Feeds:
Δημοσιεύσεις
Σχόλια

Ομιλία με θέμα: «Μεταξύ επιτρεπομένου και απαγoρευμένου – Κανόνες, αντιλήψεις και πρακτικές στη σύγχρονη κοινωνία»

29 Νοεμβρίου, 2023 από Αργολική Αρχειακή Βιβλιοθήκη Ιστορίας & Πολιτισμού

Ομιλία με θέμα: «Μεταξύ επιτρεπομένου και απαγoρευμένου – Κανόνες, αντιλήψεις και πρακτικές στη σύγχρονη κοινωνία»

 

Ο Σύλλογος «Φίλοι του Δημοτικού Ωδείου Άργους» διοργανώνει παρουσίαση – συζήτηση με θέμα: «Μεταξύ επιτρεπομένου και απαγoρευμένου – Κανόνες, αντιλήψεις και πρακτικές στη σύγχρονη κοινωνία», το Σάββατο, 2 Δεκεμβρίου 2023, ώρα 19.00, στην Αίθουσα Τέχνης και Πολιτισμού «Μέγας Αλέξανδρος», στο Άργος.

Μία παρουσίαση με θέματα το απαγορευμένο στην αίσθηση, στο συναίσθημα, στη σκέψη, στην ελευθερία έκφρασης, την απώλεια που προκύπτει από όλες αυτές τις καταστάσεις, το δικαίωμα του ανθρώπου στην αυτοδιάθεση καθώς και τη σημασία της ικανότητας αποδοχής της διαφορετικότητας.

 

«Μεταξύ επιτρεπομένου και απαγoρευμένου…»

 

Τέσσερις ομιλητές, οι οποίοι είτε κατάγονται από το Άργος είτε ζουν και δραστηριοποιούνται στην πόλη μας, αναλύουν αυτά τα ακανθώδη ζητήματα, δίνουν τροφή για σκέψεις και συζητήσεις. Διαβάστε τη συνέχεια »

Αναρτήθηκε στις Ειδήσεις - Πολιτισμός | Με ετικέτα , , , , , , , , | Leave a Comment »

Η Αργείτισσα Ιώ: Οι περιπέτειες μιας γυναίκας, μιας λατρείας και η λογοτεχνική πραγμάτευσή τους στην τοπική μυθολογία

28 Νοεμβρίου, 2023 από Αργολική Αρχειακή Βιβλιοθήκη Ιστορίας & Πολιτισμού

Η Αργείτισσα Ιώ: Οι περιπέτειες μιας γυναίκας, μιας λατρείας και η λογοτεχνική πραγμάτευσή τους στην τοπική μυθολογία

 

Εάν δοκιμάζαμε να αποτυπώσουμε με αφηγηματικό τρόπο τον αριστοτελικό ορισμό της περιπέτειας – Ποιητική, 1452a 22-23 «Ἔστι δὲ περιπέτεια μὲν ἡ εἰς τὸ ἐναντίον τῶν πραττομένων μεταβολὴ» και να δώσουμε ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα από την αρχαία γραμματολογία, θα καταλήγαμε στον μύθο της Ιούς, της Αργείτισσας βασιλοπούλας, και στις περιπλανήσεις της. Ενδεχομένως θα συμψηφίζαμε στην εννοιολόγηση της λέξης και τις ατέλειωτες αυτές περιπλανήσεις της, που λανθάνουν σε τοπωνύμια όπως Ιόνιο Πέλαγος, Εύβοια, Βόσπορος, και που προσδίδουν μεγάλη γεωγραφική διάσταση στον μύθο,[1] αναβαθμίζοντάς τον από στοιχείο τοπικής μυθολογίας σε μυθολογικό πρότυπο – αντικείμενο πανελλήνιας εμβέλειας. Σαφώς ο μύθος της Ιούς, όπως και κάθε μεμονωμένος μύθος, αποτελεί μια και μόνο ψηφίδα στο μωσαϊκό της αρχαίας ελληνικής μυθολογίας. Ωστόσο, η ιδιαιτερότητα που παρουσιάζει και η γεωγραφική έκταση που αφορά, τον καθιστά μοναδικό και αξιοσημείωτο.

Ο Δίας και η Ιώ, 1550. Έργο του Ιταλού ζωγράφου, Paris Bordone, Gothenburg Museum of Art (Μουσείο Τέχνης Γκέτεμποργκ), Σουηδία.

Η Ιώ στον μύθο προβάλλεται ως γυναίκα, ιέρεια, ερωτική σύντροφος και μητέρα άλλα και ως αποδέκτης λατρείας. Συγκεντρώνει δηλαδή στο πρόσωπό της μια σειρά ιδιοτήτων, που αποδίδουν κυριολεκτικά και μεταφορικά συνάμα το πεδίο ζωής μιας γυναικείας φύσης, που υπάρχει και σπένδεται χάριν της ύπαρξης των λοιπών ανθρώπων.

Θεωρούμε σκόπιμο να αναφερθούμε αρχικά στη γενεαλογία της ηρωίδας μας. Οι παραδόσεις που διαθέτουμε διαφέρουν σχετικά με το πρόσωπο του πατέρα της. Άλλοτε η Ιώ έχει για πατέρα της τον Ίασο ή Ιάσιο, βασιλιά του Άργους – κατά τον μυθογράφο Απολλόδωρο -, άλλοτε έχει τον ίδιο τον Ίναχο, τον θεό ποταμό που ρέει στην αργείτικη πεδιάδα – και αυτή είναι η εκδοχή που προτιμούν οι τραγικοί ποιητές -, άλλοτε, τέλος, έχει για πατέρα της τον Πει­ρήνα ή Πείραντα – πιθανόν τον αδελφό του Βελλεροφόντη – στην τελευταία εκδοχή βέβαια η Ιώ θα ανήκε στον βασιλικό οίκο της Κορίνθου, κάτι που αποτελεί και την ασθενέστερη μυθολογική περίπτωση. Διαβάστε τη συνέχεια »

Αναρτήθηκε στις Άργος, Άρθρα - Μελέτες - Εισηγήσεις, Μυθολογία | Με ετικέτα , , , , , , , | Leave a Comment »

Η εικονογραφία της Δανάης στη δυτική ζωγραφική από τον μεσαίωνα μέχρι τις αρχές του 20ου αιώνα

24 Νοεμβρίου, 2023 από Αργολική Αρχειακή Βιβλιοθήκη Ιστορίας & Πολιτισμού

Η εικονογραφία της Δανάης στη δυτική ζωγραφική από τον μεσαίωνα μέχρι τις αρχές του 20ου αιώνα – Δρ. Μαρία Αθανασέκου, Ιστορικός Τέχνης

 

Η αργείτισσα πριγκίπισσα Δανάη έχει πλαγιάσει σε ξύλινες ζωγραφικές επιφάνειες και σε καμβάδες, σε ψηφιδωτά και αρχαία αγγεία, σε χαρτί και τοίχους ακόμη και σε φόρμες για κέικ (Εικ.1).

 

Εικ.1. Η Δανάη ως διακοσμητικό σχέδιο εσωτερικού φόρμας κέικ, 3ος αιώνας μ.Χ. Το Μουσείο Aquincum της Βουδαπέστης φιλοξενεί ένα μικρό καλούπι από τερακότα, το οποίο παρουσιάζει ένα επεισόδιο από τη ζωή της Αργείας πριγκίπισσας Δανάης από την ελληνική μυθολογία: τη σύλληψη του γιου της, του Περσέα. Η πληρέστερη περιγραφή της ιστορίας που απεικονίζεται στον δίσκο μπορεί να διαβαστεί στη Βιβλιοθήκη του Ψευδο-Απολλόδωρου: Ἀκρισίῳ δὲ περὶ παίδων γενέσεως ἀρρένων χρηστηριαζομένῳ ὁ θεὸς ἔφη γενέσθαι παῖδα ἐκ τῆς θυγατρός, ὃς αὐτὸν ἀποκτενεῖ. δείσας δὲ ὁ Ἀκρίσιος τοῦτο, ὑπὸ γῆν θάλαμον κατασκευάσας χάλκεον τὴν Δανάην ἐφρούρει. ταύτην μέν, ὡς ἔνιοι λέγουσιν, ἔφθειρε Προῖτος, ὅθεν αὐτοῖς καὶ ἡ στάσις ἐκινήθη: ὡς δὲ ἔνιοί φασι, Ζεὺς μεταμορφωθεὶς εἰς χρυσὸν καὶ διὰ τῆς ὀροφῆς εἰς τοὺς Δανάης εἰσρυεὶς κόλπους συνῆλθεν. Καλούπι από τερακότα από το Μουσείο Aquincum που απεικονίζει την ιστορία της Δανάης. (Φωτογραφία Nóra Szilágyi).

 

Ανάλογα με την περίοδο και την περιοχή της αποδιδόταν ο κάθε της ρόλος. Άλλοτε ήταν η προσωποποίηση της αγνότητας δεδομένου ότι ο πατέρας της την απομόνωσε σε μια υπόγεια φυλακή, ώστε να αποφευχθεί μια εγκυμοσύνη και ένας απόγονος που θα σήμαινε, σύμφωνα με χρησμό, το δικό του τέλος, άλλοτε είναι η προσωποποίηση της βιασμένης γυναίκας, αφού ο Δίας μεταμορφώθηκε σε χρυσή βροχή για να διεισδύσει στη φυλακή και να συνευρεθεί μαζί της παρά τη θέλησή της. Θεωρείται εικονογραφική παγανιστική προεικόνιση της Παρθένου Μαρίας, δεδομένου ότι συνέλαβε τον Περσέα δίχως σωματική επαφή, άμωμα, ενώ αποτελεί και ηρωΐδα όλων των επί χρήμασι εκδιδομένων γυναικών, ο Δίας μεταμορφώθηκε σε χρυσή βροχή και σε κάποια έργα ο χρυσός παρουσιάζεται ως νομίσματα.

Η Δανάη είναι αγνή, είναι κακοποιημένη, είναι φιλήδονη, είναι πόρνη που έκανε σεξ για χρήματα, είναι μια κορτεζάνα που ο χρυσός της αναίρεσε κάθε ηθικό φραγμό. Η Δανάη είναι μια αλληγορία, είναι μια προεικόνιση, είναι μια νεαρή γυναίκα ποθητή και λάγνα, είναι μια παιδούλα που παγιδεύτηκε από δύο άντρες, τον πατέρα και τον εραστή της.

Σε κάποια έργα φαίνεται να προσεύχεται κλεισμένη στον πύργο της – σε μερικές δυτικές εκδοχές είναι αποκλεισμένη σε κάστρο η πύργο -, σε άλλα τη φρουρούν ακόμη και στρατιώτες, ωστόσο τα σύννεφα από πάνω προμηνύουν τη χρυσή βροχή, τη σεξουαλική ολοκλήρωση παρά τη θέλησή της. Υπάρχουν, ωστόσο, αισθησιακοί πίνακες από τον Correggio και τον Tiziano, τον Rembrandt, μέχρι τον Klimt, ή τον Schile, όπου η Δανάη φαίνεται να απολαμβάνει τη συνεύρεση με τον αόρατο εραστή της. Η Δανάη έχει επίσης απεικονιστεί κατά την άφιξή της στη Σέριφο μαζί με τον Περσέα, άλλα σε σαφώς μικρότερο αριθμό έργων.

Η ανακοίνωση αυτή θα ασχοληθεί με την εικονογραφική στιγμή της συνεύρεσής της με το Δία. Διαβάστε τη συνέχεια »

Αναρτήθηκε στις Άρθρα - Μελέτες - Εισηγήσεις, Μυθολογία | Με ετικέτα , , , , , , , , , , | Leave a Comment »

Ομιλία στο Δαναό με θέμα: «Διατροφικές συνήθειες των Ελλήνων / Φάρμακον ή φαρμάκι».

21 Νοεμβρίου, 2023 από Αργολική Αρχειακή Βιβλιοθήκη Ιστορίας & Πολιτισμού

Ομιλία στο Δαναό με θέμα: «Διατροφικές συνήθειες των Ελλήνων / Φάρμακον ή φαρμάκι»

 

Ο Σύλλογος Αργείων «O Δαναός» έχει την τιμή και την ευχαρίστηση να σας αναγγείλει, ότι την Κυριακή 26 Νοεμβρίου 2023  και ώρα 6.30  μ.μ. στην αίθουσα διαλέξεων του Συλλόγου, Αγγελή Μπόμπου 8, στο Άργος,  θα μιλήσει, ο  φαρμακοποιός και μέλος του συλλόγου κ. Παναγιώτης Μπαντανάς με θέμα: «Διατροφικές συνήθειες των Ελλήνων / Φάρμακον ή φαρμάκι».

 

Παναγιώτης Μπαντανάς

 

Ο Παναγιώτης Μπαντανάς γεννήθηκε στη Νέα Κίο και τελείωσε το Δημοτικό της Νέας Κίου και κατόπιν το Γυμνάσιο Άργους. Εισήχθη στην Φαρμακευτική Σχολή του Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, όπου και επεράτωσε τις σπουδές του με Άριστα. Διαβάστε τη συνέχεια »

Αναρτήθηκε στις Ειδήσεις - Πολιτισμός | Με ετικέτα , , , , , , , | Leave a Comment »

Τα θύματα των αεροπορικών βομβαρδισμών του Άργους κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο και η ιατρική περίθαλψη των τραυματιών

14 Νοεμβρίου, 2023 από Αργολική Αρχειακή Βιβλιοθήκη Ιστορίας & Πολιτισμού

Τα θύματα των αεροπορικών βομβαρδισμών του Άργους κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο και η ιατρική περίθαλψη των τραυματιών – Δημήτρης Κ. Κεραμίδας, Καθηγητής Παιδοχειρουργικής

 

Το Άργος υπήρξε στόχος δύο αεροπορικών βομβαρδισμών τη χρονική περίοδο του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου (1939-1945). Ο πρώτος έγινε τον Απρίλιο του 1941 και ο δεύτερος τον Οκτώβριο του 1943. Την πρώτη φορά βομβαρδίστηκε από τους Γερμανούς ενώ τη δεύτερη από τους συμμάχους. Την εποχή εκείνη υπήρχε στρατιωτικό αεροδρόμιο βορειοδυτικά της πόλης σε απόσταση περίπου τριών χιλιομέτρων από το κέντρο της. Το αεροδρόμιο αυτό ήταν το νοτιότερο της ηπειρωτικής χώρας. Σε αυτό είχε μεταφερθεί η Σχολή Ικάρων πριν καταλάβουν την Ελλάδα οι Γερμανοί. Ακολούθως χρησιμοποιήθηκε περιστασιακά από βρετανικά μαχητικά αεροπλάνα και στη συνέχεια από τη γερμανική πολεμική αεροπορία καθ’ όλη τη διάρκεια της γερμανικής κατοχής (Απρίλιος 1941-Οκτώβριος 1944).

Το Άργος, μια μικρή πόλη περίπου 12.000 κατοίκων, ήταν το μεγαλύτερο αστικό κέντρο της Αργολίδας με αξιόλογη εμπορική κίνηση και παραγωγή προϊόντων ελαφράς βιομηχανίας, κυρίως στον τομέα της υφαντουργίας με υφαντήρια μέσα στην πόλη και κονσερβοποιίας γεωργικών προϊόντων στην πέριξ της πόλης γεωργική περιοχή. Στον τομέα της παιδείας λειτουργούσαν τέσσερα δημοτικά σχολεία (μεταξύ αυτών το πρώτο δημοτικό σχολείο που ίδρυσε στην Ελλάδα ο Ιωάννης Καποδίστριας το 1831) και ένα εξατάξιο γυμνάσιο, δωρεά του Ελληνοαμερικανού Σ. Μπουσουλόπουλου, με προδιαγραφές για λειτουργία εργαστηρίων Φυσικής και Χημείας, αίθουσας για θεατρικές παραστάσεις και γυμναστηρίου. Διαβάστε τη συνέχεια »

Αναρτήθηκε στις Άργος, Άρθρα - Μελέτες - Εισηγήσεις, Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος | Με ετικέτα , , , , , , , , , | Leave a Comment »

Η αναθεώρηση του φόνου του Πάνου Κολοκοτρώνη. Ομοιότητες με την δολοφονία του Γεωργίου Καραϊσκάκη

10 Νοεμβρίου, 2023 από Αργολική Αρχειακή Βιβλιοθήκη Ιστορίας & Πολιτισμού

Η αναθεώρηση του φόνου του Πάνου Κολοκοτρώνη. Ομοιότητες με την δολοφονία του Γεωργίου Καραϊσκάκη – Γιώργος Θ. Πραχαλιάς, Γεωπολιτικὸς Επιστήμων, Αξιωματικός Ελληνικού Στρατού ε.α.

 

Ο Πάνος Κολοκοτρώνης ήταν πρωτότοκος υιός του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη και της Αικατερίνης Καρούζου. Γεννήθηκε το έτος 1798 στον Άκοβο της Αρκαδίας. Το ζεύγος απέκτησε άλλες δύο κόρες, την Ελένη και τη Γιωργίτσα, καθώς και άλλους δύο γιούς, τον Γιάννη (Γενναίο) και τον Κολλίνο.

Προτομή του Πάνου Κολοκοτρώνη στη Σιλίμνα Αρκαδίας.

Ο Πάνος έλαβε εξαιρετική μόρφωση κατά την παραμονή της οικογένειας Κολοκοτρώνη στη Ζάκυνθο, καθώς φοίτησε δίπλα στον φημισμένο διδάσκαλο της εποχής Αντώνιο Μαρτελάο, ο οποίος είχε επίσης μαθητές τον Διονύσιο Σολωμό και τον Ούγο Φώσκολο. Ο Πάνος κατάφερε δίπλα στον μεγάλο δάσκαλο να ξεδιπλώσει όλες τις αρετές της εκλεπτυσμένης προσωπικότητάς του. Σύμφωνα με τον Φωτάκο[1] ο Πάνος «εσπούδασεν εις την ακαδημίαν της Κερκύρας, εγνώριζεν εντελώς την παλαιάν γλώσσαν μας την Ελληνικήν, ήτο μαθηματικός άριστος, εγνώριζε προσέτι καλώς την Ιταλικήν γλώσσαν και ολίγον την Γαλλικήν, και εν ολίγοις ήτον ο δεύτερος του πολυμαθεστάτου Γεωργίου Σέκερη, διότι τότε η Πελοπόννησος δεν είχεν άλλους τοιούτους».

Σύμφωνα με τον Θεόδωρο Ρηγόπουλο:[2] Ο Πάνος είχε σπουδάσει την Ελληνικήν και την Ιταλικήν εις Ζάκυνθον και εις το Λύκειον των Κορφών του Γκυλφόρδ, έχων συμμαθητήν του τον Τερτσέτην, είχε δε αρχές και της αγγλικής. Ο Πάνος είχε ωραίον ανάστημα και ήτο καλοκαμωμένος. Ήτο σύννους ως ο πατήρ του και προσηνής το είδος, αλλά δραστήριος και φρόνιμος, γενναίος και ελευθέριος. Είχε δε ιπποτισμόν ανάλογον της συναισθανομένης αξίας του και εφρόντιζε να αποκτά κατ᾽ εκλογήν φίλους.

Οι παραπάνω περιγραφές μας ενημερώνουν για την εξαιρετική παιδεία και την ευγενική προσωπικότητα του Πάνου, αλλά μας δίνουν και μία πολύτιμη πληροφορία: ο Πάνος ήταν απόφοιτος της περίφημης ακαδημίας της Κέρκυρας που είχε ιδρύσει ο λόρδος Γκύλφορντ. Πρόκειται για τον μεγάλο φιλέλληνα και οραματιστή πολιτικό Φρειδερίκο Νορθ Γκύλφορντ, νεότερο γιό του πρωθυπουργού της Αγγλίας Frederick North.[3] Διαβάστε τη συνέχεια »

Αναρτήθηκε στις Άρθρα - Μελέτες - Εισηγήσεις, Πρόσωπα & γεγονότα του΄21 | Με ετικέτα , , , , , , , , , , , , | Leave a Comment »

Καραμπής Δημήτρης (1926-2006)

10 Νοεμβρίου, 2023 από Αργολική Αρχειακή Βιβλιοθήκη Ιστορίας & Πολιτισμού

Καραμπής Δημήτρης (1926-2006) – Ένας ρεμπέτης από το Ανυφί Αργολίδας

 

Δημήτρης Καραμπής

Ο Δημήτρης Π. Καραμπής γεννήθηκε στο χωριό Ανυφί Αργολίδας. Σε ηλικία 22 χρονών έρχεται στην Αθήνα. Γνωρίζεται με τον Βασίλη Σπηλιόπουλο κορυφαίο μπουζούκι της εποχής εκείνης. Αρχίζει συνεργασία με διάφορα κέντρα της εποχής. Το 1955 σταθμός της καριέρας του γνωρίζει τον Μάρκο Βαμβακάρη. Συνεργάζονται στο κέντρο «Αλάχ» μαζί με την Σωτηρία Μπέλου και γίνονται φίλοι. Δουλεύει σε όλα τα ρεμπέτικα κέντρα της εποχής εκείνης μαζί με τους Βαμβακάρη, Μπέλου, Βάγγο, Μπακάλη κ.ά. Διαβάστε τη συνέχεια »

Αναρτήθηκε στις Μουσικοί – Σκηνοθέτες – Ηθοποιοί, Πρὀσωπα | Με ετικέτα , , , , , , | Leave a Comment »

Αντωνιάδη Θάλεια

9 Νοεμβρίου, 2023 από Αργολική Αρχειακή Βιβλιοθήκη Ιστορίας & Πολιτισμού

Αντωνιάδη Θάλεια

 

Αντωνιάδη Θάλεια

Η Συγγραφέας – Εκπαιδευτικός, Θάλεια Αντωνιάδη γεννήθηκε το 1958 στο Σύδνεϋ της Αυστραλίας όπου και έζησε ως τα πρώτα παιδικά της χρόνια. Αργότερα, εγκαταστάθηκε με την οικογένεια της στην Καβάλα. Σπούδασε Θεολογία στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και σχέδιο στη σχολή Πετρά. Εργάστηκε στο Ναύπλιο, ιδιαίτερη πατρίδα της μητέρας της, στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση και ζει εκεί.

Στη γραφή της έχει επηρεαστεί από τη γλώσσα του Καζαντζάκη και του Παπαδιαμάντη, την ευαισθησία και τη ρωμαλεότητα γραφής του Μυριβήλη, την οξυδέρκεια και την ειρωνεία του Καραγάτση, την αγωνία για την πολιτική και κοινωνική ζωή της Έλλης Αλεξίου και της Διδούς Σωτηρίου, αλλά και από ξένους συγγραφείς όπως ο Τζων Μπαρθ ή ο Πολ Όστερ ή ο Χοσέ Κάρλος Σομόθα. Διαβάστε τη συνέχεια »

Αναρτήθηκε στις Λογοτέχνες - Ιστορικοί, Πρὀσωπα | Με ετικέτα , , , , , , , , | Leave a Comment »

Μπούρτζι: ονοματολογικά και ετυμολογικά

7 Νοεμβρίου, 2023 από Αργολική Αρχειακή Βιβλιοθήκη Ιστορίας & Πολιτισμού

Μπούρτζι: ονοματολογικά και ετυμολογικά

 

Ως γνωστόν ο Επίκτητος, ακολουθών τον Αντισθένη, έχει διατυπώσει την θέση: «Αρχή παιδεύσεως η των ονομάτων επίσκεψις».

Πεπεισμένος και εγώ στην ορθότητα της γνώμης αυτής επιχειρώ, στο πλαίσιο των Συνεδρίων της Εταιρείας Πελοποννησιακών Σπουδών, να «επισκεφθώ» γλωσσικά ορισμένα βασικά τοπωνύμια της εδώ περιοχής.

Συγκεκριμένα, στο Ε’ Διεθνές Συνέδριο της Εταιρείας το 1996 ασχολήθηκα με τα ονοματολογικά και ετυμολογικά προβλήματα του ονόματος Μυκήναι, ενώ στο Γ’ Τοπικό Συνέδριο Αργολικών Σπουδών το 2005 πραγματεύτηκα τα γλωσσικά των ονομάτων Άργος και Ναύπλιον.

Σήμερα, εν είδει συμπληρώσεως των γλωσσικών αυτών «επισκέψεων» θα ασχοληθώ με το όνομα Μπούρτζι, αφού αυτό είναι από τα συχνότερα σε χρήση ονόματα της περιοχής.

 

Το Μπούρτζι από το λιμάνι. Έργο του Βαυαρού Κρατσάιζεν Καρλ (Karl Krazeisen). Λιθογραφία Franz Hanfstaengl, Μόναχο, 1828.

 

Με τα μικροτοπωνύμια, ή αγροτικά τοπωνύμια της Αργολίδας έχει ασχοληθεί στα πλαίσια των Συνεδρίων της Εταιρείας ο Δικαίος Βαγιακάκος, στο Β’ Τοπικό Συνέδριο της Αργολίδος το 1986. Καταγραφή των μικροτοπωνυμίων του Δήμου Μυκηνών έχει κάνει και ο παριστάμενος εδώ κ. Χρίστος Δαραβέλιας (Πρακτικά Γ’ Τοπικού Συνεδρίου Αργολικών Σπουδών, τ. 26, Αθήναι 2006, σσ. 359-407). Διαβάστε τη συνέχεια »

Αναρτήθηκε στις Ναύπλιο | Με ετικέτα , , , , , , | Leave a Comment »

Ειδήσεις σχετικά με τον κοινωνικό και πολιτιστικό βίο των Τούρκων της Πελοποννήσου (17ος-19ος αι.)

2 Νοεμβρίου, 2023 από Αργολική Αρχειακή Βιβλιοθήκη Ιστορίας & Πολιτισμού

Ειδήσεις σχετικά με τον κοινωνικό και πολιτιστικό βίο των Τούρκων της Πελοποννήσου (17ος-19ος αι.). İbrahim Alper Arisoy, Καθηγητής Πανεπιστημίου Σμύρνης – Δημήτρης Μιχαλόπουλος, Ιστορικός, Πρακτικά του Θ’ Διεθνούς Συνεδρίου Πελοποννησιακών Σπουδών – Ναύπλιο 30 Οκτωβρίου – 2 Νοεμβρίου 2015.

 

Evliyâ Çelebi

Πέρα από ορισμένες δευτερεύουσες πηγές που αφορούν το θέμα μας εμμέσως η ανακοίνωση αυτή κατά κύριο λόγο βασίζεται στο έργο του Εβλιγιά Τσελεμπή, που επισκέφθηκε την Πελοπόννησο περί τα μέσα του 17ου αιώνα.

Φαίνεται ότι κατά την περίοδο της οθωμανικής κυριαρχίας οι Τούρκοι κάτοικοι της Πελοποννήσου αποτελούσαν μία ετερογενή κοινότητα, διασκορπισμένη μέσα στη χερσόνησο. Εκτός από το ότι δημογραφικώς αποτελούσαν μειονότητα, διαπιστώνονταν κοινωνικές, οικονομικές καθώς και εθνοτικές διαφορές μεταξύ τους. Οι διαφορές αυτές είχαν να κάνουν με τον τόπο κατοικίας και το επάγγελμα. Λόγω αυτής της ετερογένειας, στις πηγές, κυρίως τις αρχειακές, εντοπίζονται ενδιαφέροντα στοιχεία ως προς τα διάφορα κοινωνικο-πολιτιστικά στρώματα των Μουσουλμάνων του Μοριά.

Στην εργασία μας αυτή στόχος είναι να προβληθούν ορισμένα στοιχεία του πολιτιστικού βίου των Οθωμανών της Πελοποννήσου. Με την έννοια «πολιτισμός» νοούνται βέβαια η γλώσσα, η λογοτεχνία, ο θρησκευτικός βίος και η καθημερινή ζωή. Έχοντας υπόψη αυτά λοιπόν μπορούμε πια να προσεγγίσουμε κατ᾽ αρχάς το κοινωνικό υπόβαθρο.

 

Α’. Κοινωνική διαμόρφωση

 

Μετά την επέκταση της οθωμανικής κυριαρχίας στην Πελοπόννησο δεν υπήρξε εκεί μαζική εισροή Τούρκων. Ωστόσο, οι πολεμιστές και τα διοικητικά στελέχη της Υψηλής Πύλης, που μαζί με τις οικογένειές τους εγκαταστάθηκαν στη χερσόνησο, συνέπηξαν σταδιακώς τον εκεί πυρήνα της οθωμανικής/τουρκικής κοινότητας. Αυτοί, όπως φαίνεται, καθώς και ουλεμάδες (<ulemâ [τουρκ.]<ủlamā [αραβ.]), δηλαδή ιεροδίκες, μαζί με μέλη των – μυστικιστικού χαρακτήρα – σουφιστικών θρησκευτικών ταγμάτων αποτέλεσαν τη βάση του μουσουλμανικού στοιχείου του Μοριά. Η αρχική εγκατάστασή τους έγινε σε οχυρωμένα μέρη και λιμάνια· στη συνέχεια όμως, μέσω εξισλαμισμών και μικτών γάμων αυξήθηκαν αριθμητικώς και ξαπλώθηκαν και σε άλλες περιοχές του Μοριά.

 

Βοεβόδας (Τούρκος διοικητής) της Αθήνας. Χαλκογραφία σε χαρτί. Giovanni Battista Lusieri (;), 1814.

 

Οι Τούρκοι πάντως κάτοικοι της Πελοποννήσου είναι δυνατόν να χωριστούν σε δύο βασικές κατηγορίες· συγκεκριμένα εκείνους που κατοικούσαν σε κέντρα αστικά και όσους διέμεναν σε αγροτικές περιοχές. Προφανές παραμένει όμως ότι μέσα σε αυτές τις δύο κύριες ομάδες μπορούσε κανείς να διακρίνει πολλές οιονεί υποδιαιρέσεις. Οι Οθωμανοί/Τούρκοι π.χ., οι οποίοι διαβιούσαν σε ορεινά μέρη, διέφεραν από εκείνους των παραλίων και των κοιλάδων· και βέβαια ανάλογες διαφοροποιήσεις διαπιστώνονται και στους κόλπους του πληθυσμού των αστικών κέντρων. Διαβάστε τη συνέχεια »

Αναρτήθηκε στις Άρθρα - Μελέτες - Εισηγήσεις, Πρόσωπα & γεγονότα του΄21 | Με ετικέτα , , , , , , , , , | Leave a Comment »

« Newer Posts - Older Posts »