Feeds:
Δημοσιεύσεις
Σχόλια

Posts Tagged ‘Αργολική Αρχειακή Βιβλιοθήκη Ιστορίας & Πολιτισμού’

«Γαλιλαίος», Άγγελος Αντωνόπουλος


Μπορεί η γη να γυρίζει και μαζί της η ψυχή, το μυαλό και το σώμα των ανθρώπων της, αλλά χρειάζονται χειροπιαστές αποδείξεις για να πεισθούμε ακόμη και σήμερα. Ο Άγγελος Αντωνόπουλος είναι ο τελευταίος, ίσως, μεγάλος της τέχνης που θα μπορούσε να δώσει απτές αποδείξεις όχι μόνο για την κίνηση της γης αλλά και για την καθολικότητα της Τέχνης σε κάθε σημείο της.

Έτσι, ως προς το πρώτο, άρχισε μια περιοδεία (δεν λέγεται τυχαία «τουρνέ») σε ολόκληρη την Ελλάδα και την Πελοπόννησο όπου τα βήματά του θα τον οδηγήσουν στο Άργος, την Δευτέρα 15 Απριλίου 2013 με την εξαιρετική παράσταση «Γαλιλαίος». Σημείο παρουσίασης είναι το «Μπουσουλοπούλειο» θέατρο.

Το Άργος και η Αργολίδα είχαν ήδη την τύχη να χαρούν πριν μήνες, μια άλλη εξαιρετική παράσταση του Άγγελου Αντωνόπουλου με το έργο «Ο Μαρξ στο Σόχο», που παρακολούθησαν δεκάδες πολίτες στο ίδιο θέατρο.

 

Άγγελος Αντωνόπουλος |«Γαλιλαίος»

Άγγελος Αντωνόπουλος |«Γαλιλαίος»

 

Καταξιωμένος ηθοποιός, με μια πορεία στην Τέχνη που λίγοι είχαν την τύχη να γνωρίσουν, ο Άγγελος Αντωνόπουλος παρουσιάζει την πορεία μιας προσωπικότητας που το έργο και ο λόγος της χάραξαν βαθιά την ιστορία των επιστημών και τους έδωσαν το χάρισμα της ελευθερίας του Λόγου. Σε μια δύσκολη εποχή, όπου η Μοναδική Αλήθεια αποτελούσε ανυπέρβλητο κανόνα κοινωνικού βίου και επιστημονικής σκέψης, ο Γαλιλαίος βρήκε το θάρρος και τη δύναμη που του εμφυσούσε η ίδια η φύση της επιστημονικής έρευνας, να γίνει ανατρεπτικός και να έρθει σε σύγκρουση με την Καθολική Εκκλησία και με την ίδια του την οικογένεια. 

 

Άγγελος Αντωνόπουλος |«Γαλιλαίος»

Άγγελος Αντωνόπουλος |«Γαλιλαίος»

 

Ο «Γαλιλαίος» θα μας θυμίσει σε επίσης δύσκολες εποχές πως η ελευθερία της σκέψης και του λόγου, είναι εκείνα που μπορούν να οδηγήσουν τον άνθρωπο να κατανοήσει ένα μέρος της Αλήθειας για την ύπαρξη και να ορίσει σχέσεις αλληλοσεβασμού με τον περιβάλλοντα κόσμο και τον ίδιο του τον εαυτό.

 

Άγγελος Αντωνόπουλος |«Γαλιλαίος»

Άγγελος Αντωνόπουλος |«Γαλιλαίος»

 

Όλες οι κριτικές μιλάνε για μια καταπληκτική ερμηνεία και εξαιρετική ποιότητα παράστασης. Ούτε το ένα, ούτε το άλλο μας ξενίζουν γιατί ο Άγγελος Αντωνόπουλος μας έχει συνηθίσει και στα δυο. Μοναδική και αδιαμφισβήτητη αλήθεια που δεν την καταρρίπτει ο «Γαλιλαίος», τουλάχιστον για την παράσταση της Δευτέρας στο Μπουσουλοπούλειο, είναι πως για να πραγματοποιηθεί συνεργάστηκαν η ΚΕΔΑΜ και η Πολιτιστική Αργολική Πρόταση. Και όμως! Ο πολιτισμός γυρίζει… Επόμενο είναι να μην χάσουμε τη μοναδική αυτή παράσταση.

Δευτέρα 15 Απριλίου 2013, ώρα 20:00 στο Μπουσουλοπούλειο Θέατρο.

Συντελεστές:

Σκηνοθεσία – Δραματουργική απόδοση : Άγγελος Αντωνόπουλος

Σκηνικά – Κοστούμια : Λίνα Καρανικολάου

Φωτισμοί : Μελίνα Μάσχα

Πληροφορίες στο τηλέφωνο: 27510-20419.

Read Full Post »

Ομιλία στο Δαναό με θέμα: « Το Είδωλο – Η κατασκευή της εικόνας του»


ΣΗΜΑ ΔΑΝΑΟΥ

 

Στα πλαίσια του προγράμματος Διαλέξεων και Συζητήσεων της χειμερινής περιόδου, ο Σύλλογος Αργείων «Ο Δαναός» συνεχίζει τις μετακλήσεις σημαντικών και διακεκριμένων  προσωπικοτήτων, προκειμένου να προσφέρει στους Αργείους την ευκαιρία επικοινωνίας με θέματα που αφορούν στον άνθρωπο και τις πνευματικές του αναζητήσεις.

Την Κυριακή  14  Απριλίου 2013 και ώρα 7 μ.μ. στην αίθουσα διαλέξεων του Συλλόγου Αργείων «Ο Δαναός», Αγγελή Μπόμπου 8, στο Άργος,  θα μιλήσει:

η κ. Τέσσα  Δουλκέρη

Καθηγήτρια στο Τμήμα Δημοσιογραφίας και Μ.Μ.Ε.

του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης

με θέμα: « ΤΟ ΕΙΔΩΛΟ  η κατασκευή της εικόνας του»    

Προβληματισμοί και συζήτηση με βάση το ομώνυμο τελευταίο βιβλίο  της Τέσσας Δουλκέρη. Ένα δοκίμιο με μυθιστορηματική γραφή και αστυνομική πλοκή. Το βιβλίο θα παρουσιάσει ο κοινωνιολόγος κ. Γεώργιος Κόνδης. Αποσπάσματα του βιβλίου θα διαβάσουν ηθοποιοί της Πολιτιστικής Αργολικής  Πρότασης. Στο πιάνο η κ. Αγγελική Τσαμπάση. Θα προβληθεί βίντεο από προηγούμενες παρουσιάσεις.

 

Τέσσα Δουλκέρη

 

Αναστασία - Τέσσα Δουλκέρη

Αναστασία – Τέσσα Δουλκέρη

Η Τέσσα Δουλκέρη είναι Καθηγήτρια στο Τμήμα Δημοσιογραφίας και ΜΜΕ του ΑΠΘ. Έχει Πτυχίο Νομικής, Μεταπτυχιακό Δίπλωμα Δημοσίου Δικαίου από το ΑΠΘ, Μεταπτυχιακό Δίπλωμα Κοινωνιολογίας από το Πανεπιστήμιο Παρισιού 1-Σορβόννη και Διδακτορικό Δίπλωμα Επιστήμης της Πληροφόρησης –Επικοινωνίας από το Πανεπιστήμιο Παρισιού 2 -Πανθεόν-Σορβόννη. Έκανε πρακτική άσκηση στην Επιτροπή της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις Βρυξέλλες, στο Συμβούλιο της Ευρώπης στο Στρασβούργο και στη Γαλλική Τηλεόραση (πρώτο κανάλι) στο Παρίσι. Ως δικηγόρος εργάσθηκε στο Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και στη Γενική Γραμματεία Ισότητας.

Δίδαξε ως Ειδική Επιστήμων στο Πάντειο Πανεπιστήμιο και στο Τμήμα Νηπιαγωγών του ΑΠΘ, καθώς και σε διάφορες Ευρωπαϊκές χώρες για θέματα της ειδικότητάς της στο πλαίσιο ανταλλαγών διδασκόντων του προγράμματος SOCRATES. Όπως επίσης στη Κίνα, Βραζιλία και ΗΠΑ στο πλαίσιο διμερών Συμφωνιών του ΑΠΘ.

Τα βιβλία της που κυκλοφορούν από τις εκδόσεις Παπαζήση είναι: Κοινωνιολογία της Διαφήμισης, Διαφήμιση και Επικοινωνία, Ελληνική Τηλεόραση, , Ισότητα των δύο φύλων και ΜΜΕ, Ισότητα των φύλων στις εργασιακές σχέσεις, Αθλητισμός, Κοινωνία και ΜΜΕ κ.α. Από τις εκδόσεις Gutenberg-Δαρδανός  Η  εικόνα του παιδιού στην Ελληνική Τηλεόραση και Τύπο.

Επίσης λογοτεχνικά βιβλία της κυκλοφορούν από τις εκδόσεις Παπαζήση και θεατρικά από τις εκδόσεις University Studio Press. Τα ντοκιμαντέρ της «Σκεπαστό – Ένα ορεινό χωριό της Ανατολικής Θράκης», και η «Ώρα η Κακιά» έχουν προβληθεί στα Φεστιβάλ Δράμας και Χαλκίδας αντίστοιχα.

Read Full Post »

Δεσποτόπουλος Ι. Αλέξανδρος, «Ο κυβερνήτης Καποδίστριας και η απελευθέρωσις της Ελλάδος»


 

 Το βιβλίο πραγματεύεται τη συμβολή του Καποδίστρια στην απελευθέρωση της Ελλάδας και υποστηρίχτηκε ως διδακτορική διατριβή το 1954. Η συνθετική αξία της μελέτης έγκειται στις πολλαπλές μαρτυρίες και στον εύστοχο κριτικό σχολιασμό τους από τον συγγραφέα. Παρά την πάροδο σαράντα και πλέον χρόνων από τη συγγραφή του, και το πλήθος των δημοσιευμάτων για την προσωπικότητα και τη δράση του Καποδίστρια που μεσολάβησαν, το έργο παραμένει έγκυρο ενώ τα πολιτικά μηνύματα δεν παύουν να είναι επίκαιρα και σήμερα.

Ιωάννης Καποδίστριας, πίνακας του Σερ Thomas Lawrence (1769-1830). Ο πίνακας φιλοτεχνήθηκε στη Βιέννη, ανήκει στη Βασίλισσα της Αγγλίας Ελισάβετ Β΄ και είναι εκτεθειμένος στον Πύργο του Windsor στην αίθουσα του Βατερλώ.

Ιωάννης Καποδίστριας, πίνακας του Σερ Thomas Lawrence (1769-1830). Ο πίνακας φιλοτεχνήθηκε στη Βιέννη, ανήκει στη Βασίλισσα της Αγγλίας Ελισάβετ Β΄ και είναι εκτεθειμένος στον Πύργο του Windsor στην αίθουσα του Βατερλώ.

Πρόκειται για επηυξημένη έκδοση της διδα­κτορικής διατριβής του καθηγητή της Παντείου Ανωτάτης Σχολής Πολιτικών Επιστημών [νυν Πάντειο Πανεπιστήμιο] Αλέξανδρου Δεσποτόπουλου που κατατέθηκε, το 1954, στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών. Επειδή η μελέτη, που εκδόθηκε για πρώτη φορά – γραμμένη σε έντεχνη καθαρεύουσα – το 1954, είχε προ καιρού εξαντληθεί, ο διευθυντής του Μ.Ι.Ε.Τ., Ε. Κάσδαγλης προ­χώρησε με τη σύμφωνη γνώμη του Δ.Σ. στην επανέκδοδή της με τις προσθήκες που έκρινε χρήσιμες ο συγγραφέας. Η κυρίως μελέτη είναι διαρθρωμένη σε μια μικρή εισαγωγή, οκτώ κεφάλαια και σύντομο επίλογο.

Στο πρώτο κεφάλαιο, παρουσιάζεται λεπτομερώς η πολιτική σταδιοδρομία και οι αρχές που υπηρέτησε ο Επτανήσιος πολιτικός από την περίοδο της βραχύβιας υπουργίας του στην κυβέρνηση της «Επτανησιακής Δημοκρατίας» και τη μετέπειτα ανέλιξή του έως την υψηλότερη βαθμίδα της ρωσικής διπλωματίας [συνυπουργός των Εξωτερικών], μέχρι την εκλογή του στο αξίωμα του Κυβερ­νήτη της πρώτης ελεύθερης «Ελληνικής Πολι­τείας», ενώ παράλληλα επιχειρείται μία αξιολόγηση των εκάστοτε πολιτικών και διπλωμα­τικών του επιλογών.

Το δεύτερο και τρίτο κεφάλαιο, αναφέρονται στις ενέργειες του Καποδίστρια στο διάστημα που μεσολάβησε από την εκλογή του [Ψή­φισμα Στ’ /2 Απριλίου 1827 της Εθνοσυνέλευ­σης της Τροιζήνας] έως την αποβίβασή του, την 6ην Ιανουαρίου 1828 στο λιμάνι του Ναυ­πλίου. Εδώ εντοπίζονται, με βασική πηγή τις «Επιστολές» του ίδιου, η πλήρης γνώση των δυσκολιών του έργου που καλείται να αναλά­βει, η αγωνία του για «…τα όσα με προσμένουσιν άχαρα…» αλλά και η τελική του από­φαση «…να ευρεθώ τάχιον εν μέσω των πα­ντοίων στερήσεων, της τύρβης, της ακατα­στασίας, των παντοειδών κακομηχανιών και άλλων, εξ ών σύγκεινται σήμερον τα της Ελλά­δος πράγματα». Στα ίδια κεφάλαια ερμηνεύο­νται και οι προϋποθέσεις που θέλησε να εξασφαλίσει από τις τότε επικρατούσες ευρωπαϊκές δυνάμεις: πολιτική συγκατάθεση, οικονομική υποστήριξη, αποσαφήνιση των κα­θηκόντων και αρμοδιοτήτων. Οι πράξεις του Καποδίστρια αξιολογούνται από τον συγγραφέα ως ενέργειες ατόμου με υψηλό αίσθημα ευθύνης και αίσθηση αποστολής, χαρακτηριστικά που τον οδηγούν εν τέλει να επιλέξει την «ακανθώδη» θέση του Κυβερνήτη μίας ημιδιαλυμένης Πολιτείας με αβέβαιο μέλλον αντί της ασφαλούς υψηλής και ισχυρής του θέ­σης στην κορυφή του ρωσικού υπουργείου Εξωτερικών.

Στο επόμενο, μικρής σχετικά έκτασης, κεφάλαιο ο συγγραφέας προχωρεί σε μία ταξινό­μηση των καθηκόντων των προβλημάτων και των προτεραιοτήτων που έχει να αντιμετωπίσει ο Κυβερνήτης ενώ στο κεφάλαιο που ακλουθεί («Η διευθέτηση του Κυβερνητικού Ζητήματος»), αναλύει την πρωταρχική επιλογή του Καποδίστρια να τακτοποιήσει το κυβερνητικό ζήτημα, του οποίου τη διευθέτηση θεωρεί ως απαραίτητη προϋπόθεση για την ευ­όδωση των επί μέρους επιλεχθέντων πολιτι­κών στον τομέα της οικονομίας, του στρατού και της εξωτερικής πολιτικής.

 

Ο κυβερνήτης Καποδίστριας και η απελευθέρωσις της Ελλάδος

Ο κυβερνήτης Καποδίστριας και η απελευθέρωσις της Ελλάδος

 

Οι επιλογές του Καποδίστρια ως προς την τακτοποίηση των οικονομικών αποτελεί το αντικείμενο του έκτου κεφαλαίου. Αν και είχε αντιληφθεί εξαρχής την αδυναμία βελτίωσης της οικονομίας δίχως την υποστήριξη κεφα­λαίων του εξωτερικού (που άλλωστε αποτε­λούσε και έναν από τους όρους που είχε θέ­σει προτού αναλάβει το συγκεκριμένο αξίω­μα), γνωρίζοντας – ως έμπειρος διπλωμάτης – την πολιτική πίεση που θα μπορούσε να του ασκηθεί μέσω των δανείων, προσπάθησε – ανεπιτυχώς – παράλληλα με τον παραπάνω στόχο να οργανώσει την οικονομία εκ των ενόντων.

Η διεξαγωγή του πολέμου, από την πρώτη μέχρι την τελευταία μάχη του Αγώνα (μάχη της Πέτρας, 14 Σεπτεμβρίου 1829) που οδή­γησε στην ανακατάληψη της Στερεάς Ελλά­δας καθώς και η στρατιωτική πολιτική του Κυ­βερνήτη αποτελούν τα υπό διαπραγμάτευση θέματα του εκτενούς εβδόμου κεφαλαίου. Ο Αλέξανδρος Δεσποτόπουλος, συγγράφει στο κεφάλαιο αυτό στρατιωτική ιστορία, και με τη βοήθεια των απαραίτητων πηγών δίνει με επιτυχία μια εύληπτη και λεπτομερή περιγραφή των συγκρούσεων της περιόδου και παράλληλα επιχειρεί ερμηνεία της επιλεγείσης στρατιωτικής πολιτικής που στόχευε – διά της σύστασης ημιτακτικών και τακτικών σωμάτων – στη δημιουργία ισχυρής κεντρι­κής κυβέρνησης η οποία θα μπορούσε να επι­βάλλει την πολιτική της νομιμότητα στους άτακτους ενόπλους της προκαποδιοτριακής επαναστατικής περιόδου (1821-1827).

Ο τίτλος του όγδοου κεφαλαίου («Αι διπλωμα­τικοί ενέργειαι του Κυβερνήτου») προκαθορί­ζει και το αντικείμενό του. Με την υψηλού επι­πέδου γνώση και εμπειρία του στα διπλωμα­τικά θέματα ο Καποδίστριας επέτυχε – κατά το συγγραφέα – τη διεθνή νομιμοποίηση του ελληνικού κράτους, εκμεταλλευόμενος με υποδειγματικό τρόπο τις συγκυρίες, τις περιστάσεις, τα αντικρουόμενα συμφέροντα και ανατρέποντας με επιτυχείς ελιγμούς προηγούμενες δυσμενείς αποφάσεις.

Πέραν του αρχικού κειμένου της διδακτορικής διατριβής η έκδοση συμπληρώθηκε με κεφάλαια ενός άλλου, εξαντλημένου βιβλίου του συγγραφέα («Η Ελλάδα του Καποδίστρια», Αθήνα, 1967) που άλλα εμπλουτίζουν – δίχως να αποφευχθούν επαναλήψεις – με περισσότερα στοιχεία την κρατική οργάνωση και την οικονομική πολιτική της καποδιστριακής πε­ριόδου, ενώ εκείνα που αφορούν στην οργά­νωση της δικαιοσύνης, της παιδείας και την ανάλυση των πολιτικών γεγονότων της τε­τραετίας, 1828-1831, καλύπτουν τα σχετικά κενά.

Η όλη έκδοση κλείνει με την παράθεση σχετικής «επιλεκτικής βιβλιογραφίας» που περιλαμβάνει τίτλους 56 βιβλίων και άρθρων. Πάντως η βιβλιογραφία, παρ’ όλο που δηλώνεται ως επιλεκτική, καλύπτει τη σχετική παραγωγή μέχρι το 1980, ενώ απουσιάζουν εκτός από δύο γενικά έργα (της Ελένης Κούκου, Ιωάν­νης Καποδίστριας, ο άνθρωπος, ο διπλωμά­της 1800-28, Αθήνα 1984 και του Διονυσίου Μαντζουλίνου, Ιωάννης Καποδίστριας 1776-1831, Αθήνα 1990) σοβαρές και αξιόλογες νεότερες μελέτες.

Η αξιολόγηση ενός βιβλίου, που εκδόθηκε για πρώτη φορά πριν 43 χρόνια, συνεπάγεται περισσότερες δυσκολίες από εκείνες που ήδη ενυπάρχουν σε οποιαδήποτε απόπειρα βιβλιοκριτικής. Το βιβλίο θα πρέπει, απαραίτητα, να κριθεί πάντοτε σε σχέση με το χρόνο που εκδόθηκε και τις συναφείς μελέτες της ίδιας περιόδου.

Όταν ο Αλέξανδρος Δεσποτόπουλος εξέδωσε, το 1954 την παρούσα μελέτη, στην ελληνική βιβλιογραφία του 19ου και περισσότερου του 20ού τα βιβλία ή άρθρα που αφορούσαν στο συγκεκριμένο πρόσωπο ή την εποχή, μετά βίας ξεπερνούσαν τον αριθμό των 50. Αλλά και από αυτά τα πε­ρισσότερα είναι βιογραφικά, αφηγηματικά ή πανηγυρικού χαρακτήρα ενώ οι λίγες αξιόλογες μελέτες καλύπτουν ειδικές θεματικές δί­χως δυνατότητες απόδοσης μίας συνολικής εικόνας και ερμηνείας.

Έτσι, το βιβλίο, από την άποψη αυτή, καθί­σταται σημαντικό εφόσον ο Δεσποτόπουλος είναι ο πρώτος ο οποίος επιχειρεί να αναλύ­σει – σε μια διδακτορική διατριβή – μια «άγνω­στη» πολιτική προσωπικότητα που σε όλη την προηγούμενη περίοδο αποτελούσε «αίνιγμα» ή ασήμαντη παρένθεση για τους ιστορικούς. Το δεύτερο ερώτημα που θα μπορούσε να τε­θεί είναι κατά πόσο αυτό το σημαντικό για την εποχή που πρωτοεκδόθηκε βιβλίο δικαιούται μίας επανέκδοσης. Με όλες τις ενστάσεις που μπορεί κάποιος να έχει ως προς το είδος της γραφής με τα πολλά επίθετα και προσδιορισμούς, την εξαρχής έντονα θετική θέση του συγγραφέα απέναντι στον πρωταγωνιστή του βιβλίου του, ή κάποιες διαφωνίες ως προς τη μεθοδολογική προσέγγιση του θέματος (που άλλωστε αποτελεί ελεύθερη επιλο­γή και δικαίωμα του κάθε μελετητή), ο Αλέ­ξανδρος Δεσποτόπουλος τελικά επέτυχε να καταλήξει σε συμπεράσματα τα οποία παρα­μένουν μέχρι τις ημέρες μας έγκυρα, γεγο­νός που καθιστά το έργο, «βιβλίο αναφοράς» για τον μελετητή της περιόδου.

 

Στέφανος Π. Παπαγεωργίου

Σύγχρονα θέματα: Τριμηνιαία έκδοση επιστημονικού προβληματισμού και παιδείας. (2002)  

Ο κυβερνήτης Καποδίστριας και η απελευθέρωσις της Ελλάδος
Δεσποτόπουλος, Αλέξανδρος Ι.
Εκδόσεις: Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης
Ιούλιος 1996. Φωτογραφική ανατύπωση, Απρίλιος 2008.
Σελίδες: 291
ISBN: 978-960-250-125-2

 

Δεσποτόπουλος Ι. Αλέξανδρος (1913-2004)

Αλέξανδρος Ι. Δεσποτόπουλος

Αλέξανδρος Ι. Δεσποτόπουλος

Ο ιστορικός Αλέξανδρος Ι. Δεσποτόπουλος γεννήθηκε στη Σμύρνη και ήρθε στην Ελλάδα μαζί με την οικογένειά του μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή. Υπηρέτησε ως έφεδρος ανθυπολοχαγός στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, έλαβε μέρος στην Εθνική Αντίσταση και υπήρξε πολίτης με μεγάλη κοινωνική συνείδηση. Δίδαξε ως καθηγητής πολιτική ιστορία της νεότερης Ελλάδας στην Πάντειο Ανωτάτη Σχολή Πολιτικών Επιστημών (σήμερα:Πάντειο Πανεπιστήμιο). Κλασικό είναι το έργο του «Ο κυβερνήτης Ιωάννης Καποδίστριας και η απελευθέρωσις της Ελλάδος» (α’ έκδοση: 1954, β’ έκδοση: ΜΙΕΤ, 1996), που αποτελεί θησαυρό ιστορικών γνώσεων και πολιτικής διορατικότητας.

Πολύ σημαντικά είναι όμως και τα έργα του «H απόφασις περί της Ελληνικής Επαναστάσεως» (1965), «H συμβολή της Ελλάδος στην έκβαση των δύο παγκοσμίων πολέμων» (Εκδοτική Αθηνών, 1992), «H πολεμική προπαρασκευή της Ελλάδος, 1923-1940» (Ακαδημία Αθηνών, 1998), κ.ά. Πολύτιμη υπήρξε η συνεργασία του για τη συγκρότηση της πολύτομης «Ιστορίας του Ελληνικού Εθνους» της Εκδοτικής Αθηνών. Ήταν δίδυμος αδελφός του προέδρου της Ακαδημίας ΑΘηνών, καθηγητή φιλοσοφίας Κωνσταντίνου Ι. Δεσποτόπουλου.

Read Full Post »

Φρικτές σκηνές ληστείας στην Πελοπόννησο το 1836, σύμφωνα με την αφήγηση του Γερμανού Πρίγκιπα Πύκλερ – Ρεγγίνα Quack – Μανουσάκη


Fürst Pückler-Muskau. Λιθογραφία, von Wilhelm Devrient, 1838.

Fürst Pückler-Muskau. Λιθογραφία, von Wilhelm Devrient, 1838.

 

Τέλος Μαΐου του 1836 ο Πύκλερ αρχίζει την μεγάλη περιοδεία του στην Πελοπόννησο, ξεκινώντας από την Κόρινθο. Επισκέπτεται το Ναύ­πλιο και το Άργος. Στην Τριπολιτσά, την 1η Ιουνίου του 1836, ο Πύκλερ είναι καλεσμένος από τον Δημήτρη Πλαπούτα Κολιόπουλο, ο οποίος δί­νει μια μεγάλη δεξίωση με αφορμή τα γενέθλια του Βασιλιά Όθωνα και την πρώτη επέτειο της ενθρόνισής του. Μετά από μια δεκαήμερη διαμονή στην πόλη αυτή, όπου ασχολείται κυρίως με την καταγραφή των τελευ­ταίων βιωμάτων του, ξεκινάει για τη Σπάρτη.

«Με την ευκαιρία της επίσκεψής μου στο Παλαμήδι είδα τους φυλα­κισμένους, οι οποίοι κρατιούνται εδώ εξαιρετικά καλά και καθαρά, και ξαναβρήκα τους καλούς μου φίλους, τους Χοντρογιανναίους. Οι δύο έγι­ναν πολύ χοντροί και του Σωτήρου έθρεψαν εντελώς οι πληγές. Ο μικρό­τερος αδελφός του τον έχει ξεπεράσει στο ύψος κατά πολύ και μόνο στη φυλακή, όπως φαίνεται, έχει φθάσει στο τελικό του ύψος και έχει γίνει ένας από τους πιο όμορφους άντρες, που μπορεί κανείς να φανταστεί. Οι δύο με αναγνώρισαν αμέσως και με υποδέχθηκαν με την πιο μεγάλη χαρά και εγώ ανταποκρίθηκα σε αυτή την κολακευτική υποδοχή με ένα μικρό δώρο. Προφανώς δεν φοβούνται πολύ την απόφαση του δικαστηρίου για τη δική τους υπόθεση και ήταν σε καλό κέφι».     

Στην αρχή της διαδρομής τον συνοδεύει ο Κολιόπουλος μαζί με μια δωδεκάδα αξιωματικούς από τη φάλαγγά του. Οι πιο πολλοί είναι συγγενείς του. Όταν αποχαιρετούν τον Πύκλερ μετά από μισή ώρα, ο Κολιόπουλος επιμένει να τον συνο­δεύουν δύο από τους αξιωματικούς του μέχρι τη Σπάρτη. Επιπλέον, τα μουλάρια με τις αποσκευές προστατεύονται από τέσσερις χωροφύλακες, που τρέχουν, όπως λέει ο Γερμανός, σαν μαθημένοι δρομείς και αντέχουν πιο καλά από τα άλογα.

Για τη συνέχεια της ανακοίνωσης της κας Ρεγγίνας Quack – Μανουσάκη, πατήστε διπλό κλικ στον παρακάτω σύνδεσμο: Φρικτές σκηνές ληστείας στην Πελοπόννησο το 1836

Read Full Post »

Η Μουσική στην Αρχαία Ελλάδα – Κατερίνα Παπαοικονόμου – Κηπουργού


 

 Το βιβλίο η «Η Μουσική στην Αρχαία Ελλάδα» της Κατερίνας Παπαοικονόμου – Κηπουργού, Μουσικού- Καθηγήτριας πιάνου – Αρχαιολόγου, αποτυπώνει παραστατικά την εικόνα της εξάπλωσης της θείας τέχνης των ήχων στον αρχαίο ελληνικό κόσμο.  Η συγγραφέας εκθέτει τις γνώσεις που έχει αποκομίσει ύστερα από χρόνια μελέτης, ώστε να δώσει στον αναγνώστη  μια σαφή και ολοκληρωμένη αίσθηση του αντικειμένου…

 

Τα μεγάλα πνεύματα της αρχαίας Ελλάδος, οι μεγάλοι φιλόσοφοι, μελέτησαν σε βάθος τη μουσική και έθεσαν τις επιστημονικές βάσεις της έρευνάς της. Ο Πυθαγόρας και οι Πυθαγόρειοι διαπίστωσαν ότι η μουσική διέπεται από μαθηματικούς κανόνες, προσδιόρισαν τις αριθμητικές σχέσεις των μουσικών διαστημάτων και διατύπωσαν πρώτοι αρχές και σχέσεις που σήμερα θεωρούμε αυτονόητες, οι οποίες, όμως, πριν από αυτούς ήσαν άγνωστες. Οι οπαδοί του Αριστοξένου μελέτησαν το φαινόμενο «μουσική» έχοντας ως γνώμονα την εμπειρία του Αριστοτέλους. Οι Πυθαγόρειοι και οι Αριστοξενικοί συγκρότησαν τις δύο βασικές ομάδες μελέτης της μουσικής κατά την Αρχαιότητα.

 

Η Μουσική στην Αρχαία Ελλάδα

Η Μουσική στην Αρχαία Ελλάδα

 

Μεγάλη τομή στην ιστορία της μουσικής πρέπει να θεωρηθεί η επινόηση από τους αρχαίους Έλληνες της πρώτης γνωστής μουσικής γραφής στον κόσμο, της παρασημαντικής (περί το 470 π.Χ.). Αν και, χάρη στο σύγγραμμα του Αλυπίου Εισαγωγή Μουσική, διαθέτουμε την κλείδα ανάγνωσης της αρχαίας μουσικής, δυστυχώς έχουν φθάσει σε μας μόνο περί τις 60 αρχαίες παρτιτούρες, όλες πολύ κολοβωμένες ( πλην του σκολίου του Σεικίλου), ώστε να μη μπορούμε να έχουμε μια σαφή αντίληψη εκείνης της μουσικής.

Μια μεγάλη ποικιλία οργάνων, εγχόρδων, πνευστών και κρουστών ήταν σε χρήση τότε· από αυτά άλλα περιέπεσαν νωρίτερα ή αργότερα σε αχρηστία και άλλα επιβίωσαν, εξελίχθηκαν και επηρεάζουν μέχρι και σήμερα τη μουσική πραγματικότητα (π.χ. ύδραυλις – εκκλησιαστικό όργανο, πανδούρα – μπουζούκι – έγχορδα με δοξάρι – οικογένεια βιολιού).

Η ζωή στην αρχαία Ελλάδα ήταν άρρηκτα συνδε­δεμένη με τη θρησκεία και η μουσική ήταν κύρια έκφραση  αυτής της έντονης θρησκευτικότητας, τόσο, ώστε ο Gaevert να ισχυριστεί ότι τότε η μουσική ήταν θρησκεία. Συνέπεια αυτής της θρησκευτικότητας υπήρξε αφ’ ενός η καθιέρωση των μεγάλων Πανελ­ληνίων εορτών και των σπουδαίων τοπικών εορτών προς τιμήν θεών και ηρώων και αφ’ ετέρου η μεγαλειώδης δημιουργία της δραματικής τέχνης. Απαραίτητο στοιχείο και στους αγώνες και στα δράματα (τραγωδίες και κωμωδίες) ήταν η μουσική. Οι μουσικοί, οι ποιητές, οι ηθοποιοί θεωρούσαν ότι υπηρετούν με τη τέχνη τους τούς θεούς και ιδιαίτερα τον Διόνυσο, απεκαλούντο Διονυσιακοί τεχνίται, και όταν οργανώθηκαν σε συντεχνίες, στα κοινά τεχνιτών Διονύσου, αυτών των κοινών προΐστατο ο κατά τόπους ιερεύς του Διονύσου. Η κοινωνική αναγνώριση που παρείχε η τέχνη τους στους τεχνίτες Διονύσου γίνεται αντιληπτή από τις πολλές τιμές, ηθικές και υλικές, που τους απένεμαν οι διάφορες πόλεις ( απονομή στεφάνων, πολιτείας, ασυλίας, προξενιάς, σιτίσεως, προεδρίας, δικαίωμα κτήσεως γαιών η οικίας, επιγαμίας κλπ.).

Η Μουσική στην Αρχαία Ελλάδα

Κατερίνα Παπαοικονόμου – Κηπουργού

Εκδόσεις: Γεωργιάδη, σελ. 488, Αθήνα, 2007.

ISBN:978-960-316-394-7

Διαβάστε ακόμη:

 

Read Full Post »

Τα Ημερολόγια του ’21 των Πρώσσων Αξιωματικών Bollmann & Bellier De Launay, Ρεγγίνα Quack – Μανουσάκη, Μνημοσύνη, τόμος 13ος 1995-1997.


Τα Ημερολόγια του '21 των Πρώσσων Αξιωματικών

Τα Ημερολόγια του ’21 των Πρώσσων Αξιωματικών

Στην αξιόλογη σειρά «ΦΙΛΕΛΛΗΝΙΚΑ 1821-1831» που εκδόθηκε το 1975 από την Ιστορική και Εθνολογική Εταιρεία της Ελλάδος ανατυπώθηκαν, σε 10 τόμους, 120 φιλελληνικά συγγράμματα γραμμένα σε πέντε διαφορετικές γλώσσες. Πρόκειται κυρίως για πολιτικά φυλλάδια, εκκλήσεις και ποιήματα, αλλά και για διηγήματα, πορτραίτα ηρώων, θεατρικά έργα και άλλα.

Ο επιμελητής της σειράς I. Μαζαράκης – Αινιάν, στην εισαγωγή του, εκθέτει τους σκοπούς της επανεκδόσεως των φιλελληνικών φυλλαδίων αυτών: Θέλει να παρουσιάσει αντιπροσωπευτική εικόνα των φιλελληνικών εκδηλώσεων στις διάφορες χώρες. Ως προς την επιλογή των συγγραμμάτων ο Μαζαράκης – Αινιάν γράφει μεταξύ άλλων το εξής: «Στη σειρά αυτή δεν ήταν δυνατόν να περιληφθούν βιβλία πολυσέλιδα, γι’ αυτό λείπουν οι πολύτιμες διηγήσεις των ξένων εθελοντών που κατέβηκαν στην Ελλάδα […]». Όσο δικαιολογημένος φαίνεται αυτός ο περιορισμός τόση έκπληξη προκαλεί το γεγονός ότι παρά ταύτα η σειρά περιέχει δύο ημερολόγια εθελοντών, τις «Παρατηρήσεις για την ηθική, πολιτική και στρατιωτική κατάσταση της Ελλάδος» του Louis de Bollmann, και «Μερικά λόγια για την Ελλάδα», του Wilhelm Bellier de Launay.

Tο κύριο κριτήριο για την υποδοχή των δύο μοναδικών ημερολογίων αυτών στη σειρά φαίνεται ότι ήταν η συντομία τους· το πρώτο περιλαμβάνει 46 σελίδες, το δεύτερο μόνο 30. Αναλύοντας στη συνέχεια λεπτομερώς τα δύο βιβλία αυτά θα ήθελα να δείξω ότι η επιλογή τους δεν ήταν εύστοχη και ότι θα ήταν προτιμότερο να λείπει η κατηγορία ημερολογίων εθελοντών εντελώς από τη σειρά. Ενώ το ημερολόγιο του Bellier de Launay δεν σχολιάζεται καθόλου από το Μαζαράκη-Αινιάν, το ημερολόγιο του Bollmann αναφέρεται ως χαρακτηριστικό δείγμα της απογοητεύσεως που αισθάνθηκαν πολλές φορές οι ξένοι […]

Για τη συνέχεια της ανακοίνωσης της κας Ρεγγίνας Quack – Μανουσάκη, πατήστε διπλό κλικ στον παρακάτω σύνδεσμο: Bollmann & Bellier De Launay

 

Read Full Post »

Ομιλία στο Δαναό με θέμα: Η μετανάστευση στις Η.Π.Α.  κατά το πρώτο μισό του  20ου  αιώνα


 

ΣΗΜΑ ΔΑΝΑΟΥΣτα πλαίσια του προγράμματος Διαλέξεων και Συζητήσεων της χειμερινής περιόδου, ο Σύλλογος Αργείων «Ο Δαναός» συνεχίζει τις μετακλήσεις σημαντικών και διακεκριμένων  προσωπικοτήτων, προκειμένου να προσφέρει στους Αργείους την ευκαιρία επικοινωνίας με θέματα που αφορούν στον άνθρωπο και τις πνευματικές του αναζητήσεις.

Την Κυριακή  7  Απριλίου 2013 και ώρα 7 μ.μ. στην αίθουσα διαλέξεων του Συλλόγου Αργείων «Ο Δαναός», Αγγελή Μπόμπου 8, στο Άργος,  θα μιλήσει:

 η κ. Μαρία  Παϊβανά – Καντίκα

Φιλόλογος-συγγραφέας

 με θέμα:   Η μετανάστευση στις Η.Π.Α.  κατά το πρώτο μισό του  20ου  αιώνα.

 (Μία προσέγγιση με βάση την Εφημερίδα «ΔΑΝΑΟΣ» και το ιδιωτικό αρχείο επιστολών μεταναστών της Αργολίδος).

Θα προβληθούν διαφάνειες με σπάνιο αρχειακό και φωτογραφικό υλικό και θα ακολουθήσει συζήτηση.

Η Μαρία Παϊβανά- Καντίκα γεννήθηκε  στην Κόρινθο.  Είναι πτυχιούχος της Φιλοσοφικής Σχολής (Τμήμα Κλασσικής Φιλολογίας) του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (1971-1975).

Πραγματοποίησε στο Εθνικό Ωδείο Αθηνών σπουδές στην Ευρωπαϊκή Μουσική και ανώτερες σπουδές στο κλασσικό τραγούδι (τάξη Σάββα Παπαχαντζόπουλου). Υπήρξε επί σειράν ετών στέλεχος των χορωδιών Κορίνθου και Ο.Τ.Ε. (μαέστρος  κ. Αλέκος Παπαγιαννόπουλος). Διορίσθηκε στην Δημόσια Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση και υπηρέτησε σε Γυμνάσια και Λύκεια της χώρας επί 32 έτη (1977-2009), καθώς  και  στα  Γενικά  Αρχεία  του  Κράτους – Αρχεία Ν. Κορινθίας.

Ασχολείται από τα μαθητικά της χρόνια με την λογοτεχνία. Έχει δημοσιεύσει άρθρα και εργασίες σε εφημερίδες και περιοδικά. Έχει εκδώσει το οδοιπορικό-ημερολόγιο «Βήματα στην Αἰολική καί Ἰωνική Γῆ» (Αθήνα 2008) και την ποιητική συλλογή «κύματα στα βότσαλα» (Αθήνα 2009). Κατοικεί στην Κόρινθο με τον σύζυγό της και την κόρη τους.

Read Full Post »

Ο λέων ως πολιτικό σύμβολο – Ένα ζώο ταυτόσημο της δύναμης και της εξουσίας


Ο θυρεός της Αρμενίας. Φέρει λέοντα και αετό που υποβαστάζουν μια ασπίδα με σύμβολα του αρμενικού έθνους (μεταξύ των οποίων εμφανίζονται επίσης λέοντες, ενώ στο κέντρο δεσπόζει το όρος Αραράτ).

Ο θυρεός της Αρμενίας. Φέρει λέοντα και αετό που υποβαστάζουν μια ασπίδα με σύμβολα του αρμενικού έθνους (μεταξύ των οποίων εμφανίζονται επίσης λέοντες, ενώ στο κέντρο δεσπόζει το όρος Αραράτ).

Το λιοντάρι από τους αρχαί­ους ήδη πολιτισμούς θεωρήθηκε ταυτόσημο της δύναμης και της εξουσίας. Με το ζώο αυτό συνδέ­θηκαν αρετές οι οποίες έπρεπε να διακρίνουν έναν ηγεμόνα, όπως γενναιότητα, δύναμη και μεγαλο­πρέπεια. Για τον λόγο αυτό χρησι­μοποιήθηκε ως σύμβολο της βασι­λικής εξουσίας. Έχει υποστηρι­χθεί ότι η αρχαιότερη εμφάνιση λεόντων στην ανθρώπινη τέχνη εντοπίζεται σε σπηλαιογραφίες στη Γαλλία, χρονολογούμενες περί το 30.000 π.Χ., όπου εμφανίζονται δείγματα του εξαφανισμένου πλέον ευρωπαϊκού λέοντα των σπηλαίων (panthera leo spelaea). Σε τοιχογραφία, επίσης, της 5ης χι­λιετίας π.Χ. από τη νότια Αίγυπτο, εμφανίζονται δύο λιοντάρια που στέκονται όρθια στα πίσω πόδια τους να πλαισιώνουν μια μορφή που ταυτίζεται πιθανώς με κάποια θεότητα.

Το σύμβολο της Ιερουσαλήμ έλκει την καταγωγή του από τον λέοντα που συμβόλιζε για τους Εβραίους τη φυλή του Ιούδα.

Το σύμβολο της Ιερουσαλήμ έλκει την καταγωγή του από τον λέοντα που συμβόλιζε για τους Εβραίους τη φυλή του Ιούδα.

Ο λέοντας εξάλλου κατείχε σημαντική θέση στην αιγυπτιακή τέχνη και κατά τους επόμενους αιώνες, καθώς εμ­φανίζεται με τη μορφή της σφίγγας, του τερατό­μορφου πλάσματος με σώμα λέαινας και ανθρώπι­νη κεφαλή. Η σφίγγα πέρασε και στην αρχαία ελλη­νική μυθολογία και θρησκεία, στην οποία συναντά­ται κυρίως με την προσθήκη φτερών. Στο αιγυπτια­κό πάνθεο, επίσης, υπήρχαν δύο θεές με μορφή λέαινας, η Μπαστέτ, η οποία απεικονιζόταν συνή­θως ως λέαινα ή γάτα, και η Σεχμέτ, με σώμα γυ­ναίκας και κεφαλή λέαινας. Εξίσου σημαντική θέση κατείχε η μορφή του λιονταριού ως συμβόλου και στους πολιτισμούς της Μεσοποταμίας, ειδικά στους Σουμέριους και στους Βαβυλώνιους, ενώ η χρήση του εξαπλώθη­κε στη συνέχεια στους Χετταίους και στους Πέρ­σες. Στην εβραϊκή παράδοση επίσης το λιοντάρι ήταν σύμβολο της φυλής του Ιούδα.

 

Παράσταση λέοντα από το ανάκτορο των βασιλέων της αρχαίας Περσίας στην Περσέπολη.

Παράσταση λέοντα από το ανάκτορο των βασιλέων της αρχαίας Περσίας στην Περσέπολη.

 

Στον αρχαίο ελληνικό πολιτισμό το λιοντάρι συνδέθηκε με την ισχύ της εξουσίας από την ύστερη εποχή του χαλκού (1600-1100 π.Χ.), με πα­ράδειγμα το γνωστό ανάγλυφο της «Πύλης των Λεόντων» στις Μυκήνες. Είναι μάλιστα χαρακτηρι­στικό ότι ανάλογη πύλη με παραστάσεις λεόντων υπάρχει και στη Χαττούσα, την πρωτεύουσα των Χετταίων, λαού με τον οποίο οι Μυκηναίοι είχαν στενές επαφές. Επιπλέον, το λιοντάρι συναντάται στους άθλους του Ηρακλή, του σημαντικότερου ήρωα των αρχαίων Ελλήνων: η δορά του λιονταρι­ού της Νεμέας έγινε ένα από τα πιο αντιπροσω­πευτικά σύμβολα του ήρωα. Μέσω των Ελλήνων ή των Περσών, η χρήση του λιονταριού ως συμβόλου μεταφέρθηκε στην Ινδία.

 

Μυκήνες – Πύλη των Λεόντων. Αργολική Αρχειακή Βιβλιοθήκη. Φωτογραφία: Σαράντος Καχριμάνης.

Μυκήνες – Πύλη των Λεόντων. Αργολική Αρχειακή Βιβλιοθήκη. Φωτογραφία: Σαράντος Καχριμάνης.

 

Το σύμπλεγμα των «Λεόντων του Ασόκα» το οποίο χρησιμοποιείται στη σύγχρονη εποχή ως σύμβολο της Ινδίας.

Το σύμπλεγμα των «Λεόντων του Ασόκα» το οποίο χρησιμοποιείται στη σύγχρονη εποχή ως σύμβολο της Ινδίας.

Χαρακτηριστικό δείγμα αποτελούν οι «Λέο­ντες του Ασόκα», μια σύνθεση τεσσάρων λιοντα­ριών που ακουμπούν τις πλάτες τους και στρέφο­νται προς τα τέσσερα σημεία του ορίζοντα. Το γλυπτό αυτό βρισκόταν στην κορυφή μιας στήλης που είχε τοποθετηθεί στη βορειοανατολική Ινδία γύρω στο 250 π.Χ. από τον αυτοκράτορα Ασόκα, σε μια περίοδο κατά την οποία η ινδική τέχνη και σκέψη είχε επηρεαστεί έντονα από την ελληνική, λόγω της πρόσφατης εξάπλωσης των Ελλήνων στην περιοχή με την εκστρατεία του Μεγάλου Αλεξάνδρου και τη δημιουργία ελληνοϊνδικών βα­σιλείων.

Ο φτερωτός λέων του Αγίου Μάρκου, έργο του Βιττόρε Καρπάτσιο (Vittore Carpaccio) στο ανάκτορο των δόγηδων.

Ο φτερωτός λέων του Αγίου Μάρκου, έργο του Βιττόρε Καρπάτσιο (Vittore Carpaccio) στο ανάκτορο των δόγηδων.

Με την επικράτηση του Χριστιανισμού, το λιο­ντάρι αναγνωρίστηκε ως σύμβολο του ευαγγελιστή Μάρκου. Ο ευαγγελιστής Μάρκος ανακηρύχθηκε το 828 πολιούχος της Βενετίας, μετά τη μεταφορά των λειψάνων του στην πόλη αυτή από την Αλεξάν­δρεια το ίδιο έτος, οπότε το φτε­ρωτό λιοντάρι του χρησιμοποιή­θηκε ως σύμβολο της Γαληνότα­της Δημοκρατίας. Παράλληλα, κατά τη διάρκεια του Μεσαίωνα, η αναπαράσταση του λιονταριού, σε διάφορες στά­σεις και συνθέσεις, χρησιμοποιή­θηκε ως σύμβολο και από πολ­λούς ηγεμόνες. Σε κάποιες περι­πτώσεις, μάλιστα, η μορφή του λέοντα συγχεόταν με αυτή της λεοπάρδαλης, όπως συμβαίνει στους θυρεούς των βασιλείων της Αγγλίας και της Δανίας.

Στον ελληνικό χώρο, η περίο­δος της Λατινοκρατίας συνετέλε­σε στη συχνή εμφάνιση του βενε­τικού φτερωτού λέοντα στα οχυρά που κατείχαν οι Βενετοί. Ανα­παράσταση λιονταριού έφερε στο οικόσημό της και η φλωρεντι­νή οικογένεια των Ατσαγιόλι (Acciaioli), που ηγεμόνευσε στο δουκάτο της Αθήνας στο πρώτο μισό του 15ου αιώνα. Λέοντες, που αντλούσαν την καταγωγή τους από αντίστοιχα γερμανικά σύμβολα, εμφανίζονταν επίσης και στο βασιλικό οικόσημό του Όθωνα.

Το σύμβολο της εθνικής ομάδας ποδοσφαίρου της Αγγλίας φέρει τους τρεις λέοντες (αναφέρονται και ως λεοπαρδάλεις) που εμφανίζονταν κατά τον Μεσαίωνα στον θυρεό των Άγγλων βασιλέων.

Το σύμβολο της εθνικής ομάδας ποδοσφαίρου της Αγγλίας φέρει τους τρεις λέοντες (αναφέρονται και ως λεοπαρδάλεις) που εμφανίζονταν κατά τον Μεσαίωνα στον θυρεό των Άγγλων βασιλέων.

Στη σύγχρονη εποχή, οι λέο­ντες συναντώνται σε πλήθος συμβόλων κρατών, περιοχών και πόλεων. Στην Ευρώπη εμφανίζονται ιδιαίτερα στα βρετανικά νησιά, στις Κάτω Χώρες, αλλά και στη Βοη­μία και στη Βουλγα­ρία. Εξάλλου, η ενί­σχυση της αυτονο­μίας περιοχών, όπως η Σκωτία και η Φλάν­δρα, οδήγησε στην ανα­βίωση της χρήσης παλαιών συμβόλων τους, στα οποία εμφα­νίζονταν λέοντες.

Το ίδιο εκτεταμένη είναι η χρήση των λεόντων ως συμβόλων και στην Ανατολή. Η Ινδία χρησι­μοποιεί ως σύμβολο τους «Λέο­ντες του Ασόκα», ενώ στον θυρεό της Αρμενίας εμφανίζεται ένας λέοντας και ένας αετός, σύμβολα τα οποία χρησιμοποιούσε το αρμενι­κό έθνος από την αρχαιότητα. Ο λέο­ντας επίσης χρησιμοποιείτο ως σύμβολο της Περσίας και της βασιλικής της δυναστείας έως την επανάσταση που ανέτρεψε τον σάχη το 1979, ενώ εμφανίζεται πλέον στο σύμβολο του Τα­τζικιστάν, μιας περιοχής που διατηρεί στενούς εθνικούς και πολιτιστικούς δεσμούς με την Περσία. Αναπαραστάσεις λεόντων συναντώνται επίσης και στα σύμβολα της Σρι Λάνκα και του Θιβέτ.

Δημήτρης Σ. Μπελέζος

Ιστορικά Θέματα, τεύχος 108, Νοέμβριος 2011.

Read Full Post »

Εφυαλωμένη Κεραμική από τη Θέση «Άγιοι Θεόδωροι» στην Ακροναυπλία (11ος-17ος αι.) – Αναστασία Γ. Γιαγκάκη


 

Το βιβλίο «Εφυαλωμένη Κεραμική από τη θέση «Άγιοι Θεόδωροι» στην Ακροναυπλία (11ος-17ος αι.)», μια έκδοση του  Ινστιτούτου Βυζαντινών Ερευνών, είναι μία συνολική αρχαιολογική και ιστορική αποτίμηση της ως τώρα γνωστής στην έρευνα κεραμικής της Ακροναυπλίας· μία ανασύνθεση διάσπαρτων ψηφίδων που συμβάλλουν στην αποκατάσταση του ψηφιδωτού της ιστορίας του Ναυπλίου και ειδικότερα της Ακροναυπλίας για έξι αιώνες (11ος-17ος αι.)· μίας τοποθεσίας με συνεχή οικιστική συνέχεια και μίας πόλης με πυκνές εμπορικές ανταλλαγές και με σημαντικό ρόλο στο διαμετακομιστικό εμπόριο τόσο της Πελοποννήσου όσο και της Μεσογείου.

  

Είναι γεγονός ότι κατά τις τελευταίες δεκαετίες η έρευνα της κεραμικής των βυζαντινών χρόνων αλλά και της μεταβυζαντινής περιόδου γνωρίζει αλματώδη πρόοδο. Τα κεραμικά, κατά κύριο λόγο ταπεινά αντικείμενα καθημερινής χρήσης, από τις παρυφές του αρχαιολογικού ενδιαφέροντος έχουν αναχθεί σε αντικείμενο έρευνας όχι μόνο της αρχαιολογίας αλλά και της ιστορίας.

 

Εφυαλωμένη Κεραμική

Εφυαλωμένη Κεραμική

 

Ασφαλώς τα ευτελή αυτά υλικά κατάλοιπα του παρελθόντος δεν εκπροσωπούν τη μεγάλη τέχνη, η οποία ως ιστορική πραγματικότητα συμβάλλει στο να δημιουργηθούν μείζονες αναγωγές για την ιστορία του πολιτισμού της Ελληνικής Ανατολής. Ωστόσο περιέχουν πλήθος από πληροφορίες για την εξέλιξη της τέχνης και της τεχνολογίας, και ακόμη περισσότερο πολύτιμα στοιχεία για την ανασύνθεση της λεγόμενης «μικρής ιστορίας«· μιας ιστορίας που ερευνά τον καθημερινό βίο των επώνυμων αλλά ακόμη και των ανώνυμων και άσημων ανθρώπων.

Έτσι, τα κεραμικά από αρχαιολογικά αντικείμενα ανάγονται σε ιστορική πηγή για τομείς όπου οι αρχειακές και φιλολογικές πηγές καθώς και η μεγάλη τέχνη σιωπούν ή παρέχουν ελλιπείς ή αποσπασματικές πληροφορίες. Εν άλλοις λόγοις τεκμηριώνουν με απτό τρόπο ασυνήθη ιστορικά αιτούμενα που εξικνούνται π.χ. ως τις διατροφικές συνήθειες ή τις αισθητικές αντιλήψεις στην έκφραση της καθημερινότητας που επικράτησαν κατά καιρούς στη βυζαντινή και μεταβυζαντινή κοινωνία, καθώς και τις αλλαγές τους στη διαχρονία.

Μια ομάδα εφυαλωμένων κεραμικών, προϊόν σωστικής ανασκαφής που διενεργήθηκε στην Ακροναυπλία από την τότε 1η Εφορία Βυζαντινών Αρχαιοτήτων το 1972 και τον έφορο Βυζαντινών Αρχαιοτήτων αείμνηστο Παύλο Λαζαρίδη, ανέλαβε να μελετήσει και δημοσιεύει στον παρόντα τόμο η ερευνήτρια του Ινστιτούτου Ιστορικών Ερευνών κυρία Αναστασία Γιαγκάκη, λαμβάνοντας υπόψη όλα τα ως τώρα δεδομένα της έρευνας για την εφυαλωμένη κεραμική.

Η κεραμική της Ακροναυπλίας συγκροτεί ένα ποικίλο και σύνθετο σύνολο εφυαλωμένων σπαραγμάτων προερχόμενο από διάφορα κέντρα παραγωγής της βυζαντινής επικράτειας αλλά και από πολυάριθμα κέντρα της Μεσογείου, από την Ιταλία και την Κύπρο ως τη Συρία και τη Μικρά Ασία. Χρονολογικά καλύπτει έξι αιώνες, από τον 11ο ως τον 17ο αιώνα, περίοδο κατά την οποία η περιοχή του Ναυπλίου υπήχθη διαδοχικά στη βυζαντινή, τη βενετική και την οθωμανική επικράτεια. Η υπαγωγή σε κάθε ένα από αυτά τα κράτη δεν υποδηλώνει και την αποκλειστική παρουσία αντίστοιχης κεραμικής· αντίθετα καταδεικνύει τη λειτουργία δικτύων ανταλλαγών και εμπορίας ανάμεσα σε αυτά σε βάθος χρόνου.

Στην εκδιδόμενη μονογραφία η αρχαιολόγος συγγραφέας ταξινομεί τα εφυαλωμένα σπαράγματα εντάσσοντάς τα στις αντίστοιχες τυπολογίες, αναλύει τα επιμέρους χαρακτηριστικά κάθε κατηγορίας, σχολιάζει τα ανευρεθέντα θραύσματα και παραθέτει αναλυτικό και συστηματικό κατάλογο των αντικειμένων. Έτσι η αρχαιολογική περιγραφή μετατρέπεται σε μεθοδολογικό εργαλείο, χρήσιμο για συγκρίσεις παρόμοιου υλικού ευρύτερα. Στη συνέχεια, η ίδια συγγραφέας, ως ιστορικός, προβαίνει σε έναν πολυεπίπεδο ιστορικό υπομνηματισμό του υλικού, εφόσον αυτό προέρχεται από διάφορες γεωγραφικές περιοχές και βρέθηκε και λειτούργησε στο συγκεκριμένο χώρο σε διαφορετικές φάσεις της ιστορίας του και σε σαφώς διαφορετικά ιστορικά συμφραζόμενα.

Αποτέλεσμα των ανωτέρω είναι μία συνολική αρχαιολογική και ιστορική αποτίμηση της ως τώρα γνωστής στην έρευνα κεραμικής της Ακροναυπλίας· μία ανασύνθεση διάσπαρτων ψηφίδων που συμβάλλουν στην αποκατάσταση του ψηφιδωτού της ιστορίας του Ναυπλίου και ειδικότερα της Ακροναυπλίας για έξι αιώνες (11ος-17ος αι.)· μίας τοποθεσίας με συνεχή οικιστική συνέχεια και μίας πόλης με πυκνές εμπορικές ανταλλαγές και με σημαντικό ρόλο στο διαμετακομιστικό εμπόριο τόσο της Πελοποννήσου όσο και της Μεσογείου […]

Κρίτων Χρυσοχοΐδης 

Διευθυντής Ινστιτούτου Ιστορικών Ερευνών

Εφυαλωμένη Κεραμική από τη Θέση «Άγιοι Θεόδωροι» στην Ακροναυπλία (11ος-17ος αι.)

Αναστασία Γ. Γιαγκάκη

Ινστιτούτο Βυζαντινών Ερευνών

Ερευνητική Βιβλιοθήκη 7 – Ιούλιος 2012, σελ. 372

ISBN 9789609538091

Read Full Post »

Κονομάρα Λίλα


 

Λίλα Κονομάρα

Λίλα Κονομάρα

Η Λίλα Κονομάρα γεννήθηκε στην Αθήνα.  Η καταγωγή της είναι από το Άργος όπου και έζησε μέχρι τα επτά της χρόνια. Σπούδασε σύγχρονη λογοτεχνία στο Παρίσι (Université de Paris VII-Jussieu) και εργάστηκε ως καθηγήτρια στο Αμερικάνικο Κολλέγιο Αθηνών και στο Γαλλικό Ινστιτούτο Αθηνών. Συμμετείχε σε συνέδρια σχετικά με τη διδασκαλία της γαλλικής γλώσσας και λογοτεχνίας και εξέδωσε το 1991 το βιβλίο Travaux Pratiques de Civilisation Française (édit. Bordas) και το 1994 το Allô France – Livret complémentaire (Efstathiadis Group).

Ως λογοτέχνης πρωτοεμφανίστηκε το 2002 με το βιβλίο Μακάο, για το οποίο τιμήθηκε με το βραβείο πρωτοεμφανιζόμενου συγγραφέα του περιοδικού «Διαβάζω» το 2003. Το 2004 εξέδωσε το μυθιστόρημα Τέσσερις εποχές – Λεπτομέρεια (Μεταίχμιο, 2004) και το 2005 το παιδικό  μυθιστόρημα Στις 11 & 11′ ακριβώς (Παπαδόπουλος, 2005). Η αναπαράσταση (Μεταίχμιο, 2009) συμπεριλήφθηκε στη βραχεία λίστα για το βραβείο μυθιστορήματος του περιοδικού «Διαβάζω». Το δείπνο (Κέδρος, 2012) και Οι ανησυχίες του γεωμέτρη (Κέδρος, 2014) συμπεριλήφθηκαν αντίστοιχα στις βραχείες λίστες Μυθιστορήματος και Διηγήματος των Λογοτεχνικών Βραβείων του ηλεκτρονικού περιοδικού «Ο Αναγνώστης». Το 2018 κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Κέδρος το μυθιστόρημά της Ο χάρτης του κόσμου στο μυαλό σου ενώ από τις Εκδόσεις Καστανιώτη κυκλοφόρησε το 2022 Ο μπόγος και το 2025 το  Μία τρίχα που γίνεται άλογο.

Είναι μέλος της Εταιρείας Συγγραφέων. Διηγήματά της και μεταφράσεις της έχουν δημοσιευτεί σε εφημερίδες και λογοτεχνικά περιοδικά (Τα Νέα, η Λέξη, Εντευκτήριο, Δέντρο, (δε)κατα, Εξώπολις). Παράλληλα ασχολείται με τη μετάφραση Άγγλων και Γάλλων λογοτεχνών (Ρόμπερτ Λούις Στήβενσον, Έρνεστ Χέμινγουεϊ, Αντρέ Ζιντ, Μισέλ Κρεσπύ, Ζωρζ Σιμενόν κλπ.) Αρθρογραφεί σε εφημερίδες και λογοτεχνικά περιοδικά (Βήμα Ιδεών, Ελεύθερος Τύπος, Διαβάζω) και είναι μέλος της συντακτικής ομάδας του ηλεκτρονικού περιοδικού για το βιβλίο Ο Αναγνώστης.

 

Read Full Post »

« Newer Posts - Older Posts »