Η συμμαχία Κανακάρη-Περρούκα-Χαραλάμπη στις συγκρούσεις Βουλευτικού-Εκτελεστικού κατά τα έτη 1823-1824 – Δημήτρης Μπαχάρας
Οι εμφύλιοι πόλεμοι των ετών 1823-1824 αποτελούν ένα θολό και σκοτεινό σημείο της Επανάστασης του 1821, ακατανόητο ακόμη στους περισσότερους, όχι τόσο λόγω μιας «στενοχώριας» που ξεκινάει ο Αγώνας με εμφυλίους, όσο λόγω της πολυπλοκότητας και της συνθετότητας των σχημάτων και των ομάδων που αντιτίθενται και συγκρούονται, τα οποία απέχουν πολύ από τα γενικά και απόλυτα διμερή σχήματα του τύπου «πρόκριτοι εναντίον οπλαρχηγών», «νησιώτες εναντίον προκρίτων» κ.ο.κ. που έχουν επικρατήσει. Έτσι, δεν είναι εύκολο να προσδιορίσει κανείς αν πρόκειται για έναν ή δύο εμφυλίους, ή πολλές συγκρούσεις μεταξύ περισσότερων στρατοπέδων, αν πρόκειται για μια σύγκρουση μεταξύ ετεροχθόνων, αυτοχθόνων, προκρίτων, νησιωτών, φαναριωτών, οπλαρχηγών ως κοινωνικές ή πολιτικές κατηγορίες, ή κάποιων συγκεκριμένων ανθρώπων με στοχευμένες φιλοδοξίες.
Ούτε καν σε επίπεδο καταγραφής των γεγονότων δεν καταφέραμε να ξεπεράσουμε την ιστοριογραφία των πρώτων χρόνων μετά τον Αγώνα, ώστε να σταματήσουμε να προσωποποιούμε το Βουλευτικό και το Εκτελεστικό και να τα δούμε ως αυτό που πραγματικά ήταν, δηλαδή, πολιτικές συμμαχίες συγκεκριμένων προσώπων μεταξύ τους στη δεδομένη χρονική συγκυρία.[1]
Θεωρούμε λοιπόν σημαντικό να ανιχνεύσει κανείς αυτά τα πρόσωπα, καθώς και την πρότερη αλλά και τη μεταγενέστερη πορεία τους στο πλαίσιο παλαιών και νέων συγκρούσεων, συμμαχιών, αλλά και ιδιαίτερων συμφερόντων. Γιατί οι σχέσεις μεταξύ τους και οι ομάδες κοινών συμφερόντων που διαμορφώνονταν εδράζονταν σε ένα οθωμανικό παρελθόν που όχι μόνο δεν είχε εξαφανιστεί με την έναρξη της Επανάστασης, αλλά αντιθέτως συνέχιζε να παίζει ενεργό ρόλο, ενώ ο τρόπος με τον οποίο οραματίζονταν τον εαυτό τους σε ένα μελλοντικό ελληνικό κράτος καθόριζε τις κινήσεις τους.
Στο επίκεντρο τίθεται σε αυτό το άρθρο η προϋπάρχουσα προεπαναστατικά δυνατή και ισχυρή συμμαχία των Περρούκα-Χαραλάμπη-Κανακάρη,[2] η οποία πρωταγωνιστεί στους εμφυλίους του 1823-1824, όχι μόνο λόγω της αφορμής της εκκίνησης των συγκρούσεων – η καθαίρεση του υπουργού Οικονομικών Χαράλαμπου Περρούκα[3] και του μέλους του Εκτελεστικού σώματος Σωτήρη Χαραλάμπη τον Νοέμβριο του 1823 σύμφωνα με αποφάσεις του Βουλευτικού σώματος -, αλλά και λόγω της βαθιάς εμπλοκής της στη διαδικασία σχηματισμού του νέου κράτους, ερχόμενη αντιμέτωπη με παλαιούς αλλά και νέους εχθρούς.
Πιο συγκεκριμένα, η συμμαχία των Περρούκα-Χαραλάμπη-Κανακάρη είχε αναδυθεί από το 1817 και εξής και βασικός της αντίπαλος ήταν η συμμαχία Λόντου-Ζαΐμη, με την οποία διαγκωνίζονταν με αφορμή συγκρουόμενα οικονομικά συμφέροντα, αλλά και τον διορισμό του εκάστοτε πασά, δραγομάνου, καδή ή άλλων θέσεων εξουσίας.[4] Κατά τη διάρκεια της προετοιμασίας της Επανάστασης είχαν ενταχθεί όλοι τους στη Φιλική Εταιρεία.
Η κατάληψη των Πατρών. Ο Αθανάσιος Κανακάρης καταλαμβάνει την Πάτρα.
Ο βεκίλης Δημήτριος Περρούκας είχε συμμετάσχει στον ηγετικό πυρήνα του σχεδιασμού της Επανάστασης,[5] ο ισχυρότερος πρόκριτος του Άργους Ιωάννης Περρούκας τροφοδοτούσε με όπλα κοντινές περιοχές κατά τον Ιανουάριο-Φεβρουάριο 1821,[6] ο από τους ισχυρότερους πρόκριτους της Πάτρας και βεκίλης στην Κωνσταντινούπολη Αθανάσιος Κανακάρης είχε πολεμήσει στην πρώτη προσπάθεια κατάληψης της Πάτρας, ενώ ο ισχυρότερος πρόκριτος των Καλαβρύτων Σωτήρης Χαραλάμπης ήταν από τους πρώτους που είχαν ξεκινήσει τον ένοπλο αγώνα εναντίον των Τούρκων στις αρχές Μαρτίου 1821. (περισσότερα…)
ΑΡΓΟΛΙΚΗ ΑΡΧΕΙΑΚΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ 