Feeds:
Δημοσιεύσεις
Σχόλια

Posts Tagged ‘Βιογραφίες’

Dupre Louis, (1789-1837) 

 

Louis Duprè

Louis Dupre

Λουί Ντυπρέ, Γάλλος ζωγράφος, φιλέλληνας και αρχαιολάτρης. Γεννήθηκε στο Seine et Oise το 1789. Ο Louis Dupré (1789-1837), μαθητής του David, ( Ζαν-Λουί Νταβίντ επίσημου ζωγράφου του Ναπολέοντα), υπήρξε ζωγράφος προσωπογραφιών, τοπίων, ιστορικών και θρησκευτικών σκηνών. Τον Φεβρουάριο του 1819 επισκέπτεται τον ελληνικό χώρο μαζί με τρεις Άγγλους περιηγητές (Heyet, Hay και Viwian). Εκείνοι θα αναλάμβαναν τα έξοδα, αυτός θα τους παρέδιδε ως αντάλλαγμα, εικόνες των μνημείων και των τόπων της χώρας. Οι τέσσερις ταξιδιώτες και η μικρή συνοδεία τους διατρέχουν την Κέρκυρα, την Ήπειρο, τη Θεσσαλία, τη Στερεά, τα περίχωρα της Αττικής και τα νησιά του Σαρωνικού. Χωρίζουν όταν ο Duprè συνεχίζει την περιήγησή του στην Κωνσταντινούπολη και κατόπιν προσκεκλημένος του Μιχαήλ Σούτσου, στο Βουκουρέστι, ενώ εκείνοι επιστρέφουν στην πατρίδα τους. Το οδοιπορικό του τελειώνει με την άφιξη του καλλιτέχνη στη Ρώμη στις 18 Απριλίου 1820.

Τα έργα του από την Ελλάδα δημοσιεύθηκαν το 1825 στο μνημειώδες εικονογραφημένο ταξιδιωτικό χρονικό Voyage à Athènes et à Constantinople ou collection de portraits, de vues et de costumes grecs et ottomans peints sur les lieux, d`après nature, lithographiès et coloriès par L. Duprè èlève de David.

Το πολύτιμο αυτό λεύκωμα δημοσιεύτηκε σε μία σειρά από τεύχη από το 1825 έως και μετά το 1837, αποτελείται από 40 υπέροχους πίνακες που συνοδεύονται από κείμενο εμπνευσμένο από βαθιά φιλελληνικά αισθήματα. Στο Μουσείο Μπενάκη φυλάσσεται ένα σπάνιο αντίτυπο του λευκώματος καθώς και μία σειρά από πρωτότυπα έργα (σχέδια, υδατογραφίες και μία ελαιογραφία) που συνδέονται με το ταξίδι εκείνο, αλλά και με πρωταγωνιστές της Ελληνικής επανάστασης. Δύο έργα είναι υπογεγραμμένα: το σχέδιο με το πορτραίτο του συνταγματάρχη Fabvier, χρονολογημένο το 1828, και η υδατογραφία με την άποψη της Ακρόπολης από το Ολυμπιείο. Το τελευταίο έργο, και η πρώτη απεικόνιση σε πίνακα της συγκεκριμένης άποψης της Ακρόπολης, αποτελούν μία παραλλαγή του αντίστοιχου έργου από το Voyage (1819). Η ελαιογραφία εκτέθηκε για πρώτη φορά στο Salon του Παρισιού το 1827 και σήμερα βρίσκεται στη Κολωνία. Το αριστούργημα του ζωγράφου στο Μουσείο Μπενάκη είναι μία ελαιογραφία με έναν σκεπτόμενο «Έλληνα» που ακουμπά σε βράχο στην ακτή της θάλασσας. Αποδίδεται στον Dupré, μολονότι είναι ανυπόγραφο, λόγω των τεχνοτροπικών ομοιοτήτων του με μεταγενέστερα έργα του ζωγράφου από το Voyage. Πρόκειται για τις προσωπογραφίες του Βασίλη Γούδα, του Δημητρίου Μαυρομιχάλη και του Νικολάκη Μητρόπουλου, οι οποίες έχουν φιλοτεχνηθεί και ως ελαιογραφίες και έχουν εκτεθεί στη Galerie Lebrun τo 1829. Στο μουσείο φυλάσσεται επίσης και μία υδατογραφία με δύο Σουλιώτες, καθώς και δύο σχέδια με μολύβι που μοιάζουν να είναι προσχέδια. Τα έργα αυτά αντιγράφουν εικόνες διαφορετικών περιόδων (ένας νέος από την Ύδρα του 1829, ένας νέος από τα Ιωάννινα του 1819, ο Βασίλης Γούδας του 1828 και ένας Σουλιώτης του 1819) και διαφέρουν τεχνοτροπικά από τα υπογεγραμμένα έργα του Dupré. Πέθανε στο Παρίσι στις 12 Οκτωβρίουτου 1837 και τάφηκε στο νεκροταφείο του Montparnasse.

 

Δημοσίευση από δημοπρασία του έργου του

Dupré Louis, voyage a Athenes et a Constantinople, ou collection des portraits, de vues et costumes grecs et ottomans. Paris: Dondey- Dupré, 1825 [έκδοση: 1839]. Περιέχει σαράντα (40) λιθογραφίες επιζωγραφισμένες με υδατοχρώματα, μια λιθόγραφη δισέλιδη εικόνα ενός τούρκικου διαβατηρίου και δώδεκα λιθογραφίες εντός κειμένου (60,5 x 43 εκ.). Βιβλιογραφία: Atabey 381, Weber I 130, Blackmer 559, Navari 517, Colas 916. Τιμή εκτίμησης στη δημοπρασία του Sefik Atabey (28-30 Μαΐου 2002): 89.000-105.000 ευρώ (55.000-65.000£). Τελική τιμή στην ίδια δημοπρασία: 188.400 ευρώ (122.150£). Σε άριστη κατάσταση, μέσα σε προστατευτικό λινόδετο κουτί. Δερμάτινη βιβλιοδεσία 19ου αιώνα. Μοναδικό αντίτυπο προς διάθεση διεθνώς.   

  

Πίνακες από το βιβλίο «Ταξίδι στην Αθήνα και την Κωνσταντινούπολη»

Έλληνας των Ιωαννίνων

Έλληνας των Ιωαννίνων

Η πριγκίπισσα Ελ�νη Σούτσου

Η πριγκίπισσα Ελένη Σούτσου

Ο Δημήτριος Μαυρομιχάλης

Ο Δημήτριος Μαυρομιχάλης

Ο πρίγκιπας της Μολδαβίας Μιχαήλ Σούτσος

Ο πρίγκιπας της Μολδαβίας Μιχαήλ Σούτσος

Κόρη της Λιβαδειάς

Κόρη της Λιβαδειάς

Αθηναία

Αθηναία

Ο Αλή Τεπενενλής - Πασάς των Ιωαννίνων

Ο Αλή Τεπενενλής - Πασάς των Ιωαννίνων

Ο Ιωάννης ΛογοθÎτης

Ο Ιωάννης Λογοθέτης

Ο Φώτο Πίκος από το Σούλι

Ο Φώτο Πίκος από το Σούλι

Ο Βασίλης Γούδας - Υπασπιστής του Μάρκου Μπότσαρη

Ο Βασίλης Γούδας - Υπασπιστής του Μάρκου Μπότσαρη

Σουλιώτης στην ΚÎρκυρα - Ο Νικολός Περβόλης

Σουλιώτης στην Κέρκυρα - Ο Νικολός Περβόλης

Πηγές

  • Μανώλης Βλάχος, “Louis Duprè”, Ολκός, Αθήνα, 1994.
  • Μουσείο Μπενάκη.

 

Read Full Post »

Αλήμπεης Άργους (Αλή Ναμίκ μπέης)

 

 

Το πλήρες όνομά του ήταν Αλή Ναμίκ μπέης και ήταν γόνος παλαιάς μεγάλης και πλούσιας οικογένειας της Πελοποννήσου. Γεννήθηκε στο Ναύπλιο αλλά από παιδί έζησε στο Άργος. Γι̉ αυτό πολλοί ιστορικοί τον θεωρούν ΑργείοΉταν αδελφός του περιώνυμου δυνάστη της Κορίνθου Κιαμίλμπεη και του πλουσιότατου μεγιστάνα του Άργους « ενδοξοσοφολογιωτάτου Ιτζέτ μπέη εφέντη » ο οποίος έκτισε τον πρώτο ναό του αγίου Βασιλείου για τους χριστιανούς υπηρέτες και εργάτες του, αφού το σεράγι και το τεράστιο περιβόλι του ήταν εκεί κοντά.

 

Ο Αλήμπεης ήταν επιφανής Τούρκος του Άργους. Είχε μεγάλο και πολυτελές σεράγι στην αριστοκρατική τουρκική συνοικία που βρισκόταν στο νότιο τμήμα της πόλης κοντά στο διοικητήριο και τον ναό του αγίου Κωνσταντίνου. Είχε την φήμη του βαθύπλουτου και του τοκιστή και κυρίως του μεγάλου γαιοκτήμονα. Είχε τρία παιδιά. Ένα αγόρι και δύο κορίτσια. Γραμματέας του δε ήταν ο Αργείος προεστός Θεόδωρος Μοθωνιός. Υπήρξε ο τελευταίος βοεβόντας (διοικητής) του Άργους μέχρι την επανάσταση. Το 1817 διετέλεσε και Φρούραρχος Ναυπλίου.

 

Ο πλήρης τίτλος που τον συνόδευε ήταν ιδιαιτέρως μεγαλοπρεπής και πομπώδης.  «ενδοξομεγαλοπρεπέστατος Αλήμπεης εφέντης, σερασκέρμπεη ζαδές, χοντζακιάνης εφέντης της κραταιάς  Βασιλείας, βοεβόντας και ζαπίτης του καζά Άργους».*

 

Όταν ο Χουρσίτ πασάς εξεστράτευσε   από την Τρίπολη στα Γιάννενα το 1821, συστρατεύθηκε μαζί του και ο Αλήμπεης. Διακρίθηκε στον πόλεμο κατά του Αλή πασά και έλαβε τον τίτλο του πασά. Με τον τίτλο αυτό επέστρεψε στο Άργος. Διορίστηκε στο επιτελείο του Δράμαλη και ανέλαβε φρούραρχος Ναυπλίου και παρέμεινε μέχρι της πτώσης του φρουρίου. Ως αιχμάλωτο πολέμου οι Έλληνες τον αντάλλαξαν με τους αιχμαλώτους Γ. Π. Μαυρομιχάλη και Π. Γιατράκο. Μετά την απελευθέρωσή του έφυγε για την Ήπειρο.   

 

 

 

Τσάγκος Αναστάσιος

 

Υποσημείωση

 

* Σερασκέρμπεη ζαδές = απόγονος στρατάρχη. Χοτζακιάν ή Χατζεκιάν = μεγιστάνας, ανώτερος οικονομικός υπάλληλος. Ζαπίτης = δυνάστης και καζάς = κοινότητα ή υποδιοίκηση.

 

 

Πηγές

 

  • Δημητρίου Κ. Βαρδουνιώτου, « Καταστροφή του Δράμαλη », Εκ των τυπογραφείων Εφημερίδος ¨Μορέας¨, Εν Τριπόλει 1913.    
  •  Ιωάννου Ερν. Ζεγκίνη, « Το Άργος δια μέσου των Αιώνων », Έκδοσις Τρίτη, Αθήνα 1996.  

 

Read Full Post »

 Friedel de Adam

 

Ο Δανός Adam Friedel βρέθηκε στην Ελλάδα από το 1821 ως το 1824, λίγο ζωγράφος, λίγο μουσικός και λίγο στρατιώτης, και δίχως καμία πολεμική ικανότητα, παρά τον τίτλο του αντισυνταγματάρχη που επικαλούνταν, γνώρισε από κοντά τον Κολοκοτρώνη, τον Νικηταρά, τον Μαυρομιχάλη, τον Μπότσαρη, τον Δ. Υψηλάντη, τον Κωλέττη, τον Μαυροκορδάτο, τον Βύρωνα, όμως το σημαντικότερο που ‘κανε στη ζωή του ήταν ότι σχεδίασε τις μορφές των αρχηγών της Επανάστασης εκ του φυσικού και φτάνοντας στην Αγγλία, εκτύπωσε και κυκλοφόρησε 24 λιθόγραφα πορτραίτα αγωνιστών (που λιθογράφησε και επιχρωμάτισε ο J. Bouvier σε πολλές εκδόσεις), στο Παρίσι και το Λονδίνο τα έτη 1826 και 1827.

Πορτρέτο της «Ηρωίδας της Μυκόνου» Μαντώς Μαυρογένους, έργο του Adam Friedel. Επιζωγραφισμένη λιθογραφία, Λονδίνο - Παρίσι, 1827.

Πορτρέτο της «Ηρωίδας της Μυκόνου» Μαντώς Μαυρογένους, έργο του Adam Friedel. Επιζωγραφισμένη λιθογραφία, Λονδίνο – Παρίσι, 1827.

Θεόδωρος Κολοκοτρώνης, επιζωγραφισμένη λιθογραφία, Adam Friedel, 1830.

Θεόδωρος Κολοκοτρώνης, επιζωγραφισμένη λιθογραφία, Adam Friedel, 1830.

Την εποχή εκείνη τα πορτραίτα του  λειτούργησαν ως σύμβολα ελευθερίας, ξεσήκωσαν συνειδήσεις, ενεργοποίησαν διακεκριμένες προσωπικότητες και έγιναν λάβαρα υπέρ της συμπαράστασης στον Αγώνα των Ελλήνων για τον πολύ λαό, σε χώρες όπου οι πολεμικές ιαχές απ’ τη Ρούμελη ή τον Μοριά δεν μπορούσαν ασφαλώς ποτέ να φτάσουν για να ενθουσιάσουν. Σήμερα οι λιθογραφίες του Friedel είναι περιζήτητο αντικείμενο δημοπρασιών.

 

Πηγή

  • ΔΗΜΗΤΡΑ ΚΟΥΚΚΙΟΥ – ΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΥ, Adam Friedel. Προσωπογραφίες Αγωνιστών της Ελληνικής Επανάστασης. Ιστορική και Εθνολογική Εταιρεία της Ελλάδος, 2007.

Read Full Post »

Κρατσάιζεν Καρλ ( 1794–1878 ) Ο ζωγράφος των αγωνιστών του ’21

 

« Ο λοχαγός και αυτοδίδακτος ζωγράφος Καρλ Κρατσάιζεν, που έλαβε ενεργά μέρος στον αγώνα, ήταν ο άνθρωπος χάρη στον οποίο γνωρίζουμε σήμερα πώς ήταν η μορφή δεκάδων αγωνιστών της εθνεγερσίας». 

 

 

Κρατσάιζεν Καρλ (1794–1878) Ο ζωγράφος των αγωνιστών του ’21

Κρατσάιζεν Καρλ (1794–1878) Ο ζωγράφος των αγωνιστών του ’21

Ο Karl Krazeisen, Bαυαρός αξιωματικός του πεζικού και ερασιτέχνης ζωγράφος, γεννήθηκε στις 28 Οκτωβρίου 1794 στο Kαστελλάουμ του Παλατινάτου και πέθανε στο Mόναχο στις 27 Iανουαρίου 1878. Πήρε μέρος στις επιχειρήσεις της πατρίδας του κατά του Nαπολέοντα (1813-1814). Tο 1826, υπακούοντας στο ρομαντισμό και το φιλελληνισμό της εποχής, ήρθε στην Eλλάδα για να πολεμήσει υπέρ της ανεξαρτησίας των Eλλήνων. Kατά την παραμονή του στην Eλλάδα σχεδίασε διάσημες μορφές του Aγώνα και έχοντας συναίσθηση της αξίας των έργων του, γυρίζοντας στο Mόναχο το 1827 προχώρησε σε λιθογράφηση των σχεδιασμάτων του και έκδοσή τους στο γνωστό λεύκωμα Bildmisse ausgezeichneler Griechen und Philhellenen, nebst einigen Ansichten und Trachten, που τυπώθηκε σε επτά τεύχη, από το 1828 έως το 1831. Tα σχεδιάσματα του Krazeisen έδωσαν τη δυνατότητα να παρουσιασθούν σεπτές μορφές του 1821 που η μορφή τους αναπαριστά και την αγωνία, την ελπίδα του Αγώνα του ελληνικού έθνους. Συνολικά σχεδίασε 91 έργα, ανάμεσά τους υδατογραφίες, τοπία, αρχαιότητες, πολεμικές συνθέσεις και βέβαια οι προσωπογραφίες των πρωταγωνιστών του 1821. Τα περισσότερα έργα έγιναν με μολυβί και σε χαρτί μικρού μεγέθους.

 

Επιστρέφοντας στη Γερμανία ο Κράτσαϊζεν λιθογράφησε τα σχέδιά του και τα κυκλοφόρησε, από το 1827 έως το 1831, σε επτά λευκώματα με το γενικό τίτλο Bildnisse ausgezeichneter Griechen und Philhellenen nebst einigen Ansichten und Trachten. Nach der Natur gezeichnet und herausgegeben von Karl Krazeisen (Προσωπογραφίες των διασημοτέρων Ελλήνων και Φιλελλήνων, μαζί με μερικές απόψεις και ενδυμασίες σχεδιασμένες εκ του φυσικού και δημοσιευμένες από τον Καρλ Κράτσαϊζεν).

 

Το περιεχόμενο των επτά λευκωμάτων με τις λιθογραφίες είναι το παρακάτω:

1ο. Θεόδωρος Κολοκοτρώνης, Γιακουμάκης Τομπάζης, Thomas Gordon, μία άποψη από το Παλαμήδι και ένα τμήμα του Ναυπλίου (1828).

2ο. Νικηταράς, Γεώργιος Κουντουριώτης, Hastings, και μία άποψη από το Μπούρτζι (1828).

3ο. Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος, Μακρυγιάννης, Κωνσταντίνος Νικόδημος, και μία άποψη της Αίγινας  (1828).

4ο.  Γεώργιος Καραϊσκάκης, Ι. Μακρής – Μιλαϊτης, Ανδρέας Ζαΐμης,  και μία άποψη της Ακρόπολης των Αθηνών (1828).

5ο.  Ανδρέας Μιαούλης, Γεώργιος Μαυρομιχάλης, ο γιατρός Baily  και μία άποψη του Πειραιά με το μοναστήρι του Αγίου Σπυρίδωνα (1829).

6ο.  Κωνσταντίνος Κανάρης, Γεώργιος Σισίνης, A. Schilcher  και το «Καπετάνιος με τα παλικάρια του» (1829).

7ο. Karl von Heideck, ο συνταγματάρχης Fabvier, Κίτσος Τζαβέλας , και το «Φρεγάτα Ελλάς  και το ατμόπλοιο Καρτερία» (1831).

Τα σχέδια του Karl Krazeisen δεν λιθογραφήθηκαν όλα επομένως ορισμένα από αυτά είναι σχεδόν άγνωστα. Είναι Οι προσωπογραφίες των Κωνσταντίνου Αξιώτη, Ι.Πέτα, Ι.Φιλήμονα, Ιωάννη Μαυρομιχάλη, Κωνσταντίνου Μπότσαρη, και Δημήτριου Κολιόπουλου – Πλαπούτα».

 

Η απόκτηση των σχεδίων

Μετά τον θάνατο του Κρατσάϊζεν, η συλλογή ανήκε πλέον στην κόρη του Μαρία, από την οποία τα κληρονόμησε ο σύζυγός της, Ιόν Ραδιονώφ  Φετώβ, καθηγητής ρωσικής καταγωγής στο Βερολίνο και αργότερα κάτοικος Γαλατίου Ρουμανίας. Στις 13 Φεβρουαρίου 1926 ο Φετώβ καταθέτει στο Ελληνικό Προξενείο του Γαλατίου ένα έγγραφο στα ρουμανικά με το ιστορικό της συλλογής του το οποίο μεταφρασμένο στα ελληνικά, φυλάσσεται στο αρχείο της Εθνικής Πινακοθήκης. Αξίζει να σημειωθεί ότι για την αξία τους ο Φετώφ είχε συμβουλευτεί πριν από το 1900, τον ίδιο τον Νικόλαο Γύζη, τότε καθηγητή στο Μόναχο, ο οποίος και αμέσως αναγνώρισε την ιστορική σημασία τους, προτείνοντας την ένταξή τους στο (τότε ανύπαρκτο) Μουσείο των Αθηνών. Φαίνεται επίσης ότι για το ίδιο ζήτημα είχε ερωτηθεί και ο γλύπτης Φυτάλης. Το πλήρες κείμενο του Φετώφ που δημοσιεύεται για πρώτη φορά έχει ως εξής:

«Κατ`αρχάς του παρελθόντος αιώνος ότε ο Ελληνικός Λαός δια ν’ αποτινάξη τον τουρκικόν ζυγόν, πολλοί Φιλέλληνες εκ της Ευρώπης έλαβον μέρος εις τον αγώνα. Μεταξύ αυτών υπήρξε και ο νέος Βαυαρός υπολοχαγός Κ. Κρατσάϊζεν μετά του ζωγράφου Χεσς. Ενθουσιασμένος δια τας ωραιότητας της κλασσικής εποχής, δια τους εμπνευσμένους  ήρωάς της δια την Πατρίδα των, δια τας ιδιοτρόπους αμφιέσεις, έλαβε το μολυβδοκόνδυλον και την πυξίδα εις την χείρα ίνα διαωνίση παν ό,τι τω εφαίνετο αξίας. Επιστρέφων εις Βαυαρίαν ο καλλιτέχνης ούτος, προέτεινεν εις την Επωνυμίαν Χανφστενγκελ όπως λιθογραφήση τους επισημοτέρους ήρωας, όπερ και επραγματοποιήθη δια της υποστηρίξεως του Βασιλέως τη Βαυαρίας και αυτού τούτου τυγχάνοντας μεγάλου Φιλέλληνος. Μετά το θάνατον του  επισυμβάντος εν έτει 1878 τα ιχνογραφήματα και αι υδατογραφίαι του εκληρονομήθησαν παρά της θυγατρός του Μαρίας, συζύγου μου, μετά δε τον θάνατόν της, συμφώνως τη τελευταία αυτής θελήσει, περιήλθον εις την κατοχήν μου.

Πάντα τα ιχνογραφήματα τούτα έδειξα τω τέως Καθηγητή της εν Μονάχω Ακαδημίας Τεχνών Νικολάω Γύζη, ίνα πληροφορηθώ όσο το δυνατόν κάλλιον περί της αξίας αυτών. Η γνώμη του ήτο ότι η θέσις των δύναται να είναι μόνον το Μουσείον Αθηνών. Αλλ`εγώ δεν ηδυνάμην να χωρισθώ αυτών εμφορούμενος προ παντός εξ αισθημάτων σεβασμού. Τώρα όμως, ων προκεχωρημένης ηλικίας και μη ων βέβαιο ότι μετά τον θάνατόν μου οι διάδοχοί μου θα εφύλαττον μετά της αυτής αγάπης και ευλαβείας τα πολύτιμα τούτα πράγματα, μοναδικά εις το είδος των, απεφάσισαν να τα παραδώσω εις χείρας πατριώτου τινός όστις θα εγνώριζε  να εκτιμήση ταύτα. Η αξία των όμως δύανται να καθορισθή μόνον εις απώτερον μέλλον καθ`όσον εκατό μόνον έτη είναι μικρόν διάστημα δυνάμενον να χρησιμεύη ως γνώμων εκτιμήσεως ιστορικού τινο αντικειμένου».

 Ο Έλληνας αυτός πατριώτης που ανέλαβε την πώληση ονομάζονταν Αντύπας και ήταν Έλληνας του εξωτερικού. Λίγους μήνες αργότερα, ο Ζαχαρίας Παπαντωνίου, δημοσιεύει το άρθρο με το οποίο παρακινεί το Ελληνικό Δημόσιο να αγοράσει το συνολικό κληροδότημα. Σ` αυτά περιλαμβάνονταν η κασετίνα με τα υδροχρώματα και τα πινέλα του Κρατσάιζεν, το δερμάτινο σελάχι του αγωνιστή Πλαπούτα, που εκτίθεται στο Παράρτημα του Ναυπλίου, μια φωτογραφία του ζωγράφου και 24 λιθογραφίες. Αγοράστηκε προς 200.000 δρχ. για λογαριασμό της Εθνικής Πινακοθήκης. Παράλληλα αποκτήθηκε και ο συνολικός λεπτομερής κατάλογος των έργων στα ρουμανικά με περιληπτική εισαγωγή του ιστορικού, όπου τονίζεται ιδιαίτερα ότι οι προσωπογραφίες είναι σχεδιασμένες εκ του φυσικού και ότι κάθε μια φέρει τις ιδιόχειρες υπογραφές των απεικονιζομένων.

 

Καρλ Κρατσάιζεν προσωπογραφίες αγωνιστών  

 

Θεόδωρος Kολοκοτρώνης - Eθνικό Iστορικό Mουσείο

Θεόδωρος Kολοκοτρώνης - Eθνικό Iστορικό Mουσείο

Aνδρ�ας Mιαούλης - Nαύαρχος του Aγώνα

Aνδρέας Mιαούλης - Nαύαρχος του Aγώνα

Aνδρ�ας Zαΐμης

Aνδρέας Zαΐμης

Charles Favier, baron (1782-1855)

Charles Favier, baron (1782-1855)

Frank Abney Hastings (1794-1828)

Frank Abney Hastings (1794-1828)

Iωάννης Mηλαΐτης

Iωάννης Mηλαΐτης

Kωνσταντίνος Kανάρης

Kωνσταντίνος Kανάρης

Kίτσος Tζαβ�λλας

Kίτσος Tζαβέλλας

Kωνσταντίνος Nικόδημος - Πυρπολητής του 1821

Kωνσταντίνος Nικόδημος - Πυρπολητής του 1821

Tομπάζης Iάκωβος (Γιακουμάκης) - Φιλικός, ναύαρχος της ναυτικής μοίρας της Ύδρας

Tομπάζης Iάκωβος (Γιακουμάκης) - Φιλικός, ναύαρχος της ναυτικής μοίρας της Ύδρας

Γεώργιος Kαραϊσκάκης - Στρατιωτική φυσιογνωμία, ηγ�της του 1821

Γεώργιος Kαραϊσκάκης - Στρατιωτική φυσιογνωμία, ηγέτης του 1821

Γεώργιος Kουντουριώτης - Yδραίος πολιτικός

Γεώργιος Kουντουριώτης - Yδραίος πολιτικός

Γεώργιος Mαυρομιχάλης - Φιλικός και αγωνιστής της Eπανάστασης του 1821

Γεώργιος Mαυρομιχάλης - Φιλικός και αγωνιστής της Eπανάστασης του 1821

Γεώργιος Σισίνης -  Πρόκριτος από τη Γαστούνη, φιλικός και πρωτεργάτης της Eπανάστασης του 1821 στην Πελοπόννησο.

Γεώργιος Σισίνης - Πρόκριτος από τη Γαστούνη, φιλικός και πρωτεργάτης της Eπανάστασης του 1821 στην Πελοπόννησο.

Πηγές

  • Ένθετο περιοδικό « Επτά Ημέρες », Εφημερίδα, Καθημερινή 25 Μαρτίου 2003, (Μαριλένα Κασιμάτη).
  • Lithography by Karl Krazeisen (1794-1878) from Bildnisse ausgezeichneter Griechen und Philhellenen nebst einigen Ansichten und Trachten. Nach der Natur gezeichnet und herausgegeben von Karl Krazeisen. Munchen 1831

Read Full Post »

Κρατσάιζεν Καρλ ( 1794 – 1878 ) Ο ζωγράφος των αγωνιστών του ’21

« Ο λοχαγός και αυτοδίδακτος ζωγράφος Καρλ Κρατσάιζεν, που έλαβε ενεργά μέρος στον αγώνα, ήταν ο άνθρωπος χάρη στον οποίο γνωρίζουμε σήμερα πώς ήταν η μορφή δεκάδων αγωνιστών της εθνεγερσίας».

 

Κρατσάιζεν Καρλ ( 1794 – 1878 ) Ο ζωγράφος των αγωνιστών του ’21

Κρατσάιζεν Καρλ ( 1794 – 1878 ) Ο ζωγράφος των αγωνιστών του ’21

Ο φιλέλληνας Καρλ Κρατσάιζεν, ένας αυτοδίδακτος ζωγράφος, ήταν ο άνθρωπος που γνώρισε από κοντά τους ηρωικούς αγωνιστές, σχεδίασε τη μορφή τους και αφού τους απαθανάτιζε ζητούσε να βάλουν την υπογραφή τους στο έργο του ως πιστοποιητικό αυθεντικότητας. Σιγά σιγά δημιούργησε ένα πάνθεον αθανάτων. Ανάμεσά τους πυρπολητές, καπεταναίοι, οπλαρχηγοί και προεστοί. Σήμερα μια σειρά από λιθογραφίες μας επιτρέπουν να γνωρίζουμε την αληθινή όψη του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη, του Νικηταρά, του στρατηγού Μακρυγιάννη, του Ανδρέα Μιαούλη, του Αλέξανδρου Μαυροκορδάτου αλλά και των Τομπάζη, Κουντουριώτη, Ζαΐμη, Σισίνη και πολλών άλλων αγωνιστών. Ο υπολοχαγός Καρλ Κρατσάιζεν βρέθηκε στην Ελλάδα ως εθελοντής στο βαυαρικό εκστρατευτικό σώμα, ενώ παράλληλα κατέγραφε με τον δικό του τρόπο τις εξελίξεις στα μέτωπα του αγώνα.

Έφτασε στην Ελλάδα το 1826 και άρχισε να αποτυπώνει τις εικόνες και τα πρόσωπα που έβλεπε άλλοτε στο Ναύπλιο, τα Αμπελάκια Σαλαμίνας, την Κόρινθο και την Αττική με κορυφαία ίσως αναφορά τη Μάχη στον Ανάλατο. Είχε μάλιστα συμμετάσχει στην πολιορκία της Αθήνας και της Ακρόπολης (Μάρτιος – Απρίλιος 1827). Στη διάρκεια αυτής της μάχης σκοτώθηκε ο Καραϊσκάκης, το πρόσωπο του οποίου σχεδίασε λίγο πριν τον κτυπήσει το μοιραίο βόλι. Συνολικά σχεδίασε 91 έργα, ανάμεσά τους υδατογραφίες, τοπία, αρχαιότητες, πολεμικές συνθέσεις και βέβαια οι προσωπογραφίες των πρωταγωνιστών του 21. Τα περισσότερα έργα έγιναν με μολυβί και σε χαρτί μικρού μεγέθους.

 

 Επιστρέφοντας στη Γερμανία ο Κράτσαϊζεν λιθογράφησε τα σχέδιά του και τα κυκλοφόρησε, από το 1827 έως το 1831, σε επτά λευκώματα με το γενικό τίτλο Bildnisse ausgezeichneter Griechen und Philhellenen nebst einigen Ansichten und Trachten. Nach der Natur gezeichnet und herausgegeben von Karl Krazeisen (Προσωπογραφίες των διασημοτέρων Ελλήνων και Φιλελλήνων, μαζί με μερικές απόψεις και ενδυμασίες σχεδιασμένες εκ του φυσικού και δημοσιευμένες από τον Καρλ Κράτσαϊζεν). Το καθένα από αυτά περιείχε 3- 4 πορτρέτα και ένα ή δυο ελληνικά τοπία. Τα λευκώματα έγιναν πολύ δημοφιλή την εποχή εκείνη, εν είδει πολεμικής ανταπόκρισης, και παρά το λιτό και σχετικά απλοϊκό τους χαρακτήρα αποτέλεσαν βάση για πολλά πορτρέτα των επαναστατών που εμφανίστηκαν αργότερα.

Κρατσάιζεν Καρλ - Το Παλαμήδι με να τμήμα του Ναυπλίου.

Κρατσάιζεν Καρλ - Το Παλαμήδι με ένα τμήμα του Ναυπλίου.

 

 

Στις εικόνες αυτές μετέπειτα βασίστηκαν κορυφαίοι ζωγράφοι όπως ο Πίτερ Φον Ες και ο Θόδωρος Βρυζάκης. Στο πέρασμα του χρόνου τα έργα του έπεσαν στη λήθη και ξεχάστηκαν μέχρι το γύρισμα του αιώνα, όταν κάπου στα 1900 ένας κληρονόμος του Βαυαρού ζωγράφου ενημέρωσε για το μοναδικό αυτό αρχείο τον Νικόλαο Γύζη, ο οποίος του συνέστησε να το παραχωρήσει στο Μουσείο των Αθηνών.

 Πιο συγκεκριμένα, μετά τον θάνατο του Κρατσάιζεν, το 1878, η συλλογή πέρασε στα χέρια της κόρης του Μαρίας, την οποία μετέπειτα κληρονόμησε ο σύζυγός της Ιον Φετώφ, καθηγητής ρωσικής καταγωγής, ο οποίος δίδασκε στο Βερολίνο και μετά στο Γαλάτσι της Ρουμανίας.

Ήταν πλέον Φεβρουάριος του 1926, όταν ο κληρονόμος της συλλογής κατέθεσε το ιστορικό της και ενημέρωσε επίσημα το ελληνικό προξενείο στο Γαλάτσι. Λίγο καιρό αργότερα με ένα άρθρο του ο Ζαχαρίας Παπαντωνίου προέτρεπε την ελληνική κυβέρνηση να αγοράσει το κληροδότημα. Έτσι τελικά έναντι 200.000 δραχμών τα έργα του Κρατσάιζεν επέστρεψαν στον τόπο όπου είχε εμπνευστεί τη δημιουργία τους και δόθηκαν στην Εθνική Πινακοθήκη.

Πηγή

  • Ένθετο περιοδικό « Επτά Ημέρες », Εφημερίδα, Καθημερινή 25 Μαρτίου 2003, (Μαριλένα Κασιμάτη).

Read Full Post »

Αντωνόπουλος Σταματέλος (1759-1839)

 

 

Σταματ�λος Αντωνόπουλος με τη χαρακτηριστική ενδυμασία των προυχόντων. Φοράει τζουμπ� και στο κεφάλι σφαιροειδ�ς κάλυμμα.

Σταματέλος Αντωνόπουλος με τη χαρακτηριστική ενδυμασία των προυχόντων. Φοράει τζουμπέ και στο κεφάλι σφαιροειδές κάλυμμα.

Αγωνιστής και ηγέτης της επανάστασης στο Άργος το 1821. Γεννήθηκε στην Κοτίτσα Ταϋγέτου Λακωνίας. Ο πατέρας του Σπηλιώτης Αντωνόπουλος έλαβε μέρος στην επανάσταση του 1770 τα Ορλωφικά*. Γι’ αυτό και αναγκάστηκε από τους Τούρκους να εγκατασταθεί στην πρωτεύουσα του πασαλικιού που την εποχή εκείνη ήταν η Τρίπολη, για να επιτηρείται προφανώς καλύτερα, και πέθανε εκεί, αφήνοντας τέσσερεις γιους, τον Σταματέλο, τον Αντώνη, τον Γεώργιο και τον Κωνσταντίνο. Αναγκάστηκαν, όμως, να εκπατριστούν μέχρι να λησμονηθεί η συμμετοχή του πατέρα τους στην επανάσταση, και επανήλθαν στην Πελοπόννησο αργότερα και εγκαταστάθηκαν ο Σταματέλος στο Άργος, ο Γεώργιος στην Τρίπολη και οι άλλοι δύο στη Μεσσηνία. Άπαντες δε όντες ευκατάστατοι και υιοί πατρός φιλελευθέρου, έλαβαν μέρος ενεργόν εις τον υπέρ ανε- ξαρτησίας αγώνα του 1821, συνεισενεγκόντες πολλάς χρηματικάς ποσότητας εις προμήθειαν όπλων, πολεμοφοδίων και τροφών». (Εφ. «Χρόνος» φ. 318/26-9-1879, εν Αθήναις)

 

Από το προικοσύμφωνο του γάμου του  «Για προγαμιαίαν δωρεάν» του Σταμ. Αντωνόπουλου προς τη μέλλουσα σύζυγό του (Τριπολιτζά 10 Οκτ. 1801) εικάζουμε ότι το 1801 ή διέμενε ή απλώς παρεπιδημούσε στην Τρίπολη, είναι βέβαιο πάντως ότι στο Άργος εγκαταστάθηκε μόνιμα πριν από το 1805.

 

Ο Σταματέλος Αντωνόπουλος μυήθηκε στη Φιλική Εταιρεία από το μητροπολίτη Γρηγόριο Καλαμαρά το 1819 και ηγήθηκε της επανάστασης στο Άργος το 1821. Οι Περουκαίοι τότε δεν μπόρεσαν να διαδραματίσουν κάποιο ρόλο, γιατί ήταν παραγκωνισμένοι και όχι ιδιαίτερα δημοφιλείς. Ο Θεόδωρος Βλάσσης, επίσης, ο τρίτος ισχυρός και πλούσιος πρόκριτος του Άργους, «φύσει δε μαλακός, είχε πολύν ενθουσιασμόν, αλλ’ ήτο άτολμος». (Φωτάκου, Aπομνημονεύματα Ι, σελ. 449).

Έτσι, ο Σταματέλος Αντωνόπουλος αφού φυγάδευσε την οικογένειά του τη νύχτα της 23ης προς την 24η Μαρτίου 1821 με δικούς του ανθρώπους στο Σοφικό της Κορινθίας, όπου είχε ιδιόκτητο πύργο, περιήλθε ορισμένα χωριά της Αργολίδας, ξεσηκώνοντας τους κατοίκους για την πολιορκία του Ναυπλίου, όπου είχαν εγκλεισθεί οι Τούρκοι για ασφάλεια. Όπως μας πληροφορεί ο Φωτάκος, «πρώτος όστις εσύστησε την καγκελαρίαν του Άργους ήτο ο Σταματέλος Αντωνόπουλος, ο οποίος μετά του Νικολάου Σπηλιωτοπούλου και Αθανασίου Καϋμένου ή Ασημακοπούλου εκίνησαν την επανάστασιν και, ενωθέντες μετά των Αργείων και των Ολυμποχωριτών, εσχημάτισαν σώματα στρατιωτών διά την πολιορκίαν του Ναυπλίου».

Στις 2 Απριλίου 1821 ο Σταματέλος Αντωνόπουλος, επικεφαλής σώματος Αργείων ενόπλων, κατέλαβε τη Δαλαμανάρα και ανάγκασε τους Τούρκους να επιστρέψουν στο Ναύπλιο, απ’ όπου είχαν εκδράμει. Το περιστατικό αυτό, για το οποίο δεν μνημονεύονται νεκροί ή τραυματίες, ήταν η πρώτη ένοπλη αναμέτρηση Αργείων και Τούρκων. Την ίδια ημέρα υψώθηκε στο Άργος λευκή επαναστατική σημαία. ( Ι. Ζεγκίνη, Το Άργος δια μέσου των αιώνων, σ. 235 ).

 

Ο Σταματέλος Αντωνόπουλος, ο οποίος ήταν μεγαλοκτηματίας και έμπορος, ιδιαίτερα εργατικός και δραστήριος, υπηρέτησε την ελληνική επανάσταση και στρατιωτικά και πολιτικά, παρά την ηλικία του. Το 1821 ήταν 62 ετών. Έλαβε μέρος στην πολιορκία του Ναυπλίου, καθώς επίσης και στην πολιορκία του Ακροκορίνθου με τον Δημ. Κριεζή, τον Θεοχαράκη Ρέντη και άλλους. Το 1824 διορίστηκε έπαρχος Ναυπλίου και το 1826 πρόεδρος του προσωρινού Εγκληματικού Δικαστηρίου στο Ναύπλιο, το οποίο εκδίκαζε ποινικά αδικήματα. Επίσης, ήταν πληρεξούσιος Άργους στην Γ΄ εθνοσυνέλευση της Τροιζήνας. Τέλος, ήταν μέλος του Πρωτοκλήτου Δικαστηρίου στο Άργος (1829), το οποίο είχε ιδρύσει ο Ι. Καποδίστριας (σημερινό Δημαρχείο). Αυτό ήταν το τελευταίο του λειτούργημα. Αξίζει να μνημονεύσουμε, τέλος, ότι στο ιδιαίτερο βιβλίο ποιότητας των υποψηφίων δικαστών, το οποίο τηρούσε ο κυβερνήτης, ο Σταμ. Αντωνόπουλος αναγράφεται «ως Αργείος, αγαθός γέρων, φιλήσυχος, ευυπόληπτος και διελθών εντίμως διάφορα υπουργήματα».

Ο Αντωνόπουλος είχε παντρευτεί την Ελένη Αναστασίου Ιατρού, αδελφή του μεγαλέμπορου, τραπεζίτη και πολιτευτή Ναυπλίας Μιχαήλ Ιατρού. Ήταν μικρότερή του κατά 25 έτη και του χάρισε πέντε γιους και τρεις κόρες. Πέθανε στο Ναύπλιο σε ηλικία 80 ετών.

 

Νεκρολογία για τον Σταματέλο Αντωνόπουλο

 

Την 3 Ιουνίου έγινεν εις Ναύπλιον η κηδεία του μακαρίτου Σταματέλου Αντωνοπούλου, εξ Άργους. Αυτήν συνώδευσαν όλοι οι Ναυπλιείς, οί τε εν αρχαίς και αξιώμασι, και οι έμποροι και οι των συντεχνιών. Έδραμον αυθόρμητοι όλοι, μόνον και μόνον διά ν’ αποδώσωσιν εν καθήκον προς την αρετήν και την αγαθότητα. […] Αγαπώμενος και τιμώμενος, εστάθη ένας των πρώτων εναγκαλισθέντων το σύνθημα του Ιερού Αγώνος. […]

Μετά την έναρξιν του αγώνος, παραβλέψας παν συμφέρον και την σωματικήν του αδυναμίαν, έτρεχε παρακινών τους συμπολίτας του εις τα όπλα, και με τον λόγον και με το παράδειγμά του πρώτος ανεσύστησε την πολιορκίαν της Κορίνθου, ήτις ήτο διαλελυμένη με την εκείθεν δίοδον του Κιεχαγιά. Χαίρων πάντοτε την εμπιστοσύνην των συμπολιτών του, εστάθη Αντιπρόσωπός των εις τας Εθνικάς Συνελεύσεις, εχρημάτισεν Έπαρχος Ναυπλίας και Δικαστής, και εξεπλήρωσε και άλλας διαφόρους υπηρεσίας της Πατρίδος του πάντοτε με ζήλον και πάντοτε με κοινήν ευχαρίστησιν, χωρίς να λάβη μέρος εις καταχρήσεις ή εις φατρίας, και χωρίς να επιβαρύνη το Εθνικόν Ταμείον ουδέ με οβολόν το σπανιώτερον.

 

εφ. Ι. Φιλήμωνος «Αιών», φ. 70/7-6-1839

 

 

* Τα Ορλωφικά

 

Η Μεγάλη Αικατερίνη της Ρωσίας, ακλουθώντας το όραμα του Μεγάλου Πέτρου για ανα­σύσταση της ορθόδοξης Βυζαντινής Αυτοκρατορίας υπό το σκήπτρο του, παρακινεί τους Έλληνες σε επανάσταση, στέλνοντας στην Ελλάδα τρεις αξιωματικούς του ρωσικού στρατού, τους αδελφούς Ορλώφ. Στόχος των ενεργειών της ήταν απλώς η δημιουργία αντιπε­ρισπασμού, αφού η Ρωσία βρισκόταν ήδη σε εμπόλε­μη κατάσταση με τους Τούρκους. Οι Έλληνες, με επί­κεντρο την Πελοπόννησο και τη Στερεά, ξεσηκώθηκαν, αλλά οι δυνάμεις που έστειλε η Ρωσία για να τους συν­δράμει αποδείχθηκαν πενιχρές και ανοργάνωτες. Πα­ρά τις αρχικές επιτυχίες των Ελλήνων οπλαρχηγών, η επανάσταση στην ξηρά έληξε, λίγους μήνες αργότε­ρα, με σφαγές, μαζικούς εξισλαμισμούς και εξαν­δραποδισμό του πληθυσμού στην Πελοπόννησο, στη Μακεδονία και στηνΉπειρο. Αντίθετα, στη θάλασσα, το τουρκικό ναυτικό υπέστη πανωλεθρία στο Τσεσμέ (Μάιος 1770) από τον ρωσικό στόλο.

 

 

Πηγές

 

  • Σταματίου Αναστ. Αντωνόπουλου, « Σταματέλος Σπηλ. Αντωνόπουλος, Βιογραφούμενος υπό του εγγονού αυτού Σταματίου Αναστ. Αντωνόπουλου», Εν Αθήναις 1918. 
  • Φωτίου Χρυσανθόπουλου ή Φωτάκου, Πρώτου Υπασπιστού του Θ. Κολοκοτρώνη. «Απομνημονεύματα περί της Ελληνικής Επαναστάσεως», Εν Αθήναις, εκ του τυπογραφείου Π. Δ. Σακελλαρίου 1858.
  •  Ιωάννου Ερν. Ζεγκίνη, « Το Άργος δια μέσου των Αιώνων », Έκδοσις Τρίτη, Αθήνα 1996. 
  •  Οδυσσέα Κουμαδωράκη, « Άργος το πολυδίψιον » Εκδόσεις Εκ Προοιμίου, Άργος 2007.
  •  Δημητρίου Κ. Βαρδουνιώτου, « Καταστροφή του Δράμαλη », Εκ των τυπογραφείων Εφημερίδος ¨Μορέας¨, Εν Τριπόλει 1913.    

 

 

Read Full Post »

Πυρλή Μαρία (1892-1977)

 

 

Πυρλή Μαρία

Πυρλή Μαρία

Δωρήτρια του νοσοκομείου Άργους και ευεργέτιδα της πόλης. Γεννήθηκε και πέθανε στο Άργος. Ήταν άριστη μοδίστρα και με τη μοδιστρική της τέχνη απέκτησε σεβαστή περιουσία. Ήταν το πρωτότοκο παιδί του Βασιλείου και της Αγγελικής Πυρλή, οι οποίοι είχαν αποκτήσει άλλα τρία παιδιά· την Ελένη και τον Ανδρέα, που πέθαναν σε νεαρή ηλικία (18-20 ετών), και τον Αθανάσιο, ο οποίος σπούδασε νομικά. Ο πατέρας Βασίλειος Πυρλής ήταν μεγαλοκτηματίας, όμως μετά το θάνατό του η οικογένεια Πυρλή βρέθηκε καταχρεωμένη και η Μαρία ανέλαβε τη διαχείριση των χρεών και την ευθύνη των σπουδών του αδελφού της Αθανασίου, ο οποίος έγινε δικηγόρος και άσκησε δικηγορία στην Αθήνα. Και οι δύο έμειναν άγαμοι.

Η Μαρία Πυρλή, η οποία είχε κληρονομήσει και τον αδελφό της, συνέταξε τη διαθήκη της στο νοσοκομείο Άργους, όπου νοσηλευόταν, τρεις ημέρες πριν από το θάνατό της και άφησε στο νοσοκομείο το μεγαλύτερο μέρος της ακίνητης περιουσίας της: δύο διαμερίσματα στην Αθήνα, ένα αγρόκτημα κι ένα διαμέρισμα στο Άργος. Όρισε μάλιστα και διαχειριστική Επιτροπή, για την πιστή εκτέλεση της διαθήκης, με πρόεδρο τον εκάστοτε πρόεδρο του νοσοκομείου και ως μέλη ανθρώπους από το συγγενικό της περιβάλλον.

 

Με την εκποίηση του κληροδοτήματος Πυρλή, η οποία έγινε τμηματικά τη δεκαετία 1990, και λόγω των υψηλών επιτοκίων της εποχής εκείνης, συγκεντρώθηκε το ποσό των 200.000.000 δρχ., με το οποίο κτίστηκε η ΒΔ πτέρυγα του νοσοκομείου. Η πτέρυγα αυτή φέρει το όνομά της και – κατά την επιθυμία της – και το όνομα του αδελφού της Αθανασίου, ο οποίος είχε πεθάνει το 1971. Είναι διώροφη συνολικού εμβαδού 911 τ.μ. Στην είσοδο της πτέρυγας υπάρχει η προτομή της δωρήτριας.

 

Πηγές

 

  • Οδυσσέα Κουμαδωράκη, « Άργος το πολυδίψιον » Εκδόσεις Εκ Προοιμίου, Άργος 2007.

Read Full Post »

Στεργίου Αναστάσιος (1871-1941)

 

 

Στεργίου Αναστάσιος

Στεργίου Αναστάσιος

Έμπορος, δωρητής και ευεργέτης του Άργους. Γεννήθηκε και πέθανε στο Άργος. Ήταν μοναχογιός του Νικήτα και της Μαριγώς Στεργίου. Το όνομά του έχει συνδεθεί με την ίδρυση και λειτουργία του Λαϊκού Ιατρείου Άργους, το οποίο λειτούργησε από το Φεβρουάριο 1933 έως το καλοκαίρι 1937, εποχή κατά την οποία δεν υπήρχε στο Άργος νοσοκομείο ή κάποιας άλλης μορφής νοσηλευτική μονάδα και οι ασθενείς κατέφευγαν στην Αθήνα και στο νοσοκομείο Ναυπλίου ή νοσηλεύονταν κατ’ οίκον από τους γιατρούς της πόλης.

Η ιδέα και η πρωτοβουλία για την ίδρυση του Λαϊκού Ιατρείου ανήκε στους γιατρούς Νικ. Παπαδημητρίου και Δρούγκα, οι οποίοι προσφέρθηκαν να περιθάλψουν δωρεάν άπορους ασθενείς. Η υλοποίηση της ιδέας ανήκε στη «Φιλάνθρωπον Αδελφότητα Κυριών Άργους».

 

Το Λαϊκό Ιατρείο εγκαταστάθηκε στην κατοικία του Αναστάσιου Στεργίου στην πλατεία του Αγίου Πέτρου, η οποία παραχωρήθηκε δωρεάν από τον ιδιοκτήτη της. Το Λαϊκό ιατρείο ήταν ένα ιδιότυπο πολυϊατρείο, στο οποίο κατέφευγαν οι άποροι πολίτες του Άργους και λειτουργούσε πιθανότατα όπως τα εξωτερικά ιατρεία των νοσοκομείων, χωρίς να έχει τη δυνατότητα νοσηλείας κάποιων ασθενών. Τα έξοδα λειτουργίας και τα χορηγούμενα φάρμακα ήταν προσφορά της Αδελφότητας Κυριών Άργους αλλά και πολλών άλλων Αργείων. Στις εφημερίδες της εποχής εκείνης συναντάμε πολλές πληροφορίες για τη λειτουργία και τη δράση του Λαϊκού Ιατρείου, καθώς επίσης και πολλές ενημερωτικές ανακοινώσεις των γιατρών του Λαϊκού Ιατρείου ή της Αδελφότητος σε θέματα υγιεινής και πρόληψης ασθενειών ή προσκλήσεις για την προσέλευση του κοινού για το εμβόλιο π.χ. του τυφοειδούς πυρετού.

Ο βιογραφούμενος Αναστάσιος Στεργίου προσέφερε γενναιόδωρα για τη λειτουργία του ιατρείου, ώστε οι Αργείοι να το ονομάζουν «κλινική του Τασιού». Ο Αν. Στεργίου άφησε όλη του την περιουσία στο ίδρυμα «Δημοτικόν Νοσοκομείον Δεσμίνη – Καλλιοντζή» αλλά χωρίς δυνατότητα εκποίησης. Για να λυθεί το πρόβλημα αυτό, έγινε νομοθετική ρύθμιση από τη Βουλή (31 Ιαν. 1957). Έτσι, στις δύο μεγάλες δωρεές του Δημοσθένη Δεσμίνη και της θείας του Αικ. Καλλιοντζή προστέθηκε και του Αν. Στεργίου για τον ίδιο σκοπό, την ίδρυση του νοσοκομείου Άργους.

 

Πηγές

 

  • «Αργείων Πνεύμα», Έκδοση Πνευματικού Κέντρου Δήμου Άργους, τεύχος 2, σελ.33-39, Ιούνιος 2001. 
  • Οδυσσέα Κουμαδωράκη, « Άργος το πολυδίψιον » Εκδόσεις Εκ Προοιμίου, Άργος 2007.

 

 

 

Read Full Post »

Κοντοβράκης Ιάκωβος (1793-1868)

 

 

Μοναχός από το Άργος και μέγας ευεργέτης της πόλης. Από τη διαθήκη του, που άφησε στο συμβολαιογράφο Δημ. Κιτσόπουλο στις 16 Μαρτίου 1868, πληροφορούμαστε ότι γεννήθηκε στο Άργος και πως ήταν τότε 75 χρονών. Ήταν τότε κατάκοιτος και άρρωστος και έμενε στο σπίτι του ανηψιού του Ανδρέα Αναγνωστόπουλου και τον περιποιόταν η κόρη του τελευταίου Μαριγώ, προς την οποία άφηνε κληρονομιά 500 δραχμές για τον λόγο αυτό. Με την ίδια διαθήκη άφηνε διάφορα μικρότερα ποσά προς τ’ ανήψια του και λοιπούς συγγενείς.

 

Προς το Δήμο Άργους άφηνε τρία εργαστήρια με την εντολή να πουληθούν και τα χρήματα να γίνουν μετοχές στην Εθνική Τράπεζα. Είχε κι άλλες μετοχές στην ίδια τράπεζα – δεν αναφέρεται αριθμός – και όριζε να μένει το συνολικό κεφάλαιο άθικτο και με τα μερίσματα των μετοχών να τρέφονται και να συντηρούνται δύο ορφανά και άπορα παιδιά της πόλης, που θα τα επέλεγε το εκάστοτε Δημοτικό Συμβούλιο, και να σπουδάζουν το ένα στην Ιερατική Σχολή για να γίνει παπάς στο Άργος, και το άλλο στο Πολυτεχνείο. Η διαθήκη όριζε επίσης τη σύσταση πενταμελούς επιτροπής με πρόεδρο τον Μητροπολίτη Αργολίδας για την καλή διαχείριση του κληροδοτήματος.

 

Φαίνεται, όμως, ότι η κατά καιρούς επιτροπή δεν ανταποκρίθηκε στις προσδοκίες του φιλάνθρωπου και φιλοπρόοδου δωρητή, όπως μαρτυρούν παλιά δημοσιεύματα. Έτσι, το «Κοντοβράκειο κληροδότημα» περιέπεσε σε αδράνεια, αλλά δεν είναι δυνατό να παρακολουθήσουμε το θέμα διά μέσου 100 και πλέον ετών. Θεωρούμε ότι τα μερίσματα από τις μετοχές ενσωματώνονταν στο αρχικό κεφάλαιο, όσα δεν ξοδεύονταν σύμφωνα ή και ασύμφωνα με την επιθυμία του δωρητή.

 

Το κληροδότημα τέθηκε σε λειτουργία το 1979, αφού τροποποιήθηκε ο τρόπος λειτουργίας του. Υπάρχουν σήμερα 3.000 περίπου μετοχές στην Εθνική, στην Κτηματική και στην Τράπεζα της Ελλάδος και με τα μερίσματά τους ενισχύονται οικονομικά, σπουδαστές ορφανοί και άποροι από το Άργος. Πρόεδρος του κληροδοτήματος παραμένει ο εκάστοτε μητροπολίτης Αργολίδας σύμφωνα με τη διαθήκη του δωρητή.

 

 

Υποσημειώσεις

 

* Δημοσιεύματα του τοπικού τύπου μας πείθουν ότι κατά καιρούς τουλάχιστο ενεργοποιούνταν τα χρήματα του κληροδοτήματος, έστω και αυθαιρέτως: οικονομική ενίσχυση όχι μόνο σπουδαστών αλλά και μαθητών χωρίς να προβλέπεται από τη διαθήκη.

Η σημαντικότερη πληροφορία είναι ότι στον Κοντοβράκη «οφείλονται πολλά και σπουδαία έργα τελεσθέντα εν τω ναώ (ενν. του Αγίου Πέτρου), ήτοι ο γυναικωνίτις, το κωδωνοστάσιον και το καλλιτεχνικόν τέμπλον κ.λπ.». (Το κωδωνοστάσιο κατεδαφίστηκε το 1950, επειδή είχε υποστεί ανεπανόρθωτες βλάβες από καταιγίδα, και στη συνέχεια κτίστηκαν αυτά τα δύο που υπάρχουν τώρα). βλ. εφ. «Δαναός» του ομώνυμου Συλλόγου, φ. 110/14-11-1900.

 

* Κληροδότημα Κοντοβράκη

Πολλάκις ανεγράψαμεν, κατόπιν σκανδαλωδών προς τον «Δαναόν» ερωτημάτων εκ μέρους των Αργείων, περί του κληροδοτήματος του αειμνήστου Κοντοβράκη. Και πάλιν μας ερωτούν διατί δεν εκτελούνται αι διαθέσεις και εκείνα τα οποία ώρισεν ο αείμνηστος ανήρ; Διατί δεν δίδεται λογοδοσία, ίνα ίδουν πάντες υπό ποίους όρους ειργάσθησαν οι αποτελούντες την επιτροπήν; Διατί επικρατεί μυστικισμός; Διατί τέλος οι εκτελεσταί εκ του Αρχιεπισκόπου κ. Νικάνδρου ως Προέδρου και ταμείου και των κ.κ. Γ. Μπίσμπα, Δημ. Κιτσοπούλου και Δημ. Ρούσου, του Σπ. Καλμούχου αποθανόντος και μη αντικατασταθέντος διατί λέγομεν οι εκτελεσταί ώκνησαν να πράξουν ό,τι ώφειλον λογοδοτούντες; Επί τούτων άραγε δεν υπέχει κάποιαν ευθύνην και η Δημοτική Αρχή Άργους; Όλα αυτά πρέπει να διευκρινισθούν προς καθησύχασιν των Αργείων, διότι από ετών ουδεμία αίτησις υπεβλήθη προς συζήτησιν εκ μέρους ορφανού και απόρου παιδός…

 

εφ. «Δαναός» του Πειραιά, φ. 33/18-9-1908

 

Πηγές

 

  • Οδυσσέα Κουμαδωράκη, « Άργος το πολυδίψιον » Εκδόσεις Εκ Προοιμίου, Άργος 2007.

 

Read Full Post »

Λαλουκιώτης Ιωάννης (1879-1951)


 

Ιωάννης Λαλουκιώτης (1879-1951)

Ιωάννης Λαλουκιώτης (1879-1951)

Βιομήχανος και ευεργέτης του Άργους. Γεννήθηκε στο Άργος το 1879 από γονείς αγρότες, τον Νικόλαο και την Ελισάβετ. [1] Ο βιογραφούμενος αποδήμησε στις ΗΠΑ για λίγα χρόνια και επιστρέφοντας ίδρυσε εργοστάσιο υφαντουργίας. Στην αρχή έδινε δουλειά σε γυναίκες, οι οποίες ύφαιναν στα σπίτια τους σε αργαλειούς, που τους κατασκεύαζαν οι τεχνίτες συνήθως εδώ στο Άργος. Στη συνέχεια, σε κτήριο της οδού Ζαΐμη 25, εγκατέστησε σιδερένιους ιστούς, οι οποίοι κινούνταν με ντιζελομηχανή. Αυτό έγινε πριν από τον πόλεμο. Πάντως, τη μεγάλη ανάπτυξη της υφαντουργίας δεν τη γνώρισε λόγω του θανάτου του. Το 1960 περίπου οι σιδερένιοι ιστοί θεωρούνται πια ξεπερασμένοι και ασύμφοροι. Οι παραπάνω αργαλειοί αντικαθίστανται από αυτόματους ηλεκτροκίνητους. [2]

Μετά το θάνατό του ανέλαβε εξ ολοκλήρου την επιχείρηση ο γαμπρός του Γεώργιος Ρασσιάς (1909 – 1995), ο οποίος κατέφθασε στο Άργος από την Κεφαλονιά, εργάστηκε ως έμπορος – πλασιέ στο εργοστάσιο Λαλουκιώτη, και εκτιμώντας ο τελευταίος τις ικανότητές του, τον έκανε γαμπρό, δίνοντάς του τη θετή κόρη του Έλλη. Ο ίδιος, παντρεμένος με την Αρτεμισία, δεν είχε αποκτήσει παιδιά και είχε υιοθετήσει την υπηρέτριά του Έλλη Τσεκούρα.

Το 1947 έδωσε υπόσχεση στον τότε Επίσκοπο Αργολίδας Χρυσόστομο Α΄ Ταβλαδωράκη ότι θα έκτιζε ίδρυμα για τη στέγαση των ορφανών της πόλης. Πράγματι, την επόμενη χρονιά το ορφανοτροφείο ήταν έτοιμο· τα εγκαίνια έγιναν τον Μάιο 1948. Στην εφημερίδα «Σύνταγμα», φ. 2098/8-5-1948, διαβάζουμε:

…Υπό την παρακολούθησιν των συγκινητικών βλεμμάτων πάντων των παρευρισκομένων παρέδωκεν (ο Ι. Λαλουκιώτης) τας κλείδας του ιδρύματος εις τον Μητροπολίτην Αργολίδος κ. Χρυσόστομον, ειπών ότι έχει την πεποίθησιν ότι υπό την άγρυπνον παρακολούθησίν του και το πατριωτικόν ενδιαφέρον του, το ίδρυμα τούτο θέλει καταστεί φωλεά χαράς, στοργής και περιθάλψεως εις τα τρυφερά εκείνα της φυλής βλαστάρια, τα οποία τόσον τα κτυπήματα της Μοίρας, όσον και η αστοργία ασυνειδήτων γονέων αφήνουν μακράν πάσης φροντίδος…

Το ορφανοτροφείο λειτούργησε μέχρι το 1953. Έκτοτε το οίκημα χρησιμοποιήθηκε από τη Μητρόπολη για διάφορες χριστιανικές εκδηλώσεις και για θερινές διακοπές των παιδιών (κατασκηνώσεις) μέχρι το 1981. Από τότε και μέχρι σήμερα λειτουργεί ως γηροκομείο, αφού προστέθηκε και νέα πτέρυγα, η οποία κτίστηκε κυρίως από εθελοντικές προσφορές σε χρήματα και οικοδομικά υλικά.

Ο Ιωάννης Λαλουκιώτης πέθανε στις 16 Μαρτίου 1951 σε ηλικία 72 ετών από καρκίνο.[3]

 

Υποσημειώσεις


 

[1] Από τη Ληξιαρχική Πράξη Θανάτου (Λ.Π.Θ.). Θα έπρεπε οι γονείς του τουλάχιστον να κατάγονται από τον Λάλουκα (πρβλ. Λεβιδιώτης από το Λεβίδι Αρκαδίας, Αλωνιστιώτης από την Αλωνίσταινα, Τριπολιτσιώτης από την Τρίπολη). Πάντως οι Λαλουκιώτηδες κατάγονταν από τα Βίτολα της Σερβίας ή Μοναστήρι (Σκόπια). Βλ. Οδ. Κουμαδωράκη, Στα χνάρια του χθες, εκδ. Εκ Προοιμίου, σ. 203. Η όμορφη πόλη των Βιτόλων ή Μπιτόλων, με τα πολλά και όμορφα παραδοσιακά κτίσματα, απέχει λίγα μόνο χιλιόμετρα από τη Φλώρινα. Και σήμερα πολλοί Βορειοελλαδίτες την επισκέπτονται για ψώνια επειδή είναι φτηνά!

[2] Βλ. Οδ. Κουμαδωράκη, Στα χνάρια του χθες, εκδ. Εκ Προοιμίου σ. 175. Στο βιβλίο αυτό υπάρχει εκτενές αφιέρωμα για την κλωστοϋφαντουργία Άργους και για το εργοστάσιο Λαλουκιώτη – Ρασσιά (σσ. 168-191).

[3] Προφανώς, αυτό εννοεί η «Ασπίς» (22-4-1951), γράφοντας: Ατυχώς όμως η επάρατος νόσος του έκοψε το νήμα της ζωής. Πάντως, στη Λ.Π.Θ. πιστοποιεί ο ιατρός Φ. Πετρόπουλος ότι ο θάνατός του επήλθεν εκ Γριππώδους Βρογχοπνευμονίας.

 

Πηγή


Read Full Post »

« Newer Posts - Older Posts »