Feeds:
Δημοσιεύσεις
Σχόλια

Posts Tagged ‘Ναύπλιο’

Μαυρομιχάλης Πετρόμπεης  (1765 ή 1773 – 1848)


Πετρόμπεης Μαυρομιχάλης. Μπέης της Μάνης. Πρόεδρος του Εκτελεστικού της Προσωρινής Διοίκησης της Ελλάδας το 1822. Επιζωγραφισμένη λιθογραφία, Adam Friedel, Λονδίνο – Παρίσι, 1830.

 

Γόνος γνωστής οικογένειας προεστών της Μάνης, όπου γεννήθηκε το 1765 ή, κατά άλλη εκδοχή, το 1773. Είχε θυελλώδη χαρακτήρα, ενώ υπήρξε η ισχυρότερη προσωπικότητα των Μαυρομιχαλαίων κατά την επαναστατική περίοδο και ηγετική μορφή της Πελοποννήσου, πρωταγωνιστής πολιτικών και στρατιωτικών γεγονότων της Επανάστασης, όπως και της μετέπειτα πολιτικής ζωής.

Μετά το 1800, όταν πέθανε ο πατέρας του, κατάφερε να κατευνάσει τις οξύτατες αντιπαραθέσεις που σπάρασσαν τους κόλπους της οικογένειας. Όταν οι Γάλλοι κατέλαβαν τα Επτάνησα μετά τη Συνθήκη του Τίλσιτ (1807), ο Μαυρομιχάλης, πιστεύοντας ότι είχαν διαμορφωθεί ευνοϊκές συνθήκες για την απελευθέρωση της Πελοποννήσου, επιδίωξε, σε συνεργασία με το Θεόδωρο Κολοκοτρώνη, να προκαλέσει το ενδιαφέρον τους για την προετοιμασία και την οργάνωση απελευθερωτικού κινήματος.

Οι αντιθέσεις, που δημιουργήθηκαν στη Μάνη μεταξύ των ισχυρών οικογενειών της περιοχής κατά την τελευταία προεπαναστατική δεκαετία, προσέφεραν στο Μαυρομιχάλη την ευκαιρία να ασχοληθεί ενεργότερα με τα δημόσια πράγματα. Παντρεύτηκε την Άννα Μπενάκη, αδελφή του προεστού της Καλαμάτας Παναγιώτη Μπενάκη. Παιδιά του ήταν οι: Ηλίας, Αναστάσιος, Γεώργιος, Ιωάννης, και Δημήτρης Μαυρομιχάλης.

Πετρόμπεης Μαυρομιχάλης, ξυλογραφία.

Το 1815 ανέλαβε το αξίωμα του διοικητή (ή μπέη) της Μάνης, το οποίο είχε θεσμοθετηθεί από τους Οθωμανούς μετά τον τερματισμό των Ορλωφικών το 1774. Η επιρροή του, όχι μόνο στους Έλληνες αλλά και στους Οθωμανούς, υπήρξε ισχυρή. Ήδη πριν από την Επανάσταση ο Μαυρομιχάλης είχε δώσει δείγματα των ηγετικών του ικανοτήτων. Αν και διστακτικός αρχικά, μυήθηκε το 1818 στη Φιλική Εταιρεία και στις 17 Μαρτίου 1821 κήρυξε την Επανάσταση στην Αρεόπολη της Μάνης.

Στις 23 Μαρτίου, επικεφαλής 2.000 ανδρών, κατέλαβε την Καλαμάτα. Στις 25 Μαρτίου συνέστησε με άλλους 12 προεστούς τη Μεσσηνιακή Γερουσία – την πρώτη διοικητική οργάνωση των επαναστατημένων Ελλήνων – η οποία έστειλε την επαναστατική της προκήρυξη στις αυλές της Ευρώπης. Προκήρυξη επίσης απηύθυνε ο Μαυρομιχάλης ως πρόεδρος της Μεσσηνιακής Γερουσίας και προς τους Αμερικανούς, η οποία με τη φροντίδα του Αδαμάντιου Κοραή, μεταφρασμένη στην αγγλική γλώσσα, στάλθηκε στο φιλέλληνα καθηγητή του Χάρβαρντ Edward Everett και δημοσιεύτηκε στις αμερικανι­κές εφημερίδες.

 

«Παχύσαρκος, αργοκίνητος, καλοστεκούμενος. Δεν φαίνεται προσανατολισμένος σε ορισμένη τάξη ή πολιτική ιδεολογία. Στην επιστήμη της γαστρονομίας, όμως, είχε σημειώσει μεγάλες προόδους: Λένε πως είναι πρόθυμος να δεχτεί διακυβέρνηση οποιασδήποτε μορφής, αρκεί να του εξασφαλίσει πλούτη, ησυχία, καλοπέραση και ασφάλεια. Μια από τις φιλοδοξίες που του αποδίδονταν ήταν και η εισαγωγή της γαλλικής κουζίνας στη Μάνη.» [Waddington 1825]

Πετρόμπεης Μαυρομιχάλης, λιθογραφία.

Δύο μήνες αργότερα, το τελευταίο δεκαήμερο του Μαΐου του 1821, συ­νήλθαν στη Μονή Καλτεζών, στα σύνορα Λακωνίας και Αρκαδίας, ηγετικές προσωπικότητες της Πελοποννήσου και ίδρυσαν την Πελοποννησιακή Γερουσία. Στη συνέλευση αυτή πρόεδρος εξελέγη ο Μαυρομιχάλης. Στη διάρκεια της Επανάστασης κατέλαβε σημαντικά αξιώματα. Στην Α΄ Εθνοσυνέλευση της Επιδαύρου (Δεκέμβριος 1821) ορίστηκε αντιπρόεδρος του Βουλευτικού σώματος. Υπήρξε πρόεδρος της Β’ Εθνοσυνέλευσης του Άστρους (30 Μαρτίου – 18 Απριλίου 1823) και αμέσως μετά, έως το Δεκέμβριο του ίδιου έτους, πρόεδρος του Εκτελεστικού της διοικήσεως της υπό διαμόρφωση πολιτείας.

Αξιόλογη υπήρξε η στρατιωτική δράση του Πετρόμπεη. Πήρε μέρος στην πολιορκία της Τριπολιτσάς, στις επιχειρήσεις για την απόκρουση του Δράμα­λη το καλοκαίρι του 1822 και στην άλωση του κάστρου του Άργους. Μετείχε, επίσης, το Νοέμβριο του 1822 στην πρώτη πολιορκία του Μεσολογγίου. Στους εμφύλιους πολέμους δεν έλαβε μέρος. Αντίθετα, προσπάθησε να συμφιλιώσει τους αντιμαχομένους.

 

« Ο Μαυρομιχάλης που αντικαθιστούσε τον Υψηλάντη, είχε κατατρομοκρατηθεί από την επιδημία που έπληττε την πόλη και ζούσε περιχαρακωμένος μακριά από το στρατόπεδο. Πήγαινα κάθε μέρα για ενημέρωση. Αλλά αυτός ο νωθρός άνθρωπος δεν μιλούσε για τίποτα άλλο εκτός από την υγεία του. Ήταν ανήσυχος και δυσαρεστημένος, μ’ όλο που υπήρξε από τους πιο ωφελημένους από τα λάφυρα της Τριπολιτσάς. Δυο καμήλες και είκοσι μουλάρια έστειλε με συνοδεία στη Μάνη, φορτωμένα με την ανταμοιβή της εμπιστοσύνης των Τούρκων στο πρόσωπο του και της προστασίας που τους πρόσφερε.» [Raybaud 1824]

Πετρόμπεης Μαυρομιχάλης ο τελευταίος Μπέης της Μάνης, και βασικός εκφραστής της αντίληψης για τοπική αυτονομία των απελευθερωμένων περιοχών της Ελλάδας (ιδιαίτερα της Μάνης) σε αντίθεση με το όραμα του Καποδίστρια που επιθυμούσε τη δημιουργία ενός ομογενοποιημένου εθνικού κράτους.

Πορτρέτο του Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη (1765 ή 1773 -1848). Υδατογραφία σε φίλντισι, διαστάσεις 16 x 12 εκ. Έργο του Χένρι Τζον Τζορτζ Χέρμπερτ (Henry John George Herbert 1800 -1849).

Κατά την εισβολή του Ιμπραήμ στην Πελοπόννησο το 1825 ο Πετρόμπεης, μολονότι ήταν βαθύτατα θλιμμένος από το θάνατο των γιων και του αδελφού του Κυριακούλη Μαυρομιχάλη σε πολεμικές επιχειρήσεις, οργάνωσε την άμυνα της Μάνης και απέτρεψε την κατάληψη της από τους Αιγυπτίους.

Στην Γ΄ Εθνοσυνέλευση της Τροιζήνας (1827) αποδέχτηκε την εκλογή του Καποδίστρια ως κυβερνήτη της Ελλάδας και μετά την άφιξη του τελευταίου διορίστηκε πρόεδρος ενός τμήματος του Πανελληνίου, του συμβουλευτικού σώματος που συνέστησε ο Καποδίστριας το 1828.

Η συμμετοχή του Πετρό­μπεη στα δύο σώματα που ίδρυσε ο Καποδίστριας και γενικότερα οι φιλικές σχέσεις των Μαυρομιχαλαίων μαζί του δεν κράτησαν πολύ. Αυτό συνέβη εξαιτίας της επίμονης προσπάθειας του Καποδίστρια να περιορίσει την κυριαρχία των Μαυρομιχαλαίων στη Μάνη και να ενισχύσει την κεντρική διοίκηση του νεοσύστατου κράτους, που βρισκόταν τότε στη φάση της οργάνωσης του σχεδόν εξ’ υπαρχής. Για τους λόγους αυτούς, το 1830, ο αδελφός του Τζαννής οργάνωσε εξέγερση εναντίον του Καποδίστρια. Ο Πετρόμπεης υποχρεώθηκε να παραμείνει στο Ναύπλιο, ουσιαστικά κρατούμενος, ενώ αργότερα φυλακίστηκε και ο αδελφός του.

Οι φυλακίσεις και προπαντός η αυστηρή στάση του Καποδίστρια απέναντι στους Μαυρομιχαλαίους όξυναν στο έπακρο την μεταξύ τους αντιπαράθεση, οδηγώντας τελικά στη δολοφονία του Καποδίστρια από τον αδελφό του Πετρόμπεη Κωνσταντίνο και το γιο του Γεώργιο στις 27 Σεπτεμβρίου 1831.

Έξι μήνες μετά το φόνο του Κυβερνήτη, πράξη που φέρεται να κατέκρινε ο Πετρόμπεης, με τη μεσολάβηση του Friedrich Thiersch (Ειρηναίου Θειρσίου)*, ο Αυγουστίνος Καποδίστριας διέταξε την αποφυλάκιση του Πετρόμπεη. Στη συνέχεια προ­σπάθησε να μεσολαβήσει μεταξύ των κυβερνητικών και των αντικαποδιστριακών για την αποτροπή ένοπλης σύγκρουσης.

Μετά την άφιξη του Όθωνα, ο Πετρόμπεης Μαυρομιχάλης με το Γεώργιο Κουντουριώτη και τον Ανδρέα Ζαΐμη διορίστηκαν αντιπρόεδροι του Συμ­βουλίου της Επικρατείας. Αργότερα εντάχθηκε στις τάξεις των «συνταγματικών» και – μετά την εξέγερση της 3ης Σεπτεμβρίου 1843 και τη μεταπολίτευ­ση που ακολούθησε – έλαβε το αξίωμα του γερουσιαστή.

Πέθανε, σε μεγάλη ηλικία, στην Αθήνα στις 17 Ιανουαρίου 1848. Παρά την τραγική κατάληξη της ρήξης του με τον Καποδίστρια που προκάλεσε έντονες επικρίσεις, ο Μαυρομιχάλης θεωρήθηκε ως ένας από τους ιστορικούς πρωταγωνιστές της Επανάστασης.

Υποσημείωση


 

* Ο Ειρηναίος Θείρσιος (1784- 1860) Γερμανός φιλέλληνας και ουμανιστής φιλόλογος, ο οποίος ονομάστηκε «Praeceptor Bavariae» (Διδάσκαλος της Βαυαρίας) και «Πατέρας της ουμανιστικής εκπαίδευσης» στην Βαυαρία. Ήταν ένθερμος φιλέλληνας, και από το 1812 εργάστηκε για να βοηθήσει την ανάπτυξη της παιδείας των ακόμα υπόδουλων Ελλήνων, ενώ στο σπίτι του είχε εγκαταστήσει ιδιαίτερη σχολή για νέους Έλληνες. Έπειτα, στα χρόνια της Ελληνικής επανάστασης του 1821 ενήργησε μέσα από τους φιλελληνικούς συλλόγους για την συλλογή οικονομικών ενισχύσεων για την Ελλάδα.

Ήρθε στην Ελλάδα το 1831, και επιδόθηκε με αρχαιολογικές μελέτες. Το 1851 συνέστησε επιτροπή για την επανόρθωση και μελέτη του Ερεχθείου που είχε καταστραφεί από τις μάχες με τις πολιορκίες της Αθήνας. Επέστρεψε στην Βαυαρία και τιμήθηκε από την πατρίδα του. Απεβίωσε στο Μόναχο στις 25 Φεβρουαρίου 1860.

Πηγές


  • «Πρόεδροι της Βουλής, Γερουσίας και Εθνοσυνελεύσεων 1821-2008», Ίδρυμα της Βουλής των Ελλήνων, Αθήνα, 2009.
  • Δήμητρα Κουκίου – Μητροπούλου, «ADAM FRIEDEL / Προσωπογραφίες Αγωνιστών της Ελληνικής Επανάστασης», Ιστορική και Εθνολογική Εταιρεία της Ελλάδος, Αθήνα, 2007.

Read Full Post »

Ζωγραφικοί πίνακες του Ναυπλίου, φιλοτεχνημένοι από μεγάλους ζωγράφους


 

«…Ποσειδάωνι δε κούρη

πριν ποτ’ Αμυμώνη Δαναΐς τέκεν ευνηθείσα

Ναύπλιον, ος περί πάντας εκαίνυτο ναυτιλίησιν».

(Απολλώνιος ο Ρόδιος, Αργοναυτικά, στ. 138)

Έτσι δημιουργήθηκε το πολυθρύλητο Ναύπλιο. Στους πίνακες που παραθέτουμε θα δείτε την «μαγική πόλη» όπως την είδαν σπουδαίοι ζωγράφοι, αναγνωρισμένοι διεθνώς.

[ Μια πόλη γλυκιά, χωρίς ραθυμία, με παραδόσεις, μια πόλη με πολλούς λάτρεις της ομορφιάς της, που η ιστορία της γνώρισε πραγματικά «τον κόσμο ολόκληρο…» μια ευχάριστη πόλη που απλώνεται γύρω από το πανέμορφο ιστορικό κέντρο της ]. 

 Ας γνωρίσουμε τους πίνακες του Νίκου Χατζηκυριάκου- Γκίκα, του Φώτη Κόντογλου, του Γιάννη Τσαρούχη, του Αγήνωρος Αστεριάδη, του Σπύρου Βασιλείου, του Πάρι Πρέκα, του Γιώργου Μανουσάκη, της Μαρίας Πώπ και της Ντιάνας Αντωνακάτου που ζωγράφισε το Ναύπλιο με το δικό της ύφος και το πάθος ενός μεγάλου καλλιτέχνη κι ας αφήσουμε την ψυχή μας να περιπλανηθεί στις ντάπιες του κάστρου, στα πλακόστρωτα στενά του, στα σκαλωτά δρομάκια του, στις γωνιές με τις γαζίες και τ’ αγιοκλήματα.

 

Αγήνωρ Αστεριάδης, «Ναύπλιο», Λάδι σε μουσαμά – Δημοτική Πινακοθήκη Ρόδου.

Νίκος Χατζηκυριάκος – Γκίκας (1906-1994), «Ναύπλιο 1958», Λάδι και gouache σε χαρτόνι.

Φώτης Κόντογλου (1895-1965), «Ναύπλιο 1926», Υδατογραφία.

Αγήνωρ Αστεριάδης (1898-1977), Τέμπερα σε χαρτί.

Γιάννης Τσαρούχης (1910-1989), «Σπίτια στο Ναύπλιο 1927», Νερομπογιά σε χαρτί.

Αγήνωρ Αστεριάδης (1898-1977), «Ακροναυπλία».

Γιώργος Μανουσάκης, «Το σπίτι του Αρμανσμπεργκ στο Ναύπλιο 1962», Υδατογραφία σε χαρτί.

Πάρις Πρέκας (1926-1999), «Ναύπλιο», Ακουαρέλα.

Σπύρος Βασιλείου (1902-1985), «Ιστιοφόρο Μαρία», Λάδι σε μουσαμά.

Ντιάνα Αντωνακάτου, Ακουαρέλα.

Μαρία Πωπ, «Κυριακή πρωί στο Ναύπλιο 1980», Λάδι σε ξύλο.

Πάρις Πρέκας (1926-1999), «Ναύπλιο», Ακουαρέλα.

Γιώργος Μανουσάκης, «Σπίτια στο Ναύπλιο, 1962», Υδατογραφία σε χαρτί.

Read Full Post »

Διόδια Εθνικών Οδών επαρχίας Άργους 1867


 

 Περί επιβολής διοδίων εις την μεταξύ Ναυπλίου και Άργους  εθνικήν αμαξιτήν οδόν.

 Περί επιβολής διοδίων της από Τριπόλεως εις Μύλους Ναυπλίας εθνικής οδού. 

 

Τα διόδια στους εθνικούς δρόμους δεν είναι βέβαια σύγχρονη εφεύρεση. Αντίθετα μάλιστα υπήρξε αρκετά παλαιά. Στα χρόνια της Τουρκοκρατίας κάποιο ποσό, ανάλογο με τα σημερινά διόδια αλλά για άλλη αιτία (την ασφάλεια των δρόμων), πληρωνόταν στους Δερβενατζήδες, στα στενά περάσματα των οδικών αρτηριών (τα Δερβενάκια). Μετά την ανεξαρτησία και αφού με Βασιλικά Διατάγματα καθορίστηκαν ποιοι δρόμοι είναι εθνικοί θεσμοθετήθηκαν τα πρώτα διόδια.

Τα διόδια έβγαιναν σε πλειοδοσία είτε εισπράττονταν με αυτεπιστασία. Αρμόδιοι υπάλληλοι τοποθετούνταν σε επίκαιρα σημεία (Σταθμούς) για την είσπραξή τους. Στα σημεία αυτά, όταν ήσαν στις εισόδους των πόλεων, ήσαν εγκατεστημένοι φοροεισπράκτορες για τη φορολογία των μεταφερομένων προς πώληση προϊόντων.

Μνήμη αυτών των σημείων είναι και το τοπωνύμιο «Φόρος» (π.χ. παρά τον Άγιο Βασίλειο του Άργους). Ο θεσμός των διοδίων, με τις ανάλογες μεταρρυθμίσεις, διατηρήθηκε ως τις μέρες μας. Ας δούμε, λοιπόν, τα περί το Άργος διόδια, όπως ακριβώς δημοσιεύτηκαν στην Εφημερίδα της Κυβέρνησης της εποχής τους:

 

ΔΙΑΤΑΓΜΑ

Περί επιβολής διοδίων εις την μεταξύ Ναυπλίου και Άργους

εθνικήν αμαξιτήν οδόν.

ΓΕΩΡΓΙΟΣ Α’.

ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ

 

Λαβόντες ύπ’ όψιν τ’ άρθρα 27 και 28 του από 16 Δεκεμβρίου 1867 ΣΞΓ’. περί οδοποιίας Νόμου, επί τη προτάσει των Ημετέρων επί των Εξωτερικών και Οικονομι­κών Υπουργών, απεφασίσαμεν και διατάσσομεν.

Άρθρον 1.

Επί των ιππασίμων, φορτηγών και υποζυγίων ζώων των διαβαινόντων την από Ναυπλίου εις Άργος ή τανάπαλιν άγουσαν εθνικήν αμαξιτήν οδόν και έχουσαν μήκος (10) δέκα σταδίων, επιβάλλονται διόδια επί τριετίαν ως εξής:

α’.) Δι’ έκαστον ίππον, ήμίονον, μετά ή άνευ φορτίου μετά ή άνευ ιππέως λεπτά (8) οκτώ.

β’.)  Δι’ έκαστον όνον, ωσαύτως, λεπτά (5) πέντε.

γ’.) Δι’ έκαστον βούν προς εμπορίαν ή κρεουργίαν λεπτά (10) δέκα.

δ’.) Δι’ έκαστον προς εμπορίαν ή κρεουργίαν πρόβατον αίγα, χοίρον και λοιπά μικρά ζώα λεπτά (2) δύο.

ε’.) Δι’ έκαστον δίτροχον ή τετράτροχον όχημα, συρόμενον ύφ’ ενός ίππου ή ημιόνου λεπτά (10) δέκα.

ς’.) Ωσαύτως συρόμενον υπό δύο ίππων, λεπτά (15) δεκαπέντε.

ζ’.) Δι’ έκαστον περιπλέον ίππον εζευγμένον εις τα ειρημένα οχήματα λεπτά (5) πέντε.

η’.) Δι’ εκάστην φορτηγόν δίτροχον άμαξαν, συρομένην υφ’ ενός ίππου ή ημιόνου ή δύο βοών, εάν μέν η άμαξα η κενή λεπτά (8) οκτώ, εάν δε έχη φορτίον λεπτά (15) δεκαπέντε.

θ’.) Δι’ εκάστην τοιαύτην τετράτροχον άμαξαν, συρομένην υπό δύο ίππων ή ημιόνων ή τεσσάρων βοών, εάν μέν η κενή, λεπτά (10) δέκα, εάν δε έχη φορτίον λεπτά (20) είκοσι.

ι’.) Δι’ έκαστον περιπλέον ίππον ή ημίονον ή ζεύγος βοών, κενής της αμάξης λεπτά (2) δύο, μετά φορτίου λεπτά (5) πέντε.

ια’.) Δι’ έκαστον όνον, εζευγμένον εις άμαξαν λεπτά (5) πέντε.

Τετράτροχος άμαξα συρομένη υφ’ ενός ίππου ή ημιόνου ή δύο βοών εξομοιούται προς δίτροχον.

  Άρθρον 2.

Τα διόδια ταύτα πληρόνονται και όταν τα ζώα εν μέ­ρει διέλθωσι την οδόν ταύτην.

Άρθρον 3.

Τα διόδια εκμισθούνται δι’ άπασαν την τριετίαν ή εισπράττονται δι’ επιστασίας, εάν η δοθείσα κατά την δημοπρασίαν προσφορά δεν θεωρηθή υπό του Ημετέρου επί των Οικονομικών Υπουργού συμφέρουσα τω δημοσίω.

Άρθρον 4.

Η είσπραξις των διοδίων γίνεται εις τους σταθμούς τους οποίους θέλει προσδιορίσει η διακήρυξις της εκμισθώσεως, ή δε τριετία άρχεται από 1 Ιανουαρίου 1871.

Άρθρον 5.

Η δημοπρασία ενεργείται κατά τας διατάξεις του από 30 Απριλίου 1855 Β. Διατάγματος, του εκδοθέντος προς εκτέλεσιν του υπό στοιχ. ΣΟΖ’. παγίου φορολογικού Νόμου.

Άρθρον 6.

Το μίσθωμα διαιρούμενον εις 36 ίσας δόσεις, πληρόνεται εις το αρμόδιον ταμείον του Κράτους κατά την πρώτην εκάστου μηνός, προκαταβαλλομένης της πρώτης δόσεως, άμα κοινοποιηθή αρμοδίως εις τον μισθωτήν η έγκρισις του Υπουργείου των Οικονομικών.

Εις τους Ημετέρους επί των Εσωτερικών και Οικονομικών Υπουργούς ανατίθεται η δημοσίευσις και εκτέλεσις του παρόντος Διατάγματος.

Εν Κερκύρα τη 1 Σεπτεμβρίου 1870.

Γεώργιος.

               Δ. Χρηστίδης.                                                  Δ. Δρόσος.

 (ΦΕΚ, 22/1870)

Ο δρόμος από το Ναύπλιο προς το Άργος, λίγο πριν φθάσουμε στην Τίρυνθα το 1922.

 

  

Περί επιβολής διοδίων της από Τριπόλεως εις Μύλους Ναυπλίας εθνικής οδού


 

Περί επιβολής διοδίων της από Τριπόλεως

εις Μύλους Ναυπλίας εθνικής οδού

  ΓΕΩΡΓΙΟΣ Α’.

ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ.

 

Λαβόντες υπ’ όψει το άρθρον 27 του από 16 Δεκεμβρίου 1867 ΣΞΓ’ περί οδοποιίας νόμου, επί τη προτάσει των Ημετέρων επί των Εσωτερικών και Οικονομικών Υπουργών˙Απεφασίζομεν και διατάσσομεν

Άρθρον 1.

Επιβάλλονται διόδια επί των ιππασίμων, φορτηγών και υποζυγίων ζώων, των διαβαινόντων την εθνικήν οδόν την από Τριπόλεως εις Μύλους Ναυπλίας άγουσαν ή τανάπαλιν και έχουσαν έκτασιν σταδίων πεντήκοντα πέντε, ως εφεξής:

1) Κατά την από Τριπόλεως ή τινος των χωρίων της επαρχίας Μαντινείας εις Μύλους και τανάπαλιν, ήτοι διά πάσαν άνοδον και κάθοδον.

α) Δι’ έκαστον ίππον, ημίονον, μετά ή άνευ φορτίου, μετά ή άνευ ιππέως, λεπτά τριάκοντα 30.

β) Δι’ έκαστον όνον επίσης λεπτά δέκα πέντε 15.

γ) Δι’ έκαστον βούν προς εμπορίαν ή κρεουργίαν λεπτά τριάκοντα 30.

δ) Δι’ έκαστον προς εμπορίαν ή κρεουργίαν πρόβατον, αίγα, χοίρον και λοιπά μικρά ζώα λεπτά 6.

ε) Δι’ έκαστον δίτροχον ή τετράτροχον όχημα συρόμενον υφ’ ενός ίππου ή ημιόνου λεπτά τεσσαράκοντα πέντε 45.

ς) Ομοίως συρόμενον υπό δυο ίππων λεπτά εξήκοντα 60.

ζ) Δι’ έκαστον περιπλέον ίππον εζευγμένον εις τα ειρημένα οχήματα λεπτά δέκα πέντε 15.

η) Δι’ εκάστην φορτηγόν δίτροχον άμαξαν, συρομένην υφ’ ενός ίππου ή δύο βοών, εάν μεν η άμαξα η κενή, λεπτά τριάκοντα 30, εάν δ’ έχη φορτίον, λεπτά τεσσαράκοντα πέντε 45.

θ) Δι’ εκάστην τοιαύτην τετράτροχον συρομένην υπό δυο ίππων ή ημιόνων ή τεσσάρων βοών, εάν μεν η κενή, λεπτά τριάκοντα έξι 36, εάν δε έχη φορτίον, λεπτά εξήκοντα 60.

ι) Δι’ έκαστον περιπλέον ίππον ή ημίονον ή ζεύγος βοών, κενής ούσης της αμάξης, λεπτά έξι 6, μετά φορτίου λεπτά δέκα πέντε 15.

ια) Δι’ έκαστον όνον εζευγμένον εις άμαξαν λεπτά είκοσι τέσσερα 24.

Τετράτροχος άμαξα συρομένη υφ’ ενός ίππου ή ημιόνου ή δυο βοών εξομοιούται προς δίτροχον.

2) Το τρίτον των εν τη πρώτη παραγράφω του παρόντος άρθρου προσδιοριζομένων διοδίων επιβάλλεται δι’ πάσαν διάβασιν από τινος χωρίου του δήμου Κορυθίου εις Τρίπολιν και τανάπαλιν.

3) Τα ημίση των εν τη πρώτη παραγράφω του παρόντος άρθρου προσδιοριζομένων διοδίων επιβάλλονται.

α) Δια πάσαν διάβασιν εκ Τριπόλεως ή τινος των χωρίων της επαρχίας Μαντινείας, λαμβάνουσαν δε από της θέσεως Δαουλίου ή του χωρίου Αχλαδοκάμπου άλλην διεύθυνσιν παρά την εις Μύλους άγουσαν οδόν.

β) Δια πάσαν διάβασιν εξ άλλης οδού προερχομένην και διά της θέσεως Δαουλίου ή του χωρίου Αχλαδοκάμπου διευθυνομένην εις Τρίπολην εις τα χωρία της επαρχίας Μαντινείας.

γ) Δια πάσαν εκ του χωρίου Αχλαδοκάμπου μετάβασιν εις Τρίπολιν ή εις Μύλους Ναυπλίας και τ’ ανάπαλιν.

Άρθρον 2.

Τα διόδια ταύτα εισπράττονται και όταν τα ζώα εν μέρει διέλθωσιν τας εν τω προηγουμένω άρθρω ωρισμένας κατά μήκος αποστάσεις και ουχί κατ’ εύρος την οδόν εν γένει.

 Άρθρον 3.

Τα διόδια εκμισθούνται δι’ άπασαν την νέαν τριετίαν ή εισπράττονται δι’ επιστασίας, εάν η δοθείσα κατά την δημοπρασίαν προσφορά δεν θεωρηθή υπό του Ημετέρου επί των Οικονομικών Υπουργού συμφέρουσα τω δημοσίω.

 Άρθρον 4.

Εν περιπτώσει ενοικιάσεως η είσπραξις των διοδίων γίνεται εις τους σταθμούς, τους οποίους θέλει προσδιορίσει η διακήρυξις της δημοπρασίας, η δε τριετία άρχεται από της λήξεως της τρεχούσης ενοικιάσεως των διοδίων της οδού ταύτης, ήτοι από 1 Φεβρουαρίου 1884 και λήγει την 31 Ιανουαρίου 1887.

Άρθρον 5.

Η δημοπρασία ενεργείται κατά τας διατάξεις των από 30 Απριλίου 1855 και 14 Φεβρουαρίου 1879 Β. διαταγμάτων των εκδοθέντων πρός εκτέλεσιν του υπό στοιχ. ΣΟΖ παγίου φορολογικού νόμου.

Άρθρον 6.

Το μίσθωμα, διαιρούμενον εις 36 ίσας δόσεις, πληρόνεται εις το αρμόδιον ταμείον του Κράτους κατά την πρώτην εκάστου μηνός, προκαταβαλλομένης της πρώτης δόσεως, άμα κοινοποιηθή αρμοδίως προς τον μισθωτήν η έγκρισις του Υπουργείου των Οικονομικών.

Εις τους Ημετέρους επί των Εσωτερικών και επί των Οικονομικών Υπουργούς ανατίθεται η δημοσίευσις και εκτέλεσις του παρόντος διατάγματος.

 

Εν Αθήναις τη 25 Ιανουαρίου 1884.

Γεώργιος

Οι Υπουργοί

           Επί των Εσωτερικών                             Επί των Οικονομικών

              Κ. Λομβάρδος                                       Χ. Τρικούπης

 (ΦΕΚ, 40/1884)

Πηγή


  •  Περιοδικό « Αναγέννηση», Opuscula ArgivaI , Κώστας Δανούσης,  τεύχος 307, Άργος, Μάρτιος – Απρίλιος 1993.

Read Full Post »

«Εισαγωγή στα Ψηφιακά Εργαλεία Γνώσης – Η Ψηφιακή Βιβλιοθήκη του Κέντρου Ελληνικών Σπουδών»


  

Κέντρο Ελληνικών Σπουδών (Ελλάδος) Πανεπιστήμιο Harvard – Ναύπλιο.

Εκπαιδευτικό πρόγραμμα «Εισαγωγή στα Ψηφιακά Εργαλεία Γνώσης.

Η Ψηφιακή Βιβλιοθήκη του Κέντρου Ελληνικών Σπουδών»

 

Το Κέντρο Ελληνικών Σπουδών Ελλάδος του Πανεπιστημίου Harvard στο Ναύπλιο, συνεχίζοντας τις δράσεις που απευθύνονται σε σχολεία, σχεδίασε σε συνεργασία με το Center for Hellenic Studies στην Ουάσινγκτον και υλοποιεί το εκπαιδευτικό πρόγραμμα «Εισαγωγή στα Ψηφιακά Εργαλεία Γνώσης. Η Ψηφιακή Βιβλιοθήκη του Κέντρου Ελληνικών Σπουδών».

Το Πρόγραμμα απευθύνεται σε μαθητές και μαθήτριες Γυμνασίου και Λυκείου σχολείων της Πελοποννήσου, ενώ υπάρχει μέριμνα για σχετική προσαρμογή και διαφοροποίησή του ανάλογα με την ηλικία των συμμετεχόντων μαθητών.

Στόχος του εν λόγω Προγράμματος είναι να γνωρίσουν οι μαθητές τη δομή, το περιεχόμενο και τον τρόπο λειτουργίας μιας Ψηφιακής Βιβλιοθήκης. Το Πρόγραμμα περιλαμβάνει παρουσίαση και πλοήγηση στους δεσμούς της Ψηφιακής Βιβλιοθήκης του Κέντρου και επεξήγηση του τρόπου λειτουργίας της.

Σκοπός είναι η εισαγωγή των μαθητών και μελλοντικών φοιτητών στην Ψηφιακή Τεχνολογία και τις σύγχρονες μεθόδους με τις οποίες αυτή αξιοποιείται για τη διάδοση της γνώσης, από Πανεπιστημιακά Ιδρύματα, όπως το Πανεπιστήμιο Harvard. Επιπλέον γίνεται σύντομη παρουσίαση της λειτουργίας και των δράσεων του Κέντρου Ελληνικών Σπουδών. Η διάρκεια του Προγράμματος είναι 45 – 60 λεπτά.

Στο πλαίσιο αυτό, έχει υπάρξει επικοινωνία και συνεργασία με τις Διευθύνσεις Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης της Πελοποννήσου και ήδη έχουν πραγματοποιηθεί οι δύο πρώτες επισκέψεις -συμμετοχές στη συγκεκριμένη δράση. Για περισσότερες πληροφορίες και πραγματοποίηση επίσκεψης, οι εκπαιδευτικοί μπορούν να επικοινωνούν καθημερινά με το Κέντρο Ελληνικών Σπουδών στο Ναύπλιο στα τηλέφωνα, 27520 47030 & 27520 47040.  

Κέντρο Ελληνικών Σπουδών (Ελλάδος) Πανεπιστήμιο Harvard.

Παλαιό Δημαρχείο, Πλατεία Φιλελλήνων και οδός Όθωνος, 21 100 Ναύπλιο.

http://greece.chs.harvard.edu   | chsnafplion@mail.chs.harvard.edu

Read Full Post »

Σαβινιύ – Σχινά Μπεττίνα (Bettina Savigny 1805-1835 )


 

 Μια Βερολινέζα στο Ναύπλιο. Στιγμιότυπα από τη ζωή στην πρώτη πρωτεύουσα της Ελλάδας (1834/35)

 

Bettina Savigny 1805-1835

Η Μπεττίνα (Bettina) (1805-1835), κόρη του Φρίντριχ Καρλ φον Σαβινιύ (Friedrich Carl von Savigny, 1779-1861), καθηγητή στο Πανεπιστήμιο του Βερολίνου και ιδρυτή της περίφημης «Ιστορικής Σχολής του Δικαίου» γεννήθηκε στο Βερολίνο, την πρωτεύουσα του Πρωσικού κράτους. Το 1834, η Μπεττίνα παντρεύτηκε τον Κωνσταντίνο Σχινά (1801-1857) απόγονο από φαναριώτικη οικογένεια της Κωνσταντινούπολης, ο οποίος, το 1833/34, κατείχε διάφορα υψηλά αξιώματα στην κυβέρνηση της Αντιβασιλείας και ο οποίος θα γίνει, το 1837, ο πρώτος πρύτανης του νεοϊδρυθέντος Πανεπιστημίου των Αθηνών.

[ Ο Κωνσταντίνος Σχινάς ήταν απόγονος του Κωνσταντινουπολίτικου κλάδου της μεγάλης οικογένειας των Σχινάδων. Με τα έκτροπα και τις σφαγές στην πόλη τον Απρίλιο του 1821 έχασαν την περιουσία τους και κατέφυγαν στη Βεσσαραβία. Από εκεί ο φιλομαθής Κωνσταντίνος πήγε στη Γερμανία για νομικές και ιστορικές σπουδές ].

Το ζεύγος γνωρίστηκε το 1824 στο Βερολίνο, όπου ο Σχινάς σπούδαζε τότε. Ήταν φοιτητής του φον Σαβινιύ, αγαπη­τός φίλος και συχνά φιλοξενούμενος της οικογένειας του.

[ Ο Κ. Σχινάς, ως φοιτητής κέρδισε την εμπιστοσύνη του καθηγητή του, μπήκε στο σπίτι του και ερωτεύθηκε τη 19χρονη τότε Μπεττίνα.(1824).Ο Σχινάς όμως ήταν άφραγκος και επειδή δεν μπορούσε να αποκαταστήσει την αγαπημένη του οι γονείς της του επέβαλαν να συνεχίσει τις σπουδές του αλλού και να επικοινωνεί με την κόρη τους μόνο μέσω αλληλογραφίας με τους ίδιους. Περιηγήθηκε όντως πικραμένος τη Γερμανία και κατέληξε στο Παρίσι, από όπου το 1828 πήγε στην Ελλάδα. Τότε διακόπτει χωρίς εξηγήσεις την αλληλογραφία με το Βερολίνο. Δεν τους είχε απαρνηθεί, όπως νόμιζαν, αλλά προετοίμαζε τη θριαμβευτική του επάνοδο στην οικογένεια. Επί Καποδίστρια διορίζεται πάρεδρος στη Γραμματεία Εσωτερικών, αλλά η μεγάλη στιγμή έρχεται τον Οκτώβριο του 1833, όταν διορίζεται υπουργός Δικαιοσύνης ως έμπιστος του Λούντβιχ φον Μάουρερ, μέλους της Αντιβασιλείας. Τότε, για πρώτη φορά μετά από πέντε χρόνια, ξαναγράφει στους Φον Σαβινιύ, ζητώντας το χέρι της Μπεττίνας. Μοιράζουν την απόσταση μεταξύ Γερμανίας και Ελλάδας. Το ζεύγος φον Σαβινιύ μαζί με έναν αδελφό της είχαν συνοδέψει τη Μπεττίνα μέχρι εκεί. Παντρεύονται στην Αγκώνα στις 9 Οκτωβρίου του 1834, στο σπίτι του Έλληνα προξένου Ντουρούτι και αναχωρούν αμέσως για το Ναύπλιο ]. 

Τότε αρχίζει μια πολύ εκτενής αλληλογραφία της Μπεττίνα με τους γονείς της στο Βερολίνο. Αυτή η αλληλογραφία σώθηκε στα προσωπικά κατάλοιπα της οικο­γένειας φον Σαβινιύ, φυλάσσεται στο Τμήμα χειρογράφων της πανεπιστημιακής βιβλιοθήκης του Μύνστερ και εκδόθηκε σε έναν τόμο με πλούσια εικονογράφηση από τις Εκδόσεις Cay Lienau στο Μύνστερ της Γερμανίας το 2002.

Η Μπεττίνα έζησε με το σύζυγο της πέντε μήνες στο Ναύπλιο, από την αρχή του Νοεμβρίου του 1834 μέχρι το τέλος του Μαρτίου του 1835. Μετά, το ζεύγος Σχινά μετακόμισε στην Αθήνα που είχε ορισθεί πρωτεύουσα της Ελλάδας ήδη από το τέλος του 1833. (περισσότερα…)

Read Full Post »

Αναμνήσεις μάχης  Kαμινάκι – Λάκκα Τολού (27-4-1941)


  

 

Εκείνες τις φριχτές ημέρες 20-4-1941 έγινε η οριστική κατάρρευση του Ελλη­νικού μετώπου στην Αλβανία. Πλησίαζαν οι Γερμανικές στρατιωτικές δυνά­μεις, η 117η Μεραρχία Καταδρομών, που ήταν μέρος της 12ης Γερμανικής Στρατιάς ενα­ντίον της Ελλάδας, υπό την διοίκηση του Γερμανού στρατάρχου Βίλχελμ Λιστ. Το πρωί της 27-4-1941 και στη θέση Λάκκα-Καμινάκι (κοντά στο γήπεδο του Τολού) έγινε μάχη μεταξύ των Άγγλων-Αυστραλών-Νεοζηλανδών και Κυπρίων που αποχωρούσαν, εναντίον των επερχόμενων εισβολέων κατακτητών Γερμανών, μοτοσικλετιστών και αλεξιπτωτιστών. Ήταν μονάδες της 6ης Νεοζηλανδικής ταξιαρχίας και άλλων Βρετανικών δυνάμεων, που γενναία αντιστάθηκε και εμπόδισε τους εισβο­λείς Γερμανούς.

Προς το Τολό προπορευόταν το 2° τάγμα Γερμανών με τον 6° λόχο. Διοικητής του τάγματος ήταν ο Γερμανός ταγματάρχης Πίτσονκα. Επειδή είχε σπάσει το πόδι του με την πτώση του με αλεξίπτωτο στον Ισθμό της Κορίνθου, με απόφαση του συνταγματάρχη Στουρμ ανέλαβε καθήκοντα διοικητού τάγματος ο λοχαγός Γκέρχαρντ Σίρμερ. Για την περιοχή της Πελοποννήσου την επίθεση είχε αναλάβει η 5η τεθωρακισμένη μεραρχία.

Ο Γερμανός συνταγματάρχης Στούρμ μαζί με τον λοχαγό Σίρμερ μπήκαν στο Τολό αλλά βρήκαν συμμαχική αντίσταση στη Λάκκα. Εκεί έκανε θραύση ο Γερμανός ανθυπολοχαγός Τόυζεν, ο οποίος αν και τραυματισμένος ορμούσε μπροστά. Δόθηκε πεντάωρη σκληρή μάχη στη θέση Λάκκα από την δεξιά πλευρά του δρό­μου της Ασίνης, στη θέση Ντάπια (Μπιρμπιλέϊκα) στους πρόποδες του Προφήτη Ηλία και από την απέναντι αριστερή πλευρά του δρόμου, στη θέση Δραγασούρα, κοντά στο ποδοσφαιρικό γήπεδο του Τολού, 100 άνδρες Βρετανοί, Αυστραλοί και Νεοζηλανδοί – εμπόδισαν σκληρά τους επερχόμενους Γερμανούς να περάσουν.

Ακούγαμε πυκνούς πολυβολισμούς και συχνά δυνατές εκρήξεις όλμων και άλ­λων πολεμικών όπλων. Δυο τρία Γερμανικά αεροπλάνα ανέβαιναν και κατέβαιναν πάνω από το πεδίο εκείνης της μάχης. Στο τέλος μετρήθηκαν μερικοί νεκροί. Απ’ τις συμμαχικές δυνάμεις 5 Άγγλοι και 3 Αυστραλοί και Νεοζηλανδοί. Απ’ τους Γερμανούς 4-5 νε­κροί Γερμανοί στρατιώτες. Τους νεκρούς Γερμανούς στρατιώτες τους θάψανε στο νεκροταφείο Ναυπλίου. Τους Συμμάχους τους θάψανε στη θέση Λάκκα, κάτω από κάτι ελιές που ήταν τότε. Πάνω σε κάθε μνήμα είχαν τοποθετή­σει το κράνος του.

Από τους υποχωρούντες Συμμάχους από δω, το Τολό, αιχμαλωτίστηκαν κατά άλλους ιστορικούς 1.700 ή κατά άλλους 2.200 στρατιώτες, ενώ οι αξιωματικοί έφυγαν με πολεμικά πλοία. (Πληροφορίες: α) Απ’ το βιβλίο του Νταίηβιντ Τόμας, «Κρήτη ’41. Ο πόλεμος στη θάλασσα», β) «Θύελλα στα Βαλκάνια», Εφημερίδα «Ακρόπολις» Τρίτη, 11/3/1980 και γ) Διεύθυνση Ιστορίας Στρατού – Αρχείον Ιστορίας Στρατού, σελίδες 61-62-63 δ) «Η έγχρωμη Ιστορία του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου» , ε) Χάϊντς Ρίχτερ «Η Ιταλογερμανική επίθεση εναντίον της»).

Οι υποχωρούντες Σύμμαχοι περίτρομοι πήραν τις βάρκες Τολιανών ψαράδων και ανοίχτηκαν στο πέλαγος, για Τσακωνιά, Μονεμβάσια, Σπέτσες και άλλες περιο­χές. Η συνθηκολόγηση των Ελληνικών και των Γερμανικών δυνάμεων στα Ηπειρωτικά βου­νά υπογράφτηκε στις 22-4-1941, και στις 24/4/-1941 άρχισαν να φεύγουν οι Βρετα­νικές δυνάμεις από την Ελλάδα από θαλάσσιες ακτές όπως το Πόρτο – Ράφτη, τη Ραφήνα, την Ελευσίνα, τα Μέγαρα, την Κόρινθο, το Ναύπλιο, το Τολό, τους Μύλους, τη Μονεμβάσια, την Καλαμάτα κ.λ.π. Η Ελληνική Κυβέρνηση μεταφέρθηκε στη Σούδα της Κρήτης. Εδώ στην περιο­χή μας ανώτατος στρατιωτικός διοικητής ήταν ο στρατηγός Χένρυ Μαίτλαντ Γουΐλσον.

Εκείνη την ημέρα με το επιτελείο του και άλλους Στρατηγούς και Ναυάρ­χους βρισκόταν στους Μύλους Αργολίδας. Από τους Μύλους (27 Απριλίου, πρωί) με το υδροπλάνο του, τύπου Σάντερλαντ, έφυγε και πήγε στην Κρήτη. Διάδοχό του άφησε τον Νεοζηλανδό υποστράτηγο Μπέρναρντ Φρέϊμπεργκ, ο οποίος αργότερα πήγε στην Μονεμβάσια και από κει με τον Ναύαρχο Μπέϊλλι-Γκρόμαν έφυγαν και πήγαν στην Κρήτη.

Εκείνες τις μέρες και νύχτες στο Τολό είχανε πλησιάσει τα πολεμικά πλοία Γκλένυαρν, Ντάϊαμοντ, Γκρίφιν, Άϊσις, Στιούαρτ και παρελάμβαναν τους υποχωρούντες στρατιώτες. Οι αποχωρούσες στρατιωτικές δυνάμεις, πρόλαβαν και επιβι­βάστηκαν στα πλοία, φεύγανε με άτακτη φυγή, με πανικό και απελπισία, με αγωνία και τρομάρα για το άγνωστο μέλλον. Από επάνω τους είχαν πετάξει κάθε διακριτικό γνώρισμα και στολίδι της στρατιωτικής φορεσιάς και διακριτικό του βαθμού που έφεραν, δίχως πηλίκια, δίχως γαλόνια, ούτε φυσιγγιοθήκες, δίχως τα ξίφη τους, με τσαλακωμένες τις στρατιωτικές φορεσιές τους και οι περισσότεροι αξύριστοι και πεινασμένοι- ξελιγωμένοι.

 

Ντάϊαμοντ (αντιτορπιλικό). Σύμφωνα με πίνακα που μου έστειλε η υπηρεσία Κοινοπολιτεία – Υπηρεσία πολεμικών τάφων, πνίγηκαν 144 άτομα.

 

Στους δρόμους και στις πλαγιές των βουνών, στους λόφους και στα ρέματα βρίσκαμε πεταμένα πολεμικά τουφέκια, περίστροφα, πολυβόλα και πηλίκια αξιωματι­κών, πολλές στρατιωτικές κουβέρτες, καραβάνες συσσιτίου, διάσπαρτα πολλά πα­γούρια [υδροδοχεία] μέσα στα θυμάρια και τα πουρνάρια στις πλαγιές του Τολού, μάσκες αντιασφυξιογόνες, χαρτονομίσματα εγγλέζικα, σκόρπια λερωμένα και κατεστραμμένα στον κεντρικό δρόμο Τολού. Πεταμένες ταμπακιέρες με τσιγάρα ή δί­χως τσιγάρα, κουτιά με σοκολάτες, ρολόγια χεριού, γυαλιά ηλίου, κιάλια, διόπτρες μακρινών αποστάσεων (στρατιωτικά κιάλια). Είδαμε ομάδα Βρετανών που έκαιγε χαρτονομίσματα, χάρτινες λίρες Αγγλίας, ήτανε το Ταμείο Ταξιαρχίας.

Στις πλαγιές και στους λόφους βρίσκαμε πολλά εγκαταλελειμμένα αυτοκίνητα με στρατιωτικό εξοπλισμό ή κενά, παραδίπλα άλλα τεθωρακισμένα ή ερπυστριοφόρα και σκόρπια πολλά σιδερένια ανταλλακτικά και εργαλεία αυτοκινήτων. Όλοι οι κάτοικοι του χωριού είχανε βγει για πλιάτσικο.

Αξέχαστη μέρα, η μέρα που έγινε η πεισματική εκείνη μάχη στο Καμινάκι-Λάκα Τολού, πένθιμη ημέρα με ζο­φερές αναμνήσεις. Αποβραδίς είχανε βομβαρδίσει και βυθίσει στο λιμάνι Ναυπλί­ου και στην Αρβανιτιά τέσσερα Βρετανικά πολεμικά πλοία. Απ’ το Τολό είχαν επιβιβαστεί στα πολεμικά πλοία και αναχωρήσει 2.500 στρατιώτες.

 

Σλάματ. Πνίγηκαν 10 μέλη του πληρώματος και 500 στρατιώτες. Βυθίστηκε στην Αρβανιτιά Ναυπλίου.

 

Εκείνες τις βραδιές, 27-28 Απριλίου 1941, οι περισσότεροι κάτοικοι του Τολού, γυναίκες, άνδρες, παιδιά, γέροι, γερόντισσες καταφοβισμένοι πεζοπορώντας πήγαμε και κοιμηθήκαμε στο εκκλησάκι της Αγίας Σωτήρας. Και άλλοι μερικοί κοιμηθήκανε στα μαντριά του Αντίκα.

 

Ώλστερ Πριν. Τον Απρίλιο του 1941, βυθίστηκε στον κόλπο του Ναυπλίου (Αρβανιτιά).

 

Ulster Prince (+1941). Βρετανικό επιβατηγό πλοίο. Ναυπηγήθηκε το 1930. Βομβαρδίστηκε και από γερμανικά stukas και βυθίστηκε στο Ναύπλιο το 1941.

Ulster Prince (+1941). Βρετανικό επιβατηγό πλοίο. Ναυπηγήθηκε το 1930. Βομβαρδίστηκε και από γερμανικά stukas και βυθίστηκε στο Ναύπλιο το 1941.

 

Ulster Prince (+1941).

Ulster Prince (+1941).

Από τους δραπετεύσαντες αυτούς, ένας Βρετανός στρατιώτης επιζεί ακόμα στην Αγγλία, ο Ρ.Σ. Ουάττ (Λέστερ -Λέστερσάΐρ). Το 2003, Αύγουστο μήνα, είχε έλθει τουρίστας στο Τολό. Με κάλεσαν, πήγα τον βρήκα, γνωριστήκαμε και έχουμε μεταξύ μας αλληλογραφία. Συμφωνήσαμε να μπορέσουμε και με τη βοήθεια του Δήμου Ασίνης να οικοδομήσουμε μνημείο για τους νεκρούς της μάχης Καμινάκι-Λάκκα Τολού, που αμυνόμενοι σκοτώθηκαν και έμειναν άταφοι 1 -2 εικοσιτετράω­ρα, δίχως να χυθεί μητρικό δάκρυ στον τάφο τους.

 

Ράϊνεκ (αντιτορπιλικό). Πνίγηκαν 103 στρατιώτες. Βυθίστηκε στην Αρβανιτιά Ναυπλίου (24/4/1941).

 

Μερικές πληροφορίες και σημειώσεις για το εκστρατευτικό Βρετανικό Σώμα στην Ελλάδα για την ενίσχυση των Ελληνικών δυνάμεων

 

  

Συμμαχικές στρατιωτικές δυνάμεις [Βρετανικές, Αυστραλιανές, Νεοζηλανδικές και Κυπριακές], που ήλθαν για να βοηθήσουν τις Ελληνικές δυνάμεις 58.000 άνδρες από την Αλεξάνδρεια στον Πειραιά και από αυτούς απομακρύνθηκαν απ’ την Ελλάδα 50.732 στρατιώτες. Ο Ναύαρχος Χάρολντ Μπέϊλυ Γκρόμαν μετακίνησε τις δυνάμεις του από την Α­θήνα και πήγε στους Μύλους Αργολίδας. Την ίδια ημέρα, 24/4/41 ο Βασιλεύς και μερικά μέλη της Ελληνικής Κυβέρνησης με υδροπλάνο τύπου Σάντερλαντ πήγανε στην Σούδα Κρήτης.

Ο Στρατηγός Χένρυ Μαίτλαντ-Γουΐλσον αναχώρησε και πήγε στην Κρήτη. Η ομάδα της 6ης Νεοζηλανδικής ταξιαρχίας ήλθε στο Ναύπλιο, το Άργος, το Τολό, και στον δρόμο προς την Τρίπολη.

Στις 27-4-1941 στο λιμάνι της Καλαμάτας και ώρα ξημερώματα προς Κυριακή με τα πλοία Ντιφέντερ και Ντάϊαμοντ περιλαμβάνονταν και 250 στρατιώτες που είχαν επιβιβαστεί στο Ντιφέντερ. Το σκάφος αυτό βρήκε καιρό να φορτώσει μερικά κιβώτια που είχαν μέσα τους τον πολύτιμο θησαυρό του Γιουγκοσλαβικού στέμματος.

 

Ντάϊαμοντ (καταδρομικό). Στο πλοίο κυβερνήτης ήταν ο Υποναύαρχος Ιρβάϊν Γκλέννι. Το πλοίο αυτό ήταν επικεφαλής συνοδείας και φορτωμένο με το Ελληνικό χρυσάφι αξίας 7.000.000 λιρών από Σούδα της Κρήτης προς την Αίγυπτο στις 14.5.1941.

 

Η νηοπομπή ξεκίνησε τα ξημερώματα ώρα 3:40′, πλέοντας προς τα κάτω, μέσα από τον κόλπο Καλαμάτας προς το Αιγαίο πέλαγος μέσα από το στενό των Αντικυ­θήρων και από τον κόλπο της Σούδας.

Το πλοίο Γκλένηαρν είχε ρυμουλκηθεί από το πλοίο Γκρίφιν στον κόλπο Κισσάμου Κρήτης, πέρασε από το νησί Γαύδος και έφτασαν στην Αλεξάνδρεια.

Γκλένηαρν. Ήταν ένα μικρό αποβατικό πλοίο. Προσέγγισε στο Τολό.

 

Στο πλοίο Ντάϊαμοντ ήταν φορτωμένο το Ελληνικό χρυσάφι αξίας 7.000.000 λιρών, που είχε παραλάβει από τον κόλπο Σούδας και το μετέφερε στην Αλεξάνδρεια. Το πλοίο Ντάϊαμοντ ήταν επικεφαλής συνοδείας και μετέφερε το Ελληνικό χρυ­σάφι, με πλοίαρχο τον Χένρυ Μακ Κώλλ υπό την διοίκηση του υποναυάρχου και διοικητή αντιτορπιλικών στόλου της Μεσογείου Ιρβάϊν Γκόρντον Γκλέννι. Το συ­νόδευαν τα Αυστραλιανά αντιτορπιλικά Στιούαρτ και Βεντέτα.

Τονίζουμε ακόμη ότι το πλοίο Ντάϊαμοντ είχε κολλήσει στην είσοδο του λιμα­νιού Ναυπλίου και εμπόδιζε την έξοδο των άλλων πολεμικών πλοίων.

  

Ονόματα Πλοίων που βυθίστηκαν στην Αρβανιτιά στις 27 Απριλίου 1941

 

 


 

1. Ώλστερ Πριν. Τον Απρίλιο του 1941, βυθίστηκε στον κόλπο του Ναυπλίου (Αρβανιτιά).

2. Ντάϊαμοντ (αντιτορπιλικό). Σύμφωνα με πίνακα που μου έστειλε η υπηρεσία Κοινοπολιτεία – Υπηρεσία πολεμικών τάφων, πνίγηκαν 144 άτομα.

3. Σλάματ. Πνίγηκαν 10 μέλη του πληρώματος και 500 στρατιώτες. Βυθίστηκε στην Αρβανιτιά Ναυπλίου.

4. Ράϊνεκ (αντιτορπιλικό). Πνίγηκαν 103 στρατιώτες. Βυθίστηκε στην Αρβανιτιά Ναυπλίου (24/4/1941).

 

Ονόματα Πλοίων που πλησίασαν στο Τολό  και παρέλαβαν αποχωρούντες Στρατιώτες Βρετανούς, Νεοζηλανδούς, στις 26,27 και 28 Απριλίου 1941

 

 


 

1. Γκλένηαρν. Ήταν ένα μικρό αποβατικό πλοίο. Προσέγγισε στο Τολό.

2. Ντάϊαμοντ (καταδρομικό). Στο πλοίο κυβερνήτης ήταν ο Υποναύαρχος Ιρβάϊν Γκλέννι. Το πλοίο αυτό ήταν επικεφαλής συνοδείας και φορτωμένο με το Ελληνικό χρυσάφι αξίας 7.000.000 λιρών από Σούδα της Κρήτης προς την Αίγυπτο στις 14.5.1941. (Βλ. Σ. 174, Μ.Κ.)

3. Γκρίφιν (Η31), αντιτορπιλικό κατηγορίας G. Προσέγγισε στο Τολό, πλησίασε τον κόλπο του Ναυπλίου (Αρβανιτιά). Απρίλιος 1941.

Γκρίφιν (Η31), αντιτορπιλικό κατηγορίας G. Προσέγγισε στο Τολό, πλησίασε τον κόλπο του Ναυπλίου (Αρβανιτιά). Απρίλιος 1941.

4. Στιούαρτ. Αυτό το πλοίο διέσωσε 600 στρατιώτες από τον κόλπο του Τολού στην Κρήτη. Αρχικά τους πήγε στο Ναύπλιο και στη συνέχεια επέστρεψε στο Τολό, παρέλαβε περισσότερους στρατιώτες και τους μετέφερε στον κόλπο της Σούδας.

Στιούαρτ. Αυτό το πλοίο διέσωσε 600 στρατιώτες από τον κόλπο του Τολού στην Κρήτη.

5. Βεντέτα, Αυστραλιανό αντιτορπιλικό. Πρόσφερε στενή συνοδεία στο πολεμικό πλοίο Ντιφέντερ.

Βεντέτα, Αυστραλιανό αντιτορπιλικό.

6. Ντιφέντερ, αντιτορπιλικό κατηγορίας D. Το πλοίο αυτό φόρτωσε το θησαυρό του Γιουγκοσλαβικού στέμματος στο λιμάνι της Καλαμάτας.

Ντιφέντερ, αντιτορπιλικό κατηγορίας D. Το πλοίο αυτό φόρτωσε το θησαυρό του Γιουγκοσλαβικού στέμματος στο λιμάνι της Καλαμάτας.

7. Άϊσις, αντιτορπιλικό. Προσέγγισε στο Τολό.

8. Χάϊκοβ, αντιτορπιλικό. Προσέγγισε στον Τολό.

9. Α5. Μεταγωγικό σκάφος. Ξεκίνησε για τη Μονεμβάσια στις 26-4-1941, όπου δεν έφτασε γιατί βυθίστηκε.

 * Σημείωση: Από το Τολό επιβιβάσθηκαν 4.527 στρατιώτες (Δ.Ι.Σ., κεφ. 146), Χάϊντς Ρίχτερ, σελ. 592, 2.500 στρατιώτες. Αιχμαλωτίστηκαν 1.700 στρατιώτες (Δ.Ι.Σ., κεφ. 146) ή κατά Χάϊντς Ρίχτερ, αιχμαλωτίστηκαν 2.200 στρατιώτες (σελ. 594).

  

Λίγες Πληροφορίες για καθένα Στρατηγό και Ναύαρχο που πέρασαν από το Τολό, Μύλους, Μονεμβασία, Σούδα Κρήτης

 

 

Χένρυ Μαίτλαντ-Γουΐλσον, Βρετανός στρατηγός. Ο στρατηγός αυτός μαζί με 55 στρατηγούς, ναυάρχους και άλλες προσωπικότητες με υδροπλάνο τύπου Σάντερλαντ έφυγαν από τους Μύλους Αργολίδας το βράδυ 26.4.1941 και πήγαν στην Σούδα Κρήτης αφού ανέθεσε την διοίκηση του στρατού στον στρατηγό Μπέρναρντ Φρέϊ­μπεργκ.

Άντριου Κάνιννκχαμ. Βρετανός Ναύαρχος – ανώτατος διοικητής στόλου Μεσο­γείου.

Σορτ Σάντερλαντ. Με αυτόν τον τύπο υδροπλάνου αναχώρησαν από το Τολό Ναυπλίας και πήγαν στους Μύλους Αργολίδας ο Βρετανός στρατηγός Ουίλσον με το στρατηγείο του.

Μπέρναρντ Φρέϊμπεργκ. Νεοζηλανδός στρατηγός διοικητής των  Νεοζηλανδών.

Χάρολντ Μπέϊλι-Γκρόμαν. Βρετανός Ναύαρχος, γεννημένος στον Καναδά. Αυτός με τον στρατηγό Φρέϊμπεργκ και το επιτελείο του, 55 στρατιωτικούς, πήγανε στους Μύλους και την νύχτα (26.4.1941) αναχώρησαν με το πλοίο Χάϊκοβ και μέσω Μο­νεμβασιάς για τη Σούδα Κρήτης.

Χάρολντ Τσάριννκτον. Βρετανός Στρατηγός.

Χένρυ Ντανιέλ Πρίντχαμ-Γουΐππελ. Βρετανός Ναύαρχος, αρχηγός στόλου Με­σογείου. Πήγε στους Μύλους  στις 26.4.1941. Από εκεί, αφού συγκεντρώθηκαν όλοι οι στρατηγοί, οι ναύαρχοι και το επιτελείο τους, με το ηλιο­βασίλεμα αναχώρησαν για τη Μονεμβάσια.

Άρτσιμπαλντ Γουέϊβελ. Βρετανός Στρατηγός.

Τόμας Μπλέϊμι. Αυστραλός Στρατηγός.

Λ.Π. Πάρρινγκτον. Νεοζηλανδός Ταξίαρχος. Στο λιμάνι της Καλαμάτας στις 28-4-1941 συνάντησε αξιωματικό του Λιμενικού.

Σερ Ιρβάϊν Γκόρντον Γκλέννι. Σκωτσέζος Ναύαρχος. Πολέμησε και στους δύο Παγκοσμίους Πολέμους. Αποστρατεύτηκε το Μάιο του 1947.

Χένρυ Μακ Κώλλ, πλοίαρχος στο Ντάϊαμοντ.

  

Ιωάννης Κοτίτσας

Συνταξιούχος Δάσκαλος

Ναυπλιακά Ανάλεκτα VII, Έκδοση Δήμου Ναυπλιέων, Δεκέμβριος 2009.

 

Διαβάστε ακόμη:

 

Οι Γερμανοί στην Αργολίδα  1941

H σχολή Ικάρων στο αεροδρόμιο του Άργους στον πόλεμο του 1940 

Read Full Post »

Αυτό το περιεχόμενο είναι προστατευμένο με Συνθηματικό. Για να το δείτε, παρακαλώ εισάγετε το Συνθηματικό παρακάτω.

Read Full Post »

Μικρό οδοιπορικό στα θεατρικά δρώμενα της Αργολίδας


 

 Ο Δημοσιογράφος- ερευνητής Γιώργος Αντωνίου, σ’ αυτό του το πόνημα, διερευνά την προϊστορία του θεάτρου στην Αργολίδα, όπως αυτή κατά καιρούς εκφράστηκε. Όπως ο ίδιος διευκρινίζει «σε καμιά περίπτωση δεν έχει την έννοια της θεατρικής έρευνας». Απλώς προσπαθεί να κάνει μια απλή καταγραφή κάποιων θεατρικών παραστάσεων που δόθηκαν στον τόπο μας πριν χρόνια.

 

«Νικήρατος»


Να αναφέρουμε αρχικά ότι το Ναύπλιο διεκδικεί – με τον ειδικό ρόλο που έπαιζε τότε – τη πρώτη «θεατρική παράσταση», που δόθηκε το 1826!!! Στα σαλόνια των πολιτευτών και των οπλαρχηγών της εποχής συζητούσαν «περί των εν τη λοιπή ελευθέρα και δούλη Ελλάδι συμβαινόντων. Έστιν ότε αλλά πολύ σπανίως την μονοτονίαν αυτήν των πολιτικών συζητήσεων διέκοπτε η απαγγελία ποιημάτων στρεφομένων περί τα κατορθώματα των υπέρ της ελευθερίας μαχομένων τότε ηρώων… Τα παθήματά των, άτινα διεκτραγώδουν ανά τας οδούς και τας ρύμας και τα γνωσθέντα καθ’ άπαντα τον πεπολιτισμένον κόσμον ανδραγαθήματά των ενέπνευσαν είς τινα του Ναυπλίου κυρίαν, Ευανθία Καΐρη, το πρώτον πατριωτικόν δράμα, το οποίον εγράφη αλλά και εξεδόθη κατά την διάρκειαν της Ελληνικής Επαναστάσεως. Το έργον φέρει τον τίτλον «Νικήρατος», εγράφη δε τον Ιούνιον του 1826…» (Ιστορία Νεοελληνικού Θεάτρου, Ν. Λάσκαρη).

Να σημειώσουμε ότι το έργον ήταν μια απλή αφήγηση των γεγονότων του Μεσολογγίου, μόνο που η Ευανθία Καΐρη είχε αλλάξει τα ονόματα των δρώντων προσώπων. Αργότερα το έργο «Νικήρατος» επανεκδόθηκε διορθωμένο από την Ελπίδα Ι. Κυριακού και παίχτηκε στη Σύρο από ερασιτέχνες το 1830 από τον πρώτο ελληνικό θίασο, και στη συνέχεια από το θίασο Μιχαλόπουλου. Από ερασιτέχνες και πάλι παίχτηκε στο Μεσολόγγι και στην Άνδρο στην «Καΐρειο» σχολή.

Και φτάνουμε στο 1910. Η εφημερίδα «Δαναΐς» μας πληροφορεί ότι: « ο υπό τον κ. Ευάγγ. Κουμαριώτη θίασος «Ορφεύς» έδωσε πρό τινος παραστάσεις τινας εν Ναυπλίω. Ο θεατρικός ούτος θίασος φαίνεται αρκετά καλώς κατηρτισμένος, ως εικάζομεν εκ των κρίσεων των επιχωρίων εφημερίδων. Είναι λυπηρόν ότι τόσον σπανίως επισκέπτονται τοιούτοι θίασοι το Ναύπλιον, το οποίον είναι το σπουδαιότερον διοικητικόν, δικαστικόν και στρατιωτικόν κέντρον της Πελοποννήσου και το οποίον φημίζεται, τόσον δε δικαίως, διά την εκλεκτήν αυτού κοινωνίαν».

Περί το 1930 φιλοξενούσε θεατρικά μπουλούκια το «Τριανόν» που λειτουργούσε ως Καφενείο – Θέατρο. Αρχικά με τους αδελφούς Ματαφά και στη συνέχεια με τον Αν. Πανόπουλο. Ο τελευταίος αξιοποιούσε τότε τις διασυνδέσεις του με θεατρίνους της Αθήνας και τη σχέση του με τον κινηματογραφάνθρωπο της εποχής, το Μαδρά. Εκεί γύρω στο 1935 ο Πανόπουλος εξάλλου διατηρούσε και κινηματογραφική αίθουσα στην Αθήνα. Από τη σκηνή του «Τριανόν» πέρασαν δεκάδες θίασοι… (περισσότερα…)

Read Full Post »

Πολωνοί Φιλέλληνες


 
 

 

Παρόλη τη σημασία της στις ανθρώπινες σχέσεις μεταξύ των Κρατών, η φιλελληνική κίνηση που εκδηλώθηκε στην Πολωνία κατά τη δεκαετή περίοδο του εθνικού μας αγώνα για την αποτίναξη του οθωμανικού ζυγού, δεν έχει ερευνηθεί ικανοποιητικά1.

Για το θέμα αυτό με το οποίο ασχολήθηκα στα πλαίσια της μελέτης μου για το παλαιότερο και πληρέστερο Μνημείο φιλελλήνων στον καθολικό Ναό της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος στο Ναύπλιο2, έχουν γραφεί δύο άρθρα: το πρώτο, φέρει την υπογραφή του Πολωνού ιστορικού Tadeusz Sinco και έχει για αντικείμενο το στρατευμένο πολωνικό φιλελληνισμό της δεκαετίας 1821-1831. Περιλαμβάνει ελλιπή κατάλογο των Πολωνών που συναγωνίστηκαν με τους Έλληνες κατά τον ηρωικό ξεσηκωμό του Εικοσιένα. Συντάχθηκε το 1932, έτος επίσκεψης του Sinco στην Αθήνα, και δημοσιεύτηκε το ίδιο έτος στο «Σύγχρονο Περιοδικό Βαρσοβίας»3. Γραμμένο στα πολωνικά, είναι ελάχιστα γνωστό.

Το δεύτερο, του επίσης Πολωνού νεοελληνιστή Janusz Strasburger4, έχει για αντικείμενο το φιλολογικό φιλελληνισμό στην Πολωνία κατά την Επανάσταση και τα πρώτα μετεπαναστατικά χρόνια. Γράφτηκε στα γαλλικά και δημοσιεύτηκε το 1972 στο περιοδικό σύγγραμμα του ιδρύματος Μελετών Χερσονήσου του Αίμου (Ι.Μ.Χ.Α.).

Τα δύο αυτά άρθρα και το υλικό που συγκέντρωσα μελετώντας τη φιλελληνική λογοτεχνία και το σχετικό με το θέμα αρχειακό υλικό στην Εθνική Βιβλιοθήκη και στην Ιστορική – Εθνική Εταιρεία της Ελλάδος, αποτελούν τις πηγές της παρούσας μελέτης που σκοπό έχει να κατακτήσει ευρύτερα γνωστή τη συμβολή του πολωνικού φιλελληνισμού, στρατευμένου και φιλολογικού, στην αίσια έκβαση της εθνικής μας υπόθεσης. Μιας μικρής ίσως συμβολής αλλά πραγματικά θαυμαστής αν υπολογίσουμε τη μεγάλη απόσταση μεταξύ των δύο χωρών και τους σχεδόν ανύπαρκτους μέχρι το 1821 ιστορικούς δεσμούς τους.

 

Ο φιλολογικός Φιλελληνισμός στην Πολωνία το 1821 -1831

 

 

Julius Słowacki

Όπως σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες, ο Φιλελληνισμός στην Πολωνία κατά την εξεταζόμενη περίοδο, υπήρξε ταυτόχρονα φιλολογικός και στρατιωτικός. Ο πρώτος είχε για όπλο την πέννα και ο δεύτερος το καριοφίλι.

Τον καλύτερο ορισμό των δύο αυτών μορφών φιλελληνισμού μας έδωσε ο ιστορικός Γεώργιος Τερτσέτης, ο αδέκαστος λειτουργός της δικαιοσύνης, που μαζί με τον επίσης ακριβοδίκαιο Αναστάσιο Πολυζωίδη, αρνήθηκε να καταδικάσει το σωτήρα του Έθνους Θεόδωρο Κολοκοτρώνη:

«Λέγω ότι Φιλέλλην είναι όποιος δεν εγεννήθη εις χώματα ελληνικά, είναι τέκνον ξένης φυλής, Αγγλογάλλος, Γερμανός, Πολωνός, Ιταλός, Αμερικάνος, πλην, αν και ξένης φυλής, ήλθε εις την ελληνικήν γη, εκινδύνευσε εις τα φρούρια τα ελληνικά, επολέμησε εις το Χαϊδάρι, εχάθηκε εις του Πέτα, εκλείσθηκε εις την Αθήνα, εκάηκε εις το Μεσολόγγι, έκαψε τα οθωμανικά καράβια εις τα νερά του Νεοκάστρου, χάρις της απολαύσεως της ελευθερίας και αυτονομίας των Χριστιανών Ελλήνων… 

Δεν θα ήτο πλήρης ο ορισμός του Φιλέλληνoς αν αμελούσαμε να συμπεριλάβουμε εις τον ορισμό αυτό ένα άλλο είδος Φιλελλήνων, εννοώ τους πολιτικούς άνδρας, ρήτορας ή συγγραφείς ή ιερείς, ή καθηγητάς όσοι τον τότε καιρό ερητόρευαν χάριν ημών, εις τας Βουλάς της πατρίδος των ή εδέοντο υπέρ της ευοδώσεως του έργου μας εις τους ναούς του Υψίστου, ή έστελναν ενδύματα και τρόφιμα εις τα ανήλικα ορφανά, πεινασμένα εις Ναύπλιο, Αίγινα και Κάλαμο, ή και όσοι άλλοι, προ πάντων με τίμιο και άοκνο κονδύλι εφημεριδογράφουν, επαινούσαν το φιλοκίνδυνο τόλμημα, εμόρφωναν την κοινή γνώμη εις Ευρώπη και Αμερική προς σωτηρία κι ευτυχία μας. Το μελάνι του σοφού είναι ισότιμο ενώπιον του Θεού με το αίμα μαρτύρων»5.

Δεν είχε παρέλθει χρόνος από την έκρηξη της Επανάστασης, όταν το περιοδικό «Μικρή Μέλισσα» της Κρακοβίας, υπό αυστριακή τότε κατοχή, δημοσίευσε άρθρο για τα διαδραματιζόμενα στον ελληνικό χώρο γεγονότα που είχαν προκαλέσει συγκίνηση και θαυμασμό στον πολιτισμένο κόσμο:

«Το Ελληνικό Έθνος που έζησε για αιώνες υπό το ζυγό της δουλείας, της αδικίας και της κάθε είδους καταπίεσης, όρθωσε το ανάστημά του κατά των τυράννων… Στο Έθνος αυτό αξίζει να στρέψουμε ευνοϊκά την προσοχή μας. Αποφασισμένοι να ζήσουν ελεύθεροι και υπό το κράτος δικαίου, οι Έλληνες πήραν τα όπλα για την πραγμάτωση ενός ιερού σκοπού. Το γεγονός αυτός συγκίνησε βαθειά την Ευρώπη. Στα μέγαρα των πλουσίων και στα σπίτια των φτωχών, γίνεται λόγο για τον αγώνα τους. Δεν ακούγονται πια οι κοινοί τόποι περί νέων πολιτικών αρχών. Τώρα είναι η φωνή του αισθήματος που αντηχεί παντού. Μια φωνή που εγκρίνει το δίκαιο ξεσηκωμό των υποτελών κατά των τυράννων. Μια φωνή που εκφράζει την ελπίδα για το θρίαμβο της ανθρωπιάς επί της Βαρβαρότητας, του φωτός επί του σκότους, των δικαιωμάτων του ανθρώπου επί της αυθαιρεσίας των δυναστών»6. 

Με το κείμενο αυτό η «Μικρή Μέλισσα» χαιρέτησε την Επανάσταση των Ελλήνων κατά των Τούρκων που για τέσσερις αιώνες κυριαρχούσαν στα Βαλκάνια, στη Μέση Ανατολή και στη Βόρειο Αφρική. Επανερχόμενη ένα χρόνο αργότερα στο ίδιο θέμα, η «Μικρή Μέλισσα» υπενθύμισε στους Πολωνούς που ζούσαν το δράμα του διαμελισμού της χώρας τους από τους Ρώσους, Πρώσους και Αυστριακούς, τον ηρωισμό της μικρής Ελλάδας που πήρε τα όπλα «για του Χριστού την πίστη την αγία και της πατρίδας την ελευθερία». Στο τόλμημά τους αυτό είδαν το πρότυπο για την απελευθέρωση και της δικής τους χώρας από τους ξένους δυνάστες.

«Η βαρβαρότητα και η εκδίκηση των Τούρκων σε συνδυασμό με την ακατάσχετη σφαγή και λαφυραγωγία, αποσκοπούν στην εξολόθρευση των δυστυχών Ελλήνων. Αλλά το θάρρος που τους ενδυναμώνει στην απελπισία, αναπτερώνει τις ελπίδες τους για τη νίκη επί ενός ασύγκριτα ισχυρότερου κατακτητή. Από τη μια ο φανατισμός εξαγριώνει τις οθωμανικές ορδές. Από την άλλη, η δυστυχία που προκαλεί η καταπίεση τεσσάρων αιώνων, ωθεί τους Χριστιανούς στη νίκη ή στο θάνατο. Για τους πρώτους κάθε ανθρώπινη καρδιά αισθάνεται συμπόνοια. Για τους δεύτερους ο ουρανός καλεί σε εκδίκηση»7.

Άλλο φιλελεύθερο περιοδικό εκδιδόμενο στην υπό ρωσική κατοχή Βαρσοβία, η «SYBILLΑ», εκθειάζει στο τεύχος του Απριλίου 1821, «τους Έλληνες αγωνιστές που ρίχτηκαν στη φωτιά του πολέμου για να απαλλαγούν από τον απάνθρωπο ζυγό των Ασιατών:

«Ως Πολωνός, δεν θα άρμοζε να εύχομαι την ήττα της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, της μόνης Δύναμης που δεν ζήτησε τη δική μας ταπείνωση. Τήρησε μάλιστα τις συνθήκες διαμαρτυρόμενη για το διαμελισμό της χώρας μας. 

Σαν άνθρωπος όμως που συγκινείται από την ανθρώπινη δυστυχία και επιθυμεί την πρόοδο και το καλό των Εθνών, τάσσομαι με όλες μου τις δυνάμεις για την απαλλαγή των μαχόμενων Ελλήνων από τον ανίερο οθωμανικό ζυγό. Αυτών που βυθίζουν στο σκοτάδι και αλυσοδένουν το ωραιότερο κομμάτι της Ευρώπης, την κοιτίδα της ελευθερίας και του αρχαίου μεγαλείου»8.

Το άρθρο υπογράφεται από τον εκδότη του περιοδικού «SΥBILLΑ» Φραγκίσκο       Grzymala. Οι γραμμές αυτές μας επιτρέπουν να εκτιμήσουμε στην πραγματική του διάσταση το κίνημα του πολωνικού φιλελληνισμού.

Ζώντας υπό ξένη κατοχή και διαμελισμένοι από τους ισχυρούς γείτονές τους, οι δυστυχείς Πολωνοί είχαν κάθε λόγο να αισθάνονται συμπάθεια προς τους Τούρκους οι οποίοι, όχι Βέβαια από συμπόνοια, αλλά για το δικό τους όφελος, αντέδρασαν στην διαίρεση της Πολωνίας από τους Αυστριακούς, Ρώσους και Πρώσους. «Οι Τούρκοι», γράφει ο δημοσιογράφος Gosztow, «ήταν οι μόνοι που δεν αναγνώρισαν το διαμελισμό της Πολωνίας. Το 1768, ο Σουλτάνος κήρυξε τον πόλεμο στους Ρώσους επειδή παραβίασαν τα σύνορα των Λεχών9. Αν και η Τουρκία ενήργησε από συμφέρον, η πολιτική της κρίθηκε εξαιρετικά φιλοπολωνική»10.

Εκτός από τη Βαρσοβία και Κρακοβία, έντονη φιλελληνική δραστηριότητα ανέπτυξε το πολωνικό πανεπιστήμιο στην πόλη Βίλνους, τη σημερινή πρωτεύουσα της Λιθουανίας. Ελληνιστές, καθηγητές μετέφρασαν το καλοκαίρι του 1822, τον αντιοθωμανικό λίβελο «Η Αναγέννηση της Ελλάδος» του αρχαιολάτρη Krug, καθηγητού στο πανεπιστήμιο της Λειψίας. Από το ίδιο πανεπιστήμιο στο Βίλνους αναγγέλθηκε στους Πολωνούς η πανωλεθρία του Δράμαλη στα Δερβενάκια από τον Θεόδωρο Κολοκοτρώνη. Ενθουσιώδεις φοιτητές ανήρτησαν στις αίθουσες διδασκαλίας χάρτες με τις κατά ξηρά και θάλασσα νίκες των Ελλήνων.

Άλλος κλασικός δάσκαλος στο Βίλνους, ο Γοδεφρείδος Grodek (1762-1825), εξύμνησε το Ρήγα Φεραίο, τον Τυρταίο της Νέας Ελλάδας και των Βαλκανικών λαών, τους οποίους κάλεσε στο «Θούριο» να λάβουν τα όπλα κατά των Οθωμανών. Μεταξύ των φοιτητών που κέρδισε στην ελληνική υπόθεση, ήταν ο Όμηρος του Έθνους των Πολωνών Αδάμ Mickiewicz (1798-1855)11 και ο ιστορικός Αλέξανδρος Ghodzko (1804-1891). Ο Ghodzko εξέδωσε στην Αγία Πετρούπολη το 1825 συλλογή ελληνικών εθνικών ασμάτων μεταφρασμένων στα πολωνικά και αφιερωμένων στον φίλο του Mickiewicz.

«Παρόμοια έργα», γράφει ο πανεπιστημιακός καθηγητής Ν. Τωμαδάκης, «προσέφεραν μεγαλύτερη Βοήθεια εις την μαχομένην Ελλάδα από μία ολόκληρην στρατιάν». Εμπνευσμένους από φιλελληνικά αισθήματα στίχους έγραψαν οι πολύ αξιόλογοι ποιητές της ιδίας περιόδου Σεβερίνος Coszcynki, Φραγκίσκος Morawski και Ιούλιος Slowaski.

Στο έμμετρο έργο του «Ζήλος για τον Αγώνα», γράφει μεταξύ άλλων ο Coszcyhki:

Έλληνες, Έλληνες, παιδιά της δόξας, 

Σεις που διακριθήκατε στην ιστορία. 

Γιατί να μη μπορεί ένας Σαρμάτης12 

Να υποστηρίξει το δικό σας Αγώνα; 

Ποιος θα μπορούσε να σας καταλάβει 

καλύτερα από το λαό των Λεχών; 

Ποιος θα μπορούσε να σας συμπαρασταθεί καλύτερα 

απ’ αυτούς που στερήθηκαν τη δική τους πατρίδα; 

Στο «Λάμπρος, ο Έλληνας επαναστάτης», ο Slowaski εκθειάζει το γενναίο πειρατή του Αρχιπελάγους Λάμπρο Κατσώνη, και στο οδοιπορικό «Ταξίδι στην Ανατολή» το Φώτο Τζαβέλλα τον οποίο συγκρίνει με τον ήρωα των Θερμοπυλών Λεωνίδα. Καθ’ οδόν προς τους Αγίους Τόπους, ο Slowaski στάθμευσε στην Κέρκυρα και στην Πάτρα για να συναντηθεί με τον Διονύσιο Σολωμό και τον Κωνσταντίνο Κανάρη. Σύγχρονος του Slowaski, ο επίσης ρομαντικός ποιητής Σιγισμόνδος Krasinski (1812-1859), μετέφρασε το ποίημα του Γάλλου Raffenel «DESTRUCTION D’ ISPARA» («Καταστροφή των Ψαρρών») ενώ στο δράμα «Ιρυδίων» έδωσε πρωταγωνιστικό ρόλο σε Έλληνα πολεμιστή.

Στρατευμένη στον εθνικό αγώνα των Ελλήνων ήταν και η Αιμιλία Sczniecka (1804-1896), ιδρύτρια της «Επιτροπής Βοηθείας προς τους Έλληνες». Φλογερή πατριώτισσα και διακεκριμένη κοινωνική λειτουργός, οργάνωσε εράνους για τα ορφανά των αγωνιστών και την περίθαλψη των τραυματιών. Με έδρα την πόλη Poznanη «Μπουμπουλίνα» της  Πολωνίας εργαζόταν  μυστικά από φόβο της «Ιερής Συμμαχίας». Στη φιλελληνική της δράση αναφέρεται ιδιαίτερα ο Josef Straszewicz,  ιστορικός της πολωνικής Επανάστασης το Νοέμβριο του 183013.

 

Στρατευμένος Φιλελληνισμός

 

 

Στο κέντρο της Ακροναυπλίας και σε μικρή απόσταση από το ναό του Αγίου Σπυρίδωνος στην είσοδο του οποίου δολοφονήθηκε το Σεπτέμβριο του 1831 ο Ιωάννης Καποδίστριας, βρίσκεται η καθολική εκκλησία Μεταμορφώσεως του Σωτήρος. Το 1839, ο Βασιλιάς Όθωνας δώρησε το εγκαταλελειμμένο τέμενος στην ευάριθμη καθολική κοινότητα του Ναυπλίου. Εντός του ιδίου ναού, ο Γάλλος Φιλέλληνας Ιλαρίων Αύγουστος Touret ίδρυσε το 1841 τη γνωστή ως Μνημείο των Φιλελλήνων αψίδα επί της οποίας κατέγραψε 284 ονόματα αλλοδαπών φίλων της Ελλάδας οι οποίοι φονεύτηκαν στα πεδία των μαχών για την απελευθέρωση της από τον οθωμανικό ζυγό.

Από τις χώρες προέλευσης των 284 ονομάτων της αψίδας Touret, κηρυγμένο από το 1951 εθνικό Μνημείο, η Πολωνία κατέχει την όγδοη θέση με οκτώ ονόματα πεσόντων στη μάχη του Πέτα το 1822 και ανά ένας στην Εύβοια και στον Πόρο. Τα ονόματα άλλων 24 Πολωνών φιλελλήνων οι οποίοι φονεύτηκαν αγωνιζόμενοι υπέρ της Ελλάδος κατά τη δεκαετία 1821-1831, εντόπισα στις εξής κατά χρονολογική σειρά, πηγές:

  • Ερρίκου Treiber, «Αναμνήσεις οπό την Ελλάδα». Ο Treiber που συμμετείχε στην Επανάσταση υπό την ιδιότητα γιατρού της γερμανικής λεγεώνας, αναφέρει τα ονόματα των Πολωνών Sotowski και Dzerzawski.
  • Ο Ελβετός Ερρίκος Fornest, συντάκτης καταλόγου 423 Φιλελλήνων ο οποίος απόκειται στην Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος, μνημονεύει τρία ονόματα Πολωνών Φιλελλήνων άγνωστων σε άλλες πηγές: Denkowski, Grabowski και Miomidowicz. Ανήκαν στο τάγμα αλλοδαπών το οποίο συστήθηκε το 1822 στην Κόρινθο από το Γερμανό στρατηγό Normann Von Ehrenfels.
  • Στο βιβλίο «Ιστορία του Τάγματος των Φιλελλήνων», γραμμένο από τον Γερμανό Δανιήλ Elster, συναντάμε για πρώτη φορά τα πολωνικά ονόματα Dobronowski, Tabernowski, Kosiwski, Pavlowski, Briffat. Του τελευταίου αμφισβητείται η εθνότητα.   
  • Στη μελέτη «Συμμετοχή Πολωνών στον Αγώνα των Ελλήνων», ο Θαδαίος Sinko παραθέτει σύντομες βιογραφικές σημειώσεις των άγνωστων σε άλλες πηγές συμπατριωτών του Gormowski, Gosczinski, Goslawski, Leczyhski, Iosandrowski και Pomorwski.  
  • Στο πληρέστερο περί Φιλελληνισμού του 1821 σύγγραμμα των Γερμανών W. Barth και M. KehrigKorn “ DIE PHILHLLENENZETT”   καταγράφονται για πρώτη φορά τα ονόματα επτά επί πλέον Πολωνών φιλελλήνων: Derkmann, Blasczowski, Bromikowski, Dobrycs, Gerzawski, Jakubowski και Jorosakowski.
  • Στο Μνημείο Φιλελλήνων της Καθολικής Εκκλησίας Ναυπλίου αναγράφονται τα ονόματα των πεσόντων στη μάχη του Πέτα Koulschelewski, Lasky, Mirziewski, Mlodowski, Dielsiewski, Dobronowski και των πεσόντων στην Εύβοια και στον Πόρο Pronokowski και Odworski.

Επιφανέστερος των 32 συνολικά γνωστών Πολωνών που επολέμησαν στο πλευρό των Ελλήνων το 1821-1831, είναι ο Mirziewski, πρώην αξιωματικός στη φρουρά του Μεγάλου Ναπολέοντος τον οποίο συνόδευσε στη νήσο Έλβα και αργότερα στο Παρίσι. Διακρίθηκε για τον ηρωισμό του στη Μάχη του Πέτα στις 4 Ιουλίου 1822, κατά την οποίο φονεύτηκε ενώ επιχειρούσε να διασπάσει τον τουρκικό κλοιό. Τιμώντας τη μνήμη του, η Ελληνική Πολιτεία έδωσε το όνομά του σε οδό της περιοχής Φιλοπάππου Αθηνών.

Γράφει για τον Mirziewski ο ιστορικός Στασινόπουλος στο Λεξικό της Ελληνικής Επανάστασης τ. Γ’ σελ. 111:

«Χωρίς όρια ήταν ο ενθουσιασμός του για τον ηρωικό ξεσηκωμό των Ελλήνων. Λίγο πριν τη μάχη στου Πέτα, έκανε την ακόλουθη ομολογία στον Ιταλό συνταγματάρχη Dania: «Παντού όπου πολέμησα, υπό τον Ναπολέοντα και τον Μπολιβάρ, στη Γαλλία, στη Ρωσία, στο Πεδεμόντιο, στη Νεάπολη και τη Νότια Αμερική, διαπίστωσα πόσο άσκημα πάει ο κόσμος. Έχω όμως ήσυχη τη συνείδησή μου γιατί από νέος αγωνίστηκα για τη δικαίωση των καταπιεζομένων. Πιστός στην αρχή μου αυτή, μια μόνο έχω επιθυμία. Να πεθάνω για την απελευθέρωση των Ελλήνων. Ας δώσει ο Θεός να αναπαυτώ στην ηρωική αυτή γη. Μιλούσε με τόσο αυτοπεποίθηση ώστε οι Έλληνες υποκλίνονταν μπροστά του χωρίς να τον καταλαβαίνουν και σταύρωναν τα χέρια όπως έκαναν στην εκκλησία». 

Για τον Koulschelewski, υπάρχουν πολλές παραλλαγές του ονόματός του. Κατά τους Barth, Kehrig-Korn, πολέμησε στο πλευρό των Ελλήνων στην Πελοπόννησο και στην Ήπειρο. Έπεσε μαχόμενος στου Πέτα στις 4 Ιουνίου 1822. Ο Mlodowski ήρθε στο Ναυαρίνο μαζί με 30 άλλους Γερμανούς και Πολωνούς Φιλέλληνες τον Ιανουάριο του 1822. Ήταν νέος φοιτητής και σκοτώθηκε στου Πέτα. Ο Dielsiewski αποβιβάστηκε στη Μονεμβασία στις 4 Απριλίου 1822, με το γαλλικό πλοίο «ΒΟΝΝΕ ΜΕRΕ». Στρατολογήθηκε στη λεγεώνα των Φιλελλήνων και έπεσε στη μάχη του Πέτα.

Για τον Dobronowski Έμμεριχ γνωρίζουμε ότι ήταν από τους πρώτους ξένους που έλαβε μέρος σε στρατιωτικές επιχειρήσεις στην Πελοπόννησο. Τον Pronokowski αναφέρει ο Tadeusz Sinco χωρίς άλλο προσδιορισμό εκτός από το θάνατό του στη μάχη του Πέτα. Ο τελευταίος των αναγραφομένων στο Μνημείο Φιλελλήνων στην καθολική εκκλησία Ναυπλίου, έπεσε κατά τη διάρκεια αψιμαχίας στον Πόρο το 1829.

 

Δρ Μάρκος Ν. Ρούσσος – Μηλιδώνης

Επίτροπος  Καθολικής Εκκλησίας Ναυπλίου.

Ναυπλιακά Ανάλεκτα VΙ, Έκδοση Δήμου Ναυπλιέων, 2007.

 

Υποσημειώσεις

 

 

1   Η δημοσιευμένη μελέτη αποτελεί μέρος διάλεξης την οποία έδωσα την 25η Οκτωβρίου 1988 στη Φιλολογική Σχολή του Πανεπιστημίου LODZ της Πολωνίας.

2 Για το Μνημείο των Φιλελλήνων στην καθολική εκκλησία Ναυπλίου βλ. Μάρκου Ν.        Ρούσσου – Μηλιδώνη, περ. «Σύγχρονα Βήματα» αρ. 68 σελ. 224-254 B/DAS MONYMENT DER PHILHELLENEN IN NAFPLIO, Αθήνα 1992 σελ. 120.

3 TADEUSZ SINCO, Συμμετοχή Πολωνών στην Ελληνική Επανάσταση (πολωνικοί, «Σύγχρονο Περιοδικό Βαρσοβίας» αρ. 42 σελ. 272-300.

4 ANUSZ STRASBURGER, LE PHILHELLENISME EN POLOGNE AUX ANNEES DE L   INSURRECTION GRECQUE 1821-1828. Επετηρίδα Βαλκανικών Μελετών αρ. 12 (Θεσσαλονίκη 1972), σελ. 106-116.

Λόγος Γ. Τερτσέτη εκφωνηθείς εις τη Βουλή των Ελλήνων στις 28 Μαρτίου 1854   κατά τον εορτασμό της Εθνικής Επετείου.

Περ. «Μικρή Μέλισσα» Κρακοβίας αρ. 2, έτος  1821, σελ. 296.

7 Περ. «Μικρή Μέλισσα» Κρακοβίας αρ. 3, έτος   1822 σελ. 69.

8  SYBILLA NADWISKANSKA, τ. 1 κεφ. VI σελ. 58.

9 Λεχοί καλούνται οι Πολωνοί από τον κατά τη μυθολογία γενάρχη τους Λεχ.

10 GOSZTOW, LA TURQUIE ET LA RUSSIE, Παρίσι 1913, σελ. 5.

11 Αδάμ MICKIEWICZ: Μεγάλος επικός ποιητής της Πολωνίας. Έγραψε τα έπη  «Κυρ Θαδαίος», «Πρόγονοι», «Νύχτα των ονείρων».

12 Συλλογική ονομασία των λαών της Βορείου Ευρώπης, κυρίως των Ρώσων, Πολωνών, Ουκρανών και των κατοίκων των τριών μικρών βαλτικών χωρών Εσθονίας, Λετονίας και Λιθουανίας.

13 JOSEF STRASZEWICZ, Πολωνοί και Πολωνέζες στην Επανάσταση της 29ης   Νοεμβρίου 1830 (στα γαλλικά), Παρίσι 1830.

  


Read Full Post »

Κόκκινος Θ. Κωνσταντίνος (1890-1976)

 
   


 

 

Κόκκινος Κωνσταντίνος

Δήμαρχος Ναυπλίου. Γεννήθηκε στο Ναύπλιο το 1890. Ήταν γιος του εμπόρου Θεόδωρου Κόκκινου. Η οικογένειά του είχε δώσει στο Ναύπλιο πολλούς δημάρχους και πολιτευτές.

Μετά τις γυμνασιακές του σπουδές κατατάχτηκε στο στρατό ως εθελοντής και φοίτησε στην στρατιωτική σχολή υπαξιωματικών Κερκύρας, προήχθη δε σε ανθυπολοχαγό το 1913. Έλαβε μέρος στους βαλκανικούς πολέμους 1912, 1913, 1918 και στην Μικρασιατική εκστρατεία το 1922.

Παραιτήθηκε από το στρατό το 1929 με το βαθμό του συνταγματάρχη και πολιτεύτηκε με το κόμμα των Φιλελευθέρων. Εξελέγη δε Δήμαρχος Ναυπλίου εκείνη τη χρονιά. Διορίστηκε πάλι Δήμαρχος το 1945, μετά την Απελευθέρωση.

Εξέδωσε ένα πρωτότυπο φωτογραφικό λεύκωμα, όπου παρουσίαζε νεωτεριστικά το έργο του ως Δημάρχου κατά την θητεία του 1929-1934. Συμμετείχε ως υποψήφιος Δήμαρχος και δημοτικός σύμβουλος της αντιπολίτευσης στις δημοτικές εκλογές της δεκαετίας του 1950. Απεβίωσε την 1 Δεκεμβρίου 1976.

  

Πηγή


  •  Ναυπλιακά Ανάλεκτα VI, Έκδοση Δήμου Ναυπλιέων, 2007. 

Read Full Post »

« Newer Posts - Older Posts »