Feeds:
Δημοσιεύσεις
Σχόλια

Posts Tagged ‘Αργολική Αρχειακή Βιβλιοθήκη Ιστορίας & Πολιτισμού’

Η πρώτη πολιορκία του Μεσολογγίου από την οπτική των πολιορκητών | H. Şükrü Ilıcak (Χουσεΐν Σουκρού Ιλιτζάκ)*


 

Καθώς οι προσπάθειες για την καταστολή των εξεγέρσεων στις επαναστατημένες επαρχίες το 1821 με τη χρήση συμβατικών στρατιωτικών μέσων αποδείχθηκαν ατελέσφορες, η Υψηλή Πύλη, αν και με εμφανή απροθυμία, οδηγήθηκε στα τέλη Μαρτίου 1822 στο επώδυνο συμπέρασμα ότι η μόνη ρεαλιστική στρατηγική για την αντιμετώπιση της Ελληνικής Επανάστασης ήταν η ανάθεση της καταστολής της σε Αλβανούς «εργολάβους στρατιωτικών υπηρεσιών».[1]

 

Η μάχη των Χριστουγέννων κατά την πρώτη πολιορκία του Μεσολογγίου το 1822. Έργο του Γάλλου ζωγράφου Alphonse de Neuville (1835-1885).

 

Όταν τα οθωμανικά στρατεύματα ξεκίνησαν την πρώτη πολιορκία του Μεσολογγίου τον Νοέμβριο του 1822, η «σύμβαση έργου» μεταξύ των μερών είχε κλονιστεί, και ήταν πλέον σαφές ‒ τόσο για τους Οθωμανούς αξιωματούχους όσο και για τους ίδιους τους Αλβανούς ‒ ότι η Υψηλή Πύλη βρισκόταν στο έλεος των Αλβανών πολέμαρχων και μισθοφόρων.

Αυτή η εξάρτηση οφειλόταν κυρίως στο γεγονός ότι το οθωμανικό κεντρικό κράτος ουσιαστικά δεν διέθετε μόνιμο στρατό, αλλά ούτε και πολλά μέσα για να κινητοποιήσει ή να χρηματοδοτήσει επαρκείς στρατιωτικές δυνάμεις ικανές να αντιμετωπίσουν τους Έλληνες επαναστάτες. Ο πλούτος των πληροφοριών που παρέχουν οι οθωμανικές αρχειακές πηγές αποτυπώνει με ζωντανό τρόπο ένα κράτος εξαιρετικά αναποτελεσματικό και στα όρια της «αποτυχίας», το οποίο μετά βίας μπορούσε να επιτελέσει τις βασικές του λειτουργίες και εξασκούσε μόνο ονομαστική εξουσία πάνω στο μεγαλύτερο τμήμα της επικρατείας του. (περισσότερα…)

Read Full Post »

Ισονομία και Ακριβοδικία στα χρόνια του Καποδίστρια | Θεόδωρος Δεβενές 


 

26 Ιανουαρίου 1828: «Η επίσημος αυτή τελετή ήτο ψυχρά. Πλήθη λαού είχαν προσέλθει έξω του χώρου της εκκλησίας διά να ιδούν πάλιν τον Κυβερνήτην με ολόκληρο το κυβερνητικό συγκρότημα, τα μέλη του οποίου ακολουθούσαν εις την απόστασιν την ορισθείσαν εις το πρόγραμμα, πολλοί αναμένοντες να εκλεγούν διά το Πανελλήνιον έβλεπον εαυτούς έξω του νυμφώνος και η δυσαρέσκειά των εψύχραινε και πολλούς άλλους, και ουδείς στρατιωτικός ή ναυτικός ήτο μεταξύ των επισήμων».[1] (περιγραφή της τελετής ορκωμοσίας του Ιωάννη Καποδίστρια).

 

Α’. Στιγμιότυπα από τις πρώτες ημέρες

 

Ιωάννης Καποδίστριας, Λιθογραφία.

Με την έλευσή του τον Ιανουάριο του 1828, ο Καποδίστριας βρίσκει ελάχιστες από τις επαναστατημένες περιοχές να είναι ακόμη ελεύθερες, αφού οι Οθωμανοί έχουν καταλάβει ξανά τη Ρούμελη και ο Ιμπραήμ είναι κυρίαρχος στην Πελοπόννησο. Εκτός απ’ αυτό, δεν υπάρχει πλέον ούτε ίχνος κοινωνικής οργάνωσης. Δημόσιο ταμείο δεν υπάρχει, η ιδιωτική οικονομική δραστηριότητα έχει μαραζώσει, σπίτια και δημόσια κτίρια έχουν μετατραπεί σε ερείπια, η παιδεία και η δικαιοσύνη είναι ανύπαρκτες. Και μέσα σ’ αυτόν τον κρανίου τόπο, βαθιά είναι και τα ρήγματα που έχουν προξενήσει οι δύο εμφύλιοι πόλεμοι.

Αμέσως δρομολογεί εξελίξεις σε όλα τα μέτωπα. Μέχρι τα μέσα Μαρτίου  συγκροτούνται οι δύο πρώτες Χιλιαρχίες, θεσμοθετείται και στελεχώνεται το συμβουλευτικό/γνωμοδοτικό σώμα του Πανελληνίου, συντάσσεται νόμος για την εμπορική ναυτιλία και ιδρύεται η Εθνική Χρηματιστική Τράπεζα. Ακόμη, ελληνικά πολεμικά πλοία σταματούν την τροφοδοσία των Αιγυπτίων της Πελοποννήσου και επιφέρουν καίριο πλήγμα στους πειρατές των Σποράδων. Ταυτόχρονα, καταγράφονται και περιθάλπονται οι πρόσφυγες και οι ορφανές οικογένειες που έχουν συγκεντρωθεί κυρίως στο Ναύπλιο και την Αίγινα.

Πετρόμπεης Μαυρομιχάλης, 1833. Έργο, εκ του φυσικού, του Άγγλου ζωγράφου και περιηγητή Francis Hervé (1781-1850). Δημοσιεύεται στο: Francis Hervé, «A residence in Greece and Turkey: With notes of the journey through Bulgaria, Servia, Hungary, and the Balkan», by Francis Herve, Esq. Illustrated by tinted lithographic engravings, from drawings by the author. London: Whittaker & Co.,1837. (τόμος 1ος)

Ο Καποδίστριας προσέρχεται χωρίς υπασπιστές και ένοπλη φρουρά, εφαρμόζοντας απόλυτα τις απόψεις που έχει εκφράσει για το θέμα στον Μητροπολίτη Ιγνάτιο της Πίζας,[2] ενώ απορρίπτει την προσφορά του Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη να του παράσχει ένοπλους Μανιάτες για την προστασία του. Έχει μάλιστα ήδη παρατηρήσει και την αρνητική αντίδραση του λαού στη θέα ένοπλης σωματοφυλακής.[3]

Αρνείται να λάβει μισθό[4] και θα επαναλάβει την άρνησή του αυτή στην Δ’ Εθνοσυνέλευση, τον Ιούλιο του 1829, όταν οι εκπρόσωποι του έθνους θα του προτείνουν ετήσια αποζημίωση 180.000 φοινίκων. Διαφαίνεται επίσης άμεσα η πρόθεσή του να τηρήσει ίσες αποστάσεις προς τις προβεβλημένες προσωπικότητες του τόπου, όταν αρνείται να βαφτίσει τον γιο του πολιτικού Γιαννούλη Νάκου, μέλους της τριμελούς Επιτροπής που του παρέδωσε την εξουσία («Αντικυβερνητική Επιτροπή»).[5]

Στις 25 Φεβρουαρίου, ένα μήνα δηλαδή μετά την ορκωμοσία του, αποστέλλει επιστολή προς τους δημογέροντες του Άργους με αυστηρή σύσταση προς τους ίδιους να σταματήσουν την οικονομική εκμετάλλευση των προσφύγων.  Στο περιθώριο της επιστολής έχει γραφτεί ένα ιδιαίτερα αυστηρό ανυπόγραφο μήνυμα προς τους τοπικούς άρχοντες, προειδοποιώντας τους να μην τολμήσουν να πειράξουν αυτούς που προέβησαν στις καταγγελίες («ανοίξετε καλά τα μάτια σας μην τυχόν και πειραχθεί»).[6] (περισσότερα…)

Read Full Post »

Ο Σπύρος Μήλιος ή Σπυρομήλιος και ο εγγονός του Σπύρος Σπυρομήλιος, ο περιώνυμος αστυνόμος της Ερμιόνης | Γιάννης Σπετσιώτης – Τζένη Ντεστάκου


 

Ο Σπύρος Μήλιος ή Σπυρομήλιος (1800-1880), στρατηγός και πολιτικός από τη Χειμάρρα. Μέσα 19ου αιώνα. Εθνικό Ιστορικό Μουσείο.

Α. Ο Σπύρος Μήλιος (1800-1880) γεννήθηκε στη Χειμάρρα τον Φεβρουάριο του 1800 και ήταν γόνος επιφανούς στρατιωτικής οικογένειας. Σπύρος ήταν το όνομά του και Μήλιος (Μιχάλης) το όνομα του πατέρα του, που το έκανε επίθετό του.

Το 1810 πήγε στη Νεάπολη της Ιταλίας. Εκεί διδάχτηκε την ελληνική γλώσσα στο σχολείο της ελληνικής παροικίας καθώς και τρεις άλλες γλώσσες Γαλλικά, Ιταλικά και Λατινικά. Επίσης σπούδασε τη στρατιωτική τέχνη. Όταν το 1819 επέστρεψε στην πατρίδα του, ο Αλή Πασάς τον κράτησε ως στρατιωτικό του σύμβουλο.

Τον Αύγουστο του 1824, ενώ ο Αλή Πασάς είχε πεθάνει, έφτασε με τα αδέλφια του Νίκο και Ζάχο στο στρατόπεδο του Λιγοβιτσίου Αιτωλοακαρνανίας, του οποίου αρχηγός ήταν ο Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος. Στη συνέχεια πήγε στο Ναύπλιο, ενώ έλαβε από την κυβέρνηση τον βαθμό του αντιστράτηγου (11 Μαρτίου 1825).

Τον Απρίλιο του 1825 επέστρεψε στη Δυτική Ελλάδα κι εκεί ανέλαβε φρούραρχος των νησίδων Πόρου και Ντολμά. Μετά την αποχώρηση του στρατηγού Γιώργου Τσόγκα διατάχθηκε να εισέλθει στο Μεσολόγγι, για να ενισχύσει τη φρουρά. Επικεφαλής διακοσίων πενήντα Χειμαρριωτών ανέλαβε υπεύθυνος του προμαχώνα  «Μιαούλης», ενώ την 1η Οκτωβρίου η Διοίκηση, λόγω της προσφοράς του, του απένειμε τον βαθμό του στρατηγού.

Τον Ιανουάριο του 1826 ήταν μέλος της αντιπροσωπείας που στάλθηκε στο Ναύπλιο, για να ζητήσει από την Προσωρινή Διοίκηση να λάβει αποτελεσματικά μέτρα για τη σωτηρία του Μεσολογγίου και να στείλει χρήματα, άνδρες, πολεμοφόδια και τρόφιμα. Επέστρεψε στο Μεσολόγγι στις 28 Μαρτίου με μοίρα του υδραίικου στόλου, η οποία δεν μπόρεσε να διασπάσει τον ναυτικό αποκλεισμό του αιγυπτιακού και οθωμανικού στόλου. (περισσότερα…)

Read Full Post »

Το Θερμήσι και το Κάστρο του στην Ιστορία, τις Παραδόσεις και τα Δημοτικά Τραγούδια – Γιάννης Μ. Σπετσιώτης


 

Το Κάστρο της Θερμησίας στην Ερμιονίδα αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα μεσαιωνικά μνημεία της Ερμιονίδας και υπάγεται στην αρμοδιότητα της Εφορείας Αρχαιοτήτων Αργολίδας. Εμφανίζεται στις γραπτές πηγές το 1347 ως Trémis στη διαθήκη του Gautier II de Brienne κόμη του Lecce, de jure δούκα των Αθηνών και de facto κυρίου του Άργους και της Ναυπλίας.

Μετά την κατάληψη της Πελοποννήσου από τους Οθωμανούς το 1460, το Θερμήσι όπως και άλλες περιοχές, παρέμεινε σε ενετικά χέρια. Το Θερμήσι αναφέρεται σε πολλά έγγραφα των τελών του 15ου αιώνα μαζί με της αλυκές της περιοχής. Το 1537 το κάστρο παραδόθηκε στον Οθωμανό Κασίμ πασά.

 Η θέση του πάνω στον επιβλητικό βράχο ύψους 300 μέτρων του επέτρεπε να προστατεύει τις πολύτιμες αλυκές της περιοχής και να λειτουργεί ως παρατηρητήριο για επιδρομές. Το 1715, οι Ενετοί το ανατίναξαν πριν αποχωρήσουν, ώστε να μην πέσει στα χέρια των Οθωμανών…

 

Δύο παλαιότατες μαρτυρίες που αναφέρονται στο βιβλίο «Acta et Diplomata Craeca medii aevi sacra et profama collecta ediderunt» των Franciscus Miklosich και Josephus Muller με θέμα τις διαπραγματεύσεις μεταξύ Βενετών και Τούρκων για την καλοτυχία του κάστρου, εμπλουτίζουν τα πενιχρά στοιχεία της ιστορίας της Θερμησίας εκείνων των χρόνων και μαρτυρούν την παραχώρηση του κάστρου από τους Τούρκους στους Βενετούς.[1]

 

Κάστρο Θερμησίας. Φωτογραφία από τον ιστότοπο, «Περιήγηση στα Μνημεία της Αργολίδας». Εφορεία Αρχαιοτήτων Αργολίδας.

 

Στην πρώτη, με ημερομηνία 17 Μαρτίου 1480, σελ. 3, σημειώνεται:

 

«Του… σουλτάν Μουχαμέτ προς τους ευγενεστάτους άρχωντας και προβεδούρα του Ναυπλίου και της Μωνεμβασία… όταν επηήσαμεν συμφονίαν μετά την εκλαμπροτάτην αυθεντίαν της Βενετήας ή από τον δεσπότην του Μωρέως και εις τον καιρόν τις μάχης ενάρθησαν πάλην εκ της αυθεντίας μου, όλα να στρέφονται προς ημάς. εστέρχθηγουν και από τα δύο μέρη η τιαύτη συμφωνία. Νυν δε τα κάστρι τα λεγώμενα Θερμίς και Βάτηκα και Αμπερτόκαστρο ήταν πρότα εις την εξουσίαν τις αυθεντίας μου, και εις τον καιρόν τις μάχις επάρθησαν αφημών.  καθώς ήνε γνόριμων και φανερόν εις τους πάντες και «ουδέν αντιστράφησαν προς την αυθεντίαν μου, το ληπόν οι χρεοφειλέτε και οι χαρατζάρι της αυθεντίας μου φεύγουν και έρχοντε και κατοικούν εις τα ιρημένα κάστρι και ευγένουσιν και ζημιόνουν τον τόπον μου. επηδίκαι φάλεα της αγάπης μας διαλαμβάνουσιν, ότι να στρέφουντε τα ιριμένα κάστρι προς την αυθεντίαν μου και επιδί ουδέν αντιστράφηκαν να χαλαστούσιν, να ένε χαλαζμένα παντελός δια να μιδέν φεύγουν οι άνθρωποι της αυθεντίας μου…». (περισσότερα…)

Read Full Post »

Παρουσίαση του βιβλίου «Η μακρά νύχτα της Κατοχής – Ανθρώπινες απώλειες και υλικές καταστροφές στην κατεχόμενη Ελλάδα (1941-1944)»


 

Ο Σύνδεσμος Φιλολόγων Αργολίδας και το Φουγάρο παρουσιάζουν στη Βιβλιοθήκη του Φουγάρου το βιβλίο «Η μακρά νύχτα της κατοχής, Ανθρώπινες απώλειες και υλικές καταστροφές στην κατεχόμενη Ελλάδα (1941-1944)» των έγκριτων εκδόσεων Αλεξάνδρεια σε επιμέλεια των κ.κ. Στράτου Δορδανά και Μενέλαου Χαραλαμπίδη.

Συλλογικό έργο

Κείμενα: Αλίκη Αρούχ, Βαγγέλης Τζούκας, Βάιος Καλογρηάς, Βασίλης Γ. Μανουσάκης, Βιολέττα Χιονίδου, Γιώργος Λιμαντζάκης, Δήμητρα Πατρωνίδου, Δημήτρης Θρασυβούλου, Δημήτρης Μάντζαρης, Δημήτρης Σ. Κυπριώτης, Δήμος Μαυρίδης, Μενέλαος Χαραλαμπίδης, Παναγιώτα Γκάτσιου, Παντελής Μούτουλας, Στράτος Δορδανάς, Τάσος Χατζηαναστασίου, Τόνια Καραδήμα, Φίλιππος Κάραμποτ.

 

Η μακρά νύχτα της Κατοχής

 

Για το βιβλίο

Έχουν συμπληρωθεί ογδόντα χρόνια από τη λήξη του Β’ Παγκόσμιου Πολέμου, στον οποίο εκατομμύρια άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους, οι υλικές καταστροφές ήταν ανυπολόγιστες, και η βαρβαρότητα του γενοκτονικού Γ’ Ράιχ κορυφώθηκε με τη συστηματική εξόντωση του ευρωπαϊκού εβραϊσμού και άλλων πληθυσμιακών ομάδων όπως οι Ρομά και οι ανάπηροι. (περισσότερα…)

Read Full Post »

«Ζωηφόρος» – Έκθεση αφιερωμένη στο ζωγραφικό έργο της Ελένης Παυλοπούλου στην Εθνική Πινακοθήκη Ναυπλίου


 

Στο Παράρτημα Ναυπλίου της Εθνικής Πινακοθήκης-Μουσείου Αλεξάνδρου Σούτσου διοργανώνεται έκθεση αφιερωμένη στο ζωγραφικό έργο της Ελένης Παυλοπούλου με τίτλο Ζωηφόρος, στην αίθουσα περιοδικών εκθέσεων του Μουσείου.

 

«Ζωηφόρος»

 

Η έκθεση περιλαμβάνει είκοσι ένα έργα τέχνης, τα οποία αποτελούν μια ενδιαφέρουσα συνομιλία με τα έργα ιστορικής ζωγραφικής της μόνιμης συλλογής του Παραρτήματος Ναυπλίου της Εθνικής Πινακοθήκης-Μουσείου Αλεξάνδρου Σούτσου. Στόχος της έκθεσης δεν είναι η αναπαράσταση της οπτικής πραγματικότητας αλλά νέοι τρόποι όρασης και αναζήτησης σημασιών και ερμηνείας του παρελθόντος στο παρόν. Οι έννοιες της ελευθερίας και της διεκδίκησής της, όπως και οι αναφορές στα στοιχεία και τη διατήρηση του φυσικού μας περιβάλλοντος αποτελούν εικαστικές φόρμες του προσωπικού εικαστικού λεξιλογίου της ζωγράφου. (περισσότερα…)

Read Full Post »

Βασιλείου Ιωάννης, Αναγν. (1828- 16/1/1867)


 

Βασιλείου Ιωάννης, λιθογραφία, «Εθνικόν Ημερολόγιον», τόμος Η’ (1868), μέρος Α’, σελ. 145, Βρετός-Παπαδόπουλος Μαρίνος. Ινστιτούτο Νεοελληνικών Ερευνών / ΕΙΕ.

Ο στρατιωτικός ιατρός Ιωάννης Βασιλείου γεννήθηκε στο Κρανίδι το 1828. Πατέρας του ήταν ο Δημήτριος – Αναγνώστης Βασιλείου αγωνιστής της Ελληνικής Επανάστασης του 1821 και Δήμαρχος Κρανιδίου και μητέρα του η Κρανιδιώτισσα Σταματίνα Ζέρβα.

Κατατάχθηκε στον στρατό το 1845 ως γιατρός Β’ τάξεως (ανθυπίατρος), ενώ το 1861 προήχθη σε υπίατρο. Το 1863 με εκπαιδευτική άδεια μετέβη  στη Γαλλία, όπου βρισκόταν ο αδελφός του, επίσης στρατιωτικός ιατρός, Αναστάσιος Βασιλείου.

Το 1866 με την έναρξη της Κρητικής Επανάστασης κατά των Τούρκων έφτασε στην Κρήτη ως εθελοντής μαζί με τους δύο μικρότερους αδελφούς του Ανδρέα και Κυριάκο. Έλαβε μέρος στις στρατιωτικές μάχες των Κυδωνιών, του Σελίνου, των Σφακιών, των Λάκκων καθώς και στην πολιορκία της Κισσάμου πολεμώντας με γενναιότητα και εκτελώντας τα ιατρικά του καθήκοντα με μεγάλη αυτοθυσία. Έπεσε στη μάχη του Αστερακίου κοντά στο χωριό Καμαργιώτη της επαρχίας Μυλοποτάμου στις 16 Ιανουαρίου 1867. (περισσότερα…)

Read Full Post »

Παρουσίαση του βιβλίου: «Η αυστριακή αρμάδα κατά την Ελληνική Επανάσταση. Διπλωματία και πόλεμος»


 

Με την ενεργό υποστήριξη του Ιδρύματος της Βουλής των Ελλήνων για τον Κοινοβουλευτισμό και τη Δημοκρατία, η Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη Ναυπλίου «Ο Παλαμήδης» και ο Σύνδεσμος Φιλολόγων Αργολίδας παρουσιάζουν το βιβλίο της κυρίας Όλγας Κατσιαρδή – Hering και του κυρίου Δημητρίου Μ. Κοντογεώργη «Η αυστριακή αρμάδα κατά την Ελληνική Επανάσταση. Διπλωματία και πόλεμος».

 

Η αυστριακή αρμάδα κατά την Ελληνική Επανάσταση

 

Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί το Σάββατο 14 Μαρτίου 2026 και ώρα 7:30 μ.μ. στον πάντοτε φιλόξενο χώρο της Δημόσιας Κεντρικής Βιβλιοθήκης Ναυπλίου «Ο Παλαμήδης». (περισσότερα…)

Read Full Post »

Ανοικτό Πανεπιστήμιο Ναυπλίου: «Διεθνείς Ανακατατάξεις και Παγκόσμια Ειρήνη»


 

Την Κυριακή 8 Μαρτίου 2026 και ώρα 11πμ θα διεξαχθεί η 4η εκδήλωση του Ανοικτού Πανεπιστημίου Ναυπλίου, στο 1ο Γυμνάσιο Ναυπλίου, με θέμα: «Διεθνείς Ανακατατάξεις και Παγκόσμια Ειρήνη».

 

Διεθνείς Ανακατατάξεις και Παγκόσμια Ειρήνη

 

Ομιλητές θα είναι οι:

– Χάρης Παπασωτηρίου, καθηγητής Διεθνών Σχέσεων και Στρατηγικών Σπουδών στο Τμήμα Διεθνών Ευρωπαϊκών και Περιφερειακών Σπουδών, διευθυντής του Ινστιτούτου Διεθνών Σχέσεων του Παντείου Πανεπιστημίου. (περισσότερα…)

Read Full Post »

Δημαρχείο Άργους – Παρακείμενα κτίσματα


 

Το δημαρχείο Άργους, Δαναού 2,  κτίστηκε το 1830. Ο Καποδίστριας κατέβαλε έντονη προσπάθεια, όχι μόνο για την πολεοδομική ανασυγκρότηση της πόλης, αλλά και για την ανέγερση δημόσιων καταστημάτων, προκειμένου να στεγαστούν κάποιες υπηρεσίες. Τα δυο παρακείμενα μακρόστενα κτίσματα, που είναι διώροφα και αυτά, συμμετρικά βαλμένα με το δημαρχείο και σε σχήμα Π, είναι της ίδιας εποχής.

 

Δημαρχείο Άργους, επιστολικό δελτάριο, 1936.

 

Το δημαρχείο στέγασε αρχικά το «πρωτόκλητον» δικαστήριο (ειρηνοδικείο, πρωτοδικείο) και το «ανέκκλητον» (εφετείο), καθώς και τη Δημογεροντία Άργους. Στο ισόγειο στεγάστηκαν αρχικά οι φυλακές. Αργότερα έγινε δημαρχείο, στην κατοχή στέγασε την ιταλική διοίκηση (Presidium Commando). (περισσότερα…)

Read Full Post »

Older Posts »