Feeds:
Δημοσιεύσεις
Σχόλια

Posts Tagged ‘Ναύπλιο’

Μορμόρηδες

 

 

 

Διάσημοι Ελληνοαλβανοί Στρατιώτες

 

 

 

Ονομαστοί Αναπλιώτες στρατιώτες ήσαν οι αδελφοί Μανόλης και Γεώργιος Μόρμορη. Είναι πολύ πιθανό να ανήκουν στην ίδια γενιά με τους λόγιους Μουρμούρηδες, που αναφέρονται από τον Παρανίκα» και που είχαν εγκατασταθεί στη Βενετία. Οι Μορμόρηδες, μετά την παράδοση του Αναπλιού, ακολούθησαν τους Βενετούς κατά την αποχώρηση τους και μεταφέρθηκαν στην Κέρκυρα, όπου εγκαταστάθηκαν μαζί με εξήντα τέσσερις στρατιωτικές οικογένειες (1541).

 

 Οι Βενετοί παραχώρησαν στους αρχηγούς των οικογενειών αυτών προνόμια πολλά. Οι στρατιώτες αυτοί κράτησαν τα προνόμια ως την κατάλυση της Βενετικής Δημοκρατίας από τον Ναπολέοντα (1797). Αναφέρονται όμως αυθαιρεσίες τούτων των προνομιούχων σε βάρος των κατοίκων των νησιών του Ιόνιου.

 

Στην Κέρκυρα ο Μανόλης Μόρμορης ανάλαβε και πάλι στρατιωτικά καθήκοντα ως «γκουβερναδόρος» δηλαδή διοικητής της στρατιάς των Αναπλιωτών του νησιού. Και σημειώνουμε πως η αναφορά σε Αναπλιώτες στρατιώτες δεν προϋποθέτει μόνο αυτούς που είχαν γενέτειρα τ’ Ανάπλι. Όλοι οι στρατιώτες της Αργοναυπλίας αποκαλούνταν Αναπλιώτες και είναι αυτονόητο ότι σ’ αυτούς συγκαταλέγονταν και οι προερχόμενοι από την Ερμιονίδα – Θερμήσι, οι περίφημοι Θερμησιώτες στρατιώτες.

 

Λίγα χρόνια μετά την εγκατάσταση αυτή, ο Μανόλης Μόρμορης, για να προκαλέσει αντιπερισπασμό στην εκστρατεία των Τούρκων κατά της Κύπρου (1570), με την έγκριση και τη σύμπραξη του γενικού επίτροπου της Βενετίας στην Ανατολή Σεβαστιανού Βενιέρι, πο­λιόρκησε και κυρίεψε το Σοποτό στην περιοχή της Χιμάρας. Στην τολμηρή αυτή επιχείρηση δυο Αναπλιώτες στρατιώτες διακρίθηκαν ιδιαίτερα για τη γενναιότητα τους: ο Μανόλης Μπλέσης και ο Ιωάννης Μπαρμπάτης – Βαρβάτης, γιος του διοικητή της στρατιάς, πριν από τον Μόρμορη, Αυγουστίνου Βαρβάτη, που είχε ονομάσει Αναπλιτοχώρι και τον τόπο της εγκατάστασης των Αναπλιωτών στην Κέρκυρα.

 

Η επιτυχία του Σοποτού είχε ως αποτέλεσμα την εξέγερση των Χιμαριωτών και των Ηπειρωτών ενάντια στο σουλτάνο. Ο τουρκικός στόλος όμως με ναύαρχο τον Αλγερινό πειρατή και ηγεμόνα της χώρας του Ουλούτς Αλή στάλθηκε στον Αυλώνα μαζί με ισχυρό στρατιωτικό σώμα που είχε επικεφαλής του τον Κρητικό αρνησίθρησκο Χασάν Βάφο.

 

Σε μια πρώτη σύγκρουση ο Γεώργιος Μόρμορης, αδελφός του Μανόλη, ύστερα από ανελέητη σφαγή, ανάγκασε τους Τούρκους σε υποχώρηση. Μια δεύτερη προσπάθεια των τουρκικών δυνάμεων αναχαιτίστηκε από τον επίσης Αναπλιώτη Ελληνοαλβανό αρχηγό στρατιωτών Φίλιππο Προγονή και πάλι με μεγάλες απώλειες του εχθρού».

 

Ύστερα από τις απανωτές αυτές αποτυχίες των τουρκικών δυνάμεων, ο σουλτάνος έστειλε ενισχύσεις που πολιόρκησαν το Σοποτό. Οι κάτοικοι του μαζί με τους στρατιώτες των Μορμόρηδων αντιστάθηκαν πεισματικά, προξενώντας μεγάλη φθορά στους πολιορκη­τές, τελικά όμως αναγκάστηκαν να παραδοθούν, προδομένοι από την πείνα και από την έλ­λειψη πολεμοφοδίων. Ο Μανόλης Μόρμορης αιχμαλωτίστηκε από τον Ουλούτς Αλή. Μετά το θάνατο του τη διοίκηση της στρατιάς ανάλαβε ο αδελφός του Γεώργιος Μόρμορης, που λίγο πριν είχε κατασφάξει το στρατιωτικό σώμα του Βάφου.

 

Στους διαλεχτούς στρατιώτες αναφέρεται ακόμη ο Νικόλαος Μαμωνάς, που είχε δια­κριθεί, συμπράττοντας με τους Βενετούς, στην παράδοση της Κορώνης στον Andrea Doria (1532V«. Τόπος καταγωγής του δεν αναφέρεται, αλλά ίσως στους απογόνους του να συγκα­ταλέγεται και ο Μαμωνάς, που διακρίθηκε κατά τη διάρκεια της πολιορκίας του Αναπλιού (1715) και σκοτώθηκε κατά τη μεγάλη τουρκική έφοδο ενάντια στο κάστρο.

Μνημονεύουμε και πάλι εδώ τα ηρωικά τέκνα της αναπλιώτικης αρχοντικής γενιάς των Μπουζίκηδων, που το ένα σκοτώθηκε στην πρώτη πολιορκία του κάστρου (1500), άλλα δυο στη δεύτερη (1538), ενώ όσα επιζήσανε συνέχισαν τον αγώνα κάτω από τις βενετικές ση­μαίες»».

 

 

Πηγές

 

  • Γιόνα Μικέ Παιδούση – Παπαντωνίου, « Η Ερμιονίδα ανά  τους  Αιώνες », Πελοποννησιακό Λαογραφικό Ίδρυμα, Αθήνα 1996.

 

Read Full Post »

 

 

 

 

Εκδόσεις "Εκ Προοιμίου"

Read Full Post »

Μπλέσης Μανόλης

 

 

 

Διάσημος ανάμεσα στους Ελληνοαλβανούς στρατιώτες προβάλλει ο Αναπλιώτης ευγενής Μανόλης Μπλέσης, που ανέβαζε την καταγωγή του στον άρχοντα Λέοντα Σγουρό. Ο Μπλέσης, εκτός από στρατιώτης, προβάλλει και ως ποιητής, η δε πολεμική δράση του σημειώνεται σε όλες σχεδόν τις μάχες ενάντια στους Τούρκους και σε εκστρατείες και επιδρομές που έγιναν στη Δυτική Ευρώπη.

Από τα 1560 πολέμησε στη Δαλματία στο πλευρό των Βενετών ενάντια στους Τούρ­κους. Στα 1570 πήρε μέρος στην άμυνα της Λευκωσίας της Κύπρου κατά την πολιορκία της από τα σουλτανικά στρατεύματα. Και στη συνέχεια με τέσσερις μόνο στρατιώτες έφτασε στις Παραδουνάβιες χώρες και διέσχισε την Αυστρία, τη Βαυαρία και την Πρωσία πάντοτε καβαλάρης και πολεμώντας. Κατά τα μέσα του ιστ’ αι. η πολεμική δόξα και τα κατορθώματα του είχαν πλατιά απήχηση και τα τραγούδια του, που τα μελοποιούσαν Φλαμανδοί και Ιταλοί μουσικοί, ακούγο­νταν στους δρόμους των ευρωπαϊκών χωρών και ιδιαίτερα στην Ιταλία.

Ο Μανόλης Μπλέσης τιμήθηκε με μεγάλους τίτλους από το Συμβούλιο των Δέκα για τις μεγάλες υπηρεσίες που πρόσφερε στη Γαληνότατη Δημοκρατία και για την προσωπική αξία του. Στα βενετικά αρχεία διαφυλάχτηκε το οικόσημο του θρυλικού στρατιώτη, που φάνταζε ως ένας νέος Ηρακλής. Μετά την επιστροφή του στη Βενετία έγραψε ποιήματα για την πολιορκία της Λευκω­σίας, ελεγεία για τους διαλεχτούς στρατιώτες που έχασε εκεί. Η έκδοση έγινε στα 1571.

Η φήμη του Μανόλη Μπλέση και τα κατορθώματα του έπλασαν θρύλους γύρω από την ηρωική μορφή του. Ένας από τους θρύλους αυτούς αφορούσε στην αγάπη μιας Κρανιδιώτισσας μάγισσας προς τον Μπλέση, που για χάρη του είχε γίνει αερικό και τον ακολουθούσε παντού, τον προστάτευε από τους κινδύνους και τον όπλιζε με υπεράνθρωπη δύναμη, ώστε να βγαίνει νικητής από τις πολεμικές περιπέτειες του. Και θέλοντας να δοκιμάσει την αφο­σίωση του, μεταμορφώθηκε σε δράκο και επανήλθε στην ανθρώπινη μορφή με ένα φίλημα του ήρωα, που τον αγκάλιασε και τον πήρε μαζί της στην αθανασία με εναέριο άρμα'».

  

Πηγές

 

  • Γιόνα Μικέ Παιδούση – Παπαντωνίου, « Η Ερμιονίδα ανά  τους  Αιώνες », Πελοποννησιακό Λαογραφικό Ίδρυμα, Αθήνα 1996.
  • Μιχαήλ Γ. Λαμπρυνίδου, « Η Ναυπλία από των Αρχαιοτάτων Χρόνων μέχρι των καθ΄ ημάς », Τύποις Εκδοτικής Εταιρείας, Εν Αθήναις 1898.

 

Read Full Post »

Μερκούρης – Μαυρίκης Μπούας

 

Διάσημοι Ελληνοαλβανοί Στρατιώτες

 

Οίκος Μπούα

Οι Μπούα ήταν οικογένεια από την Ήπειρο, και συγκεκριμένα από το Αγγελόκαστρο Αιτωλοακαρνανίας, από την οποία αναδείχτηκαν αρκετοί σημαντικοί στρατιωτικοί. Συνδέθηκε με τον Οίκο Αγγέλων μέσω γάμου της Πριγκίπισσας Ευδοκίας, κόρης του Αλεξίου του Γ’, με τον Ηγεμόνα του Ναυπλίου Λέοντα Σγουρό, ο οποίος αποτελεί των αρχηγέτη του Οίκου των Μπούα.

Μερκούρης – Μαυρίκης Μπούας

 

Ο Μερκούριος Μπούας,  Νίκος Εγγονόπουλος 1953

Ο Μερκούριος Μπούας, Νίκος Εγγονόπουλος 1953

Ανάμεσα στους ξακουστούς στρατιώτες της Αργολίδας μερικοί από τους αρχηγούς των έγιναν ιδιαίτερα ονομαστοί για την ανδρεία τους και διαπρέψανε σε πολεμικά κατορθώματα.

 

Ένας από τους διαπρεπέστερους αυτούς στρατιώτες ήταν ο Μερκούρης – Μαυρίκης Μπούας, που είχε γεννηθεί στ’ Ανάπλι στα 1496. Ήταν εγγονός του δεσπότη του Αγγελόκαστρου της  Άρτας και των Γιαννίνων Μαυρίκιου Μπούα – Σγουρού (αρχές του ιε’ αι.), που ανέβαζε  την καταγωγή του στο βυζαντινό άρχοντα του Αναπλιού Λέοντα Σγουρό.

 

 

 

Ο Μπούας μεγάλωσε στ’ Ανάπλι, όπου και παντρεύτηκε κόρη της αρχοντικής επίσης οικογένειας των Μποχαλαίων, την Αικατερίνη·». Με τη συνθήκη της παράδοσης του Αναπλιού (1540) έφυγε στην Ευρώπη, όπου τα πρώτα χρόνια κατατάχτηκε στην υπηρεσία του βασιλιά της Γαλλίας Λουδοβίκου IB‘, ως αρχηγός επίκουρων στρατιωτών. Στο πλευρό των Γάλλων διακρίθηκε μαζί με τους στρατιώτες σε πολλές μάχες και ιδιαίτερα στην άλωση της Γένουας. Για τις πολεμικές αρετές του απονεμήθηκε από τον Γάλλο βασιλιά ο τίτλος του κόμη. Στη συνέχεια πέρασε στο βενετικό στρατό και ανέλαβε υπηρεσία στο Treviso, επικεφαλής της φρουράς του. Στο πλευρό των Βενετών συνέβαλε αποτελεσματικά στην κατάκτηση Παβίας (1527) και της Βερόνας, στις μάχες που διεξάγονταν ανάμεσα στη Βενετική Δημοκρατία και τον αυτοκράτορα της Αυστρίας Μαξιμιλιανό. Η πολεμική ικανότητα του αναγνωριστικέ από το δόγη και τη γερουσία και του απονεμήθηκαν εξαιρετικές τιμές.

 

Ο Μερκούρης Μπούας πέθανε στο Treviso μεταξύ 1527-1562 και ενταφιάστηκε στην Εκκλησία της Αγίας Μαρίας Maggiore. Προς τιμή του στήθηκε λαμπρό μνημείο μαρμάρινο 1562), έργο του γλύπτη Antonio Lombardi, όπου αργότερα χαράχτηκε τιμητική επιγραφή 1637) για την προσωπικότητα και το έργο του.  

Ο κόμης Μερκούρης – Μαυρίκης Μπούας διέθετε φιλοπολεμικό πνεύμα, στρατηγικό μυαλό και καρτερικότητα. Τα πολεμικά κατορθώματα του εξύμνησαν σύγχρονοι του ραψωδοί  της Ιταλίας και ο επίσης σύγχρονος του στρατιώτης Ζακυνθινός λόγιος Τζάνες Κορωναίος του αφιέρωσε μακροσκελέστατο ποίημα, τα «Ανδραγαθήματα Μερκουρίου Μπούα», που  το έγραψε στα 1519, όπου περιγράφει τα κατορθώματα του ως τα 1517 και αναφέρει τις τιμές που του απονεμήθηκαν. Τον παρουσιάζει ως Αχιλλέα και Μέγα Αλέξανδρο στην ανδρεία , ως Νέστορα στη γνώση και ως Πάρη στην ομορφιά. Ο Μερκούρης Μπούας χαρακτηρίζεται «Φιλοπόλεμος, καρτερόψυχος, στρατηγικός, υπέρτερος μεν πάντων των τότε μισθοφορούντων συμπατριωτών του, εφάμιλλος δε πολλών περιφανών της Ευρώπης στρατηγών επί τριάκοντα εν έτη (1496-1527) αδιαλείπτως πο­λέμων, πάντοτε έφερε την φρίκην και τον όλεθρον εις τας εχθρικάς φάλαγκας, κλινών την πλάστιγγα της νίκης υπέρ του φιλοξενούντος ηγεμόνος· κατά τας διαφόρους εις Φλανδρίαν, Βαυαρίαν, και προ πάντων την Ιταλίαν εκδρομάς του εκυρίευσε τεσσαράκοντα έξ εχθρικάς σημαίας· διάφοροι ηγεμόνες ανέδειξαν αυτόν ιππότην, είς βασιλεύς και εις αυτοκράτωρ τον ετίμησαν με τον τίτλο του κόμητος, η δε ενετική δημοκρατία με το αξίωμα του αρχιστρατήγου».  

Όσο για το αφιερωμένο στον Μπούα ποίημα αναφέρεται: «Εκτός της μεγάλης ιστορι­κής αξίας, μεγαλυτέραν έχει την φιλολογικήν η εποποιία του Κορωναίου. Είναι το πρώτον απ’ αρχής μέχρι τέλους γεγραμμένον εις καθαρούς ομοιοκατάληκτους στίχους νεοελληνικόν ποίημα, φέρον καθαρόν τον τύπον της πρωτοτυπίας, και επομένως του ελληνικού Παρνασ­σού γνήσιον τέκνον καθιστάμενον».

 

Ο Μπούας θεωρούσε τον εαυτό του Έλληνα, ο δε Κορωναίος «έλαβεν ειδήσεις λεπτομε­ρείς περί των διαφόρων μαχών, εν αις εκείνος διέπρεψε, και τα οικογενειακά του έγγραφα εξήτασεν, αλλά και εις Ελλάδα καταβάς εξηρεύνησεν επιτοπίως τα περί αυτού, ίνα καταδεί­ξει ότι ‘Ελλην και ουχί ξένος, ως τινές διϊσχυρίζοντο, ήτο ο Μπούας».

 

Το οικόσημο του Μερκούρη Μπούα, που σώθηκε στα αρχεία της Βενετίας, το απαρτί­ζουν οι σπουδαιότερες από τις πολεμικές σημαίες που είχε κατακτήσει.

 

Σύγχρονοι και συγγενείς του Μπούα στρατιώτες μνημονεύονται: Ο Λεκαμπούας (Αλέ­ξανδρος Μπούας), ο Αλέξης Μπούας, ο Μαρκαντώνιος Μπούας, ο Αντρέας Μπούας’.

 

Από τους Αναπλιώτες στρατιώτες αναφέρονται επίσης ο Κώστας Μπόχαλης και οι Θε-ράπης, Μπαρμπάτης και Φροσύνας. Όλοι ανήκαν σε αρχοντικές οικογένειες και είχαν τιμη­τικές διακρίσεις. Τιμητικά αναφέρεται ακόμη ο στρατιώτης του Μπούα Μαυρίκης Κόκλας»».

Σημειώνουμε ακόμη ότι από τη μεγάλη οικογένεια των Μπουζίκηδων, όπου αλλού ανα­φερόμαστε σε ηρωικά μέλη της, ο Γεώργιος Μπουζίκης έφτασε στο βαθμό του στρατηγού. Με το στρατηγό Μπουζίκη, τα προτερήματα του και τη θέση του στην αριστοκρατία της Βε­νετίας ασχολήθηκε ο λόγιος πρωτοπαπάς του.

 

 

 

Πηγές

 

  • Γιόνα Μικέ Παιδούση – Παπαντωνίου, « Η Ερμιονίδα ανά  τους  Αιώνες », Πελοποννησιακό Λαογραφικό Ίδρυμα, Αθήνα 1996.
  •  Περιοδικό Στρατιωτική Ιστορία, Μουσείο Ελληνικής Παροικιακής Ιστορίας της Βενετίας.

 

 Επιμέλεια: Τσάγκος Αναστάσιος   

 

 

 

 

 

Υποσημείωση

 

Μπούγα ή Καλλιρρόη και Πέτρος Μπούας.

 

Μπουγαίος, Μπουγαίισα= οι κάτοικοι του χωριού Μπούγα,  όπως λεγόταν παλιά η Καλλιρρόη.

Απ’όσο έχω ψάξει υπάρχουν 2 εκδοχές για αυτή την ονομασία. Η 1η και πιο απλοϊκή είναι αυτή που μου έλεγε ο παππούς μου. Ότι τα παλιά χρόνια είχε πέσει μεγάλη ξηρασία στα χωριά μας και δεν υπήρχε νερό, ώσπου  κάποια μέρα ένας “γελαδάρης” παρατήρησε ότι στις οπλές των ποδιών των βοδιών του βρήκε λάσπη (άρα νερό) και ακολουθώντας την άλλη μέρα το κοπάδι του έφτασε σε μια πηγή στην τοποθεσία Μουντρά (τώρα πια έχει στερέψει)  και βρήκαν το πολυπόθητο νερό. Η οπλή του βοδιού λεγόταν “μπουγά”, και δεν ξέρω αν λέγεται ακόμη, ως εκ τούτου έβγαλαν και το όνομα του χωριού μου Μπούγα.

Η 2η εκδοχή είναι ιστορική και έχει ως εξής: την ονομασία Μπούγα την πήρε το χωριό μου από τον Πέτρο Μπούα της ξακουστής φάρας των Μπουαίων. Περί τα τέλητου 14ου αιώνα εγκαταστάθηκαν στην περιοχή μας από τους Βυζαντινούς άρχοντες του Μοριά ( Εμ. Κατακουζηνός ) έποικοι από τη Βόρεια Ήπειρο, που ήταν χριστιανοί ορθόδοξοι και που παράλληλα με την Ελληνική μιλούσαν και την Αλβανική γλώσσα, οι γνωστοί Αρβανίτες. Σκοπός της εγκατάστασης τους ήταν να χρησιμοποιηθούν ως συνοριοφύλακες του Βυζαντινού Δέσποτα του Μυστρά, καθόσον στην απέναντι πλευρά της Νέδας, στην Ολυμπία, υπήρχαν οι Φράγκοι. Ένας από τους πρώτους οικισμούς που έκτισαν οι έποικοι εκείνοι ήταν το Λιόπεσι (Άνω Κούβελα), σε υψόμετρο 1000μ., ανατολικά της κορυφής του Κουβελαίικου Αη-Λιά. Το Λιόπεσι φαίνεται να ήταν η έδρα των αλβανόφωνων εποίκων, αφού εδώ είχε το ορμητήριό της η ξακουστή φάρα των Μπουαίων.
Οι Αρβανίτες έποικοι ήλθαν σε πολλές συγκρούσεις με τους Φράγκους και συνέβαλαν αποφασιστικά στην εκδίωξή τους από το Μοριά υπό τον αρχηγό τους Πέτρο Μπούα. Στην συνέχεια αμύνθηκαν με σθένος κατά των Τούρκων εισβολέων και όταν τελικά ο Μοριάς έπεσε στα χέρια του Μωάμεθ (1461), τέθηκαν στην υπηρεσία των Βενετών, που τότε κατείχαν τα φρούρια Μεθώνης, Κορώνης, Μονεβασιάς και Ναυπλίου, με σκοπό να εξασφαλίσουν την βοήθειά τους για την εκδίωξη των Τούρκων. Το 1479 ο Θεόδ. Μπούας από το Κούβελα (Λιόπεσι) με τον Κροκ. Κλαδά από την Μάνη επαναστάτησαν κατά των Τούρκων, αλλά εγκαταλείφθηκαν από τους Βενετούς και η επανάσταση τους κατεστάλη το 1484.
Κατά το Βενετο-Τουρκικό πόλεμο του 1540 οι κάτοικοι της περιοχής πολέμησαν στο πλευρό των δυτικών συμμάχων. Μετά την πτώση των κάστρων και την αποχώρηση των Βενετών από τον Μοριά, οι περισσότεροι αρβανίτες στρατιώτες αναχώρησαν με τις οικογένειές τους για την Δύση και εγκαταστάθηκαν στην περιοχή της Απουλίας (Κάτω Ιταλίας), ελπίζοντας σε σύντομο επαναπατρισμό τους.( Ιστορία Κ. Παπαρρηγόπουλου, Κ. Σαθά, Αθ. Γρηγοριάδη κ.α.). Τις πληροφορίες αυτές τις βρήκα από την ιστορία του Χωριού Κούβελα μιας και ο μπαμπάς μου από την πλευρά της μητέρας του κατάγεται από τη Νέδα.

Η φάρα των ΜΠΟΥΑ κατάγεται απο την Βόρεια Αλβανία.Η ονομασία της προέρχεται απο τον ποταμό Μπουγιάνα που σημαίνει,νερό. Βλέπε μπουγιέλο.Απόγονοι των Μπουαϊων υπήρξαν ονοματοδότες φαρών όπως Σπαταίοι, Γριβαίοι, Μερκουραίοι, Λιοσαίοι, Μουρικαίοι και άλλοι. Βλέπε Αρβανίτες και η καταγωγή των Ελλήνων, Α.ΚΟΛΛΙΑΣ. Βλέπε, Αρβανίτες, Οι Δωριείς του νεώτερου Ελληνισμού, Κ.ΜΠΙΡΗΣ. Πληθωρα Βενετικών αρχείων είναι διαφωτιστικά. ΑΥΤΑ και μόνον περιεκτικά. Σημαντικά μέλη του Οίκου Μπούα ήταν ο Μερκούριος Μπούα ο οποίος τιμήθηκε από τον Γερμανό Αυτοκράτορα Μαξιμιλιανό και τον Βασιλέα της Γαλλίας Λουδοβίκο τον ΙΒ’ το 1524 με τον τίτλο του Κόμη της Σουαβίας και αργότερα του Πρίγκηπα του Λίχτενμπεργκ (τίτλους που φέρουν έκτοτε οι απόγονοι του Οίκου) για τις υπηρεσίες που προσέφερε. Επίσης, ο Ιωάννης Μπούας και ο Σγουρός Μπούας Δεσπότες Ηγεμόνες του Αγγελοκάστρου, ο Ιωάννης Μπούας και ο Μαυρίκιος Μπούας Δεσπότες του Δεσποτάτου της Άρτας, ο Θωμάς Μπούας που διετέλεσε Διοικητής του Ιππικού του Βασιλέως της Μ. Βρετανίας Ερρίκου Η΄, ο Πέτρος Μπούας που έδρασε στην Ιταλική Χερσόνησο και ο Θεόδωρος Μπούα μαζί με τον Ακροκόνδυλο Κλαδάπου έδρασαν στον Ελληνικό και Βαλκανικό χώρο και Ιταλικό χώρο . Ήταν οι μόνοι που αντισταθήκαν στους κατακτητές στον ελληνικό χώρο και ειδικά στην Πελοπόννησο, στη Θεσπρωτία και στον ευρύτερο γεωγραφικά χώρο της Ηπείρου τον 14ον αιώνα. Από τους Μπούα ξεκίνησε στην Δυτική Ευρώπη η δράση των Ελλήνων μισθοφόρων (Stratioti όπως τους ονόμαζαν) αλλά και στον ελληνικό χώρο η δράση των Αρματωλών και Κλεφτών, που έπαιξαν σημαντικό ρόλο στην Ελληνική Επανάσταση του 1821.
Συνέχεια του Οίκου αποτελεί ο Οίκος Στύλου που συνέχισε την στρατιωτική παράδοση του Οίκου Αγγέλων και Μπούα στην σύγχρονη Ελλάδα. Οι Μπούα ήταν οικογένεια από την Ήπειρο, και συγκεκριμένα από το Αγγελόκαστρο Αιτωλοακαρνανίας, από την οποία αναδείχτηκαν αρκετοί σημαντικοί στρατιωτικοί. Συνδέθηκε με τον Οίκο Αγγέλων μέσω γάμου της Πριγκίπισσας Ευδοκίας, κόρης του Αλεξίου του Γ’, με τον Ηγεμόνα του Ναυπλίου Λέοντα Σγουρό, ο οποίος αποτελεί των αρχηγέτη του Οίκου των Μπούα.  Το χωριό (Καλλιρρόη)ονομαζόταν αρχικά Μπούγα. Χτίστηκε 8 αιώνες πριν και το πρώτο σπίτι είχε σκεπή από πλάκες και κορμούς ασφάκας (δένδρο με στριφτό ξύλο που δεν σπάζει). Το 1928, με το διάταγμα υπ’αρ. Α 156/28 μετονομάστηκε σε Καλλιρόη, κατά μία εκδοχή από την καλή ροή του λαδιού της  και του νερού της και κατά μία άλλη από την πηγή του χωριού Μουντρά που είχε καλή ροή. Με το όνομα Καλλιρόη άλλωστε, υπήρχε και πηγή της περιοχής στην αρχαιότητα. Από ανασκαφές το 1929, προκύπτει ότι οι Σπαρτιάτες είχαν εδώ φυλάκιο για να φορολογούν τους διερχόμενους, διότι ήταν διάβαση από την Ανατολική στην Δυτική Πελοπόννησο. Γι’ αυτό και οι Τούρκοι είχαν εκεί φρουρά και στρατό. Φαίνεται ότι η σημερινή Καλλιρόη βρίσκεται εκεί που άλλοτε υπήρχε η προέκταση της αρχαίας πόλης Ανδανίας (2600-2200 π.Χ.) (πηγή site Δήμου Μελιγαλά http://www.meligala.gr)

Δήμητρα Γιαννοπούλου

(Kopanaki News)

 

 

 

 

cf83ceb7cebcceb1-word-press1

 

Read Full Post »

Βαγγέλης Καζάν (1938-2008)

 

 

 Ο Βαγγέλης Καζαντζόγλου, όπως ήταν το πραγματικό όνομα του Βαγγέλη Καζάν, γεννήθηκε στο Ναύπλιο το 1938. Σπούδασε στη Δραματική Σχολή του Κωστή Μιχαηλίδη και ως μαθητής της σχολής εμφανίστηκε το 1955 στον «Μάκβεθ». Η πρώτη του επαγγελματική εμφάνιση έγινε το 1959 με τον θίασο της Μαίρης Αρώνη στη «Μαντώ Μαυρογένους».

Βαγγ�λης Καζάν
Βαγγέλης Καζάν

Ένας από τους σημαντικότερους καρατερίστες του ελληνικού κινηματογράφου, ο Βαγγέλης Καζάν, αγαπημένος ηθοποιός του Θόδωρου Αγγελόπουλου, με εξειδίκευση στους ρόλους του σκληρού, ήταν ο «κατάσκοπος» στον «Θίασο» του Θόδωρου Αγγελόπουλου, ο ταγματάρχης Γεώργιος Παπαδόπουλος στον «Άνθρωπο με το γαρύφαλλο». «Φάτσα» που έγραφε στο γυαλί και δεν την ξεχνούσες εύκολα, είχε παίξει σε ταινίες που άφησαν εποχή. 

 Ακολούθησαν συνεργασίες με το Εθνικό Θέατρο, τους θιάσους του Δημήτρη Παπαμιχαήλ, της Ελλης Λαμπέτη, του Σπύρου Ευαγγελάτου, της Αννας Συνοδινού, το «Θέατρο Νέας Ιωνίας», το «Θέατρο Τέχνης». Συμμετείχε στους ιστορικούς «Ορνιθες» του Τέχνης αλλά και σε άλλα έργα του θεάτρου, με τελευταία εμφάνιση το 1972 στους «Μουσικούς» του Γ. Σκούρτη, όπου ερμήνευσε τον ρόλο του Πάντζο. Εκτοτε ασχολήθηκε επί σειρά ετών με τον κινηματογράφο, που αποδείχτηκε η μεγάλη του αγάπη.

Στον κινηματογράφο πρωτοεμφανίστηκε το 1953, στην ταινία «Από έξι μείναμε δύο». Ακολούθησαν πολλές άλλες, ανάμεσά τους: «Υπόθεση Πολκ», «Απαγωγή», «Η σοφερίνα», «Τζένη Τζένη», «Καγγελόπορτα», «Ορατότης μηδέν», «Η Οδύσσεια ενός ξεριζωμένου», «Κελί μηδέν».

 

Ιδιαίτερη ήταν η συμμετοχή του στις ταινίες του Θόδωρου Αγγελόπουλου, «Μέρες του ’36», «Θίασος», «Οι κυνηγοί», «Τοπίο στην ομίχλη» και «Το βλέμμα του Οδυσσέα». Τιμήθηκε από το Φεστιβάλ Ελληνικού Kινηματογράφου με βραβείο πρώτου ανδρικού ρόλου για τον ρόλο του στην ταινία «Θίασος», καθώς και στο «Κελί μηδέν».

 

Η Μάνια Παπαδημητρίου, ο Βαγγ�λης Καζάν, η Τζ�νη Ρουσσ�α και άλλοι στην ταινία «Το βλ�μμα του Οδυσσ�α» του Θεόδωρου Αγγελόπουλου (1995).
Η Μάνια Παπαδημητρίου, ο Βαγγέλης Καζάν, η Τζένη Ρουσσέα και άλλοι στην ταινία «Το βλέμμα του Οδυσσέα» του Θεόδωρου Αγγελόπουλου (1995).

 

Συμμετείχε στις τηλεοπτικές σειρές «Ο επισκέπτης της ομίχλης», «Κάμπινγκ», «Η αγάπη της γάτας», «Οι τρεις σωματοφύλακες», «Ανατομία ενός εγκλήματος» και σε πολλές ραδιοφωνικές. Ήταν παντρεμένος και είχε δύο παιδιά.

Ωστόσο, πέραν της καλλιτεχνικής του δραστηριότητας, ήταν ενεργός πολίτης, άνθρωπος με κοινωνική συνείδηση και ξεχωριστή συμβολή στους αγώνες για την ειρήνη, τη διεθνή αλληλεγγύη και την προστασία του περιβάλλοντος. Η προσήλωσή του στα ιδεώδη της παγκόσμιας ειρήνης ήταν μεγάλη, όπως και η συμμετοχή του σε δεκάδες πορείες και ειρηνοδρομίες. Άλλωστε υπήρξε ο μόνος ηθοποιός που έγινε μέλος του ΔΣ του ΣΕΓΑΣ.

 

 

Φιλμογραφία ( Ενδεικτική )

 

 

1.  Το σπίτι στην εξοχή (1994)

2. Ο άνθρωπος με το γαρύφαλλο (1980) [(ταγματάρχης) Γεώργιος Παπαδόπουλος]

3. Ο θίασος (1975) [(κατάσκοπος)]

4. Ένας υπέροχος άνθρωπος (1971)

5. Ορατότης μηδέν (1969) [Γεράσιμος]

6. Φτωχογειτονιά αγάπη μου (1969) [Δημήτρης]

7. Η Οδύσσεια ενός ξεριζωμένου (1969)

8. Κορίτσια στον ήλιο (1968) [(ξενοδόχος)]

9. Οικογένεια Χωραφά (1968)

10.  Ταπεινός και καταφρονεμένος (1968)

11.  Ο αχόρταγος (1967) [Κίμων]

12.  Τρούμπα 67 (1967) [Παπαδόπουλος]

13.  Τζένη Τζένη (1965)

14.  Η μοίρα του αθώου (1965)

15.  Αδίστακτοι (1965)

16.  Προδοσία (1964)

17.  Η σωφερίνα (1964)

 

 

 

Read Full Post »

Κύκλος Συζητήσεων  «ΑΝΑΣΚΑΦΕΣ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ»

 

 

Το Ναύδετο έχει την ευχαρίστηση να σας προσκαλέσει στην 3η συζήτηση γύρω από τα Παραδοσιακά Επαγγέλματα και Αναμνήσεις από το παλιό Ναύπλιο, που θα γίνει το Σάββατο 22 Νοεμβρίου 2008, ώρα 20:00 μ.μ. στην Πινακοθήκη του Ναύδετου, Τάκη Παπανικολάου 22 (δίπλα στην Πύλη της Ξηράς), στο Ναύπλιο.

 

Θα συνομιλήσει ο  τέως καθηγητής στο Γυμνάσιο Ναυπλίου, φιλόλογος κι ιστορικός, κ. Τάσος Γούναρης με τον Γιώργο Ρούβαλη.

 

Θέματα :

 

Το Γυμνάσιο Ναυπλίου την δεκαετία του ‘60

Κοινωνιολογία της πόλης, Κοινωνικές Τάξεις, Θεσμοί, Οικονομία,

Τοπική Πολιτική

Οι Πρόσφυγες στο Ναύπλιο

Η Εφημερίδα Αργοναυπλία

Πνευματική Ζωή, συγγραφή του βιβλίου «Ναυπλιακή Επανάσταση», Διαλέξεις

Το Γαλλικό Ινστιτούτο

Το Ποδόσφαιρο

 

 

 

afisa-gounaris

 

 

Στόχος των συζητήσεων αυτών είναι να διατηρηθεί η συλλογική μνήμη για παρελθούσες περιόδους της ιστορίας της πόλης μας και η ενεργητική συμμετοχή στη συζήτηση των ανθρώπων που τις έζησαν. Στην παρούσα περίπτωση, για πρώτη φορά θα ακούσουμε πως μας έβλεπε κάποιος «απ’ έξω».

 

 

 

Read Full Post »

Ντιάνα Αντωνακάτου – Ζωγράφος – Συγγραφέας


 

 

Ντιάνα Αντωνακάτου

Η Ντιάνα Αντωνακάτου γεννήθηκε στην Κεφαλονιά. Σπούδασε στην Αθήνα, στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών ζωγραφική και χαρακτική. Είχε δασκάλους τον Παρθένη,* τον Κεφαλληνό,** τον Πρεβελάκη.*** Πήρε δίπλωμα ζωγραφικής και θεωρητικών μαθημάτων το 1949. Είναι μέλος του «Επιμελητηρίου Εικαστικών Τεχνών Ελλάδος».

Έλαβε μέρος σε πολλές Πανελλήνιες και πραγματοποίησε πάνω από 30 ατομικές εκθέσεις στην Αθήνα και την Επαρχία. Μέλος γνωστών καλλιτεχνικών σωματείων συμμετείχε σε πολλές ομαδικές που οργανώθηκαν στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Δίδαξε για μια 12ετία ως καθηγήτρια καλλιτεχνικών μαθημάτων σε Γυμνάσια της Αθήνας. Σε παράλληλη δράση εικονογράφησε ημερολόγια, εξώφυλλα βιβλίων, περιοδικά, εφημερίδες. Σκηνογράφησε το έργο «Ανταρσία» στο νέο θέατρο του Διαμαντοπούλου. Εκεί ανέβασε και το θεατρικό της έργο «Χρύσα» αποδομένο από τους μαθητές του Γυμνασίου Αθηναϊκή Σχολή. Μεταδόθηκε από το ραδιόφωνο το βραβευμένο από το υπουργείο Πολιτισμού Θεατρικό της «Μεγίστη Ώρα» με ερμηνεία ηθοποιών του Εθνικού Θεάτρου αρκετές φορές.

Συγχρόνως ανέπτυξε πολύπλευρη πολιτιστική δραστηριότητα στο χώρο Αργολίδας, Κεφαλονιάς και Επτανήσου γενικά. Συνεργάστηκε από το 1958 με ημερήσιες αθηναϊκές εφημερίδες και περιοδικά (Ηώς, Αρχιτεκτονική, Ελληνικά θέματα, Ζυγός, Πολιτικά θέματα) με στήλη κριτικής, με χρονογραφήματα, ταξιδιωτικά και λαογραφικά κείμενα. Ανήκε στην «Ένωση Ελλήνων Κριτικών» και Ιστορικών Τέχνης».

Έδωσε πολλές διαλέξεις στην Αθήνα και στην Επαρχία. Συμμετείχε σε Συνέδρια ιστορικού περιεχομένου. Είναι μέλος της «Εταιρείας Κεφαλληνιακών Ιστορικών Ερευνών» και ιδρυτικό μέλος του «Κέντρου Μελετών Ιονίου». Το 1982 έγινε ανακοίνωση από τον ακαδημαϊκό κ. Δ. Ζακυνθινό στην Ακαδημία Αθηνών για πορίσματα ερευνών της Αντωνακάτου «περί την ιστορίαν της Μεσαιωνικής Κεφαλονιάς». Εργασία της σχετική έχει δημοσιευθεί στο περιοδικό «Βυζαντινά» το 1983. Στα πρακτικά του Ε’ Διεθνούς Πανιόνιου Συνεδρίου, Τ.1, 1989. Στο Δελτίο της Ιστορικής και Εθνολογικής Εταιρείας της Ελλάδος, Τ.32, 1989, στα «Κεφαλληνιακά Χρονικά». Τ.8, 1999.

 

Εκδόσεις

 

Έχει η ίδια εκδώσει τα μεγάλα εικονογραφημένα βιβλία: Κεφαλονιά, Επτάνησα, Αργολίδα,  με κείμενα και ζωγραφική δική της. Έχει εκδώσει επίσης και τα «Ελληνικά Μοναστήρια Πελοπόννησος» σε δυο ανεξάρτητους τόμους: Μονές Αργολίδα, Μονές Αρκαδίας, με κείμενα Ντ. Αντωνακάτου-Τ. Μαύρου, εικονογράφηση δική της. Το 1985 παρουσιάζεται το βιβλίο της –λεύκωμα «Μεσσηνία» με κείμενα ζωγραφική της- έκδοση Ροταριανού Συλλόγου Καλαμάτας. Τον Δεκέμβριο του 1988 εκδίδει το βιβλίο της «Ναύπλιο 88». Το 1995 το αφιέρωμά της στο Ναύπλιο «FOLIO” . Έχει επίσης εκδώσει τα διηγήματά της «Ανά τριάκοντα δευτερόλεπτα» και την ποιητική της συλλογή «Έριξε του ήλιου πετριές». Έγραψε και επιμελήθηκε στον οδηγό της Αργολίδας «Αργολίδος Περιήγησις», έκδοση Νομαρχίας. Είναι η πρώτη που έγραψε, εικονογράφησε και εξέδωσε βιβλία λευκώματα αφιερώματα στον ελληνικό χώρο, με λαογραφικό και ιστορικό περιεχόμενο. Υπό έκδοση είναι το βιβλίο της: Αργοστόλι-Ληξούρι 1901-2001.

 

Ντιάνα Αντωνακάτου. Παναγία η Κατακεκρυμμένη, Άργος.

 

Διακρίσεις

 

Τιμητική διάκριση του «Σαλόν ντε λ’ αρ Λίμπο» το 1965 για τη ζωγραφική της. Μετάλλιο της Σοσιετέ «ARTS SCIENCES LETTRES» για τα βιβλία της. Έπαινος του Λυκείου Ελληνίδων για την διάλεξη της «Η Επτανήσια». Έπαινος των «Δώδεκα» για τα διηγήματα της το 1964 με τον τίτλο «Ανά 30’». Έπαινος της Ακαδημίας Αθηνών για τα «Επτάνησα» το 1966. Έπαινος του Υπ. Πολιτισμού για το θεατρικό της έργο «Μεγίστη Ώρα». Βραβείο της Ακαδημίας Αθηνών για τα βιβλία της «Αργολίδα, Ναύπλιον», το 1971. Αργυρούν μετάλλιο της Ακαδημίας Αθηνών το 1979, για όλη την προσφορά της με αφορμή τις εκδόσεις της για τα «Ελληνικά Μοναστήρια».

Ντιάνα Αντωνακάτου

Πρωτοστάτησε στην πατρίδα της για την δημιουργία τακτικών θερινών εκθέσεων και τη συνένωση των εικαστικών δυνάμεων της Κεφαλονιάς σε ομάδα η οποία λειτούργησε με αισθητικές παρεμβάσεις και ως κοινωνική συμπαραστατική δύναμη σε ορόσημα καλλιτεχνικών αποφάσεων. Όπως για παράδειγμα στη μορφή της αποπεράτωσης του Δημοτικού Θεάτρου «Ο Κέφαλος» στο Αργοστόλι 1993-1994.

Η ίδια με την ομάδα αυτή οργάνωσε και την Α’ έκθεση στην αίθουσα του «Αντίοχος Ευαγγελάτος» με θέμα «Κεφαλλήνες ζωγράφοι και γλύπτες του 18ου και 19ου αιώνα» από 14-1 ως 28-2-1994 και με 135 έργα μουσείων και πινακοθηκών, με παράλληλες ομιλίες και προβολές περί τέχνης. Επίσης και βοήθησε στην οργάνωση της έκθεσης – αφιέρωμα στον Νικόλαο Ξυδιά- Τυπάλδο στα πλαίσια εκθέσεως «Επτανήσιοι Καλλιτέχνες 18ου και 19ου αιώνα» με έργα Εθνικής Πινακοθήκης στον ίδιο χώρο το 1996. Καθώς και στην οργάνωση της αφιερωματικής στον εξαίρετο Κεφαλονίτη ζωγράφο Γιάννη Πεταλούδη έκθεσης ένα χρόνο από το θάνατό του, Σεπτέμβριο 1994, στην ίδια αίθουσα του Θεάτρου. Από το 1990 πραγματοποιεί κάθε Αύγουστο ατομική έκθεση ζωγραφικής στο χωριό Βιλλατώρια περιοχής Ληξουρίου, με θέμα πάντα «τοπίο και άνθρωποι της Κεφαλονιάς», με παράλληλες άλλες πνευματικές εκδηλώσεις στον ίδιο χώρο.

Έχει στενή συνεργασία με το Επιμελητήριο Εικαστικών Τεχνών Ελλάδας ως μέλους του Δ.Σ. και πολλών Επιτροπών του, καθώς και ως συνδιοργανωτής συνεδρίων του. Συγχρόνως συνεχίζει τη δημιουργική της παρουσία τόσο στη ζωγραφική όσο και στο λόγο. Μέλος επίσης της Ιστορικής Εθνολογικής Εταιρείας της Ελλάδας και του Δ.Σ. της, συμβάλλει στο έργο της.

  

Εκθέσεις ατομικές

 

Από την πρώτη ατομική της έκθεση στην αίθουσα Τέχνης διακρίθηκε για το προσωπικό ύφος της ζωγραφικής της έκφρασης, την αγάπη της στο τοπίο του ελληνικού χώρου και στην αρχιτεκτονική του φυσιογνωμία που άλλαξε σε μια εξέλιξη γοργή χάνοντας τα τοπικά του γνωρίσματα. Το νόημα της ζωγραφικής της πορείας ήταν θαυμασμού και αποχαιρετισμού. Το ίδιο περιεχόμενο αποδόθηκε και στα βιβλία – λευκώματα της. Οι εκθέσεις της που ακολούθησαν είχαν αυτό τον στόχο και ήταν τις περισσότερες φορές πρόδρομοι των βιβλίων της, όπως οι παρουσιάσεις έργων της στις αίθουσες Αθηνών που θα αναφέρουμε: Αίθουσα των εφημερίδων, Βήμα – Νέα, το 1954, αίθουσα Γαλλικού Ινστιτούτου Αθηνών 1957, Μεγάλη αίθουσα Παρνασσού 1956, Αίθουσα Ξενοδοχείου Χίλτον, αίθουσα Αρχιτεκτονικής.

 

Ντιάνα Αντωνακάτου - Ναύπλιο

 

Γκαλερί: Αστόρ, Αργώ, Συλλογή, ΑΔΥΤΟΝ, Χρυσοθέμις, Ροτόντα, Θόλος κ.ά. Στις αίθουσες επαρχιών, Ρυθμός (Λάρισα), Γαλλικού Ινστιτούτου (Λάρισα), Βιβλιοθήκης Ναυπλίου «Ο Παλαμήδης», στη Δημοτική Πινακοθήκη, στη Δημοτική Πινακοθήκη, στο Πνευματικό Κέντρο Δήμου Ναυπλιέων (Ναύπλιο), στην αίθουσα Τέχνης (Ναύπλιο), σε κεντρικές αίθουσες του Άργους, στην αίθουσα του «Δασκάλου», «Της Φιλαρμονικής» του Δημοτικού Θεάτρου «Ο Κέφαλος» (στο Αργοστόλι), στο Δημαρχείο Ληξουρίου, στην Καλαμάτα, στο Άργος.

 

Εκθέσεις ομαδικές

 

Εκθέσεις ομαδικές: Μέλος της ομάδας «ΣΤΑΘΜΗ», στο Ζάππειο Μέγαρο, στην Αίθουσα Τέχνης (Θεσσαλονίκη) και αλλού. Μέλος του Σωματείου Ελλήνων Καλλιτεχνών στο Αμερικανικό Ινστιτούτο Αθηνών και αλλού. Μέλος πολλών άλλων πολιτιστικών σωματείων στην Αθήνα και στην Επαρχία.

 

Οι εκδόσεις

 

Οι εκδόσεις της: Για τα βιβλία – λευκώματά της, οι εκδόσεις Κεφαλονιά, Επτάνησα, Αργολίδα, Ελληνικά Μοναστήρια: Μονές (Αργολίδας, Αρκαδίας), Μεσσηνία, Ναύπλιο ’88, Αφιέρωμα στο Ναύπλιο – FOLIO, πραγματοποιήθηκαν από την ίδια, χωρίς βοήθεια χορηγιών. Η έρευνα, η μελέτη και η συγγραφή κειμένων, ήταν πολύχρονη εργασία δική της, καθώς και η επιμέλεια, η συνθετική μορφή των βιβλίων. Σε ένα μακροχρόνιο οδοιπορικό πραγματοποιήθηκε επί τόπου και η εικονογράφησή τους.

Άλλες εικονογραφήσεις- ημερολόγια: Της Αγροτικής Τράπεζας: 1) Περιοχές Ελληνικές με ειδική γεωργική απασχόληση. 2) Αφιέρωμα στην Ελληνίδα Αγρότισσα του Δήμου Ναυπλίου «Η πόλη του Ναυπλίου» 1999. Επίσης, «Τοπία της περιοχής» του Δήμου Ασίνης το 2000. Της χαρτοποιίας Αιγίου, «Κεφαλονιά», του Συλλόγου Αποδήμων Ληξουριωτών: Το Ληξούρι. Πολλά είναι τα εξώφυλλα βιβλίων και καταλόγων με εικονογράφηση της ίδιας.

Δημοσιευμένες ανακοινώσεις της Αντωνακάτου πάνω σε ειδικές ιστορικές έρευνές της για την Αργολίδα και τη Μεσαιωνική Κεφαλονιά, σε πρακτικά συνεδρίων, σε ειδικούς τόμους και σε μεμονωμένες εκδόσεις. Άλλες δημοσιεύσεις: Πολλά άρθρα εικαστικού, ιστορικού, λαογραφικού και κοινωνικού περιεχομένου δημοσιεύθηκαν στον Τύπο και σε γνωστά περιοδικά, Αθηνών και Επαρχίας.

 

 Διαλέξεις

 

Σε διάφορες αίθουσες των Αθηνών, με θέματα πάντα αντιστοίχου περιεχομένου. Για τον Γεράσιμο Στέρη, το 1990 στην Κοργιαλένειο Βιβλιοθήκη Αργοστολίου, με νέα στοιχεία. Για τον «Ευάγγελο Ποταμιάνο» αγωνιστή του 1821 συνεργάτη του Καποδίστρια με έρευνα ειδική, στο Ιστορικό Εθνολογικό Μουσείο: Στο Ναύπλιο το 1998 (Βιβλιοθήκη). Για την «Αρκαδία» στην αίθουσα της Αρχαιολογικής Εταιρείας κ.ά.

 

Συνέδρια

 

Έλαβε μέρος σε διάφορα διεθνή συνέδρια με ανακοινώσεις της. Οργανωτικό μέλος επίσης στα συνέδρια του Επιμελητηρίου Εικαστικών Τεχνών Ελλάδας και ιδιαιτέρως των δυο Συνεδρίων του «Για την εκκλησιαστική Τέχνη στην Ελλάδα σήμερα. Παράδοση – εξέλιξη ως πρόεδρος (Μονή Ελατάδων Θεσσαλονίκη 1993 και Πάτμου 2000). Και το 2001 στο διεθνές συνέδριο για τον Ανδρέα Λασκαράτο, στην Κεφαλονιά.

 Για το ζωγραφικό έργο, τις εκδόσεις και τις ιστορικές της έρευνες, έχουν γράψει και ομιλήσει ακαδημαϊκοί, πανεπιστημιακοί δάσκαλοι, πνευματικοί άνθρωποι, ιστορικοί και κριτικοί της Τέχνης όπως: Ιωάν. Θεοδωρακόπουλος, Δ. Ζακυθυνός, Ροζέ Μιλλιέξ, Π. Χάρης, Καραντώνης, Π. Τέτσης, Σ. Μυριβίλης, Παπανούτσος, Αγγ. Τερζάκης, Αλ. Σολωμός, Σπ. Μπελάς, Π. Παλαιολόγος, Ελ. Κούκκου, Αθ. Καλογεροπούλου, Τατιάνα Σταύρου, Νίκος Αλεξίου, Θαν. Τσουπαρόπουλος, Νίκος Μοσχονάς, Πέλλη Κεφαλά Καρακατσάνη, Δώρα Μαρκάτου, Δημ. Σταμέλος, Παν. Λαλιάτση και πολλοί άλλοι.

 

Δημοσιογραφική και κριτική δράση

 

Έγραψε χρονογραφήματα καθημερινά στον ανεξάρτητο Τύπο, ρεπορτάζ καλλιτεχνικό και κριτικά σημειώματα, καθώς και στις εφημερίδες «Νίκη» και αλλού. Όπως επίσης επί σειρά ετών στα περιοδικά «Ηώς», «Ελληνικά Θέματα», «Αρχιτεκτονική», «Πολιτικά Θέματα», παρακολουθώντας από κοντά το εικαστικό γίγνεσθαι, μέσα στο φαινόμενο των κοινωνικών εξελίξεων.

Η Ντιάνα Αντωνακάτου απεβίωσε σε ηλικία 92 ετών, την Παρασκευή 7 Οκτωβρίου 2011.   

 

Υποσημειώσεις


 

 * Ο Κωνσταντίνος Παρθένης (Αλεξάνδρεια Αιγύπτου, 10 Μαΐου 1878 – Αθήνα, 25 Ιουλίου 1967) ήταν διακεκριμένος  έλληνας ζωγράφος, που με το έργο του έφερε σημαντική αλλαγή στα εικαστικά δρώμενα της Ελλάδας στις αρχές του 20ού αι.

** Ο Γιάννης Κεφαλληνός (Αλεξάνδρεια Αιγύπτου, 12 Ιουλίου 1894 – Αθήνα, 27 Φεβρουαρίου 1957), γνωστός και ως Jean Kefalinos, ήταν διακεκριμένος έλληνας χαράκτης, σχεδιαστής βιβλίων και καθηγητής στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών της Αθήνας.

** Ο Παντελής Πρεβελάκης (1909-1986) ήταν κρητικός λογοτέχνης και μελετητής της Τέχνης. Έγραψε ποίηση, θεατρικά έργα, δοκίμια, μελέτες, αλλά είναι κυρίως γνωστός ως ένας από τους σημαντικότερους εκπροσώπους της πεζογραφικής γενιάς του 1930.

 

Πηγές


  • Πάνου Λιαλιάτση, «Η Αργολική Λογοτεχνία 1830 – 1993 », Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη Ναυπλίου  « Ο ΠΑΛΑΜΗΔΗΣ », 1994.
  • Δικτυακή Πύλη Κεφαλονιάς.

Read Full Post »

Τα Κέντρα Ελληνικών Σπουδών του Harvard στην Ουάσινγκτον και το Ναύπλιο  


 

Το 1961 ο μεγάλος Αμερικανός ευεργέτης Paul Mellon ίδρυσε το Center for Hellenic Studies (CHS) στην Ουάσινγκτον, θέτοντάς το υπό την αιγίδα και τη διοίκηση του Πανεπιστημίου του Harvard. Ο Mellon “προικοδότησε” το Κέντρο με την πεποίθηση ότι ο αρχαιοελληνικός πολιτισμός δεν είναι μόνον επίκαιρος, αλλά και ζωτικής σημασίας για τον σύγχρονο άνθρωπο. Πίστευε ότι ένα τέτοιο ίδρυμα, ταγμένο στη μελέτη των Ελληνικών και την υπεύθυνη εκλαΐκευση, μπορεί να προβάλλει σε διεθνή κλίμακα “τα μεγάλα πολιτισμικά επιτεύγματα της αρχαίας Ελλάδος”, ιδιαίτερα “τις ανθρωπιστικές αξίες των Ελλήνων και την απήχησή τους” ανά τους αιώνες. Έκτοτε το CHS εξελίχθηκε σε κορυφαίο ερευνητικό και σεμιναριακό κέντρο, στο οποίο φιλοξενούνται κάθε ακαδημαϊκό έτος ένδεκα μεταδιδακτορικοί υπότροφοι, κυρίως κλασικοί φιλόλογοι, αρχαιολόγοι και ιστορικοί από τις Η.Π.Α. και από άλλες χώρες – 30 συνολικά. Τα καλοκαίρια το CHS προσφέρει υποτροφίες διαρκείας ενός μηνός σε μεγάλο αριθμό ερευνητών, οι οποίοι φιλοξενούνται στο Κέντρο. 

Από το 1998 το Κέντρο είναι ισότιμο μέλος της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Harvard. Τις δραστηριότητές του επιβλέπει μια επιτροπή η οποία περιλαμβάνει ex officio τον κοσμήτορα της Φιλοσοφικής Σχολής και καθηγητές του Harvard. Aπό το 2000 διευθυντής του CHS είναι ο Gregory Nagy, καθηγητής Κλασικής Φιλολογίας και Συγκριτικής Λογοτεχνίας στο Harvard, παγκoσμίου ολκής ελληνιστής (και δη ομηριστής), ο οποίος βραβεύθηκε πρόσφατα (18 Οκτωβρίου 2006) μαζί με το επιτελείο του CHS από το Ίδρυμα Ωνάση, για την προσφορά του Κέντρου στη διάδοση του ελληνικού πολιτισμού. 

Εκτός από τις άριστες συνθήκες για τη διεξαγωγή έρευνας, το ίδρυμα εκδίδει βιβλία, μονογραφίες και τα πρακτικά των συνεδρίων που διεξάγονται στους χώρους του, καθώς και άλλα έργα που προέρχονται από διεθνείς συνεργασίες, όπως η νέα κριτική έκδοση, σε διαδικτυακή μορφή, της πρώτης ραψωδίας της Ιλιάδας. Αρχή του Κέντρου είναι να “εκδίδει ηλεκτρονικά”, δηλαδή διαδικτυακά, όσα κείμενα παράγει και τυπογραφικά – έτσι, για παράδειγμα, τα πρακτικά ενός σεμιναρίου τυπώνονται, αλλά και δημοσιεύονται στο internet. Το περιοδικό του Κέντρου, Classics, είναι επίσης διαδικτυακό. 

 

Ο Bυζαντινός κώδικας Venetus A: Το εγχείρημα του CHS


 

Το μεγαλύτερο και σημαντικότερο εγχείρημα του CHS τα τελευταία επτά χρόνια είναι η φωτογράφιση του βυζαντινού κώδικα Venetus A, ο οποίος χρονολογείται στον 10ο αιώνα και βρίσκεται στη Μαρκιανή Βιβλιοθήκη της Βενετίας, ως δωρεά του Καρδιναλίου Βησσαρίωνα τον 15ο αιώνα. Το χειρόγραφο αυτό διασώζει το αρχαιότερο υφιστάμενο κείμενο της Ιλιάδας, μαζί με πολύτιμα σχόλια αρχαίων και βυζαντινών φιλολόγων. Πολλά από τα σχόλια αυτά παραμένουν ανεξερεύνητα και φωτίζουν καίρια αναπάντητα ερωτήματα, όπως ο τρόπος προφοράς των ομηρικών στίχων. Έως σήμερα οι σύγχρονοι εκδότες της Ιλιάδας και των σχολίων έχουν στηριχθεί αναγκαστικά σε φωτογραφική αναπαραγωγή του 1901.  

Κατόπιν συνεννοήσεως με τη Μαρκιανή Βιβλιοθήκη η διεθνής διεπιστημονική ομάδα του CHS, η οποία περιλαμβάνει και ειδικούς από την British Library, φωτογράφισε με εξοπλισμό τελευταίας τεχνολογίας τον Venetus A. Ο εξοπλισμός αυτός συνίσταται σε ειδικά κατασκευασμένη προστατευτική βάση – το λεγόμενο “λίκνο” – για τον κώδικα˙ το “λίκνο” είναι και ο υποδοχέας της φωτογραφικής μηχανής. Με τη βοήθεια της όλης απεικονιστικής διαδικασίας, θα καταρτισθεί ένα περισσότερο αξιόπιστο κείμενο της Ιλιάδας. Επίσης, ολόκληρη η διαδικασία της φωτογράφισης βιντεοσκοπήθηκε όχι μόνο προκειμένου να δημοσιοποιηθεί διεθνώς, αλλά πρωτίστως για να καταγραφεί για εκπαιδευτικούς σκοπούς, ιδίως για μελλοντικές εφαρμογές στην Ελλάδα (βλ. αμέσως πιο κάτω). 

Χάρη στο CHS, ο κώδικας του Βησσαρίωνος, ένα αληθινό κόσμημα της βυζαντινής πνευματικής και χειρόγραφης παράδοσης, έγινε προσιτός και διατίθεται διαδικτυακά, σε νέα αποκατεστημένη μορφή, στην παγκόσμια κοινότητα. Η φωτογραφική αυτή αποστολή περικλείει καθ’αυτήν μια ευρωπαϊκή και δη οικουμενική διάσταση: πρόκειται για βυζαντινό κώδικα τον οποίο διέσωσε βυζαντινός λόγιος, πρόσφυγας στη Δύση, ο οποίος μεταλαμπάδευσε τη σημαντικότερη υπάρχουσα διασκευή της Ιλιάδας στη Βενετία και, μέσω αυτής, σ’ολόκληρη την ανθρωπότητα.

Αξίζει, τέλος, να σημειωθεί ότι το “λίκνο” θα περιέλθει ως ιδιοκτησία στο παράρτημα του CHS στο Ναύπλιο για τη δημιουργία ενός πρότυπου φορητού εργαστηρίου. Με τον τρόπο αυτό το CHS-GR θα είναι σε θέση να αναλαμβάνει δωρεάν παρόμοια εγχειρήματα φωτογράφισης και ψηφιοποίησης χειρογράφων στην Ελλάδα και το εξωτερικό. 

     

Η “Ψηφιακή Αγορά” του CHS


Μια άλλη δραστηριότητα του Κέντρου αφορά άμεσα το Ναύπλιο.  Πρόκειται για μια τεχνολογική πρωτοβουλία ευρείας εμβελείας και απήχησης που φέρει το όνομα Digital Agora – Ψηφιακή Αγορά. Εννοείται, βέβαια, αγορά με την αρχαία έννοια, δηλαδή τόπος συνάντησης ανθρώπων και ελεύθερη ανταλλαγή ιδεών. Το πρότυπο εν προκειμένω είναι η αγορά της κλασικής Αθήνας, αλλά με τις προδιαγραφές και απαιτήσεις του 21ου αιώνα. Το CHS έχει επενδύσει σε πλήρως εξοπλισμένο νέο κτίριο, και βρίσκεται ανάμεσα στις κεντρικές εγκαταστάσεις του στην Ουάσινγκτον. Το κτίριο αυτό – το λεγόμενο “Ηouse A” – θα είναι η βάση για ποικίλες ηλεκτρονικές επιστημονικές δραστηριότητες, ιδίως για εξ αποστάσεως σεμινάρια. Μέσα από το εγχείρημα αυτό η “αγορά” του Κέντρου της Ουάσινγτον θα εξακτινωθεί στην Αργολίδα, στο Ναύπλιο και, μέσω της πόλης αυτής, στην υπόλοιπη Ευρώπη και στον υπόλοιπο κόσμο.

 

Το ελληνικό παράρτημα του CHS στο Ναύπλιο (CHS-GR)


 

Το Κέντρο Ναυπλίου (CHS-GR) ήδη στεγάζεται στο νεοκλασικό Μέγαρο Ιατρού (πρώην Δημαρχείο), του οποίου η αποκατάσταση, περατώθηκε τον Φεβρουάριο του 2007. Το κέντρο αυτό εχει συσταθεί ως συνέχεια και συμπλήρωση της αποστολής του CHS και έχει προβλεπόμενο ετήσιο προϋπολογισμό 300.000 ευρώ. Γι αυτό και στο ελληνικό παράρτημα θα μεταγγισθούν οι ανθρωπιστικές επιδιώξεις, οι διακλαδικές μέθοδοι και τα τεχνολογικά μέσα του CHS. Τα ερωτήματα και τα ζητήματα με τα οποία θα καταπιαστούν οι μελετητές και σπουδαστές στο CHS-GR απορρέουν απ’ευθείας απο τη συσσωρευμένη εμπειρία περίπου 4.000 ετών ελληνικού υλικού και πνευματικού πολιτισμού. Τέτοια ερωτήματα είναι λ.χ.:

• Τι σημαίνει “Πολιτισμένος” (civilized);
• Τι είναι Δημοκρατία και πώς επιτυγχάνεται καλύτερα;
• Τι είναι ο διεθνισμός – ποια είναι τα οφέλη – ποιες είναι οι απώλειες από την ανάμειξη των πολιτισμών;
• Τι σημαίνει “Ευρωπαίος”; 

Το CHS-GR θα είναι πλήρως εξοπλισμένο με την πιο προχωρημένη σύγχρονη τεχνολογία η οποία θα διατεθεί για τη μελέτη, τόσο του υλικού (αρχαιολογικού) όσο και του πνευματικού (κυρίως λογοτεχνικού) πλούτου του ελληνικού κόσμου. Το μέγα πλεονέκτημα της τεχνολογίας συνίσταται στο ότι το ίδιο το Κέντρο του Ναυπλίου, ως υποδοχέας της τεχνολογίας του αμερικανικού κέντρου, δεν θα χρειαστεί να αγοράσει το λογισμικό, το οποίο έχει και υψηλό κόστος. Εφόσον το Κέντρο της Ουάσινγκτον ήδη διαθέτει τις τεχνολογικές δυνατότητες, μπορεί να τις “μεταφέρει” χάρη στο διαδίκτυο στο Ναύπλιο και να καταστήσει τους κατοίκους και επισκέπτες της πόλης, καθηγητές, φοιτητές και μαθητές ισότιμα μέλη, για παράδειγμα, ενός ηλεκτρονικού σεμιναρίου που θα διεξάγεται στην Ουάσινγκτον ή στο campus του Harvard.

Το CHS-GR: ο μοναδικός κόμβος του Harvard στην Ευρώπη, που είναι προσιτός στο κοινό. Η θέση του CHS-GR είναι στρατηγική από άποψη καθαρώς εκπαιδευτική. Χάρη στη γειτνίασή του με σημαντικούς αρχαιολογικούς χώρους στην Πελοπόννησο (Μυκήνες, Μυστράς, Ολυμπία κ.ά.) και τη Στερεά Ελλάδα (λ.χ. Δελφοί) θα διευκολύνει τους Αμερικανούς σπουδαστές – επισκέπτες του Κέντρου (βλ. πιο κάτω). Το Κέντρο είναι, επιπροσθέτως, ο μοναδικός κόμβος τον οποίο διαθέτει στην Ευρώπη το διεθνές δίκτυο ερευνητικών κέντρων του Harvard.

 Το δίκτυο αυτό περιλαμβάνει προς το παρόν τρία κέντρα:

  • Κέντρο στην Κεντρική και Λατινική Αμερική, το David Rockefeller Center στο Σαντιάγκο της Χιλής, το οποίο λειτουργεί με εντυπωσιακή επιτυχία από το 2002.
  • Κέντρο βιολογικής έρευνας στην Κόστα Ρίκα.
  • Το Ινστιτούτο Περιβαλλοντολογικής και Δημόσιας Υγιεινής στην Κύπρο, το οποίο υπάγεται στο Harvard School of Public Health. Tο εν λόγω ινστιτούτο, από τον Σεπτέμβριο 2006, προσφέρει μεταπτυχιακό πρόγραμμα (Postgraduate program in Environmental Health) και έχει οργανώσει πλειάδα ερευνητικών δραστηριοτήτων σε 19 αφρικανικές χώρες. Το καλοκαίρι εγκαινιάστηκε ένα νέο παράρτημα στην Κίνα (Σανγκάη) ενώ σχεδιάζεται η ίδρυση ενός ακόμη ανάλογου κέντρου στην Ινδία (Βομβάη). 

Όπως τα ήδη λειτουργούντα “αδελφά” ιδρύματα, έτσι και το CHS-GR θα έχει πολλαπλές χρήσεις. Το κτίριο θα είναι πλήρως εξοπλισμένο για την εξ αποστάσεως μάθηση, έρευνα και διδασκαλία, καθώς και για πολιτιστικά-εκπαιδευτικά προγράμματα. Οι “χρήστες” – φίλοι του Κέντρου Ναυπλίου θα είναι: 

– ερευνητές κάθε ηλικίας και ασχέτως ιεραρχικής βαθμίδος
– απόφοιτοι του Harvard, οι οποίοι επισκέπτονται με οργανωμένες περιηγήσεις την Ελλάδα κάθε χρόνο
– σπουδαστές του προγράμματος δια βίου εκπαίδευσης του πανεπιστημίου αυτού,
– τριτοετείς φοιτητές του Harvard που περνούν ένα εξάμηνο μελετώντας στο εξωτερικό, και, βεβαίως,
– όσοι κάτοικοι στην ευρύτερη Αργολίδα και στην υπόλοιπη χώρα θα ήθελαν να παρακολουθούν τις εκδηλώσεις του (π.χ. διδάσκοντες στην πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση). Διευκρινίζεται ότι το CHS-GR καθ’αυτό δεν απονέμει τίτλους σπουδών ούτε επιβάλλει δίδακτρα. 

 Οι στόχοι του CHS-GR , μεταξύ άλλων οι στόχοι του Κέντρου στο Ναύπλιο είναι:
 
1) Να προσφέρει σε ερευνητές στην Ελλάδα, ασχέτως της ιδιότητας ή της θέσης τους, είτε είναι διορισμένοι είτε όχι, τεχνολογική υποστήριξη γιά την έρευνά τους και ιδιαίτερα διαδικτυακή πρόσβαση στο πλέγμα των βιβλιοθηκών του Harvard, καθώς και σε άλλες βάσεις δεδομένων (βλ. πιο κάτω). Γενικά το Κέντρο θα προσφέρει σε ερευνητές τον χώρο και τα μέσα για εργασία και απρόσκοπτη σκέψη. 

2) Να εφαρμόσει και να αναπτύξει εκπαιδευτικά και επιμορφωτικά προγράμματα για τους αποφοίτους του Harvard και για τους φοιτητές “δια βίου εκπαίδευσης” του πανεπιστημίου αυτού. Και οι δύο κατηγορίες σπουδαστών έρχονται τακτικά στην Ελλάδα για να μελετήσουν επί τόπου, όχι μόνο τις αρχαιότητες αλλά και τη σύγχρονη Ελλάδα.

3) Να οργανώσει το Κέντρο Ναυπλίου επιμορφωτικές εκδηλώσεις που θα απευθύνονται σε μελετητές και στην εντόπια κοινωνία της Αργολίδας. Θα πρόκειται για σεμινάρια, διαλέξεις και ολιγοήμερα συνέδρια πάνω σε επιστημονικά θέματα που θα ενδιαφέρουν τους ερευνητές του Κέντρου, αλλά και την τοπική κοινωνία. 

4) Να υποβοηθήσει τις ερευνητικές δραστηριότητες του ετησίου προγράμματος θερινών σπουδών (Harvard Summer School) στην Ολυμπία, ενός πρωτοποριακού διακλαδικού προπτυχιακού προγράμματος το οποίο λειτουργει εδώ και πέντε χρόνια. Το λεγόμενο “Olympia Program” είναι ένα από τα θερινά προγράμματα που διαρκούν 5 εβδομάδες κάθε χρόνο με καθηγητές του Harvard, σε 15 χώρες – από τη Βολιβία και την Ονδούρα έως τη Σουηδία και την Κίνα. (Επιστημονικοί υπεύθυνοι του ελληνικού προγράμματος είναι ο καθηγητής G. Nagy και η κα Άννα Σταυρακοπούλου, λέκτωρ θεατρικών σπουδών του Α.Π.Θ.). Περίπου 65% των εγγεγραμμένων φοιτητών στα διεθνή αυτά Summer Schools είναι φοιτητές του Harvard. Στο Olympia Program έχουν επίσης φοιτήσει προπτυχιακοί σπουδαστές από την Ελλάδα, την Τουρκία, τη Βουλγαρία και από άλλες χώρες της Ευρώπης (Αγγλία, Γαλλία), της Ασίας (Φιλιππίνες, Ινδία) και της Νότιας Αμερικής (Γουατεμάλα, Περού). Κάθε χρόνο, χάρη στη γενναιοδωρία χορηγών, το πρόγραμμα της Ολυμπίας προσφέρει μια υποτροφία (ύψους 7.000 δολλαρίων) σε Έλληνα φοιτητή ή Ελληνίδα φοιτήτρια. Το CHS-GR θα υποστηρίξει ιδιαίτερα τις ερευνητικές ανάγκες των σπουδαστών της Ολυμπίας με την ηλεκτρονική του βιβλιοθήκη. 

5) Να συνεχίσει το θερινό πρόγραμμα Επαγγελματικής Κατάρτισης (Summer Internship Program), το οποίο απευθύνεται σε προπτυχιακούς φοιτητές του Πανεπιστήμιου Harvard. 

6) Να βοηθήσει τεχνολογικά αρχαιολόγους, Έλληνες και μη, χάρη στην επένδυσή του στην ψηφιακή αρχαιολογία (βλ. πιο κάτω). 

7) Τέλος, να πρωτοστατήσει στη φωτογράφιση και ψηφιοποίηση χειρογράφων (ασχέτως περιεχομένου) που βρίσκονται στη Ελλάδα και την ευρύτερη περιοχή. 

 

 Πρωτόγνωρα τεχνολογικά μέσα 


 

Η επικείμενη επένδυση σε τεχνολογία του Harvard στο Ναύπλιο είναι άγνωστη έως σήμερα στον χώρο των ελληνικών πανεπιστημίων και συναφών ερευνητικών κέντρων και κρατικών υπηρεσιών. Το Κέντρο Ναυπλίου, επομένως, θα αποτελεί πρότυπο γιά Έλληνες ερευνητές και εκπαιδευτικούς κάθε επιπέδου. Το Harvard ευχαρίστως διαθέτει την τεχνολογία αυτή στην πατρίδα μας. Ακολούθως, περιγράφονται εν συντομία τα συγκεκριμένα τεχνολογικά μέσα που θα εξασφαλίσει το πανεπιστήμιο αυτό μέσα από το CHS-GR. 

Ο ερευνητής θα έχει άμεση πρόσβαση σε μια πλειάδα βάσεων δεδομένων και σε άλλα μέσα, που θα παρέχει δωρεάν το Harvard. Ειδικότερα, το Κέντρο μας θα διαθέτει: 

1. TLG, Θησαυρό της Ελληνικής Γλώσσας. Πρόκειται για διαδικτυακό αρχείο που περιέχει όλα τα κείμενα που έχουν γραφεί στην ελληνική γλώσσα, από την εποχή των πινακίδων της Γραμμικής Β (1300 π.Χ.) έως την Άλωση της Κωνσταντινούπολης: 11.000 κείμενα, 89 εκατομμύρια λέξεις. 

2. Θα έχει μια βάση δεδομένων που φέρει τη μυκηναϊκή ονομασία Perseus και περιλαμβάνει:

– Χάρτες κανονικούς και δορυφορικούς της Ελλάδος
– Άρθρα και βιβλία εγκυκλοπαιδικού χαρακτήρα, αναφερόμενα στην ιστορία και τη μυθολογία της Ελλάδος
– Ένα corpus (αρχείο) Ελλήνων και Λατίνων συγγραφέων με αγγλικές μεταφράσεις
– Το LSJ (από τα αρχικά των ονομάτων τριών επιμελητών της έκδοσης, H.G. Liddell, R. Scott, H.S. Jones) λεξικό αρχαιοελληνικό – αγγλικό, ένατη έκδοση, απαραίτητο εργαλείο για κάθε ερευνητή
– Αρχείο εικονογραφίας, με επιλεγμένα έργα της αρχαιοελληνικής τέχνης. 

3. Θα παρέχει πρόσβαση στο J-Stor, μια άλλη βιβλιογραφική βάση δεδομένων που περιλαμβάνει πάνω από 122 περιοδικά, κυρίως στα αγγλικά αλλά και στα γαλλικά, τα οποία σχετίζονται με τις κοινωνικές και ανθρωπιστικές επιστήμες (όχι μόνο με την ελληνική φιλολογία) και είναι προσιτά on line. Θα μπορεί, δηλαδή, ο ερευνητής να διαβάσει ένα πλήρες άρθρο και, αν θέλει, να το εκτυπώσει χάρη στο J-Stor. Tα 122 και πλέον περιοδικά αυτά καλύπτουν γνωστικούς χώρους όπως: αρχαιολογία, ανθρωπολογία, οικονομολογία, κοινωνιολογία, σλαβικές σπουδές, μεσανατολικές σπουδές, λατινοαμερικανικές σπουδές, ιστορία κ.ά. 

4. Θα έχει τη Σούδα on line, δηλαδή το σημαντικό βυζαντινό εγκυκλοπαιδικό λεξικό (10ου αι.) το οποίο επανεκδίδεται τμηματικά. 

5. Θα έχει πρόσβαση στη βιβλιοθήκη του Κέντρου στην Ουάσινγκτον, 53.000 τόμων, η οποία περιέχει και όλες τις διαδικτυακές εκδόσεις του Κέντρου, για παράδειγμα την Ιλιάδα και τα σχόλια. 

6. Αναφέρθηκε η βιβλιοθήκη του Κέντρου της Ουάσινγκτον, η οποία είναι εξειδικευμένη σε θέματα της αρχαιότητος. Ως παράρτημα, όμως, του Κέντρου Ελληνικών Σπουδών του Harvard, το Κέντρο Ναυπλίου θα έχει επιπλέον άμεση πρόσβαση σε ολόκληρο το φάσμα των επί μέρους βιβλιοθηκών του Harvard. Έτσι στα μέσα του Ναυπλίου προστίθεται μια βάση δεδομένων με 9 εκατομμύρια λήμματα, όπου καταγράφονται πάνω από 14 εκατομμύρια βιβλία, περιοδικά, χειρόγραφα, αρχεία, χάρτες, μικροφίλμ, μουσικές παρτιτούρες, ηχογραφήσεις και εικονογραφικό υλικό. Χάρη στο κεντρικό αυτό σύστημα ο ερευνητής θά μπορεί να ενημερώσει πλήρως τη βιβλιογραφία του και ακόμη να συμβουλευθεί διαδικτυακά εγκυκλοπαίδειες και άλλα έργα αναφοράς ή να διαβάσει τις περιλήψεις βιβλίων. 

7. Θα διαθέτει ειδική κινητή κάμερα για τη φωτογράφιση βυζαντινών και άλλων χειρογράφων (βλ. πιο κάτω). 

 

Εξειδικευμένες εφαρμογές της τεχνολογίας του CHS-GR: Μερικά παραδείγματα 

 

1. Έλληνες και αλλοδαποί αρχαιολόγοι θα μπορούν να συνεργαστούν στο CHS-GR πάνω σε ηλεκτρονικά εγχειρήματα (projects), όπως:

α) ο σχεδιασμός και η διαχείριση βάσης δεδομένων, η οποία θα περιέχει τα ευρήματα και τη στρωματογραφία αρχαιολογικών θέσεων.

β) ο σχεδιασμός και η διαχείριση διαδικτυακών τόπων που απευθύνονται σε ειδήμονες, αλλά και στο ευρύτερο κοινό.

γ) ο σχεδιασμός μουσειακών εκθέσεων που υποστηρίζονται από υπολογιστές και βίντεο.
δ) η βιντεοσκόπηση ανασκαφών εν προόδω, ιδίως στην Πελοπόννησο. 

2. Ο μεμονωμένος ερευνητής, ο οποίος θα διεξαγάγει την έρευνά του στο Κέντρο, θα μπορεί να παρουσιάσει σε συναδέλφους του στο Harvard τα πορίσματά του μέσα από ένα video conference, μια ζωντανή ταυτόχρονη μετάδοση, όπου και οι δύο πλευρές, Ναύπλιο και Ουάσινγκτον, θα αντικρύζονται και θα συνομιλούν. Η ανταλλαγή μπορεί να γίνεται ζωντανά και χωρίς εικόνα, δηλαδή μόνο τηλεπικοινωνιακά (audio conference). To Κέντρο μας θα είναι εξοπλισμένο και για τα δύο αυτά είδη επικοινωνίας. Με τον ίδιο συντονισμένο τρόπο θα είναι δυνατόν να μεταδοθούν ζωντανά με εικόνα και συνέδρια ή σεμινάρια, όπου επιστήμονες στο Harvard θα συνομιλούν με ερευνητές στο Ναύπλιο. Και τα πρακτικά αυτών των συναντήσεων θα εκδίδονται μέσω του διαδικτύου.

3. Μπορεί, επίσης, να γίνονται οργανωμένες συζητήσεις on line πάνω σε κάποιο θέμα. Το 2003 έγινε μια τέτοια συζήτηση στην Ουάσινγκτον, με θέμα την αθηναϊκή δημοκρατία. Στη συζήτηση συμμετείχαν μαθητές τοπικών γυμνασίων, οι οποίοι έθεσαν ερωτήματα σε ένα πάνελ ειδικών που βρίσκονταν στο Κέντρο της Ουάσινγκτον. 

4. Τέλος, όπως σημειώθηκε ήδη, το CHS-GR θα διαθέτει δωρεάν τον προηγμένο του φωτογραφικό εξοπλισμό για τη φωτογράφιση (και εν συνεχεία ψηφιοποίηση) χειρογράφων ευρισκομένων στην Ελλάδα ή το εξωτερικό, ιδίως όταν αυτά είναι εύθραυστα και λιγότερο προσιτά στην ευρύτερη επιστημονική κοινότητα. 

Οι δυνατότητες του Κέντρου Ναυπλίου, επομένως, είναι πολλές και τα οφέλη γιά τον τόπο μας εξαιρετικά μεγάλα. Είναι προφανείς οι εθνικοί λόγοι οι οποίοι επιβάλλουν την υποστήριξη του CHS-GR από κρατικούς και άλλους ελληνικούς φορείς. 

 

Ιωάννης  Πετρόπουλος
Αναπλ. Καθηγητής, Τμήμα Ελληνικής Φιλολογίας, Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης. Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου του Κέντρου Ελληνικών Σπουδών στο Ναύπλιο. 

    

Πηγή  


  • Περιοδικό Αρχαιολογία και Τέχνες

 

Read Full Post »

Πολεμικό Μουσείο Ναυπλίου

 


 

  Το Πολεμικό Μουσείο – Παράρτημα Ναυπλίου εγκαινιάστηκε στα τέλη Νοεμβρίου 1988 και στεγάζεται στο χώρο που επέλεξε ο Ι. Καποδίστριας για φιλοξενήσει την πρώτη Στρατιωτική Σχολή Ευελπίδων (1828). Αποτελεί Παράρτημα – το πρώτο που ιδρύθηκε στην Ελλάδα – του Πολεμικού Μουσείου της Αθήνας.

 

Μικρή στολή Ευέλπιδος, 1829. Πίσω το κτίριο της πρώτης σχολής Ευελπίδων.

Η αποστολή του Παραρτήματος Ναυπλίου του Πολεμικού Μουσείου είναι η συλλογή, συντήρηση και παρουσίαση των αντικειμένων και των γραπτών μαρτυριών που φωτίζουν τις πτυχές της νεώτερης ιστορίας του Ελληνικού Έθνους, από τα τελευταία προεπαναστατικά χρόνια μέχρι την απελευθέρωση από τη Γερμανική Κατοχή του 1944 και επίσης, όπως είναι αυτονόητο, λόγω του περιφερειακού χαρακτήρα του, η διάσωση της ιστορικής μνήμης και προώθηση της  τοπικής ιστορίας και του τοπικού πολιτισμού. Προκειμένου να ανταποκριθεί στην ευρύτατη αποστολή του, το Παράρτημα Ναυπλίου του Πολεμικού Μουσείο έχει συγκεντρώσει και στεγάσει ένα σημαντικό μέγεθος μουσειακού υλικού (κανόνια, όλμους, οβούζια, όπλα, εξαρτήματα όπλων, άγκυρες, πολεμικά λάφυρα, ιστορικές φωτογραφίες, ομοιώματα πλοίων και αεροσκαφών, στολές, πίνακες, λαϊκές εικόνες, χαρακτικά, χάρτες, χειρόγραφα, αντικείμενα μικροκαλλιτεχνίας, σημαίες και εμβλήματα καθώς και προσωπικά ενθυμήματα  επώνυμων και ανωνύμων αγωνιστών)  το μεγαλύτερο μέρος από τα οποία προέρχεται από τις αντίστοιχες συλλογές του Πολεμικού Μουσείου.

Μερικά από τα εκθέματα που βρίσκονται στις προσθήκες του παραχωρήθηκαν με προθυμία και ευγένεια από το Πελοποννησιακό Λαογραφικό Ίδρυμα. (στρατιωτικές στολές και τοπικές ενδυμασίες), ορισμένα από δημόσιους φορείς της Αργολίδας (Δήμους και Τράπεζες), ενώ εμπλουτίστηκε και με σημαντικές δωρεές και χρησιδάνεια ιδιωτών.

Πολεμικό Μουσείο Ναυπλίου

Τα ενθυμήματα και τα κειμήλια της μόνιμης έκθεσης του Μουσείου είναι εκτεθειμένα σε δυο ορόφους διαρρυθμισμένους, ο πρώτος σε τέσσερις και ο δεύτερος σε δυο αίθουσες, με ικανό αριθμό προθηκών που πλαισιώνουν σειρές από φωτογραφικές μονάδες. Είναι τακτοποιημένα σε ιστορικούς κύκλους, με χρονολογική διαδοχή, διατεταγμένα από δεξιά προς τα αριστερά και συνοδεύονται στο σύνολό τους από επεξηγηματικά κείμενα που αποκαλύπτουν την προέλευση και αναδεικνύουν τη σημασία τους.

Η σχεδίαση και το στήσιμο των προθηκών και των εκθεσιακών μονάδων όπου εκτυλίσσεται η έκθεση, οι οποίες κατασκευάστηκαν με προορισμό να λειτουργήσουν μόνο ως το απολύτως αναγκαίο υπόβαθρο των εκθεμάτων, έχει γίνει με τρόπο προσεγμένο και μεθοδικό χωρίς πρόσθετα μορφολογικά στοιχεία. Η παρουσίαση των μουσειακών αντικειμένων στις αίθουσες είναι γραμμική και λιτή, σχεδόν αυστηρή, αρνούμενη τη χρησιμοποίηση ειδικών διακοσμήσεων και εξεζητημένων πλαισιώσεων, η διευθέτηση των κειμηλίων στις εκθεσιακές μονάδες γίνεται με άνεση χώρου δίχως να «σπρώχνει» το ένα το άλλο.

Τα λειτουργικά στοιχεία που χρησιμοποιήθηκαν για τη στήριξή τους είναι διακριτικά περιορίζονται στα απολύτως αναγκαία, τα χρώματα τόσο στις βιτρίνες όσο και στους τοίχους , ουδέτερα και απαλά ξεκουράζουν την όραση και τονίζουν τα εκθέματα που περιβάλλουν, η ηχομόνωση των εκθεσιακών χώρων είναι αποτελεσματική ενώ ο φωτισμός τους χωρίς είναι έντονος και ενοχλητικός, καταφέρνει και αποκαλύπτει συνολικά τον κειμηλιακό πλούτο ακόμη και τις λεπτομέρειές του.

Οι παραπάνω αρχιτεκτονικές και μουσειογραφικές επιλογές, σε ένα χώρο όχι απλώς μουσειακό αλλά με έντονο και αναπόσπαστο ιστορικό χαρακτήρα, αναζήτησαν και βρήκαν εκείνα τα στοιχεία που θα δημιουργούσαν μια εκθεσιακή εικόνα η οποία θα έδινε στα μεν εκθέματα τη δυνατότητα να προβάλουν μόνα τους, ανόθευτα, τα ιστορικά τους συμφραζόμενα και την ξεχωριστή αισθητική και καλλιτεχνική αξία τους, στους δε επισκέπτες την ευκαιρία να τα συναντήσουν και να ερμηνεύσουν, ο καθένας με το δικό του τρόπο, τις μαρτυρίες και τα μηνύματά τους, σε ένα χώρο απερίσπαστο και ανεπηρέαστο από εξωτερικές, φυσικές ή τεχνικές, επιδράσεις.

Σε ένα περιβάλλον που είναι προφανές ότι αποβλέπει  όχι στην τέρψη του επισκέπτη αλλά στην επικοινωνία, τροφοδώντας με ερεθίσματα τη μνήμη και την κρίση του και αναμοχλεύοντας πολύ συχνά μνήμες από την προσωπική του ιστορία.

  

Έκθεση


 

Στον πρώτο όροφο του Μουσείου εκτίθενται κειμήλια και ενθυμήματα από την ιστορική πορεία της Στρατιωτικής Σχολής Ευελπίδων, της περιόδου της Επανάστασης του 1821, του Μακεδονικού Αγώνα (1904 – 1908), των Βαλκανικών Πολέμων (1912 – 13) και από τη συμμετοχή της Ελλάδας στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, ενώ στο δεύτερο όροφο είναι τοποθετημένα  εκθέματα από τη Μικρασιατική Εκστρατεία, τον Ελληνοϊταλικό Πόλεμο, 1940 – 41, τη Γερμανική Εισβολή, την Κατοχή και την Απελευθέρωση. Στον όροφο αυτό βρίσκεται, ξεχωριστά από τον υπόλοιπο μουσειακό χώρο, ειδική αίθουσα η οποία, κατάλληλα διαρρυθμισμένη κάθε φορά, προορίζεται  να φιλοξενεί τις περιοδικές εκθέσεις που (συν)διοργανώνει το Παράρτημα Ναυπλίου.

Σήμερα, το Παράρτημα Ναυπλίου του Πολεμικού Μουσείου, είτε ως φύλακας και εκθέτης των κειμηλίων που διαθέτει στη συλλογή του και των ιστορικών ενθυμήσεων που τα συνοδεύουν, είτε μέσα από περιοδικές εκθέσεις που, με επιμονή και συνέπεια, (συν)διοργανώνει, είτε, τέλος, με τη (συν) διοργάνωση εκδηλώσεων που άπτονται του αντικειμένου του (διαλέξεις, συζητήσεις, έχει αντρωθεί και καταξιωθεί στη συνείδηση της τοπικής κοινωνίας της Αργολίδας ως ζωτικός θεσμός υψηλής πνευματικής, αισθητικής και εκπαιδευτικής αποστολής, γι’ αυτό και το έχει αγκαλιάσει με ιδιαίτερη ευαισθησία και ενδιαφέρον.

Το κτίριο της πρώτης Σχολής Ευελπίδων, το οποίο έχει κηρυχθεί Ιστορικό Διατηρητέο  Μνημείο  αποτελεί σήμερα καύχημα μόνο των στρατιωτικών υπηρεσιών που στεγάζονται σε αυτό, αλλά και ολόκληρης της πόλης του Ναυπλίου.

Πληροφορίες: Αμαλίας 22, ΤΚ 211 00, Tηλ./Fax: (+30) 27520-25591

Σωτήριος Δέμης,

Λοχαγός Αεροπορίας Στρατού

 

Πηγή


 

  •  Περιοδικό, «Ματιές στην Αργολίδα», τεύχος 7, Δεκέμβριος 2001.

Read Full Post »

Καλλιόπη Παπαλεξοπούλου (1809-1899)


 

Καλλιόπη Σπ. Παπαλεξοπούλου. Φώτο από το « Ημερολόγιον του 1904, Κ. Φ . Σκόκου », Τόμ. 19, Αρ. 1, σελ. 241.

Έδρα της επανάστασης του 1862 ήταν το Ναύπλιο και η ψυχή της μια κυρία. Το παράξενο είναι ότι μ’ αυτήν χόρεψε ο βασιλιάς, όταν έφτασε στην Ελλάδα, τις πρώτες καντρίλλιες του. Η κυρία τούτη, άλλοτε δεσποινίδα Καλλιόπη Καλομογδάρτη, έγινε αργότερα μια από τις αξιολογότερες γυναικείες φυσιογνωμίες της νεότερης Ελλάδας.

Γεννήθηκε στην Πάτρα και ήταν κόρη του προκρίτου Ανδρέα Καλαμογδάρτη. Κατά την έναρξη της επανάστασης κατέφυγε στη Ζάκυνθο με τη μητέρα της και στη συνέχεια στην Αγκόνα της Ιταλίας. Εκεί σπούδασε και έμαθε ιταλικά, γαλλικά και αγγλικά. Το 1824 η οικογένεια της μετακόμισε στο Ναύπλιο, όπου παντρεύτηκε τον Σπύρο Παπαλεξόπουλο, δήμαρχο Ναυπλίου και γερουσιαστή. Σύντομα η Καλλιόπη ξεχώρισε για το πνεύμα της ενώ το σπίτι της είχε μετατραπεί σε φιλολογικό σαλόνι. Προσέφερε μεγάλο μέρος της περιουσίας της στους φτωχούς και στους πρόσφυγες. Τάχθηκε φανερά εναντίον του Όθωνα και έλαβε μέρος σε όλες αντι-Οθωνικές αντιδράσεις. Μετά τον θάνατο του συζύγου της, το 1850, αποσύρθηκε από την ενεργό δράση για ένα μεγάλο διάστημα. Πρωτοστάτησε στην αποτυχημένη εξέγερση του Ναυπλίου, την 1η Φεβρουαρίου του 1862, γι’ αυτό και καταδιώχθηκε από το παλάτι.

Η κυρία Παπαλεξοπούλου ήταν μια χαριτολόγος ετοιμόλογη γυναίκα. Για να εμποδίσει ένα επεισοδιακό στρατιωτικό πραξικόπημα στο Ναύπλιο, αυτό που προηγήθηκε από την τελευταία επανάσταση ενάντια στο βασιλιά Όθωνα, η κυβέρνηση της Αθήνας έστειλε στην ανήσυχη πόλη και αντιμέτωπο στη δημοκρατική φρουρά της ένα εκστρατευτικό σώμα με Γερμανό διοικητή. Ο στρατηγός Hahn, ο διοικητής, πληροφορημένος ότι οι νεότεροι αξιωματικοί της φρουράς είχαν το στέκι τους στο σπίτι της κυρά Καλλιόπης και ότι συγκεντρώνονταν εκεί με δική της έμπνευση και οδηγία, της έστειλε από το γειτονικό Άργος, όπου είχε περάσει σχεδόν χωρίς αντίσταση, ένα είδος τελεσίγραφου, ζητώντας της να φύγει από την πόλη, γατί τα βασιλικά στρατεύματα θα έμπαιναν στο Ναύπλιο και υπήρχε η πιθανότητα αιματηρών συγκρούσεων. Εξαιτίας της δράσης της, έλεγε ο στρατηγός, δεν θα ήταν η κυρία σε ασφάλεια. Η απάντηση ήταν πάνω – κάτω η ακόλουθη: «Θα μείνω όπου βρίσκομαι. Τα μόνα ζωντανά πλάσματα που φοβάμαι είναι οι ποντικοί, γι’ αυτό τους αφάνισα όλους μέσα στο σπίτι μου».

Λένε ότι ο Hahn, μπαίνοντας στην πόλη με τα στρατεύματά του, συνέλαβε όλους τους συνωμότες, αλλά έστειλε στην Κυρά τον υπασπιστή του για να υποβάλλει τα σεβάσματά του σε μιαν αρχόντισσα πολύ ευγενική, αλλά πολιτικά  παραστρατημένη.

Ύστερα από την εκθρόνιση του Βασιλιά, που έγινε έπειτα στην Αθήνα, ήρθε στην πρωτεύουσα. Οι κάτοικοι την υποδέχτηκαν θριαμβευτικά γεμάτοι ενθουσιασμό. Παρευρέθηκε στην Εθνική Συνέλευση,  όρθιοι οι βουλευτές την χειροκροτούσαν για αρκετή ώρα. Η κυρά – Καλλιόπη ήταν η ίδια η ενσάρκωση του ακατάβλητου δημοκρατικού πνεύματος του ελληνικού λαού.

Την τίμησαν για την δράση της και της απένειμαν τιμητική σύνταξη 500 δρχ. Ύστερα από την επίσκεψη στην πρωτεύουσα και την θριαμβευτική υποδοχή της γύρισε στο Ναύπλιο και δεν βγήκε ποτέ πια από το σπίτι της, στην πλατεία Συντάγματος.

Απεβίωσε στις 8 Φεβρουαρίου του 1899. Ήταν σχεδόν εκατό χρόνων, αλλά το πρόσωπό της έμενε ακόμα αρυτίδωτο.  Εξυμνήθηκε από γνωστούς ποιητές της εποχής όπως από τον Ηλία Καλαμογδάρτη, πρώτο ξάδελφό της, και τον Παναγιώτη Σούτσο.

 

Πηγές


  • Μ. Γ. Λαμπρυνίδης « Καλλιόπη Σπ. Παπαλεξοπούλου »,  Ημερολόγιον του 1904, Κ. Φ. Σκόκου,  Τόμ. 19, Αρ. 1, σελ. 241.
  • Δημήτρης Κακλαμάνος, « Ένα πανόραμα της Ελλάδας στο Ναύπλιον », μτφ. Σ. Καρούζου,  Έκδοση, Εμπορικής Τράπεζας της Ελλάδος, Αθήνα, 1979.

 

Διαβάστε ακόμη:

Read Full Post »

« Newer Posts - Older Posts »