τα ίδια και αποτελούνται από 6 άρθρα. Η δεύτερη δημοπρασία, όπως και η πρώτη, «διενεργήθη» στο Ναύπλιο από 12-14 Ιανουαρίου. Την άνοιξη του ίδιου έτους ξεκίνησαν οι εργασίες οικοδόμησης του διδακτηρίου σύμφωνα με τα σχέδια του Δημητρίου Καλλία (1859-1939) μηχανικού του Υπουργείου των Εσωτερικών.

 

Σχολείο Θηλέων Ερμιόνης. Σήμερα στο σχολείο στεγάζεται το Πνευματικό Κέντρο Ερμιόνης.

 

Ο Δημ. Καλλίας με καταγωγή από τη Χαλκίδα μετά την αποφοίτησή του από τη Σχολή των Τεχνών, όπως ονομαζόταν τότε το σημερινό Πολυτεχνείο, ως πολιτικός μηχανικός συνέχισε τις σπουδές του στη Γάνδη του Βελγίου και επηρεασμένος από το γερμανικό νεοκλασικισμό σχεδίασε τέσσερις (4) τύπους διδακτηρίων (Τ/Α΄6/τάξιο, Τ/Β΄4/τάξιο, Τ/Γ΄2/τάξιο, Τ/Δ΄ μονοτάξιο) ανάλογα με τον αριθμό των μαθητών. (περισσότερα…)

Read Full Post »

Older Posts »