Feeds:
Δημοσιεύσεις
Σχόλια

Posts Tagged ‘Ιστορία’

Νικολοπούλου Γλυκερία – Η ιστορία του Ναυπλίου σαν παραμύθι

Posted in Βιβλία - Αργολίδα, tagged , , , , , , , , , , , on 31 Αυγούστου, 2013| Leave a Comment »

Νικολοπούλου Γλυκερία – Η ιστορία του Ναυπλίου σαν παραμύθι

 

Η φιλόλογος Γλυκερία Νικολοπούλου που, αν και οι ρίζες της βλάστησαν στην Αρκαδία, αγάπησε πολύ τ’ Ανάπλι και διάλεξε να ζήσει, να εργαστεί αλλά και να μιλήσει γι’ αυτό. Στο βιβλίο της «Η ιστορία του Ναυπλίου σαν παραμύθι», με γλώσσα απλή, λυρική, σαφή, αφηγείται την ιστορία του τόπου που λάτρεψε βαθιά, περιγράφοντας την μακρά ιστορία της όμορφης κι ευλογημένης πόλης, βαδίζοντας προσεκτικά  στους δρόμους  του παρελθόντος, σκίζοντας το πέπλο της λήθης.

 «Η ιστορία του Ναυπλίου σαν παραμύθι», μια έκδοση της Αργολικής Αρχειακής Βιβλιοθήκης Ιστορίας και Πολιτισμού, για παιδιά από 9 έως… 99 χρόνων.

 

Σ’ ένα παλιό αρχοντικό του Ναυπλίου, μπροστά στο τζάκι με τα χοντρά κούτσουρα από πουρνάρια και καστανιές της Αρκαδίας και τη θαλπωρή της φωτιάς που έχει για τα καλά φουντώσει, ο παππούς μαζεύει τα τρία εγγόνια του κι αρχίζει αργά να ξεδιπλώνει από την μνήμη του, μια πολύ παλιά ιστορία.  Μια τέτοια σκηνή φαντάστηκε  η φιλόλογος Γλυκερία Νικολοπούλου που, αν και οι ρίζες της βλάστησαν στην Αρκαδία, αγάπησε πολύ τ’ Ανάπλι και διάλεξε να ζήσει, να εργαστεί αλλά και να μιλήσει γι’ αυτό.

Με γλώσσα απλή, λυρική, σαφή, αφηγείται την ιστορία του τόπου που λάτρεψε βαθιά, περιγράφοντας την μακρά ιστορία της όμορφης κι ευλογημένης πόλης, βαδίζοντας προσεκτικά  στους δρόμους  του παρελθόντος, σκίζοντας το πέπλο της λήθης.

 

Η ιστορία του Ναυπλίου σαν παραμύθι

Η ιστορία του Ναυπλίου σαν παραμύθι

 

Πιστή στην αλήθεια, ξεφυλλίζει τις σελίδες του χθες χωρίς να πέσει στην παγίδα της υπερβολής. Ο λόγος της ζεστός, μετρημένος, αγγίζει σε επτά σκηνές, σχεδόν θεατρικά, τις περιπέτειες και τις αγωνίες της όμορφης πόλης. Μας γνωρίζει με τον Ποσειδώνα και την Αμυμώνη, τον γιο τους, τον  Ναύπλιο, φτάνει στον πέμπτο απόγονο του, Ναύπλιο κι αυτόν, που απέκτησε  τον Παλαμήδη (εφευρέτης-σοφός), τον Οίακα (τιμόνι πλοίου) και τον Ναυσιμέδοντα (κυβερνήτης πλοίου).

Μας ταξιδεύει στα Βυζαντινά χρόνια, την Α΄ Φραγκοκρατία, την Α’ Βενετοκρατία, την Α’ Τουρκοκρατία, την Β’ Ενετοκρατία, την Β’ Τουρκοκρατία… Μας κάνει κοινωνούς της Επανάστασης του 1821, της ίδρυσης του νέου Ελληνικού κράτους με πρωτεύουσα το Ναύπλιο, τα σπουδαία γεγονότα που εκτυλίχτηκαν τότε, τους αγωνιστές, τους υπερήφανους λειτουργούς της Δικαιοσύνης κ.α.

Όλοι και όλα χώρεσαν στην καρδιά  και το νου της Γλυκερίας Νικολοπούλου.

Η ιστορία του Ναυπλίου σαν παραμύθι, είναι ένα βιβλίο 52 σελίδων που απευθύνεται σε  όλους,  όσοι επιθυμούν να γνωρίσουν την ιστορία τ’ Αναπλιού, μ’ έναν διαφορετικό τρόπο και λόγο.

Το βιβλίο εκδόθηκε από την Αργολική Αρχειακή Βιβλιοθήκη ιστορίας και Πολιτισμού τον Ιούνιο του 2013. Τα Αρωγά Μέλη της βιβλιοθήκης, προκειμένου να προμηθευτούν δωρεάν τη νέα αυτή έκδοση, μπορούν να απευθύνονται στην Αργολική Βιβλιοθήκη, τηλέφωνο 27510 61315, τις εργάσιμες ώρες και ημέρες.

  

Γλυκερία Νικολοπούλου

«Η ιστορία του Ναυπλίου σαν παραμύθι»

Έκδοση: Αργολική Αρχειακή Βιβλιοθήκη Ιστορίας & Πολιτισμού

Παιδική Βιβλιοθήκη – 1

Ναύπλιο, Ιούνιος, 2013.

52 σελίδες

ISBN 978-960-9650-06-9

Read Full Post »

Βενιζέλος Ελευθέριος (1864 – 1936)

Posted in Πρὀσωπα, tagged , , , , , , , , , , on 30 Αυγούστου, 2013| Leave a Comment »

Ελευθέριος K. Βενιζέλος (Μουρνιές Χανίων, 23 Αυγούστου 1864 – Παρίσι, 18 Μαρτίου 1936)

 

 Ο Ελευθέριος Βενιζέλος είναι αναμφισβήτητα η σημαντικότερη πολιτική προσωπικότητα της νεότερης Ελλάδας, ηγέτης διεθνούς ακτινοβολίας, εκτιμήσεως σεβασμού και θαυμασμού. Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ουίλσον τον θαύμαζε και τον θεωρούσε ως τον ικανότερο Ευρωπαίο πολιτικό, ο Τσώρτσιλ έλεγε ότι «ο Βενιζέλος είναι ο μεγαλύτερος άνθρωπος του κόσμου», ο Λόυδ Τζωρτζ εκτιμούσε ότι «ο Βενιζέλος είναι ο μεγαλύτερος πολιτικός άνδρας που έβγαλε η ελληνική φυλή από την εποχή του Περικλή». Ανάλογα εγκωμιαστικά σχόλια διατύπωσαν και άλλοι σύγχρονοι ηγέτες, ενώ η παγκόσμια ιστοριογραφία τον κατατάσσει στους κορυφαίους πολιτικούς ηγέτες του 20ου αιώνα. Ο ηγέτης αυτός ένωσε και οδήγησε το ελληνικό έθνος στη λαμπρότερη εξόρμησή του μετά το 1821, διαμόρφωσε το χάρτη της νεώτερης Ελλάδας, έβαλε τις βάσεις ενός σύγχρονου πολιτισμένου, δημοκρατικού και ισχυρού κράτους και σφράγισε με το έργο του τη νεότερη ελληνική ιστορία.

 

Πορτραίτο Ελευθερίου Βενιζέλου στις αρχές του 20ου αιώνα. Αρχείο: Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών & Μελετών «Ελευθέριος Βενιζέλος».

Πορτραίτο Ελευθερίου Βενιζέλου στις αρχές του 20ου αιώνα. Αρχείο: Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών & Μελετών «Ελευθέριος Βενιζέλος».

Πρωθυπουργός της Κρητικής Πολιτείας και επτά φορές πρωθυπουργός της Ελλάδας. Γεννήθηκε στην Τουρκοκρατούμενη Κρήτη, στις Μουρνιές Χανίων, τον Αύγουστο του 1864. Στα νεανικά του χρόνια η οικογένειά του κατέφυγε στη Σύρο για να αποφύγει τις συνέπειες της επαναστατικής δράσης του πατέρα του. Φοίτησε στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών (1881-1886) και όταν επέστρεψε στα Χανιά άσκησε με επιτυχία τη δικηγορία. Το 1891 παντρεύτηκε την Μαρία Κατελούζου (Ελευθερίου) της οποίας ο θάνατος το 1894 σημάδεψε τη ζωή του. Απέκτησαν δύο παιδιά, τον Κυριάκο και τον Σοφοκλή Βενιζέλο. Ο Βενιζέλος παντρεύτηκε ξανά το 1921 στο Λονδίνο με την Έλενα Σκυλίτση, γόνο πλούσιας οικογένειας ομογενών της Αγγλίας.

Η πολιτική τον απορρόφησε και το 1889 εκλέχτηκε πρώτη φορά βουλευτής Κυδωνίας με τη φιλελεύθερη παράταξη. Οι ηγετικές πολιτικές και διπλωματικές του ικανότητες αναδείχτηκαν κατά την επανάσταση του 1897, που οδήγησε στην αυτονομία της Κρήτης και στη δημιουργία της Κρητικής Πολιτείας. Την περίοδο της Κρητικής Πολιτείας (1898-1912) συνέβαλε στη διαμόρφωση του Κρητικού Συντάγματος, στην οργάνωση της χωροφυλακής και πρόσφερε στο νησί ένα άρτιο δικαστικό σύστημα. Οι φιλελεύθερες αρχές του σύντομα τον οδήγησαν σε σύγκρουση με τον Ύπατο Αρμοστή, Πρίγκιπα Γεώργιο της Ελλάδας και στην επανάσταση του Θερίσου το 1905 που κατέληξε στην απομάκρυνση του Γεώργιου και στην αντικατάστασή του από τον Αλέξανδρο Ζαΐμη.

Η ένωση της Κρήτης με την Ελλάδα ήταν ο κύριος στόχος του και στις μετέπειτα προσπάθειές του ισορροπούσε με ευελιξία ανάμεσα στην τόλμη και στην μετριοπάθεια. Το επιθυμητό αποτέλεσμα πραγματοποιήθηκε την 1η Δεκεμβρίου 1913 μετά την αίσια έκβαση των Βαλκανικών Πολέμων. Στα τέλη του 1909 βρέθηκε στην Αθήνα υστέρα από πρόσκληση του Στρατιωτικού Συνδέσμου και στο σημείο αυτό φτάνει στο τέλος της η πολιτική του δραστηριότητα στην Κρήτη. Αφού υπέβαλλε την παραίτησή του από την πρωθυπουργία της Κρητικής Πολιτείας ήρθε ξανά στην Αθήνα και με το «Κόμμα των Φιλελευθέρων» ανέλαβε ενεργό δράση στην πολιτική της Ελλάδας και έγινε πρωθυπουργός. Υπήρξε ο πρωτεργάτης της πολιτικής και οικονομικής ανόρθωσης της Ελλάδας και της νικηφόρας έκβασης των Βαλκανικών Πολέμων (1912-1913) που είχαν σαν αποτέλεσμα τον διπλασιασμό των εδαφών της Ελλάδας.

Κατά τη διάρκεια του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου ήρθε σε ρήξη με το γερμανόφιλο βασιλιά Κωνσταντίνο για την είσοδο της Ελλάδας στον πόλεμο στο πλευρό της Αντάντ. Η σύγκρουση αυτή είχε ως αποτέλεσμα τον Εθνικό Διχασμό, μία από τις μελανότερες στιγμές της ιστορίας του Ελληνικού έθνους.

 

Στο Μακεδονικό Μέτωπο κατά τον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο, 1918. Αρχείο: Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών & Μελετών «Ελευθέριος Βενιζέλος».

Στο Μακεδονικό Μέτωπο κατά τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, 1918.
Αρχείο: Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών & Μελετών «Ελευθέριος Βενιζέλος».

 

Το 1916 ο Βενιζέλος συγκρότησε μαζί με το ναύαρχο Παύλο Κουντουριώτη και το στρατηγό Παναγιώτη Δαγκλή την Επιτροπή Εθνικής Αμύνης η οποία δημιούργησε δεύτερο Ελληνικό Κράτος με έδρα τη Θεσσαλονίκη και οδήγησε τις στρατιωτικές μονάδες της βόρειας Ελλάδας και των νησιών σε παράταξη στο πλευρό των συμμαχικών στρατευμάτων.  Έτσι η Ελλάδα χωρίστηκε σε δύο κράτη με συγκρουόμενους προσανατολισμούς σε εσωτερικά και εξωτερικά ζητήματα και με αντίθετη ιδεολογία. Η νικηφόρα για τους συμμάχους λήξη του πολέμου και μάλιστα με τη συμβολή του ελληνικού στρατού αποτέλεσε τη δικαίωση της πολιτικής του Βενιζέλου και του εξασφάλισε διεθνές κύρος και γόητρο, στοιχεία που τον βοήθησαν σημαντικά στους διπλωματικούς του αγώνες μετά τον πόλεμο.

Ελευθέριος Βενιζέλος (Ποικίλη Στοά)

Ελευθέριος Βενιζέλος (Ποικίλη Στοά)

Το 1920, με τη συνθήκη των Σεβρών, ο Βενιζέλος έκανε πράξη τη Μεγάλη Ιδέα, την Ελλάδα των δύο ηπείρων και των πέντε θαλασσών, με την παραχώρηση στην Ελλάδα της Ανατολικής και της Δυτικής Θράκης, των νησιών του Ανατολικού Αιγαίου, της Ίμβρου και της Τενέδου, των Δωδεκανήσων και της περιοχής της Σμύρνης. Κατά την επιστροφή του στην Ελλάδα, στο σταθμό της Λυών στο Παρίσι, πραγματοποιήθηκε δολοφονική απόπειρα εναντίον του στην οποία τραυματίστηκε ελαφρά.

Ελευθέριος Βενιζέλος. Αρχείο: Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών & Μελετών «Ελευθέριος Βενιζέλος».

Ελευθέριος Βενιζέλος. Αρχείο: Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών & Μελετών «Ελευθέριος Βενιζέλος».

 

Στις κρίσιμες εκλογές που ακολούθησαν το Νοέμβριο του 1920, ο Βενιζέλος ηττήθηκε και απο­σύρθηκε από την πολιτική για να επιστρέψει μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή του 1922. Με δύο ριζοσπαστικές πρωτοβουλίες του (1923), την υποχρεωτική ανταλλαγή πληθυσμών ανάμεσα σε Έλληνες και Τούρκους και τη Συνθήκη της Λωζάννης, που καθόρισε τα σύνορα ανάμεσα στην Ελλάδα και την Τουρκία, άλλαξε τον προσανατολισμό της ελληνικής πολιτικής και έθεσε τα θεμέλια της ειρηνικής ανάπτυξης.

Η τελευταία τετραετία διακυβέρνησής του (1928-1932) ήταν περίοδος σταθερότητας και δημιουργίας. Κορυφαία επιτυχία το ελληνοτουρκικό σύμφωνο φιλίας του 1930. Το τέλος της σταδιοδρομίας του σημαδεύτηκε από μία ακόμα απόπειρα κατά της ζωής του (Ιούνιος 1933). Μετά το κίνημα του Μαρτίου 1935, το οποίο υιοθέτησε, αυτοεξορίστηκε στο Παρίσι όπου πέθανε τον Μάρτιο του 1936. Η κηδεία του πραγματοποιήθηκε σε κλίμα πανελλήνιας συγκίνησης στα Χανιά, στις 29 Μαρτίου 1936 και τάφηκε στο Ακρωτήρι Χανίων.   

 

Πηγή

 

  • Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών & Μελετών «Ελευθέριος Βενιζέλος»

Διαβάστε ακόμη: Η προσωπικότητα, το έργο και η εποχή του Βενιζέλου. Μια σκιαγράφηση.

 

Read Full Post »

Άσκηση από-απομυθοποίησης: Το Κρυφό Σχολειό. Φάνης Κακριδής, Ομότιμος Καθηγητής Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Posted in Αργολική Αρχειακή Βιβλιοθήκη Ιστορίας & Πολιτισμού, tagged , , , , , , , , , , on 9 Αυγούστου, 2013| Leave a Comment »

Άσκηση από-απομυθοποίησης: Το Κρυφό Σχολειό. Φάνης Κακριδής, Ομότιμος Καθηγητής Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

 

Άσκηση από-απομυθοποίησης: Το Κρυφό Σχολειό

Άσκηση από-απομυθοποίησης: Το Κρυφό Σχολειό

Περίληψη. Κρυφό Σχολειό δεν υπήρξε, υποστηρίζουν οι σύγχρονοι ιστορικοί: δεν χρειαζόταν, όταν τα ελληνικά σχολειά λειτουργούσαν ελεύθε­ρα, με την έγκριση των Τούρκων! Το επιχείρημα είναι πειστικό· όχι όμως αμάχητο. Τις τελευταίες δεκαετίες πριν από την Επανάσταση οι δάσκαλοι ήθελαν και έπρεπε να διδάξουν στα Ελληνόπουλα πολλά – μαθήματα ιστορίας, ελληνικού πατριωτισμού και μαχόμενης ορθοδοξίας – που ήταν αδύνατο να ακουστούν φανερά, γιατί οι Τούρκοι δε θα τα ανέχονταν. Υπάρχουν άλλωστε αρκετές μαρτυρίες και ενδείξεις, που η μια με την άλλη οδηγούν στο συμπέρα­σμα ότι θα ήταν λάθος να διαγράψουμε μια και καλή το Κρυφό Σχολειό από την εθνική μας μνήμη.

Για τη συνέχεια της ανακοίνωσης του κ. Φάνη Κακριδή, πατήστε διπλό κλικ στον παρακάτω σύνδεσμο: Άσκηση από-απομυθοποίησης-Το Κρυφό Σχολειό

Σχετικά θέματα:

Read Full Post »

Περί «Κρυφού Σχολειού» και το δημοτικό «Φεγγαράκι μου λαμπρό», Δημητρίου Γ. Κατσαφάνα

Posted in Άρθρα - Μελέτες - Εισηγήσεις, Εκπαίδευση, Ψηφιακές Συλλογές, tagged , , , , , , , , , , , , , on 6 Αυγούστου, 2013| Leave a Comment »

Περί «Κρυφού Σχολειού» και το δημοτικό «Φεγγαράκι μου λαμπρό», Δημητρίου Γ. Κατσαφάνα

 

 

Έλληνικόν Σχολείον έν καιρώ δουλείας – Νικόλαος Γύζης

Έλληνικόν Σχολείον έν καιρώ δουλείας – Νικόλαος Γύζης

Συνδέεται ή όχι το δημοτικό παιδικό τραγούδι Φεγγαράκι μου λαμπρό με το κοινό σχολείο, το οποίο λειτουργούσε υποτυπωδώς στους νάρθηκες των εκκλησιών και στα κελλιά των μοναστηριών; Αν ναι, πότε τραγουδήθηκε, ποια είναι η καταγωγή του, η γέννησή του; Το πρόβλημα είναι σοβαρό από την άποψη, ότι μερικοί μελετητές εξαρτούν την ύπαρξη ή όχι του κρυφού σχολειού, του σχολείου πού λειτουργούσε νύχτα, από την σύνδεσή του με το γνωστό αυτό παιδικό τραγούδι.

Σχετικά με τη γνησιότητα, το νόημα του τραγουδιού αυτού έχουν διατυπωθεί μέχρι σήμερα οι πιο διαφορετικές και αντιφατικές απόψεις. Αναφέρουμε ενδει­κτικά τις κυριότερες: Ο Γιάννης Βλαχογιάννης θεωρεί ότι η παιδεία την περίοδο της Τουρκοκρατίας δεν εμποδιζόταν και ότι τούτο είναι να­νούρισμα πού έλεγε «ή κάθε μανούλα, να ετοιμάση, να καλοπιάση το μισοξυπνημένο παιδί της για να το ξεκινήση…». Ο ιερέας δάσκαλος πήγαινε, κατά τον Βλαχογιάννη, «αξημέρωτα στην εκκλησία, και περισ­σότερο άμα είχε νά προσέξη το νάρτηκα είτε και μέσα στα σκαλοπάτια του εικονοστασίου, όπου βοηθούσανε και τ’ αναμμένα κανδήλια».

 

Ο Δη­μήτριος Καμπούρογλου υποστηρίζει ότι «αβασανίστως και ακρίτως επαναλαμβάνεται ότι παρεμποδιζόντων των Τούρκων την έκπαίδευσιν ηναγκάζοντο τα παιδάκια τη νύκτα με το φεγγάρι να πορεύωνται εις διδάσκαλον προς εκπαίδευσιν». Ο Λίνος Πολίτης, εξάλλου, υποστήριξε ότι «το περίφημον κρυφό σχολειό είναι ένα ιστορικό ψέμμα», αφού, καθώς λέει, μάλλον δεν πρέπει να μιλάμε για τέχνη και παιδεία στους δύο πρώτους αιώνες μέχρι τού τέλους του ΙΣΤ’. Μόνο, συνεχίζει, «από τις αρχές του 17ου αιώνα» αρχίζουν να γίνωνται αισθητά τα ρεύματα για μια πνευματική αναγέννηση, όπου πλέον «όχι κρυφά μα φανερά σχο­λεία ιδρύονται τώρα σε πάρα πολλές πόλεις…».

Για τη συνέχεια της ανακοίνωσης του Δημητρίου Γ. Κατσαφάνα – συγγραφέα, ερευνητή της υστεροβυζαντινής περιόδου – πατήστε διπλό κλικ στον παρακάτω σύνδεσμο: Περί «Κρυφού Σχολειού» και το δημοτικό «Φεγγαράκι μου λαμπρό»

  

Σχετικά θέματα: Έλληνικόν Σχολείον έν καιρώ δουλείας – Νικόλαος Γύζης

Read Full Post »

Πρoστατευμένο: British Policy Towards The Chance Of Dynasty In Greece, 1862-1863, Eleutherios Prevelakis, B. Litt.,Ph. D. Athens,1953.

Posted in Ψηφιακά Βιβλία, tagged , , , , , , , , , , , on 25 Ιουλίου, 2013|

Αυτό το περιεχόμενο είναι προστατευμένο με Συνθηματικό. Για να το δείτε, παρακαλώ εισάγετε το Συνθηματικό παρακάτω.

Read Full Post »

Ο θάνατος του Λάμπρου Τζαβέλα – Donato Francesco de Vivo

Posted in Εικονογραφία του '21, tagged , , , , , , , on 30 Ιουνίου, 2013| Leave a Comment »

Ο θάνατος του Λάμπρου Τζαβέλα – Donato Francesco de Vivo

 

  

Ο θάνατος του Λάμπρου Τζαβέλα, πριν το 1855, Donato Francesco de Vivo.

Λάδι σε μουσαμά, 107 χ 132 εκ. Εθνική Πινακοθήκη και Μουσείο Αλεξάνδρου Σούτζου. Παράρτημα Ναυπλίου.

 

Ζωγράφος καταγόμενος από οικογένεια καλλιτεχνών, ο Francesco de Vivo έζησε στη Νάπολη κατά την εποχή της άνθισης εκεί της ιστορικής ζωγραφικής και της επίδρασης που άσκησε σ’ αυτήν ο ζωγράφος ιστορικών σκηνών και καθηγητής στην Ακαδημία Καλών Τεχνών της Νάπολης Tommaso de Vivo (1790 – 1884), πατέρας, ίσως, του Francesco, αφού η προσθήκη της λέξης figlio αυτό πιθανώς υποδηλώνει. Ελάχιστα Βιογραφικά στοιχεία του καλλιτέχνη είναι γνωστά. Πάντως, σύμφωνα με βιβλιογραφικές αναφορές, είναι βέβαιο ότι στο μέσο του 19ου αιώνα βρισκόταν στη Νάπολη, όπου και παρουσίασε το 1855 τον πίνακα που βλέπετε[1].

 

Ο θάνατος του Λάμπρου Τζαβέλα - Donato Francesco de Vivo

Ο θάνατος του Λάμπρου Τζαβέλα – Donato Francesco de Vivo

 

Το έργο προκάλεσε μεγάλη εντύπωση για το αγωνιστικό φρόνη­μα που εξέφραζε, αλλά και τη δραματική ένταση της σκηνής. Την εποχή αυτή η ακαδημαϊκή παράδοση της ζωγραφικής της Νάπολης βρίσκεται σε ανανέωση, καθώς υπό την επιρροή της γαλλικής καλασικιστικής ζωγραφικής, το πιο ζωντα­νό ρεύμα της εποχής, καλείται να εκφράσει ένα ηρωικό, προτρεπτικά αγωνιστι­κό φρόνημα το οποίο βρίσκει ανταπόκριση στην Ιταλία εξαιτίας των επαναστατικών εξεγέρσεων.

Στον πίνακα απεικονίζεται ο θάνατος του Λάμπρου Τζαβέλα (Σούλι 1745 – 1795) τη στιγμή που πληγωμένος πέφτει στο πεδίο της μάχης. Η γυναίκα του Μόσχω προσπαθεί να τον συγκρατήσει ενώ αριστερά, ανάμεσα σε πτώματα, καπνούς και συντρίμμια, έντρομος ο γιος τους Φώτος προσπαθεί να καταλάβει τι συμβαίνει.

Ο ζωγράφος δίνει έμφαση στις δύο κύριες μορφές, οι οποίες καταλαμβάνουν ως σύμπλεγμα το πρώτο μέρος του πίνακα. Ο χώρος με τα ογκώδη ερείπια και τα κτίρια αρι­στερά ανάγει σε κάποιο τόπο φανταστικό, ενώ και η ίδια η σκηνή δεν είναι δυνα­τόν να αποδοθεί σε κάποιο συγκεκριμένο ιστορικό γεγονός. Είναι γνωστή η ανδρεία που επέδειξαν ο Λάμπρος Τζαβέλας και η γυναίκα του κατά την επίθε­ση του Αλή Πασά εναντίον των Σουλιωτών, το 1792, και κατά τη διάρκεια των μαχών που διεξήχθησαν στην Κιάφα του Σουλίου όπου τραυματίστηκε βαρύτατα ο Λάμπρος. Όμως ο Τζαβέλας δεν πέθανε κατά τη διάρκεια εκείνων των μαχών, αλλά λίγα χρόνια αργότερα, γύρω στο 1795.

Ο ζωγράφος, ακολουθώντας τα πρότυπα απεικόνισης του θανάτου ηρώων που πληγώθηκαν στη μάχη πολεμώντας για την Ανεξαρτησία, δεν ενδιαφέρεται τόσο για το ακριβές ιστορικό γεγονός, όσο για την πράξη ηρωισμού και θυσίας που επιτελείται από άνδρες και γυναίκες.

 

 

[1] Spetsieri-Beschi στο Risorgimento greco e filellenismo italiano 1986, σ. 321

 

Όλγα Μεντζαφού – Πολύζου

Από το λεύκωμα, «1821 Μορφές & Θέματα του Αγώνα της Ελληνικής Ανεξαρτησίας στη ζωγραφική του 19ου αιώνα». Εθνική Πινακοθήκη και Μουσείο Αλεξάνδρου Σούτζου. Παράρτημα Ναυπλίου.

Read Full Post »

Γιατράκος Παναγιώτης – Προσωπογραφίες

Posted in Πρόσωπα & γεγονότα του΄21, Προσωπογραφίες, tagged , , , , , , , , , on 21 Ιουνίου, 2013| Leave a Comment »

Γιατράκος Παναγιώτης – Σπυρίδων Προσαλέντης (1830-1895)

 

 Προσωπογραφία του αγωνιστή Παναγιώτη Γιατράκου, έργο του Σπυρίδωνα Προσαλέντη.

Λάδι σε μουσαμά, 93 χ 72 εκ. Εθνική Πινακοθήκη και Μουσείο Αλεξάνδρου Σούτζου, Παράρτημα Ναυπλίου.

 

Σπυρίδων Προσαλέντης, γιος του γλύπτη Παύλου Προσαλέντη, μετά την επιστροφή του το 1865 στην Ελλάδα από τη Βενετία, όπου είχε μεταβεί για συνέ­χιση των σπουδών του στην εκεί Ακαδημία και όπου είχε διακριθεί, ασχολήθηκε σχε­δόν αποκλειστικά με την προσωπογραφία. Ευνοούμενος των Ανακτόρων και καθη­γητής στη Σχολή Καλών Τεχνών, δέχτηκε μετά από ανάθεση να εκτελέσει σειρές προ­σωπογραφιών πνευματικών ανθρώπων, καθηγητών ή ηρώων του 1821, για το Πανεπιστήμιο Αθηνών, το Υπουργείο Στρατιωτικών και το Υπουργείο Ναυτικών.

 

Προσωπογραφία του αγωνιστή Παναγιώτη Γιατράκου, έργο του Σπυρίδωνα Προσαλέντη. Εθνική Πινακοθήκη και Μουσείο Αλεξάνδρου Σούτζου, Παράρτημα Ναυπλίου.

Προσωπογραφία του αγωνιστή Παναγιώτη Γιατράκου, έργο του Σπυρίδωνα Προσαλέντη. Εθνική Πινακοθήκη και Μουσείο Αλεξάνδρου Σούτζου, Παράρτημα Ναυπλίου.

 

Το ενδιαφέρον του για την απεικόνιση αγωνιστών της Ανεξαρτησίας μαρτυρείται ήδη από τα χρόνια της μαθητείας του ακόμα, αφού το 1858 φιλοτέχνησε την προσωπο­γραφία του Ανδρέα Ζαΐμη[1], ενώ το 1870, αμέσως μετά την οριστική του εγκατάστα­ση στην Αθήνα τιμήθηκε με Χρυσό Βραβείο Β’ Τάξεως στην Έκθεση των Β’ Ολυμπίων για την προσωπογραφία του στρατηγού Καλλέργη[2].

Η προσωπογραφία που εκτίθεται απεικονίζει τον Παναγιώτη Γιατράκο, γόνο περιώνυμης οικογένειας της Πελοποννήσου, που έπαιξε σημαντικό ρόλο κατά την Επανάσταση του 1821 και διακρίθηκε επανειλημμένως για την τόλμη και τη γενναιότητά του. Ο Σπυρίδων Προσαλέντης ζωγραφίζει τον Γιατράκο, ντυμένο με την επίσημη στολή, σύμφωνα με το πνεύμα της εξιδανικευτικής αντίληψης της ιστορικής ζωγραφικής και μόνο στην απεικόνιση του προσώπου διακρίνεται κάποια ρεαλιστική διάθεση, που αποδίδει τον χαρακτήρα του αγωνιστή με το σπινθηροβόλο και κάπως περιπαικτικό βλέμμα. Ωστόσο η ζωγραφική του Προσαλέντη δεν παύει να κινείται στο πλαίσιο μιας ακαδημαϊκής ακαμψίας που οδηγεί στην τυποποίηση, χωρίς διάθεση ερμηνείας της προσωπικότητας των απεικονιζόμενων.

  

Υποσημειώσεις

 

[1] Μπαρούτας 1990, σ. 31

[2] Ολύμπια του 1870, Περίοδος Δευτέρα, Αθήναι 1872, σ. 7. Μπαρούτας, ό. π. σ. 43

 

Όλγα Μεντζαφού – Πολύζου

Από το λεύκωμα, «1821 Μορφές & Θέματα του Αγώνα της Ελληνικής Ανεξαρτησίας στη ζωγραφική του 19ου αιώνα». Εθνική Πινακοθήκη και Μουσείο Αλεξάνδρου Σούτζου. Παράρτημα Ναυπλίου.

Σχετικά θέματα:

  

Read Full Post »

Μάχη στα στενά των Δερβενακίων – Θεόδωρος Βρυζάκης (1819-1878)

Posted in Εικονογραφία του '21, tagged , , , , , , , , , , , , , on 17 Ιουνίου, 2013| Leave a Comment »

Μάχη στα στενά των Δερβενακίων  – Θεόδωρος Βρυζάκης (1819-1878)

 

 

Μάχη στα στενά των Δερβενακίων,  πίνακας του Θεόδωρου Βρυζάκη, λάδι σε μουσαμά, 53 χ 71 εκ. Εθνική Πινακοθήκη και Μουσείο Αλεξάνδρου Σούτζου. Παράρτημα Ναυπλίου.

Στον πίνακα αυτό ο Βρυζάκης απεικονίζει τη Μάχη στα Δερβενάκια, κατά την οποία ο τουρκικός στρατός αποδεκατίστηκε από τα παλικάρια του Κολοκοτρώνη, που κατόρθωσε να τον παγιδεύσει στα στενά στις 26 Ιουλίου 1822. Ο καλλιτέχνης αποδίδει τη σκηνή της μάχης, μ’ έναν τελείως διαφορετικό τρόπο από ό,τι συνήθως, θέτοντας ως προτεραιότητα την απεικόνιση μιας γενικής άποψης της συμπλοκής και όχι των συγκεκριμένων αγωνιστών. Γι’ αυτό δεν διαγράφει καθαρά τα χαρακτηριστικά τους εμμένοντας στην απόδοση της περιγραφικής λεπτομέρειας.

Η προσπάθεια του Βρυζάκη εστιάζεται στην απεικόνιση του χώρου όπου διαδραματίζεται το γεγονός και μόλις υποδεικνύει τις θέσεις των αντιμα­χομένων με ένα σύμπλεγμα Ελλήνων αγωνιστών, στο πιο κοντινό προς τον θεατή επίπεδο και τον στρατό των Τούρκων μόλις να διαφαίνεται στο άνοιγμα των δύο βουνών, μέσα από τους καπνούς της μάχης.

 

Μάχη στα στενά των Δερβενακίων - Θεόδωρος Βρυζάκης

Μάχη στα στενά των Δερβενακίων – Θεόδωρος Βρυζάκης

 

Πιθανόν το θέμα να προέρχεται από κάποιο πρόχειρο σχέδιο του ζωγράφου κατά το ταξίδι του στην Ελλάδα, όταν επι­σκέφθηκε τους τόπους όπου συντελέσθηκαν τα γεγονότα του Αγώνα, για να έχει πληρέστερη εικόνα των συμβάντων, και που δεν μεταφέρθηκε ποτέ σε πίνακα μεγάλων διαστάσεων.

Σ’ αυτό συνηγορεί και η πανοραμική θέα του χώρου, όσο και η τοποθέτηση των μορφών όπως σε πρόχειρο σημείωμα, καθώς απεικονίζονται ενδεικτικά ένας αγωνιστής με το όπλο προτεταμένο, ένας άλλος να σκαρφαλώνει στον Βράχο, ένας τρίτος αριστερά να πέφτει πληγωμένος στα χέρια μιας γυναίκας, ενώ πιο πίσω ομάδα αγωνιστών, ανάμεσά τους και ένας ιερωμένος, είναι έτοιμη να επιτεθεί. Ο προπαρασκευαστικός χαρακτήρας του έργου αναδεικνύει μία άλλη πλευρά της ζωγραφικής του Βρυζάκη, στην οποία κυριαρχεί η άμεση και αυθόρμητη εκτέλεση τόσο στην απόδοση του τοπίου όσο, κυρίως, των μορφών.

 

Όλγα Μεντζαφού – Πολύζου

Από το λεύκωμα, «1821 Μορφές & Θέματα του Αγώνα της Ελληνικής Ανεξαρτησίας στη ζωγραφική του 19ου αιώνα». Εθνική Πινακοθήκη και Μουσείο Αλεξάνδρου Σούτζου. Παράρτημα Ναυπλίου.

 

Read Full Post »

… από του Όθωνα τα χρόνια… Θεματική παρουσίαση προγραμμάτων σχολικών δραστηριοτήτων

Posted in Ειδήσεις - Πολιτισμός, tagged , , , , , , , on 14 Ιουνίου, 2013| Leave a Comment »

… από του Όθωνα τα χρόνια…

 

Τα σχολεία ανταποκρίθηκαν στο κάλεσμα της τοπικής κοινωνίας. Τα 150 χρόνια από τη Ναυπλιακή Επανάσταση του 1862 ήταν η αφορμή διερεύνησης και κατανόησης των ιστορικών εξελίξεων και της σημασίας τους για το μέλλον, σε αυτούς τους δύσκολους καιρούς.

Ο βασιλιάς Όθων έφιππος, ως συνταγματάρχης του 10ου συντάγματος πεζικού.

Ο βασιλιάς Όθων έφιππος, ως συνταγματάρχης του 10ου συντάγματος πεζικού.

Οι μαθητές με την παιδαγωγική καθοδήγηση των καθηγητών, καθηγητριών τους συγκέντρωσαν ιστορικό υλικό, το επεξεργάστηκαν και δημιούργησαν την παρουσίασή του.

Με το γενικό τίτλο «…από του Όθωνα τα χρόνια…» η Διεύθυνση Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης – Σχολικές Δραστηριότητες, σε συνεργασία με τον Δ.Ο.Π.Π.Α.Τ. Δ. Ναυπλιέων και την Οργανωτική Επιτροπή για τον εορτασμό των  150 χρόνων από  τη Ναυπλιακή Επανάσταση (Ομάδα Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης), οργανώνει Εκδήλωση, στην οποία θα παρουσιαστούν τα Προγράμματα Σχολικών Δραστηριοτήτων, που υλοποιήθηκαν στη διάρκεια της σχολικής χρονιάς 2012-13: 

 

  • Ναύπλιο, τα Ιστορικά κτήρια στα χρόνια του Όθωνα, του ΓΕΛ Αγίας Τριάδας, με Υπεύθυνο Καθηγητή τον κ. Βασίλειο Βασιλείου.
  • Μια διαδρομή, μια εποχή… Μεγάλος Δρόμος – Πλατεία Συντάγματος, του 1ου Γυμνασίου Ναυπλίου, με Υπεύθυνη Καθηγήτρια την κ. Σοφία Βεργοπούλου.
  • Καλλιόπη Παπαλεξοπούλου, του 1ου Γυμνασίου Ναυπλίου, με Υπεύθυνη Καθηγήτρια την κ. Σταματίνα Γκιόλα.

Η Εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί στην αίθουσα του Βουλευτικού, στο Ναύπλιο, τη Δευτέρα 17 Ιουνίου στις 8 το βράδυ.

 

Read Full Post »

Λιδωρίκης Αθανάσιος (1788-1886) – Προσωπογραφίες

Posted in Προσωπογραφίες, tagged , , , , , , , , on 7 Ιουνίου, 2013| Leave a Comment »

Προσωπογραφία Αθανασίου Λιδωρίκη – Διονύσιος Τσόκος (1820-1862)

 

 

 Η ανάγκη μορφοποίησης της νωπής ιστορικής μνήμης οδήγησε, κατά τα πρώτα μετεπαναστατικά χρόνια, στην απεικόνιση των αγωνιστών, καθώς κοινό ήταν το αίτημα για την αποτύπωση του ιστορικού γίγνεσθαι μέσα από την εμπειρία του παρόντος. Η προσωπογράφηση των πρωταγωνιστών του Αγώνα, τα πρώτα τουλά­χιστον χρόνια, αποτελούσε άμεσο Βίωμα, αφού οι ζωγράφοι της εποχής που ανέ­λαβαν να διατηρήσουν την εικόνα των αγωνιστών, είχαν προσωπική επαφή με τους απεικονιζομένους ή γνώριζαν τα φυσιογνωμικά χαρακτηριστικά τους από σύγχρονα σκίτσα ή λιθογραφίες.

 

Προσωπογραφία Αθανασίου Λιδωρίκη, 1855. Λάδι σε μουσαμά, έργο του Διονυσίου Τσόκου. Εθνική Πινακοθήκη και Μουσείο Αλεξάνδρου Σούτζου

Προσωπογραφία Αθανασίου Λιδωρίκη, 1855. Λάδι σε μουσαμά, έργο του Διονυσίου Τσόκου. Εθνική Πινακοθήκη και Μουσείο Αλεξάνδρου Σούτζου

 

Η προσωπογραφία του Αθανασίου Λιδωρίκη φιλοτεχνήθηκε από τον Τσόκο το 1855, εποχή της μεγάλης ακμής του καλλιτέχνη ως προσωπογράφου και ιδιαίτερα του κύκλου των αγωνιστών. Ο Αθανάσιος Λιδωρίκης, προεστός από τη Δυτική Ελλάδα και την Ήπειρο και από τους πρωτεργάτες της Φιλικής Εταιρείας, ανέπτυξε πολιτική δράση στην Αθήνα, όπου εγκαταστάθηκε το 1835 μετά την ανάδειξή του στα αξιώματα του Συμβούλου Επικρατείας και του Γερουσιαστή.

Στο έργο, ο Λιδωρίκης φορά τη χαρακτηριστική αμφίεση, φουστανέλα που μόλις διακρίνεται, αφού έχει απεικονισθεί από τη μέση και πάνω, που­κάμισο, χρυσοποίκιλτο σεγκούνι και φέσι.

Ο Τσόκος αποδίδει τη μορφή του αγω­νιστή εξαντλώντας όλα τα εκφραστικά του μέσα αφού η ρεαλιστική απεικόνιση τόσο στο πλάσιμο του προσώπου όσο και στην απόδοση των λεπτομερειών συν­δυάζεται με την ιδεαλιστική απεικόνιση που στηρίζεται στην ακαδημαϊκή παιδεία του καλλιτέχνη στη Βενετία κοντά στον Lodovico Lipparini (1800-1856), ζωγράφο με ιδιαίτερη επίδοση στην προσωπογραφία. Η μετωπική σχεδόν σε προτομή στάση, η χρωματική αρμονία, η πλαστικότητα, η ευαισθησία της γραμμής συμ­βάλλουν στην επιβλητικότητα της μορφής, ενώ το βαθύ Βλέμμα μεταφέρει κάτι από την ψυχολογία του απεικονιζόμενου.

Όλγα Μεντζαφού – Πολύζου

Από το λεύκωμα, «1821 Μορφές & Θέματα του Αγώνα της Ελληνικής Ανεξαρτησίας στη ζωγραφική του 19ου αιώνα». Εθνική Πινακοθήκη και Μουσείο Αλεξάνδρου Σούτζου. Παράρτημα Ναυπλίου.

Read Full Post »

« Newer Posts - Older Posts »